Chào các bạn,

Trong các vấn đề tư duy và cư xử, chúng ta thường hay có lầm lỗi là lấy hình thức mà bỏ nội dung.

Nội dung của cuộc sống của con người rất giản dị: Khiêm tốn, thành thật, yêu người. Ta có thể kể thêm một lô vài chục đức hạnh khác—tam cương ngũ thường, tam tòng tứ đức, thập thiện nguyện, tứ thập nhị đức, v.v. và v.v. Nhưng 3 điều này—khiêm tốn, thành thật, yêu người—đủ để bao trùm tất cả mọi đức hạnh của con người.

Chỉ để giúp con người làm 3 điều này thôi, chúng ta có vô khối tôn giáo và thiên kinh vạn quyển, với hằng hà sa số sách vở lề luật, pháp môn, công thức… để theo. Và những thứ này cho thiên hạ vô số cơ hội để cãi nhau đánh nhau, chúng ta đúng chúng mày sai, phe “thiện” chống phe “ác”, phe “con Chúa” chống phe “ngoại đạo”… chiến tranh triền miên trong lịch sử loài người.

Đó là cái tội lấy hình thức bỏ nội dung.

Continue reading Bỏ nội dung, lấy hình thức →

Chào các bạn,

Chúng ta thường nhầm lẫn tình yêu với cảm xúc. Cảm xúc là một phần rất lớn của tình yêu, nhưng tình yêu rộng hơn cảm xúc rất nhiều.

Mẹ yêu con, và ngay cả khi giận con ghê gớm về vấn đề gì đó, mẹ vẫn yêu con như thường. Có nghĩa là khi mẹ có cảm xúc tốt về con thì mẹ yêu con, và khi mẹ có cảm xúc xấu về con thì mẹ cũng yêu con. Tình yêu hầu như độc lập với cảm xúc.

Con yêu mẹ cũng vậy. Khi vui với mẹ hay buồn với mẹ, thì con vẫn luôn yêu mẹ.

Vượt qua cảm xúc, tình yêu còn đòi hỏi bổn phận. Con yêu mẹ thì lo lắng cho mẹ, kể cả khi con đang giận mẹ, vì lo lắng cho mẹ là bổn phận.

Continue reading Tình yêu, cảm xúc và bổn phận →

Chào các bạn,

Mẹ ảnh hưởng rất lớn đến tâm thức và văn hóa con người—thi ca, âm nhạc, hội họa, phim ảnh, tiểu thuyết, mọi loại nghệ thuật, tôn giáo… Mẹ Maria, Quán Thế Âm Bồ Tát, Mẹ Âu Cơ, Mẹ Việt Nam, Thái Dương Thần Nữ, Nữ Thần Tự Do…

Sở dĩ thế vì mẹ là tình yêu.

Mẹ còn là nguyên ủy của vũ trụ, vì mẹ sinh đẻ. “Cái nguyên ủy” sinh ra mọi cái khác là “mẹ”. Và “cái nguyên ủy” đó, trong Thánh Kinh Ki Tô Giáo (và nhiều tôn giáo khác) là “Thượng đế”, cho nên “Thượng đế là tình yêu”. 1 John 4:7-9.

Tình yêu và nguyên ủy—đó là mẹ.

Continue reading Nguyên lý mẹ →

Chào các bạn,

Vấn đề lớn nhất trong việc phát triển tôn giáo, đặc biệt là Cơ đốc giáo (Tin Lành) ngày nay, là vấn đề bảo vệ văn hóa, nhất là văn hóa của các dân tộc thiểu số.

Như chúng ta thấy, nhiều dân tộc thiểu số (như vài nhóm nhỏ trong số 55 dân tộc anh em Việt Nam) đối diện họa diệt chủng, vì nhân số quá nhỏ, và tất cả mọi dân tộc thiểu số đều đối diện thảm họa văn hóa bị tận diệt do các thay đổi trong thời đại mới. Thế giới ngày nay có rất nhiều cố gắng để bảo vệ các dân tộc thiểu số và văn hóa của họ. (Xin xem The Rights of Indigenous Peoples ).

Trong khi đó các tôn giáo lớn trên thế giới, đặc biệt là Tin Lành, cũng muốn bành trướng đến khắp mọi nơi, nhất là đến với các dân tộc thiểu số vùng xa vùng xôi. Nói cho đúng, những người truyền giáo và những người làm việc từ thiện trong tôn giáo, thường là những người rất hiền hậu và nhân ái. Vấn đề là, họ rất quyết tâm đưa người khác vào đạo của họ, và không quan tâm đến việc nền văn hóa của người kia bị họ tận diệt vì “theo đạo.” Đây là vấn đề chính đối với nhiều người truyền giáo Tin Lành, mà tất cả chúng ta đều thấy ngày nay.

Ngay sau khi một người dân tộc “theo đạo”, về nhà hắn dẹp hết bàn thờ ông bà tổ tiên và lên tiếng chống đối mọi hình thức lễ bái cổ truyền của gia tộc nhà hắn là mê tín dị đoan. Dĩ nhiên là điều đó làm cho cả làng nước của hắn nổi giận và chống đối, vì đó là một sỉ nhục lớn đối với tổ tiên và dân tộc. Nhưng hắn thì rất cương quyết “sống chết vì Chúa”, và nếu hai bên căng thẳng nhau dữ quá hắn sẽ bắn tiếng ra ngoài, và bạn bè của hắn ở nước ngoài sẽ biến đó thành vấn đề chính trị: “Anh ABC bị ‘persecuted’ chỉ vì theo đạo.”

Continue reading Bành trướng tôn giáo và bảo vệ văn hóa bản xứ →

Chào các bạn,

Vu Lan là lễ báo hiếu mẹ cha, nhưng thực ra ở mức độ triết lý, Vu Lan là một truyện triết lý về tu tâm.

Vu Lan là âm của từ chữ Phạn ullambana, có nghĩa là “treo ngược”. Người Trung quốc gọi là “đảo huyền”, vì vậy, họ gọi lễ Vu Lan là “giải đảo huyền”, giải thoát khỏi treo ngược.

Chúng ta đều biết chuyện đại tăng Mục Kiền Liên tìm mẹ ở địa ngục, thấy mẹ đói khát, thiếu ăn, nhưng đưa cơm cho mẹ thì bà mẹ tham lam lấy tay che cơm, sợ các quỷ đói dành ăn, nhưng đưa miếng cơm nào vào miệng cũng thành than hồng, ăn không được. Và đa số các tội nhân trong địa ngục đều bị treo ngược đầu xuống đất.

Đây là một câu truyện Phật triết nói về tâm ta và sự điên đảo của tâm. Tâm là chủ. Tâm là mẹ của ta. Vì thế mà ta nói là “tâm địa”, tâm đất, vì đất sinh ra và nuôi dưỡng mọi loài—cây cỏ, sinh vật… Tâm là mẹ. Tâm ta thế nào thì ta thế đó. Tâm ta sinh ra ta.

Continue reading Bị treo ngược →

Chào các bạn,

Khả năng suy tư và hành động của chúng ta chỉ nằm trong giới hạn của cái ta biết. Nhận ra vấn đề gì, tính toán gì, hành động gì cũng đều phải nằm trong những điều trong kiến thức của ta. Ta không thể thấy gì, nghĩ gì, làm gì với những điều ta không biết. Ngày xưa, mỗi khi có những trận dịch lớn không thuốc chữa là người ta chỉ có cách cúng kiến cầu khẩn vì họ không biết có những sinh vật rất nhỏ mắt người không thể thấy gọi là vi khuẩn. Mọi suy tính và giải pháp cho vấn đề lúc đó chỉ nằm trong cầu trời khẩn Phật, không ai nghĩ đến việc nghiên cứu thuốc chống vi khuẩn.

Rất thường xuyên ta gặp những tình huống trong đó điều quan trọng không ở cái ta biết, nhưng ở cái ta không biết. Như một đoàn quân hành quân, biết địch đang nằm ở đâu không quan trọng bằng những anh chàng địch đang chỉa súng vào ta mà ta không biết.

Continue reading Bạn biết gì trong thế giới quanh bạn? →

Chào các bạn,

Mình thường nhắc đến cầu nguyện trong các bài tư duy tích cực. Hôm nay mình viết bài này để trình bày rõ ràng tại sao. Có lẽ nhiều bạn cũng đã biết câu trả lời, do tự các bạn hay qua các mảnh rời rạc mình viết trong các bài trước và các phản hồi. Nhưng có lẽ nhiều bạn vẫn còn thắc mắc, bài này là nhằm giải tỏa mọi thắc mắc đó.

Cầu nguyện là nói đến cầu nguyện với Chúa, Phật, Allah, Trời Đất, thần thánh nào đó của bạn, ở một thế giới siêu hình của bạn. Mình không nói đến chi tiết là bạn cầu nguyện với ai, và cũng không nói đến cầu điều gì. Bài này nói đến nguyên lý của tư duy tích cực trong cầu nguyện.

Norman Vincent Peale, người sáng tạo ra từ “tư duy tích cực” (positive thinking) và là cha đẻ của khoa tư duy tích cực ngày nay, đặt nền tảng tư duy tích cực trên Thánh Kinh (Thiên chúa giáo) và cầu nguyện. Rất nhiều vị thầy tư duy tích cực ngày nay, vì nhu cầu liên hệ với học trò không muốn nói chuyện siêu hình, nên thường bỏ đi phần cầu nguyện và thánh kinh, và chỉ nói đến các phần tâm lý bước đầu. Nhưng, ngoại trừ một số rất nhỏ người phi phàm, đối với đại đa số người (kể cả chính mình), khoa tư duy tích cực thuần tâm lý (mà không tâm linh) đó, sẽ có hiệu năng đến chỉ mức trung bình rồi ngưng. Muốn đạt đến mức độ tuyệt đỉnh của tư duy tích cực, chúng ta cần tư duy tích cực theo cách các trường phái tâm linh đã làm hàng nghìn năm nay, trong đó cầu nguyện là trung tâm điểm.

Continue reading Cầu nguyện, tư duy tích cực, và luật hấp dẫn →