Chào các bạn,
Mình và mẹ Nhang đang đi trên đường mới dẫn vào thôn Tư, khi gần đến lối rẽ vào nhà mẹ Nhang nghe vọng lên từ phía sau một câu nói làm mình rất tò mò: “Nhìn mặt là mình biết nát rượu rồi!” Mình quay lại xem ai đang đi phía sau thấy bốn mẹ trẻ, trong đó có mẹ Luck – học trò Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột của mình trước kia.
Ngày đó em Luck đang học lớp Mười. Sau khi thi xong học kỳ I, em Luck đến xin mình về luôn vì không muốn học nữa. Mình cố gắng khuyên nhưng không được, cuối cùng cũng phải giải quyết cho em Luck về. Nhìn thấy bốn mẹ, mình hỏi:
– “Các mẹ đi làm ở lò gạch về hể?”
Các mẹ gật đầu cười. Vừa lúc đến trước nhà em Luck, mình với mẹ Nhang theo em Luck vào nhà. Nhà em Luck làm theo hướng rất ngộ, mặt sau quay ra con đường chính của Buôn Làng, mặt tiền quay ra hướng ruộng lúa, vì vậy khi vào nhà, mình đi từ dưới nhà bếp lên. Đứng trước cửa nhà bếp là chồng em Luck, đang chơi với người con gái hơn hai tuổi. Em bé tên Hạ Lan, là con gái nhưng rất quậy, có mái tóc quăn tự nhiên và khuôn mặt tựa thiên thần.
Bố và bé Hạ Lan chào mình xong hai bố con qua chơi nhà hàng xóm, mình vào nhà với em Luck. Trong góc nhà có khoảng mười bao lúa, đóng đầy, may lại cẩn thận, dựng sát vách nhà. Giữa nhà có một đống lúa khá to được đổ chảy ra gần đến chân giường ngủ. Ở góc trái nhà có trải sẵn chiếc chiếu lớn, mình và mẹ Nhang cùng với em Luck ngồi nói chuyện. Em Luck chỉ đống lúa giữa nhà nói:
– “Lúa nhà mình mới gặt ngày hôm qua. Chồng mình cũng người thôn Năm, rất chăm làm. Trước kia lái xe múc lớn cho lò gạch ở Eauy, mỗi tháng được bốn triệu rưỡi, sau khi có con, mình nói chồng mình đừng lái xe múc nữa, vì trời mưa trơn mình sợ nguy hiểm. Hiện nay hai vợ chồng mình làm lò gạch. Chồng ra gòn còn mình đẩy dây, lương ít hơn nhưng ít nguy hiểm.”
Nói chuyện với em Luck mình thấy vui vì gia đình em Luck biết tính toán làm ăn, chồng không uống rượu, biết thương vợ con. Bỗng dưng mình nhớ đến câu nói lúc nãy của em Luck trên đường làng nên mình hỏi:
– “Lúc nãy em Luck và các mẹ đang nói chuyện về người nào vậy?”
– “Mình nói đến bạn Theng bên Eauy trước kia học với mình trong nhà Yăh, không biết Yăh còn nhớ không? Mới cách đây một tuần mình gặp lại bạn Theng khi mình đi thăm bà con, nhìn bạn Theng khác lắm, bạn Theng xấu xí đến độ mình nhận không ra. Mình nói với bạn Theng: ‘Sao bây giờ bạn Theng khác quá! Mình không còn nhận ra bạn Theng nữa!’”
– “Yăh nghe nói bây giờ bạn Theng hư lắm! Chưa có gia đình và uống rượu suốt ngày, còn trẻ nhưng suốt ngày say xỉn đúng không?”
– “Mình nói lúc nãy đó. Nhìn mặt bạn Theng bây giờ mình biết nát rượu rồi!”
Em Luck nói đến đây, mẹ Nhang lên tiếng:
– “Nếu các em gái ở Buôn Làng mình lanh lẹ như em Luck, biết nhìn người thì ít ra cũng khỏi lấy lầm người Yăh hể!”
Matta Xuân Lành