Nhiều khi nói đến tư duy tích cực với ai, ta có thể nhận một phản ứng chống đối, đôi khi chống đối rất dữ dội, rằng ta không thực tế, không hiểu những khó khăn khốn khổ của cuộc đời, rằng ta lý thuyết, rằng ta ngây thơ.
À, những người phản ứng như thế có hai vấn đề: Thứ nhất, họ chưa hiểu tư duy tích cực là gì. Thứ hai, rất có thể họ là người tiêu cực, và chỉ có thể thấy mọi sự, kể cả tư duy tích cực, qua lăng kính tiêu cực.
• Nếu giữa đường có tảng đá chắn ngang, đó là khó khăn, ai lại không thấy? Kể cả người mù—đụng vào đó một cái rầm là biết ngay.
Và tất cả mọi người đều thấy được “thực tế” đó. Người tiêu cực thì thấy tảng đá quá lớn, không có cách nào vượt qua; thôi thì bỏ cuộc, đi đường khác. Người tích cực thì thấy tảng đá rất lớn, nhưng dù lớn cách nào thì cũng có cách di chuyển nó sang một tí—bằng cách đào đường và đòn bẫy để bẫy nó lăn đi, hoặc đào đường vòng để mình đi quanh tảng đá. Ai cũng thấy “thực tế”, chỉ là hai “thực tế” khác nhau cho hai loại người khác nhau đối diện cùng một khó khăn.
• Nếu nói về khốn khổ thì ai bị mất việc, không có tiền trả tiền nhà tiền ăn, cũng phải thấy cái khổ đó. Người tiêu cực thì thấy đó là bản chất của cuộc đời, thấy rằng số mình là số con rận, thấy rằng đời chỉ là đầy đọa. Người tích cực thì thấy đó là chuyện bình thường–đã sống ở đời thì có khi có việc tốt, có khi thất nghiệp, và thất nghiêp túng tiền chỉ là “một thử thách nữa” để mình chiến thắng, để bỏ công dữ dội hơn tìm việc.
• Có người lại cho rằng đời có vui buồn yêu giận. Tư duy tích cực tức là bóp méo cuộc đời, là làm cho cuộc đời mất hết thi vị với những bộ mặt khác nhau của nó. Ý này nghe ra rất hay, nhưng vẫn là lầm lẫn về bản chất của cuộc đời.
Thất tình–hỉ nộ ái ố bi lạc dục—đây là “bản chất của cuộc đời” hay là “cái nhìn của tâm ta về cuộc đời” vậy? Nếu hôm nay trời mưa, bạn nhìn mưa và rất buồn (vì lý do gì đó, thi hỏng chẳng hạn), thì bản chất trời mưa là buồn hay sao? Đó là mưa buồn hay bạn buồn?
Nếu có người làm bạn giận dữ vì lý do gì đó, nói dối về bạn chẳng hạn, thì đó là vì cuộc đời có nhiều giận dữ, hay chỉ vì bạn chưa điều khiển được tâm mình đến mức tuyệt diệu? Có thể nói bản chất của cuộc đời là có người nói dối chống bạn, giận dữ hay không là do bạn, chứ không phải bản chất của cuộc đời.
Nếu bị người yêu bỏ, đương nhiên ai lại không buồn? Nói là người tích cực không buồn khi bị phụ tình thì hóa ra là chàng ta như rôbô sao? Nhưng người tiêu cực, khi thất tình thì uống rượu chửi người và chửi đời. Người tích cực thì “Mỗi quả tim là một cánh chim tự do. Nàng đã đi rồi, buồn thật đấy, nhưng tốt hơn là cầu xin thượng đế cho nàng nhiều bình an và hạnh phúc, vì nàng vẫn là con của thượng đế dù là đi với mình hay với thằng cốt đột nào đấy.”
• Có người lại nói người tư duy tích cực không phán đoán, lúc nào cũng thấy mọi sự là tốt, cho nên không có khả năng thấy cái xấu của sự vật. Đây lại cũng là một hiểu lầm lớn về tư duy tích cực. Nếu một quan chức tham nhũng, làm sao đó là chuyện tốt được. Thực ra, chính những người tiêu cực mới nói tham nhũng là chuyện “dĩ nhiên”, là chuyện “chấp nhận được”, là chuyện của “người hiểu đời.”
Không một người tích cực nào chấp nhận tham nhũng là OK dưới bất cứ lý do và lý luận nào! Và khác với người tiêu cực chấp nhận cái xấu như là chuyện đương nhiên của cuộc đời, người tích cực sẽ tích cực tìm ra cách chận đứng cái xấu càng nhiều càng tốt. Thay vì chấp nhận “thực tế” rằng “tham nhũng là bản chất của cuộc đời” và, do đó, đồng lõa với tham nhũng, người tích cực sẽ thấy rằng trên “thực tế” tham nhũng lộng hành vì không có nhiều người tích cực đứng lên chống đối tham nhũng, tố cáo tham nhũng, làm những công việc chận đứng tham nhũng.
• Một hiểu lầm thường thấy khác là tích cực hay tiêu cực là bản chất của từng người. Điều đó hoàn toàn sai. Tích cực và tiêu cực có sẵn trong mỗi người chúng ta. Khi ta giận dữ hay sợ hãi, thì năng lực tiêu cực sẽ trỗi dậy làm ta suy nghĩ và hành động tiêu cực. Khi ta bình tĩnh, vui vẻ và yêu thương, năng lực tích cực chiến thắng và làm ta suy nghĩ và hành động tích cực. Con người chúng ta thường bình tĩnh hay yêu mến khi mọi sự chung quanh đều tốt, cho nên rất dễ để tích cực khi đang có công việc tốt, tiền tốt và người yêu tốt. Chỉ khi gặp khó khăn, thì lo lắng và buồn giận mới có cơ hội trỗi dậy và tạo cơ hội cho những năng lực tiêu cực chiếm hữu con tim và khối óc của ta. Lúc đó, chính là lúc ta phải chiến đấu với chính mình, phải biết cách làm cho con tim của mình bình tĩnh và đầy yêu ái trở lại để các năng lực tích cực trở về, hầu ta có thể suy tư và hành động trong chiều hướng tích cực.
Tóm lại, tư duy tích cực là cuộc chiến đấu triền miên để tự thắng và tự chủ. Đó không phải là bản chất thường trực của con ngưởi, không phải là một chuyến du hành chỉ có nắng trong gió mát và không sóng gió. Đó là ánh sáng của ngọn đèn trong tim, thường xuyên bị đe dọa bởi chính những bão tố trong tim.
để hạnh phúc
hãy giúp
giúp người
giúp người cần giúp
giúp người rất cần giúp
giúp người rất cần giúp và bạn biết sẽ không được đáp lại
giúp người chẳng phải họ hàng
giúp người chẳng phải bạn thân
giúp người chẳng mong đợi bạn giúp
giúp khi không phải nghĩa vụ của bạn
giúp bằng bất cứ cách nào bạn có thể
giúp
và bạn sẽ hạnh phúc.
Loan Subaru dịch
.
to be happy
help
help someone
help someone who needs it
help someone who needs it badly
help someone who needs it badly and you know there will be no return
help someone who is not related to you
help someone who is not your close friend
help someone who does not expect you to
help when it is not your duty
help in whatever way you can
help
and you will be happy
Và nữ tu [Almitra] lại lên tiếng và nói: “Giảng cho chúng tôi về Lý lẽ và Đam mê.”
Và [Tiên Tri] trả lời, nói rằng:
Linh hồn của bạn thường là bãi chiến trường, trên đó lý lẽ và phán đoán của bạn khởi chiến chống đam mê và thèm khát của bạn.
Nếu tôi có thể là người hòa giải trong hồn bạn, tôi có thể đổi bất hòa và cạnh tranh giữa các thành phần trong bạn thành hợp nhất và hòa hợp.
Nhưng làm sao được, trừ khi chính các bạn cũng là người hòa giải, không, người yêu thương mọi thành phần trong chính mình.
Lý lẽ và đam mê của bạn là bánh lái và cánh buồm của linh hồn hải hành của bạn.
Nếu cánh buồm hay bánh lái bị gãy, bạn chỉ có thể lăn lộn hay trôi dạt, hay bị đứng yên giữa biển.
Bởi vì lý lẽ, nếu trị vì một mình, là quyền lực tù đày; và đam mê, thiếu cầm chừng, là ngọn lửa cháy đến tự hủy diệt.
Vì vậy, hãy để hồn bạn nâng lý lẽ đến điểm cao của đam mê; để lý lẽ có thể hát ca;
Và để hồn bạn điều khiển đam mê bằng lý lẽ, để đam mê có thể sống qua những tái sinh hằng ngày của nó, như phượng hoàng tái sinh từ tro bụi của chính mình.
Tôi muốn bạn xem phán đoán và thèm khát như hai vị khách dấu ái trong nhà bạn.
Chắc chắn là bạn không nên tôn vinh vị này hơn vị kia, vì ai quan tâm đến một vị khách nhiều hơn sẽ mất tình yêu và lòng tin của cả hai vị.
Giữa những con đồi, khi ngồi dưới bóng mát của bạch dương, chia sẻ bình an và trầm mặc của những cánh đồng và những bãi cỏ xa, hãy để com tim của bạn nói thầm, “Thượng đế an nghỉ trong lý lẽ.”
Và khi bão đến, và cuồng phong lay động cả cánh rừng, và sấm sét công bố vẻ uy nghi của vùng trời, hãy để con tim của bạn nói trong kinh ngạc, “Thượng đế chuyển động với đam mê.”
Và vì bạn là một hơi thở trong không gian của Thượng đế, và một chiếc lá trong khu rừng của Thượng đế, bạn cũng nên an nghỉ trong lý lẽ và chuyển động trong đam mê.
And the priestess spoke again and said: “Speak to us of Reason and Passion.”
And he answered saying:
Your soul is oftentimes a battlefield, upon which your reason and your judgment wage war against passion and your appetite.
Would that I could be the peacemaker in your soul, that I might turn the discord and the rivalry of your elements into oneness and melody.
But how shall I, unless you yourselves be also the peacemakers, nay, the lovers of all your elements?
Your reason and your passion are the rudder and the sails of your seafaring soul.
If either your sails or our rudder be broken, you can but toss and drift, or else be held at a standstill in mid-seas.
For reason, ruling alone, is a force confining; and passion, unattended, is a flame that burns to its own destruction.
Therefore let your soul exalt your reason to the height of passion; that it may sing;
And let it direct your passion with reason, that your passion may live through its own daily resurrection, and like the phoenix rise above its own ashes.
I would have you consider your judgment and your appetite even as you would two loved guests in your house.
Surely you would not honour one guest above the other; for he who is more mindful of one loses the love and the faith of both.
Among the hills, when you sit in the cool shade of the white poplars, sharing the peace and serenity of distant fields and meadows – then let your heart say in silence, “God rests in reason.”
And when the storm comes, and the mighty wind shakes the forest, and thunder and lightning proclaim the majesty of the sky, – then let your heart say in awe, “God moves in passion.”
And since you are a breath In God’s sphere, and a leaf in God’s forest, you too should rest in reason and move in passion.
Hôm trước chúng ta đã có chương Givingcủa The Prophet của Kahlil Gibran. Hôm nay chúng ta sẽ đọc chương về Tình Yêu. Phần tiếng Anh nguyên thủy theo sau phần tiếng Việt. Cuối cùng là link đến video, với nhạc Angeli (thiên thần) của Guy Farley.
Xin mời các bạn đọc câu chuyện có thực sau đây về một cụ rùa “lão niên “ và một chú hà mã bé bỏng, được Poncho post trên blog ngày 30/ 3/ 2009.
1/ NAIROBI (AFP) – A baby hippopotamus that survived the tsunami waves on the Kenyan coast has formed a strong bond with a giant male century-old tortoise in an animal facility in the port city of Mombassa, officials said.
The hippopotamus, nicknamed Owen and weighing about 300 kilograms (650 pounds), was swept down Sabaki River into the Indian Ocean , then forced back to shore when tsunami waves struck the Kenyan coast on December 26, before wildlife rangers rescued him.
NAIROBI ( Tin AFP) – Các viên chức cho biết : Một chú hà mã con- sống sót sau trận sóng thần trên bờ biển Kenya- đã tạo được gắn bó khắng khít với một cụ rùa đực khổng lồ cả trăm tuổi trong một cơ sở nuôi động vật tại thành phố cảng Mombassa.
Chú hà mã, tên là Owen , cân nặng độ 300 kg ( khoảng 650 cân Anh), bị sóng đánh dạt xuống hạ lưu sông Sabaki và vào Ấn Độ Dương, sau đó bị cuốn vào bờ khi những con sóng thần đổ ập vào bờ biển Kenya ngày 26/ 12, trước khi nhân viên kiểm lâm bảo vệ động vật hoang dã cứu được chú.
2/ ‘It is incredible. A-less-than-a-year-old hippo has adopted a male tortoise, about a century old, and the tortoise seems to be very happy with being a ‘mother’,’ ecologist Paula Kahumbu, who is in charge of Lafarge Park , told AFP.
“Thật không thể tin nổi. Một con hà mã chưa đầy 1 tuổi đã nhận một cụ rùa đực, khoảng 100 tuổi, và cụ rùa đực xem chừng rất hạnh phúc với vai trò làm ‘mẹ’,” nhà sinh thái học Paula Kahumbu, người quản lý Công viên Lafarge , nói với phóng viên AFP.
3/ ‘After it was swept away and lost its mother, the hippo was traumatized. It had to look for something to be a surrogate mother. Fortunately , it landed on the tortoise and established a strong bond. They swim, eat and sleep together,’ the ecologist added.
Nhà sinh thái học kể thêm : “Sau khi nó bị sóng cuốn đi và mất mẹ, chú hà mã bị khủng hoảng nặng. Chú phải tìm một con vật gì đó thay thế mẹ. May thay, chú đã đến với cụ rùa và đã kết được một gắn bó khắng khít. Chúng cùng ăn, uống, và ngủ với nhau.”
4/ ‘The hippo follows the tortoise exactly the way it followed its mother. If somebody approaches the tortoise, the hippo becomes aggressive, as if protecting its biological mother,’ Kahumbu added.
Kahumba nói thêm rằng chú hà mã theo sau cụ rùa hệt như cách chú theo mẹ. Nếu ai đến gần cụ rùa, chú hà mã trở thành hung hãn, như thể muốn bảo vệ mẹ đẻ ra chú.
5/ ‘The hippo is a young baby, he was left at a very tender age and by nature, hippos are social animals that like to stay with their mothers for four years,’ he explained.
Ông giải thích: “Con hà mã này còn nhỏ, lại bị lạc khi còn bé quá và, theo tự nhiên, hà mã hay sống theo đàn nên chúng thường theo mẹ đến 4 năm.“
6. “ Life is not measured by the number of breaths we take, but by the moments that take our breath away” (Quotes).
“Cuộc sống không được tính bằng số lần ta hít thở, nhưng bằng những giây phút làm ta ngừng thở.”
7. This is a a true story that shows that our differences don’t matter much when we need the comfort of another. We could all learn a lesson from these two creatures. Look beyond the differences and find a way to walk the path together.’
Đây là một câu chuyện có thực cho thấy rằng những khác biệt của chúng ta không quan trọng khi ta cần an ủi của người khác. Chúng ta có thể học được bài học từ 2 con vật này. Hãy nhìn xa hơn những khác biệt, rồi tìm cách để cùng đi chung một con đường.
Tất cả những ai giảng dạy về tư duy tích cực đều đồng ý về một định đề căn bản—Nền tảng của tư duy tích cực là yêu người. Từ “yêu láng giềng như yêu chính mình” cho đến “trái tim bồ đề giải thoát chúng sinh,” các truyền thống tư duy khác nhau xây dựng những kiến trúc tư duy khác nhau trên cùng một nền tảng “yêu người.” “Yêu người” là nền tảng cần thiết cho một tâm thức hướng thượng và tích cực. Càng ít yêu người, ta càng ít tích cực, và không yêu người tức là tiêu cực hoàn toàn. Định đề này về tư duy tích cực tạo ra một vài thắc mắc cho một số người, ít ra là trên phượng diện lý luận. Trong bài này chúng ta sẽ xét đến các thắc mắc đó.
• Thắc mắc đầu tiên là tại sao tư duy tích cực lại liên hệ đến yêu người (mặc dù là cô hàng xóm của tôi thật là rất đáng yêu! 🙂 ) ? Tôi cứ tích cực kiếm tiền để cho sướng thân tôi và cóc cần đến thiên hạ, thế thì tại sao lại không tích cực được?
Lý luận này nghe ra có vẻ hợp luận lý. Nhưng nếu bạn cóc cần đến thiên hạ, thì bạn tiêu cực với cả thiên hạ, và chỉ tích cực với chỉ mình bạn. Trong liên hệ con người hoặc là ta tiêu cực hoặc là tích cực, không có trung lập hay trung tính (neutral). Nếu bạn đi trên đường phố, thấy một người bị thương, nhưng bạn cứ phớt lờ, bước qua mà xem như không thấy gì, vì bạn “trung lập” với người ấy. Nhưng “trung lập” kiểu ấy là ông nội của tiêu cực, phải không ạ 😦 Cho nên, nếu ta cóc cần đến thiên hạ, có nghĩa là ta tiêu cực với thiên hạ. Nếu tính toán theo toán học, ta tiêu cực với gần 7 tỉ người trên trái đất và tích cực với chỉ 1 người—Đức Ngài “Tôi”–thì thực ra ta tiêu cực hay tích cực?
Trên thực tế, khi ta tiêu cực với người nào, luôn luôn có một lực đẩy đẩy ta và người đó xa nhau, không thích gần nhau, không thích nói chuyện, không thích tâm sự, đó là chưa nói đến có thể cãi nhau, đánh nhau. Vậy, nếu ta tiêu cực với cả thế giới, thì dù ta có tích cực với chính ta cách mấy, ta cũng chỉ lụn bại mà thôi.
Sự thực là, khi ta tích cực với mọi người, ta sẽ tích cực với chính ta; và ngược lại, khi ta tiêu cực với mọi người, ta sẽ tiêu cực với chính ta. Nói chung, tâm thức của con người thật ra không phân biệt “ta và người” như chúng ta lầm tưởng—đối với tâm thức, ta và người đều là “con người” cả. Ngay cả trên bình diện ý thức (chưa nói đến tiềm thức), rất nhiều khi chúng ta nghe những câu tương tự như thế này: “Con người chỉ là những sinh vật ích kỷ và tội lỗi, kể cả tôi” hay “Nhân chi sơ tánh bản thiện” (Từ thuở bắt đầu, bản tánh con người là thiện). Khi nói đến con người là người nói tự động nói luôn về “tôi” trong đó, không có “ngoại trừ.” Vì vậy, lý luận rằng ta có thể tích cực cho chính ta nhưng cóc cần đến mọi người là một hiểu lầm rất lớn về tâm thức con người. Chuyện đó không có trong thực tế.
Cho nên, tư duy tích cực là tích cực với “con người”—với chính ta và với tất cả mọi người. Thực sự ta không thể chia ra ta và người như ta lầm tưởng. Vì vậy, các truyền thống triết lý và đạo học quan tâm đến tâm thức con người luôn luôn gộp “ta và người”vào chung một nhóm.
• Nhưng, “thiên hạ dối trá xảo quyệt nhiều quá, tôi tích cực với họ sao được? Hơn nữa tôi phải lo phòng thân chớ, nếu không bị lường gạt cả đời sao?”
Đây là một lý luận rất xác thực, và chính vì nó xác thực cho nên nó thường đủ sức thuyết phục người ta không nên tích cực 😦 . Ở đây ta có mâu thuẫn giữa tình yêu và lòng tin–Tôi được dạy là yêu người, nhưng tôi cóc tin người được!
Chúng ta có thể nhìn vấn đề một cách giản dị thế này: Nếu ta có đứa em hút sách, dối trá, trộm cắp, nhất định là ta bực bội đến điên đầu và chẳng tin được câu nói nào của hắn ta, nhưng tận trong tâm tưởng ta vẫn thương em vô cùng, phải không? Không tin, nhưng vẫn thương. Có gì lạ đâu? Quả tim nào của con người cũng làm việc như thế. Cho nên nói rằng phải tin mới thương là một lý luận không hiện thực.
Trong truyền thống của dân tộc ta, chúng ta luôn luôn được dạy là phải tôn trọng người chiến sĩ, dù đó là chiến sĩ của bên thù địch, bởi vì người chiến sĩ chỉ làm đúng phận sự là phục vụ cho tổ quốc họ, dù họ đứng phía nào. Ta được dạy không đánh người ngã ngựa, dù đó là kẻ thù. Đời nhà Lý, sư Thảo Đường người Trung quốc, vốn là tù binh bị bắt tại Chiêm Thành, được vua Lý Thánh Tông mời dạy Phật pháp cho nhân dân và cho mở đạo tại chùa Khai Quốc vào năm 1069, tạo nên dòng thiền Thảo Đường. Đây cũng chỉ là yêu người, dù người là ai, và người thế nào.
Biết người có khiếm khuyết thì ta cố đừng cho người có thêm cơ hội để lầm lỗi. Ví dụ, đừng đi mà không đóng cửa nhà, để khỏi khơi lòng tham của người. Biết người không tin được, thì đừng cho mượn tiền để khỏi khuyến khích người tiếp tục lừa đảo.
Nhưng thông thường ta vẫn có dịp để giúp người ta không tin, như trường hợp khẩn cấp về sức khỏe chẳng hạn. Nếu ta cho người hoạn nạn (nhưng không đáng tin) mượn tiền lúc đó, cứ xem như là cho luôn, để mai mốt khỏi phải nghĩ ngợi về việc trả, và nếu được trả thì xem như là đó là lộc của trời. Đó là giúp người khi hoạn nạn, mà không cần biết người đó tốt hay xấu, vì trời ban mưa phát nắng cho cả người tốt lẫn người xấu, và trời cho mà không cần trả. Hoặc, đôi khi anh chị trong nhà bằng lòng để cho đứa em lừa đảo mình, để mình có cơ hội giáo dục nó bằng tình yêu.
Bạn có thể nghĩ rằng những bàn luận này hơi thừa thãi và lý thuyết; nhưng thực ra đây là điểm căn bản nhất trong thực hành tư duy tích cực: Ta không thể tích cực được nếu ta không tích cực về người khác, và muốn tích cực về người người khác ta không thể dựa tích cực của ta trên lòng tốt hay đức hạnh của họ, vì con người luôn luôn có lỗi lầm–họ, cũng như ta, đã đang và sẽ có lầm lỗi. Ta không thể tin vào sự toàn thiện của họ (cũng như sự toàn thiện của ta). Nhưng ta có thể tin vào quyết tâm của ta là sẽ yêu và tốt với mọi người đến mức tối đa ta có thể làm—đây là nền tảng của tư duy tích cực.
Tư duy tích cực không phải là đổi chác—phải có cái nầy mới đổi được cái kia, anh phải tích cực với tôi, tôi mới tích cực lại. Đó chỉ là đổi chác, hay phản ứng, hay phản động. Và đổi chác như vậy thì năng lực tích cực của ta rất yếu, vì ta cứ nằm ì mãi trong mức đổi chác trung bình, là mức đại đa số người trên thế giới đang đứng. Nhưng ta muốn vượt hẳn lên trên mức trung bình đó. Đối với ta, tư duy tích cực là con đường một chiều. Ta dùng sức mạnh tích cực mạnh mẽ từ rất sâu trong tâm thức để làm cho chính mình và mọi người cùng mọi sự quanh mình thành tích cực thêm. Và khi ta tạo được vài nguồn tích cực, vài người tích cực, ở gần nhau, chúng/họ sẽ tạo nên năng lượng cộng hưởng lớn hơn hẳn tổng số của các năng lượng cá nhân, tương tự hiệu ứng âm thanh nổi (stereo) của âm thanh đến từ vài loa đặt tại nhiều vị trí khác nhau trong thính phòng.
• Và ta cũng đừng nên hiểu lầm “tình yêu và tích cực” với “muốn gì được nấy.” Nếu bố mẹ thực sự thương con, bố mẹ không thể để con muốn gì được nấy, nhưng sẽ làm những gì mà, theo kiến thức và hiểu biết của bố mẹ, là những điều tốt nhất cho con của mình. Đó vừa là tình yêu vừa là bổn phận của bố mẹ. Khi quan tòa quyết định xử tù một tội nhân, đó có thể vừa là muốn cho tội nhân có cơ hội cải thiện sau này, và vừa là lo lắng cho an nguy của bao nhiêu người khác trong xã hội. Cho nên, yêu người và tích cực với người không có nghĩa là ta như đui như mù, hay ta không quan tâm đến phải trái hoặc an nguy cho chính mình và cho những người chung quanh. Tình yêu và tích cực có nghĩa là những gì ta phải làm vì nhiệm vụ và vì công ích ta vẫn phải làm, nhưng làm với tình yêu và tư duy tích cực—người có lòng nhân ái phải chiến đấu vói kẻ cướp để giúp người vẫn khác hơn với người có máu thích giết người chiến đấu với kẻ cướp phải không các bạn?
Hầu như mọi người trên thế giới đều nghe biết đến tư duy tích cực. Tuy nhiên trong thực hành, chỉ có một thiểu số thực sự có năng lượng tích cực hạng thầy, phần còn lại thì đa số là chỉ nằm ở mức trung bình như nhau. Và sự khác biệt đó sinh ra chỉ từ một điểm duy nhất—đại đa số người hành động tích cực theo lối đổi chác, khi có khi không, tùy theo hoàn cảnh và đối tượng. Bậc thầy, thì tích cực một chiều, luôn luôn, mọi nơi, mọi lúc, với bất cứ ai.
Bạn muốn thế giới tốt đẹp hơn?
Để tôi nói điều bạn nên làm.
Hãy để ý hành vi của mình,
Giữ nó luôn ngay thẳng và chân thật.
Giải thoát tâm khỏi những động cơ ích kỷ,
Giữ tư tưởng trong sáng và cao thượng.
Bạn có thể tạo một thiên đường bé nhỏ
Trong không gian bạn đang sống.
Bạn muốn thế giới khôn ngoan hơn?
Thế thì, hãy thử bắt đầu nhé,
Bằng tích lũy sự khôn ngoan
Trong sổ lưu niệm của con tim;
Đừng lãng phí trang nào cho dại dột;
Sống để học, và học để sống.
Nếu muốn tặng mọi người kiến thức
Bạn phải có kiến thức trước khi tặng.
Bạn có muốn thế giới hạnh phúc hơn?
Thì hãy nhớ rằng ngày qua ngày
Chỉ cần gieo những hạt giống ân cần
Trên đường bạn đi qua,
Bởi vì niềm hân hoan của nhiều người
Thường bắt nguồn từ một người.
Như bàn tay gieo một hạt dẻ
Che nắng được cho bao đoàn quân.
Loan Subaru dịch
.
Wishing
Do you wish the world were better?
Let me tell you what to do.
Set a watch upon your actions,
Keep them always straight and true.
Rid your mind of selfish motives,
Let your thoughts be clean and high.
You can make a little Eden
Of the sphere you occupy.
Do you wish the world were wiser?
Well, suppose you make a start,
By accumulating wisdom
In the scrapbook of your heart;
Do not waste one page on folly;
Live to learn, and learn to live.
If you want to give men knowledge
You must get it, ere you give.
Do you wish the world were happy?
Then remember day by day
Just to scatter seeds of kindness
As you pass along the way,
For the pleasures of the many
May be ofttimes traced to one.
As the hand that plants an acorn
Shelters armies from the sun.
Tình yêu dựng lại bức tường đã đổ
Và làm thẳng con đường khúc khuỷu
Tình yêu giữ sao trên nền trời
Và gài nhịp điệu vào trong triều biển
Mỗi chúng ta được tạo ra bởi tình yêu
Và tôi ngờ rằng
Mỗi chúng ta đã được tạo ra cho tình yêu.
Nguyễn Minh Hiển dịch
.
Love builds up the broken wall
And straightens the crooked path.
Love keeps the stars in the firmament
And imposes rhythm on the ocean tides
Each of us is created of it
And I suspect
Each of us was created for it.
Cần một nụ cuời tươi để ngày của tôi bừng sáng
Cần một cái chạm tay dịu dàng ấm áp để làm tan băng giá con tim
Cần một bàn tay tự nguyện đưa ra kịp lúc
Và thực sự cần một tấm lòng nhẫn nại biết yêu thương
Cần một cái ôm thân tình để làm khô bao dòng lệ
Cần một bờ vai vững chải để xua tan bao sợ hãi
Cần một tâm hồn hiền dịu để đem đến tĩnh lặng an bình
Đôi khi cần rất nhiều khiêm tốn
Cần một người trung thực và thủy chung
Tôi hy vọng bây giờ bạn đã biết
LÀ CẦN BẠN
Huỳnh Huệ dịch
.
It takes a special smile to brighten up my day,
It takes a warm and tender touch to melt the heart away.
it takes a willing hand to help in time of need,
It takes a patient and caring heart indeed.
It takes a friendly hug to dry up all my tears
It takes a strong shoulder to quiet all my fears.
It takes a gentle spirit to bring peace and tranquility
It even takes at times a very large dose of humility
It takes someone that is faithful and true
Hope you know by now
IT TAKES YOU
Vào mùa thu, khi bạn thấy bầy ngỗng trời bay về phương Nam để tránh đông theo hình chữ V, bạn có tự hỏi những lý lẽ khoa học nào có thể rút ra từ đó.
Mỗi khi một con ngỗng vỗ đôi cánh của mình, nó tạo ra một lực đẩy cho con ngỗng bay ngay sau nó. Bằng cách bay theo hình chữ V, đàn ngỗng tiết kiệm được 71 % sức lực so với khi chúng bay từng con một.
Khi là thành viên của một nhóm, người ta cùng chia sẻ những mục tiêu chung, người ta sẽ đi đến nơi họ muốn nhanh hơn và dễ dàng hơn bởi vì họ đang đi dựa trên sự tin tưởng lẫn nhau.
Mỗi khi một con ngỗng bay lạc khỏi hình chữ V của đàn, nó nhanh chóng cảm thấy sức trì kéo và những khó khăn của việc bay một mình. Nó sẽ nhanh chóng trở lại đàn bay theo hình chữ V như cũ, và được hưởng những ưu thế của sức mạnh từ bầy.
Nếu chúng ta cũng có sự cảm nhận tinh tế của loài ngỗng trời, chúng ta sẽ chia sẻ thông tin với những người cũng đang hướng đến cùng một mục tiêu như chúng ta.
Khi con ngỗng đầu đàn mỏi mệt, nó sẽ chuyển sang vị trí bên cánh và một con khác sẽ dẫn đầu.
Chia sẻ vị trí lãnh đạo sẽ đem lại lợi ích cho tất cả, và những công việc khó khăn nên được thay phiên nhau đảm nhận.
Tiếng kêu của bầy ngỗng từ đằng sau sẽ động viên những con đi đầu giữ được tốc độ của chúng.
Những lời động viên sẽ tạo nên sức mạnh cho những người đang “đứng mũi chịu sào”, giúp họ giữ vững tốc độ, thay vì để họ phải chịu đựng áp lực công việc và mệt mỏi triền miên.
Cuối cùng, khi một con ngỗng bị bệnh hay bị thương rơi xuống, hai con ngỗng khác sẽ rời khỏi bầy để xuống cùng con ngỗng bị thay và bảo vệ nó. Chúng sẽ ở lại cho đến chừng nào con bị thương lại có thể bay hoặc chết, và khi đó, chúng sẽ nhập vào một đàn khác để tiếp tục bay về phương Nam.
Nếu chúng ta có tinh thần của loài ngỗng trời, chúng ta sẽ sát cánh bên nhau khi khó khăn.
Lần sau có cơ hội thấy một đàn ngỗng bay, bạn hãy nhớ…
Bạn đang hưởng một đặc ân khi là thành viên của nhóm.
Hôm nay, mùng 10 tháng 3 âm lịch là Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương, mặc dù nghiều nơi đã mừng Giỗ tổ vài ngày trước đây. Nhiểu nơi trong nước và trên thế giới (tại những thành phố đông người Việt) tổ chức Giỗ tổ, tuy nhiên nơi chính vẫn là Đền Hùng ở Phú Thọ, vì vậy ngày này còn gọi là Lễ hội Đền Hùng.
Khu di tích Đền Hùng thuộc thôn Cổ Tích – xã Hy Cương – huyện Lâm Thao – tỉnh Phú Thọ, cách trung tâm thành phố Việt Trì 7 km về phía Bắc, cách thủ đô Hà Nội 90 km. Đền Hùng là di tích lịch sử văn hoá đặc biệt quan trọng của quốc gia, được xây dựng trên núi Hùng – thuộc đất Phong Châu – vốn là đất kế đô của Nhà nước Văn Lang 4.000 năm trước đây. Toàn bộ Khu di tích có 4 đền, 1 chùa và 1 lăng hài hoà trong cảnh thiên nhiên, có địa thế cao rất ngoạn mục, hùng vĩ, đất đầy khí thiêng của sơn thuỷ hội tụ. Chúng ta có thể đọc thêm chi tiết về Đền Hùng tại đây.
Lễ hội Đền Hùng là lễ hội truyền thống của dân tộc Việt Nam, và có một đặc thù riêng là: Phần lễ nặng hơn phần hội. Tâm tưởng người về dự hội là hướng về tổ tiên, cội nguồn với sự tôn kính và lòng biết ơn sâu sắc (Ẩm hà tư nguyên – Uống nước nhớ nguồn). 41 làng xã thuộc tỉnh Vĩnh Phú tham gia rước kiệu lễ dâng Tổ. Từ ngàn xưa, trên các cổ kiệu có bày lễ vật, đi kèm có phường bát âm tấu nhạc, cờ quạt, bát bửu, lọng che cùng chiêng trống. Những làng ở xa thường phải rước 2-3 ngày mới tới” . “Xưa kia, việc cúng Tổ (cử hành) vào ngày 12 tháng 3 (âm lịch) hằng năm. Thường khi con cháu ở xa về làm giỗ trước một ngày, vào ngày 11 tháng 3 (âm lịch)… Đến thời nhà Nguyễn định lệ 5 năm mở hội lớn một lần (vào các năm thứ 5 và 10 của các thập kỷ), có quan triều đình về cúng tế cùng quan hàng tỉnh và người chủ tế địa phương cúng vào ngày 10 tháng 3 (âm lịch). Do đó ngày giỗ Tổ sau này mới là ngày 10 tháng 3 (âm lịch ) hàng năm”.
Những năm hội chính thì phần lễ gồm: Tế lễ của triều đình sau đó là phần lễ của dân. Có 41 làng được rước kiệu từ đình làng mình tới Đền Hùng. Đó là những cuộc hành lễ thể hiện tính tâm linh và nhân văn sâu sắc. Các kiệu đều sơn son thếp vàng, chạm trổ tinh vi, được rước đi trong không khí vừa trang nghiêm vừa vui vẻ với sự tham gia của các thành phần chức sắc và dân chúng trong tiếng chiêng, trống, nhạc bát âm rộn rã một vùng. Phần hội gồm các trò chơi dân gian như đánh vật, đu tiên, ném còn, cờ người, bắn cung nỏ… và đặc biệt là các đêm hát xoan, hát ghẹo – hai làn điệu dân ca độc đáo của vùng đất Châu Phong. Bàn thờ tổ, Đại sứ quán VN, Washington DC
Tại Đại sứ quán Việt Nam tại Washington DC, USA, có một bàn thờ tổ do sứ quán đặt đặc biệt tại Phú Thọ, do các nghệ nhân chuyên làmcác thiết bị thờ tự trong Đền Hùng. Chở qua Washington DC và ráp lại. Toàn thể bàn thờ rất lớn không dùng một chiếc đinh nào. Kiến trúc và lắp ráp hoàn toàn theo công thức cổ truyền. Sứ quán thường xuyên tổ chức Giỗ tổ, liên hoan Tết cũng như các lễ hội khác thường xuyên trong phòng lớn có bàn thờ tổ.
Mỗi ngày mới là một trang giấy trắng
trong nhật ký cuộc đời bạn.
Bút kia đang trong tay, chờ đợi bạn
viết cuốn sách hay nhất đời mình.
Những trang hiểu biết tuyệt vời
Và những câu chuyện về
những đắng cay, gian khổ đã vượt qua.
Hãy làm đầy câu chuyện đời bạn
bằng những cảm xúc lãng mạn,
những cuộc phiêu lưu, học hỏi và tiếng cười.
Mỗi chương trong cuốn sách cuộc đời ghi lại
những khoảng thời gian sống xứng đáng.
Thực hiện những nghĩa vụ nhưng
hãy dành thời gian cho
những khát vọng của mình.
Nếu bạn có thể phát huy
những năng lực của bạn,
chẳng bao giờ bạn lại bi quan thất vọng.
Và luôn nhớ rằng lòng tốt sẽ được đền đáp.
Nụ cười sẽ đem lại nụ cười.
Hãy vui tươi.
Tìm được sức mạnh của chính mình.
Chân thực và Tin tưởng.
Đừng tập trung vào những gì bạn thiếu
Nhớ rằng con người là những bảo vật trong cuộc đời,
hạnh phúc là tài sản đích thực.
Tiền không đủ để đem lại hạnh phúc
Nếu bạn không có sức khỏe, lòng nhân ái, niềm vui và ý nghĩa cuộc đời.
Hãy tạo được một câu chuyện về nỗ lực của bạn mỗi ngày,
rồi mọi cái khác tự nó sẽ đến
Bạn có một lời mời :
Mỗi ngày hãy làm trái tim bạn đầy ắp những nụ cười
Mỗi ngày mới lại mang đến cho ta điều kỳ diệu của một khởi đầu
Ngày giỗ tổ Hùng Vương là ngày lễ thiêng liêng nhất cho dân Việt. Mọi ngày lễ khác của dân tộc đều từ ngày này mà ra. Và đối với sử sách thì các vua Hùng và thời Hồng Bàng là một huyền thoại, một cái gì u linh, vừa bí ẩn vừa linh thiêng. Đó là cách con người thời cổ đại nói về mình, về nguồn gốc của mình, và về nguồn gốc vũ trụ. Đó là một suy tư mà trong đó cảm xúc và trực giác đóng vai trò quan trọng hơn lý luận, và thời gian không đi đường thẳng—quá khứ, hiện tại, tương lai—mà đi theo hình tròn–quá khứ của mình cũng chính là tương lai của mình, gốc rễ của mình cũng là cành lá của mình, điểm khởi hành của tổ tiên cũng là điểm đến của con cháu trong mai hậu.
Vì vậy, đối với một dân tộc, huyền sử của dân tộc không phải chỉ là chuyện thần tiên cho trẻ em, mà là nền tảng tinh thần xuyên thời gian, ở trên đó dân tộc hiểu được tổ tiên mình nghĩ gì và cảm xúc gì, và hiện tại mình muốn gì và đang đi đâu.
Hôm nay, nhân ngày quốc tổ, chúng ta sẽ dành một ít thời gian, thăm viếng lại những huyền thoại u linh đó, để gợi ý cho mọi người suy tư. Mỗi huyền thoại nói đến một số vấn đề, và nếu vào kỹ một tí, chúng ta phải cần một bài rất dài cho mỗi huyền thoại. Hôm nay chúng ta chỉ lướt rất nhanh qua một số huyền thoại trong phạm vi chỉ một bài để gợi ý cho các bạn về đọc lại các huyền thoại kỹ lưỡng và suy gẫm sâu xa hơn.
1. Âu cơ và Lạc Long Quân, tiên rồng. Tại sao ta không nói rồng tiên, mà lại nói tiên rồng? Phải chăng đây là một bằng chứng của chế độ mẫu hệ xưa kia,biểu hiện trong sự kiện các vị vua đầu tiên trong lịch sử Việt Nam (khác với huyền thoại tiền sử) là Hai Bà Trưng và Bà Triệu. Theo quyển Concise History of the World của National Geographic (USA), thì Hai Bà Trưng là hai vị lãnh đạo phụ nữ đầu tiên trong lịch sử thế giới. Ngày nay, một số bộ lạc dân tộc tại Việt Nam vẫn còn theo chế độ mẫu hệ. Phải chăng một số các bộ lạc này chính là vài nhánh tổ tiên ta còn sót lại?
Tiên và rồng tương khắc nhưng tương hợp. Đây rất rõ là phản ánh của triết lý âm dương có tự ngàn xưa–âm dương tương khắc, nhưng cũng tương sinh—tiên rồng, non nước, cao thấp. Ngoài ra, trên phương diện lịch sử, có thể đây là cuộc gặp gở giữa hai nhóm dân—một từ phương Bắc (miền nam sông Dương Tử) đi xuống và một nhóm có sẳn ở phương Nam?
Và 100 đứa con.Người Mường cũng có truyền thuyết trăm con. 100 đương nhiên là chỉ số nhiều, nói đến phát triển và sinh sôi nẩy nở–đến 80 triệu ngày nay! Và 100 cũng là tổng số của các số trong Lạc Thư của dịch học, ám chỉ toàn thể.
Nhưng tại sao sinh ra trứng mà không sinh con ngay? Theo các hình khắc trên trống đồng Đông Sơn thì vật tổ ta là chim, mà chim thì đẻ trứng. Âu Cơ là tiên, tiên cũng là chim, dịu dàng bay bỗng. Đặc biệt, rồng cũng là linh vật có thể bay. Như vậy rõ ràng , chim, rồng và bay, rất linh thiêng đối với tổ tiên ta. Chim không cần manh mẽ như voi, dũng mãnh như hổ, nhưng chim yêu tự do, chim muốn có cả bầu trời. Chim là tự do, là sáng tạo, là khai phá.
Và dĩ nhiên là 100 con còn nói rất rõ ý niệm anh chị em và bình đẳng. Vợ chồng thì ly dị được, nhưng anh chị em thì không ly dị được. Sống hay chết, thích hay không thích, thì cũng vẫn là anh chị em. Đây là ý nguyện đoàn kết và bình đẳng rất rõ. Cho nên nếu anh chị em , vì bất kỳ lý do gì mà gọi nhau là kẻ thù, thì đó là cái tội cực kỳ nặng nề đối với tổ tiên và dân tộc.
2. Mười tám đời vua hùng vương. Con số 18 này rất đặc biệt. Các trống đồng Đông Sơn có 18 vành khắc và mỗi vành có 18 con chim. Đời vua Hùng Vương thứ 6 không truyền ngôi cho con trưởng mà cho Lang Liêu, con thứ 18, người tìm ra bánh dày bánh chưng. Vòng trong của thành Cổ Loa có 18 cái u hỏa hồi. Tục rước nõn nường cùa dân gian xưa ở miền trung du và đồng bằng Bắc bộ, rước 18 cái nõn và 18 cái nường (tượng trưng cho thịnh vượng).
Truyền thuyết Mường, cũng nói 100 con chia ra 50 người con về miền đồng bằng trở thành tổ tiên người kinh; 47 người đi lên miền núi, họ là tổ tiên của các dân tộc miền núi, còn lại 3 người sinh ra từ những trứng đầu tiên: Tá Cài, Tá Cần, và Dạ Kịt. Sau khi anh cả là Tá Cài bị rắn cắn chết, các mường mời Tá Cần lên ngôi vua. Tá Cần lấy bà Chu Bà Chương sinh được 18 con: 9 con trai và 9 con gái. Họ trở thành lang (thủ lĩnh) và chia nhau đi coi giữ các bản Mường.
Con số 18 rất rõ là 2 lần 9. Số 9 là số lớn nhất trong Hà Đồ của dịch học. Và là số mạnh nhất, vì đó là số thái dương. Cho nên 9 là lớn và mạnh. Và hai lần chín là tăng lên đến mức đa số của 9. Số 9 của văn hóa ta, xem ra giống như số 7 trong nền văn minh Do thái cổ, với 7 ngày tạo nên thế giới và tuần 7 ngày ta có ngày nay.
3. Tăng thưởng theo công sức. Điểm quan trọng rất đáng chú ý là khái niệm về tăng thưởng tùy theo công sức (meritology) đã nằm sâu trong tâm thức người Việt, cho nên người con nào tài giỏi thì được nối ngôi vua, chứ không nhất thiết là con trưởng. Vì vậy Lang Liêu là con thứ 18 vẫn được nối ngôi cha. “Tăng thưởng tùy theo công sức” là nền tảng của ý niệm dân chủ ngày nay.
4. Bánh dày bánh chưng: là biểu tượng cha mẹ, trời đất, trời tròn đất vuông, trời dương đất âm. Đây lại cũng là khái niệm âm dương rất căn bản trong dịch học. Đồng tiền xu của người Việt khi xưa gọi là đồng âm dương vì nó tròn và có lỗ vuông chính giữa.
Điều rất quan trọng mà nhiều người không nắm được là âm dương là triết lý bình đẳng, không phải là dương thì tốt âm thì xấu, đàn ông (dương) thì tốt, đàn bà (âm) thì xấu như các quí vị không hiểu nguyên lý âm dương nói bậy bạ. Nếu các bạn nhìn vòng thái cực (mà các võ sinh Thái Cực Đạo mang trên áo, hay trên lá cờ Hàn quốc) thì âm dương (xanh và đỏ) hòa quyện với nhau như lượn sóng di động rất bình đẳng, nữa vòng là âm nữa vòng là dương. Hai điều khác nhau, như âm dương, như nam nữ, hòa hợp bình đẳng với nhau và cùng chuyển dịch thì tạo ra vũ trụ. Cho nên nếu nói âm dương, là trời đất, là cha mẹ, thì đó là khái niệm hòa hợp bình đẳng.
Và dĩ nhiên nói đến cha mẹ là nói đến hiếu thảo. Hơn nữa, lá chuối và gạo nếp để làm bánh là biểu tượng rất sâu đậm của đời sống nông nghiệp, tức là sức sống chính của nước ta nghìn xưa. Người biết được hiếu thảo và nước non sâu đến như vậy đương nhiên là có cái nhìn của người có thể gánh vác nước nhà.
5. Dưa hấu: Chuyện Mai An Tiêm có lẽ là câu chuyện đầu tiên mang tinh thần Phật học. An tiêm là người nước khác, được vua nhận làm con nuôi, và An Tiêm tin vào tiền kiếp và nhân quả. Như vậy An Tiêm có thể là biểu tượng cho văn minh Phật giáo du nhập vào Việt Nam.
An Tiêm sau này bị đày ra hoang đảo và được đàn chim từ phương Tây bay ngang nhả hột dưa xuống đảo. Phương Tây là phương Ấn độ và Nepal, tức là phương Phật, là phương mà Đường Tam Tạng đi thỉnh kinh trong Tây Du Ký. Phương Tây cũng là Tây phương Cực lạc, thế giới tịnh độ của Phật A-di-đà.
Và quả dưa hấu thì rất rõ là biểu tượng của lòng khiêm tốn và sức mạnh bên trong. Dựa hấu xanh vỏ đỏ lòng. Bên ngoài chẳng có gì hấp dẫn cả–sống hay chín thì vỏ vẫn xanh, vẫn chẳng tí mùi vị gì cả. Chỉ khi bổ ra, người ta mới thấy bên trong đỏ, rất đẹp, rất ngọt, và rất mát.
Và dĩ nhiên, khi nói đến lấy cái tâm bên trong làm chính, thì đó là cốt tủy của Phật giáo.
6. Truyện trầu cau có vẻ gì như là sự luyến tiếc về chế độ mẫu hệ và tục lệ nào đó tương tự như tục “nối dây” vẫn còn tồn tại trong một số bộ lạc miền cao ở Việt Nam, trong đó người phụ nữ có quyền lấy em chồng hoặc anh chồng khi chồng chết.
7. Truyện Trọng Thủy Mỵ Châu là truyện nói lên tình cảm mạnh mẽ và hơi lạ lùng của người Việt ta. “Phe ta” là Mỵ Châu và An Dương Vương. Trọng Thủy và Triệu Đà là “phe địch.” Trọng Thủy là gián điệp cho địch, dối vợ, hại cha vợ, hại cả quốc gia nhà vợ. Nhưng dân ta lại rất yêu Trọng Thủy, trong văn hóa và nghệ thuật. Lại còn gọi chàng ta với một cái tên rất đáng yêu , rất đáng kính—Trọng Thủy, người quí trọng thủy chung. Và Mỵ Châu, người phụ nữ bị chồng lường gạt, thì bị xử chết. Tại sao có sự bất công lạ thường này?
Tượng Mỵ Châu (cụt đầu) tại am thờ
Rõ ràng là nhiệm vụ bảo vệ quốc gia được đặt lên hàng đầu trong truyện này—trung thành và bảo vệ quốc gia đến mức tuyệt đối. Trọng Thủy làm đủ mọi thứ tội chỉ vì trung thành với quốc gia của chàng. Trung thành với quốc gia là nhiệm vụ tối cao. Vì nhiệm vụ đó mà mang các tội khác, thì các tội khác có thể được cảm thông.
Dĩ nhiên tội dối vợ, phản vợ , phản cha vợ và tổ quốc của vợ, dù là có lý do chính đáng vẫn là một tội, và tự tìm cái chết để rửa tội thì cũng có thể sạch tội và vẫn được hậu thế ca tụng .
Mỵ châu dù chỉ là nạn nhân của lường gạt, nhưng đã không làm tròn bổn phận đối với quốc gia–bảo vệ bí mật quốc phòng (về nỏ thần) tuyệt đối. Cho nên đã phải tội chém. Dù vậy ai cũng nhận ra được là Mỵ Châu chỉ là nạn nhân của những trò chơi chính trị, vì vậy nàng rất được yêu kính trong nền văn hóa Việt. Nhưng thực sự thì Mỵ Châu chẳng có một công đức gì trong truyện cả. Nàng được yêu và được thờ tự (đến tận ngày nay; am thờ Mỵ Châu nằm trong đền thờ An Dương Vương tại ở Cổ Loa), chỉ vì nàng là nạn nhân.
Yêu mến là một chuyện, nhưng thờ tự? Phải chăng đó là vì người ta quá yêu mến tính thành thật của nàng, dù là thành thật đến mức khờ khạo? Như vậy phải chăng dó là hệ quả của một hệ thống luân lý đặt giá trị rất lớn vào thành thật–thành thật là tính thánh, dù có bị gạt thì vẫn là thánh nhân?
Đằng nào đi nữa thì truyện Trọng Thủy Mỵ Châu nói lên lòng bao dung rất bao la của người Việt. Triệu Đà ban đầu là phe địch, đã giết vua ta. Sau lên cai trị ta, và lại được ta xem như là vua tốt của ta, vì gia đình họ Triệu chống lại nhà Hán ở Trung quốc. Chống lại kẻ ức hiếp ta là anh em, là gia đình ta.
8. Có lẽ huyền thoại hấp dẫn nhất của ta là truyện Thánh Gióng, Phù Đổng Thiên Vương. Lúc quốc biến, vua cho đi tìm nhân tài trong thiên hạ, tức là vua trông cậy, hỏi nhờ đến dân. Cậu bé 3 tuổi mà không biết nói có nghĩa là dân thì ngày thường xem ra yếu ớt ngu dốt. Tuy nhiên, khi quốc biến, nếu vua (cho sứ giả) đến gặp dân trực tiếp, nghe dân nói, và tin vào lời dân, dù là nói nghe rất điên, như con nít lên ba nói làm ngựa sắt và roi sắt, nhưng cứ làm theo dân, thì dân sẽ biến từ đứa bé câm ba tuổi thành đại dũng sĩ giết giặc. Đó là cái dũng của dân, khởi động được nhờ đức khiêm tốn và lòng tin của vua.
Và xong việc rồi thì dân biến mất, mạnh ai về nhà nấy, như Thánh Gióng về trời, chẳng ai ngồi đó để đòi vua trả công. Tức là, để khởi động sức mạnh của dân thì dùng đức khiêm tốn và lòng tin, chứ không cần phải mị dân bằng lợi lộc.
Các huyền thoại của một dân tộc là những giấc mơ, những ước muốn, những cảm xúc, những khôn ngoan, những suy tư của dân tộc đó. Huyền thoại là một phần chính của cái mà ta có thể gọi là tiềm thức dân tộc. Chúng ta không thể hiểu dân tộc và văn hóa dân tộc nếu ta không suy tư sâu xa một tí về các huyền thoại dân tộc. Trong tương lai, chúng ta sẽ đi sâu vào mỗi huyền thoại trên Đọt Chuối Non. Tuy nhiên, trong thời gian chờ đợi, các bạn nên đọc thêm và suy tư thêm một tí, và có thể chia sẻ suy tư của các bạn trên trang web này.
Nhiều năm trước, khi tôi làm tình nguyện viên ở một bệnh viện, tôi biết một bé gái tên là Liz, em đang mang một bệnh hiếm thấy và hiểm nghẻo. Cơ hội duy nhất để em bình phục là qua truyền máu từ người anh trai năm tuổi–cậu bé này đã thoát khỏi chính căn bệnh này một cách kỳ diệu và đã phát triển kháng thể để chống bệnh.
Bác sĩ giải thích cho anh trai của Liz, và hỏi cậu bé nếu cậu muốn cho em gái máu của cậu.
Tôi thấy cậu bé do dự giây lát trước khi vào một hơi thở dài và nói “Được chứ, cháu sẽ làm, nếu việc đó cứu được em gái.”
Khi quá trình truyền máu tiến hành, cậu bé nằm trên giường cạnh em gái và mỉm cười, cũng như tất cả chúng tôi đều cười, khi thấy màu hồng trở lại trên đôi má cô bé. Rồi mặt cậu trở nên tái và nụ cười của cậu mờ dần. Cậu nhìn lên bác sĩ và run rẩy hỏi, “Cháu có chết ngay bây giờ không?”
Vì còn bé, cậu bé đã hiểu lầm ý của bác sĩ; cậu nghĩ rằng cậu phải cho em gái toàn bộ máu của mình để cứu em. Các bạn xem, cuối cùng, chỉ có cảm thông và thái độ là quan trọng.
Nguyễn Minh Hiển dịch
.
Giving When It Counts
Many years ago, when I worked as a volunteer at a hospital, I got to know a little girl named Liz, who was suffering from a rare and serious disease. Her only chance of recovery appeared to be a blood transfusion from her 5-year old brother, who had miraculously survived the same disease and had developed the antibodies, needed to combat the illness.
The doctor explained the situation to her little brother, and asked the little boy if he would be willing to give his blood to his sister.
I saw him hesitate for only a moment before taking a deep breath and saying, “Yes, I’ll do it, if it will save her.”
As the transfusion progressed, he lay in bed next to his sister and smiled,as we all did, seeing the color returning to her cheeks. Then his face grew pale and his smile faded. He looked up at the doctor and asked with a trembling voice, “Will I start to die right away?”
Being young, the little boy had misunderstood the doctor; he thought he was going to have to give his sister all of his blood in order to save her.You see, after all, understanding and attitude, is everything.
Khi một người bạn của tôi đang đi qua chỗ những con voi, bạn ấy chợt dừng lại, với vẻ bối rối vì những con vật khổng lồ ấy đang bị một sợi dây buộc vào chân chúng. Hiển nhiên là những chú voi to lớn này, bất cứ lúc nào, cũng có thể phá đứt sợi dây buộc chúng, nhưng vì sao đó chúng lại không làm thế. Người bạn của tôi thấy một người quản tượng gần bên, bèn hỏi tại sao những con vật đẹp đẽ, hoành tráng như thế chỉ đứng yên mà không gắng bỏ chạy.
Người quản tượng đáp : « À, khi chúng còn rất nhỏ, chúng tôi dùng chính sợi dây với kích cỡ như thế này buộc vào chân chúng, và khi những con voi còn bé, dây như thế đã đủ để giữ chúng. Khi voi lớn, chúng đã quen bị câu thúc bởi sợi dây rồi và tin rằng không thể bứt phá để trốn thoát. »
Bạn tôi sững sờ. Những con voi này có thể phá đứt xích xiềng và tự do bất cứ lúc nào, nhưng vì đã quen « tin » rằng chúng không thể thoát được, chúng bị trói ở nguyên vị trí cũ. Con vật to lớn khổng lồ ấy đã tự giới hạn sức mạnh lớn lao hiện tại của nó chỉ vì sự trói buộc của quá khứ.
Giống hệt những con voi, có bao nhiêu người trong chúng ta luôn bám chặt vào niềm tin rằng mình không thể làm được một việc gì đó, chỉ vì một lần thất bại trước đây?
Có bao nhiêu người trong chúng ta không chịu thử một cái mới và gắng làm một việcgì mang tính thử thách bởi vì cái kiểu tư duy ấy của chúng ta?
Nỗ lực của chúng ta có thể không thành công, nhưng xin đừng bao giờ không cố thử ….
HÃY CHỌN LỰA KIỂU TƯ DUY ĐỂ TA KHÔNG CHẤP NHẬN NHỮNG RANH GIỚI VÀ HẠN CHẾ ĐÃ ĐẶT RA TRONG QUÁ KHỨ.
Các bạn thân mến,
Các bạn chẳng bao giờ muốn mình giống bác voi khổng lồ “bé nhỏ” tội nghiệp kia ?
Chắc chắn 100% câu trả lời của các bạn cho câu hỏi này đều có tính tường minh cao.
Vậy chúng ta nên làm gì?
Thiết nghĩ trước hết chúng ta phải là những người xóa bỏ rào cản, hay phá vỡ những bức tường chắn mất tầm nhìn, và từ bỏ những khuôn mòn của kiểu tư duy chúng ta đã tạo ra và quen thuộc trong quá khứ. Ngày hôm qua đã trôi đi theo dòng chảy bất tận của cuộc sống vốn không ngừng biến đổi này. Luôn có những ngày mới, những cơ hội mới, mở ra cho chúng ta biết bao điều mới mẻ! Thế thì tại sao chúng ta cứ mãi trói buộc và tự câu thúc chúng ta với tư duy kiểu cũ của quá khứ? Như thế quả không logic?
Cái tôi hôm qua có thể non nớt, bé nhỏ, yếu ớt, dại khờ, sai lầm, kém cỏi… nhưng tôi của hôm nay đã lớn mạnh, đã trưởng thành, chín chắn hơn, khôn ngoan, hiểu biết hơn, đã biết học hỏi, rút kinh nghiệm từ sai lầm và thất bại của hôm qua.
Như thế với tư duy mới, sáng tạo hơn, tại sao không thử thách năng lực của mình một cách tích cực hơn: ở một lĩnh vực mới, hay một công việc đòi hỏi cao hơn, có tính thách đố hơn, và nhiều trách nhiệm hơn? Nếu không phải là việc gì to lớn hơn, chí ít ta cũng có thể thử làm lại cái mà ta đã từng thất bại? Và luôn nhớ câu ngạn ngữ ” Thất bại là mẹ thành công” . Rồi bạn sẽ thành công sau một hay vài lần thử thách.
Hãy bắt đầu từ mỗi chúng ta, và nếu các bạn đang làm việc trong lĩnh vực truyền thông, giáo dục, xin hãy gửi thông điệp này đến những người bạn gặp gỡ, tiếp xúc, “phá bỏ lối mòn tư duy trói buộc sức mạnh của chính chúng ta, những người không bé nhỏ và không sợ thất bại”.
Như thế là bạn đang tư duy và hành động theo hướng tích cực.
Đọt Chuối Non 