Category Archives: trà đàm

Xin lỗi

Chào các bạn,

Có một việc nên làm rất thường xuyên, nhưng đối với người Việt thì lại cực kỳ khó làm. Đó là xin lỗi. Đa số dân ta có thái độ “ta thà làm quỷ nước Nam còn hơn xin lỗi”.

Tại sao?

Lúc nhỏ em bé Việt nào cũng bị ăn đòn và phải xin lỗi sau trận đòn, hứa là không tái phạm nữa. Có lẽ vì xin lỗi được xem như là hành động của trẻ con, của tội phạm, và người lớn đứng đắn thì không có tội gì mà phải hạ mình xin xỏ, mất danh dự, cho nên ta thà mổ bụng tự sát theo kiểu harakiri để rửa danh chứ tội thì nhất định không xin?

Continue reading Xin lỗi

Chuyển tải nghệ thuật sống

 

Chào các bạn,

Chúng ta dạy học trò, dạy con cái, dạy em út, dạy người cấp dưới, dạy đệ tử cách sống hàng ngày—khiêm tốn, thành thật, yêu người, can đảm, dịu dàng, trí tuệ…  Và chúng ta có đủ những bài giảng mo-ran dài dằng dặc của chính ta, cũng như những bài giảng cổ truyền của các bậc đại sư đã được truyền tay qua nhiều thế hệ, để làm khí cụ trợ giảng.

Nhưng tất cả những thứ đó chỉ có thể làm 10% việc dạy.   90% của việc dạy là cách sống của chính ta.  Cách sống của ta có “dạy” điều miệng ta “dạy” không?  Nếu miệng ta và các bản văn ta trao tay dạy A+, mà cách sống của ta nói A-, thì đương nhiên là các học trò của ta chỉ học A-.

Continue reading Chuyển tải nghệ thuật sống

Hiểu và chuyển tải kiến thức thế nào?

Chào các bạn,

Rất nhiều khi ta cảm nhận hay hiểu một điều gì đó rất mơ hồ, chẳng biết nó rõ ràng là thế nào. Ví dụ:

– Bữa nay anh thấy sao? À, vui thì cũng không vui, buồn cũng không buồn, bình thường thì cũng chẳng bình thường. Cứ thấy trong người sao sao ấy. Chẳng biết nữa.

– Sao lại nói cái biết bình thường là chưa biết, mà phải là cái biết của “Ngộ” mới gọi là biết? À, thì kinh sách nói vậy, mình nói theo kinh sách mà.

– Chúa Ba Ngôi là gì? Một Chúa Ba Ngôi là sao? Ờ, thì đó là điều luật giáo hội dạy phải tin một Chúa ba ngôi. Sao biết được?

– Sao lại nói độc quyền kinh tế thì giá cả tăng và phẩm chất giảm? Ờ, thì sách kinh tế nói vậy?

Các bạn, những điều mơ hồ, mà ta không giải thích rất rõ được, chính là biên giới của mức hiểu biết của ta.

Continue reading Hiểu và chuyển tải kiến thức thế nào?

Kiên trì

Chào các bạn,

“Kiên trì”, chỉ một từ đơn giản quyết định hầu hết mọi sự ở đời.

Bạn chưa bao giờ biết English club là gì, nhưng bạn muốn có một club thành công đến mức làm kiểu mẫu cho mọi club khác sau này? Câu trả lời: Kiên trì. Mở một club và không bao giờ bỏ cuộc cho đến lúc club của bạn trở thành kiểu mẫu. Không bỏ cuộc dù động đất, dù bão tố, dù tất cả mọi thành viên bỏ hết chỉ còn bạn, dù bạn làm điều gì cũng sai… Không điều gì cản được sự thành công của bạn nếu bạn cứ làm mãi mà không bỏ cuộc.

Continue reading Kiên trì

Thoát khỏi ngục tù tư tưởng

Chào các bạn,

Chúng ta nghe rất thường cụm chữ “ngục tù tư tưởng”, từ các triết gia, đạo gia, chính trị gia, giáo dục gia… Thế nhưng ta có thật hiểu ngục tù tư tưởng là gì? Bạn có ngục tù tư tưởng của riêng bạn? Bạn có thấy được ngục tù tưởng của riêng bạn? Và làm sao để bạn thoát ra được ngục tù tư tưởng của bạn?

Từ “tư tưởng” làm cho chúng ta nghĩ ngay đến suy tư lý luận (thinking), như là trước kia ta suy nghĩ kiểu “cha mẹ đặt đâu con ngồi đó” thì nay ta có thể thay đổi tư tưởng thành “Cha mẹ khuyến khích con suy tư theo cách riêng và sống theo cách riêng của mình”. Chuyển đổi suy tư từ cách này sang cách kia như vậy thì có gì là khó khăn đâu? Sao có thể có cái gọi là “ngục tù tư tưởng” được?

Continue reading Thoát khỏi ngục tù tư tưởng

Bạn có đủ khả năng để sống bất bạo động?

Chào các bạn,

Nói đến bất bạo động có lẽ mọi chúng ta đều biết đến Gandhi và cuộc đấu tranh bất bạo động dành độc lập cho dân Ấn của ông. Và nếu đọc về cuộc đời của Gandhi các bạn sẽ thấy con đường sống bất bạo động khó thế nào, vì kẻ địch của mình phiền hà với mình thì còn ít hơn là bạn của mình phiền hà mình—cho là mình điên, ngây thơ, không hiểu sự thật, và nhất là mình cản trở con đường đấu tranh bạo động của bạn. Và Gandhi chết vì bị một người Ấn quê ông ám sát.

Cho nên khi nói về sống bất bạo động, mỗi chúng ta có hai lực chống. Lực đầu tiên là chính mình—mình chỉ muốn bạo động, đánh lại cho hả giận; lực thứ hai là chính xã hội mình đang phục vụ–nhiều người trong xã hội đó không chấp nhận một “người điên”, một “kẻ hèn” trong cuộc sống.

Continue reading Bạn có đủ khả năng để sống bất bạo động?

Hạnh phúc đúng như vậy

Thích Thái Hòa

Sống ở đời, ta không có ai để tin là một thiệt hại lớn cho ta, nhưng ta có quá nhiều người để tin, thì trước sau gì niềm tin của ta cũng bị xói mòn và thất vọng.

Thất vọng là do ta, chứ không phải do người khác. Do ta không hiểu được tâm và cảnh của ta đang sống đều là vô thường. Ta không hiểu vô thường là chân lý của mọi sự hiện hữu là ta chưa hiểu gì cả, và ta không có khả năng tin rằng, mọi sự hiện hữu đều là vô thường, là ta chưa có niềm tin nào đáng để trân quý cả.

Ngày hôm qua người ấy nói với ta rất mực chân thực, nhưng ngày hôm nay cái rất mực chân thực ấy không còn. Vì sao? Vì không gian và thời gian đã chuyển dịch và đã đổi mới, nên ngôn ngữ cũng phải chuyển dịch và đổi mới theo.

Continue reading Hạnh phúc đúng như vậy

Câu Chuyện Giáng Sinh

Hai ngàn năm trước Giêsu ra đời trong bần hàn cùng cực, và ngay sau khi sinh ra là bố mẹ đã phải mang qua Ai Cập tị nạn, vì vua Hêrốt, nghe ba sứ giả Đông Phương nói là có một vì vua vừa sinh ra, ra lệnh giết hết tất cả bé trai dưới 2 tuổi để ngăn ngừa vì vua mới đó tranh chấp ngai vàng sau này. Người thợ mộc Giêsu đến 30 tuổi thì giảng đạo, chỉ 3 năm sau, 33 tuổi, thì bị xử tử. Và lời giảng chẳng có gì là kinh khủng cả: “Yêu Thượng đế với tất cả tâm hồn, trí óc, linh hồn, và sức mạnh; yêu láng giềng như yêu chính mình. Yêu kẻ thù cùa mình, nếu kẻ thù tát mình má này thì đưa thêm má kia.” Không hề dùng bất kì một loại vũ lực nào, dù chỉ là để tự vệ.

Con người bần hàn và giản dị đó, với vài lời giảng giản dị đó, bị xử tử chỉ sau 3 năm truyền đạo, ngày nay đã chinh phục hơn nửa thế giới.

Continue reading Câu Chuyện Giáng Sinh

Khiêm tốn, từ cá nhân đến các quốc gia

Chào các bạn,

Có bao giờ bạn giao dịch thường xuyên với ai đó, ví dụ bạn là chủ công ty tiếp tế vật liệu lau chùi hàng tháng cho công ty sửa xe hơi SXH, và bạn thỉnh thoảng lại gắn một vài tờ thơ trên bảng thông cáo của SXH, mắng mỏ ban quản lý SXH là độc đoán, độc tài với nhân viên không nhỉ? Hay là, bạn thỉnh thoảng đến thăm‎ một người bạn nào đó, và lâu lâu lại nói chuyện với người ăn người làm của anh ta là anh ta tham nhũng, dối trá, lường gạt người làm?

Đó là loại thái độ rất bất lịch sự, khiếm nhã, và kiêu căng. Và tạo ra mâu thuẫn và xung đột thường xuyên. Tất cả các bà mẹ của chúng ta dạy chúng ta khiêm tốn, tế nhị và lễ độ hơn như vậy.

Continue reading Khiêm tốn, từ cá nhân đến các quốc gia

Nhồi nhét kiến thức và CPU điên

Chào các bạn,

Ngày nay chúng ta có rất nhiều thứ để học—kinh tế, luật, triết, tâm lý, toán, vật l‎ý, hóa học, xã hội học, chính trị học, tiếp thị, thương mãi, quản trị nhân viên, v.v… hàng trăm hàng nghìn môn để học trong hàng trăm nghìn đại học của thế giới. Chúng ta cố gắng nhồi kiến thức, nhồi kiến thức, và nhồi kiến thức vào đầu… Nhưng dù kiến thức và bằng cấp ngập tràn, hầu như ta chẳng thấy trí tuệ đâu cả. Các bạn nhìn quanh khung cảnh Việt Nam chẳng hạn, có lẽ là với tay ra là bốc được một nắm thạc sĩ tiến sĩ, nhưng các bạn có cảm thấy có sự hiện diện của trí tuệ trong môi trường mình sống không? Hay chỉ là một cảm giác tối mò mò? Không phải là báo chí của ta ta thán việc này hàng ngày hay sao?

Continue reading Nhồi nhét kiến thức và CPU điên

Các diễn văn làm thay đổi thế giới – Kinh Hòa Bình và Bài Giảng Cho Loài Chim – Thánh Phanxicô Nghèo Khó

Thánh Francis xuất thân từ một gia đình thương gia giàu có của thành phố Assisi, miền Trung Nước Ý vào đầu thế kỷ 13, nên thường được gọi là Thánh Francis Vùng Assisi (Saint Francis of Assisi).  Nhưng cuộc sống giàu sang và dường như có được mọi thứ mình muốn đã không đem lại sự đủ đầy cho tâm hồn ông.  Cho đến một ngày ông tìm được sự đầy đủ ấy trong tình yêu với Chúa Giêsu Kitô và học theo hình ảnh và cuộc sống của Ngài trong Phúc Âm.

Từ bỏ cuộc sống giàu sang, hưởng thụ, ông bước vào cuộc sống khó nghèo và phục vụ. Ông cũng từ bỏ gia đình và để cha đẻ từ mình – có lẽ đó là bước cuối cùng trong việc từ bỏ mọi lối mòn, ràng buộc của cuộc sống thế gian để chỉ còn sống trọn vẹn với tinh thần của Thiên Chúa. Với sự hiến thân trọn vẹn ấy, ông đã đóng góp đáng kể trong việc xây dựng lại Giáo Hội Công Giáo, thời bấy giờ, đang bị chia rẽ và khủng hoảng trầm trọng.

Continue reading Các diễn văn làm thay đổi thế giới – Kinh Hòa Bình và Bài Giảng Cho Loài Chim – Thánh Phanxicô Nghèo Khó

Nhân Quyền & Thú Quyền – Sống Trong Phẩm Giá

 

Một bản tuyên ngôn quan trọng trong nhân loại đã hiện hữu trước khi đa số chúng ta được sinh ra đời ở trần gian này. Hôm nay, 10 tháng 12, kỷ niệm 62 năm ngày Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc công bố Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền (Universal Declaration of Human Rights).

Nhân Quyền là một danh từ đẹp vì con người giữ một địa vị cao cả trong các loài. Khi làm người, ta nghiễm nhiên được thừa kế những đặc ân do Đất Trời ban tặng. Bản dịch Việt ngữ từ trang mạng Liên Hiệp Quốc, Điều 1 của Tuyên ngôn, ghi rất rõ: “Tất cả mọi người sinh ra đều được tự do và bình đẳng về nhân phẩm và quyền. Mọi con người đều được tạo hóa ban cho lý trí và lương tâm, và cần đối xử với nhau trong tình bằng hữu.” (Nguyên văn tiếng Anh: All human beings are born free and equal in dignity and rights. They are endowed with reason and conscience and should act towards one another in a spirit of brotherhood.)

Cũng vào ngày này, năm 1998, Ngày Thú Quyền Quốc Tế (International Animal Rights Day) được khởi xướng, kêu gọi loài người tôn trọng quyền căn bản của loài vật, cho họ được sinh sống và tự do.

Continue reading Nhân Quyền & Thú Quyền – Sống Trong Phẩm Giá

Đi lạc, lấy phương tiện làm mục tiêu

Chào các bạn,

Người ta đi lạc mất mục tiêu và lấy mục tiêu làm phương tiện là câu chuyện thường trực của con người, từ những công trình chính trị và tôn giáo lớn đến đời sống cá nhân.

Rất nhiều cuộc cách mạng chính trị của nhân loại bắt đầu bằng những ý‎ tưởng rất đẹp về công bằng nhân ái cho mọi người, và người ta dùng các phương tiện cách mạng để đạt mục tiêu tốt đẹp đó, như là thanh trừng những người chống cách mạng. Sau một hồi như thế người ta quên mất mục tiêu tốt đẹp ban đầu và sống chỉ để thanh trừng nhau đẫm máu. Đó là câu chuyện của thế kỷ 20, và mọi thế kỷ trước đó.

Continue reading Đi lạc, lấy phương tiện làm mục tiêu

Họ nghĩ gì về tôi?

Chào các bạn,

Nhiều người trong chúng ta dành cả ngày để lo lắng “họ nghĩ gì về mình”. Ngồi nói chuyện thì, trước khi nói, lo lắng không biết là nói thế này thì họ nghĩ gì về mình. Trong khi nói thì cố làm cho mọi người cùng bàn biết là mình thông thái. Nói xong rồi, tối nằm ngủ cũng lo lắng không biết là người ta có phục mình không, hay còn người không phục, hay đa số nghĩ là mình nói phét…

Sự thật là, chẳng ai nghĩ nhiều về bạn cả. Mọi người đền bận rộn lo lắng không biết người khác nghĩ gì về họ, cho nên chẳng ai dư thời giờ nghĩ nhiều về bạn.

Continue reading Họ nghĩ gì về tôi?

Thực hành thuật lãnh đạo

Chào các bạn,

Lãnh đạo là một trong những nghệ thuật cao nhất của con người, nghệ thuật khó nắm bắt nhất của con người, và rất nhiều sách vở nói về nó, và nếu bạn đọc xong vài tá sách về lãnh đạo bạn vẫn cảm thấy như là bạn chưa đọc gì hết, có lẽ là còn rối rắm hơn cả khi chưa đọc, và bạn vẫn cảm thấy bạn chẳng lãnh đạo ai được cả.

Chỉ có một cách học lãnh đạo là lãnh đạo thực sự. Mấy quyển sách lãnh đạo, sẽ không có một quyển nào giúp bạn thành lãnh đạo được. Chỉ đọc để lấy thêm vài ‎ý kiến của người khác xem có giúp được mình tí nào không, vậy thôi. Sách vở chẳng được gì hơn thế.

Nhưng nếu ta muốn học lãnh đạo vì ta chưa có kinh nghiệm lãnh đạo, thì làm sao ta có thể “lãnh đạo thực sự để học lãnh đạo” được? Chưa có cái trứng sao có được con gà, nhưng chưa có gà làm sao có trứng?

Continue reading Thực hành thuật lãnh đạo