Chào các bạn,

Sáng Chúa nhật mình hẹn mẹ Hreng đến nhà đi với mình đến thăm một vài gia đình ở thôn Năm, mẹ Hreng chưa đến thì mẹ Đam ở thôn Hai đến nhà thăm, mình mời mẹ Đam vào phòng khách, qua hỏi chuyện mình biết bố mẹ Đam mới đi hái cà-phê thuê cho người Kinh ở Đăkmin về.

Bố mẹ Đam thuộc gia đình trẻ trong Buôn Làng, năm nay bố mẹ Đam trên ba mươi tuổi đã có bốn người con. Bố Đam không say xỉn, cả hai bố mẹ Đam đều cần cù siêng năng chăm chỉ làm ăn, nhờ vậy tuy thuộc gia đình trẻ nhưng hiện tại trong gia đình bố mẹ Đam đã có ba con trâu mẹ rất đẹp. Mỗi ngày hai người con trai lớn của bố mẹ Đam năm nay học lớp Bốn và lớp Năm, đi học về thay phiên nhau chăn ba con trâu để bố mẹ Đam có thời gian làm tốt công việc ruộng đồng nương rãy. Làm xong ruộng rãy của gia đình bố mẹ Đam cùng nhau đi làm thuê cho người Kinh, mùa thu hoạch cà-phê năm nay, bố mẹ Đam đã đi hái cà-phê thuê ở Đăkmin một tháng rưỡi mới về cách đây bốn ngày. Biết mẹ Đam mới đi hái cà-phê thuê về mình hỏi: Mùa hái cà-phê thuê ở Đăkmin năm nay, bố mẹ Đam đi hái một tháng rưỡi được bao nhiêu tiền, và hái ngày hay hái khoán?

– “Năm nay mình với bố Đam đi hái cà-phê thuê một tháng rưỡi, được mười bốn triệu sáu trăm năm mươi ngàn đồng, nhưng gia đình chủ rất tốt đã trả cho mình với bố Đam chẵn mười lăm triệu đồng. Mình và bố Đam đã nhận rãy cà-phê hái khoán, không hái ngày.”

Mình khen bố mẹ Đam biết tính toán, biết nhận hái khoán và đã cùng nhau chăm chỉ làm cũng như may mắn được làm với một người chủ tốt, vì vậy trong một tháng rưỡi bố mẹ Đam đã làm được một số tiền không phải ai cũng có thể làm được. Nghe mình nói xong mẹ Đam buồn buồn nói:

– “Mình với bố Đam đi hái cà-phê thuê gặp may mắn nhưng về nhà lại không may mắn.”

– “Gia đình bố mẹ Đam xảy ra chuyện gì sao?”

– “Bố Đam với mình đi hái cà-phê thuê về được một ngày, ba con trâu mẹ của mình bị bệnh dịch đã lăn ra chết.”

Nghe mẹ Đam nói mình thương quá, vì trâu bò là tài sản quí nhất của gia đình anh em Buôn Làng, mất đi một con bò không phải là con trâu, đã là một thiệt hại lớn cho gia đình, đằng này một lần chết luôn ba con trâu mẹ thật là tội. Mình hỏi bố mẹ Đam đã làm gì với ba con trâu đó?

– “Mình bán cho mấy người Kinh mua trâu bò bên Cao Lan, ba con trâu mẹ được mười lăm triệu đồng.”

– “Bình thường mỗi con trâu mẹ bán được bao nhiêu tiền?”

– “Những con trâu mẹ của mình bình thường bán mỗi con được ba mươi triệu đồng.”

Mình biết đây là tài sản cả một đời tuổi trẻ bố mẹ Đam cố công gầy dựng, không phải một sớm một chiều có được. Thấu hiểu nỗi lòng của mẹ Đam, mình chỉ cho mẹ Đam nhà nguyện của nhà mình và mẹ Đam vào khoảng mười phút, sau đó đi ra mẹ Đam nói:

– “Dù chỉ vào với Chúa có một lúc, cái bụng mình cũng đã vui lại.”

Matta Xuân Lành