Chào các bạn,

Mình vào nhà Bố Thiên ở thôn Tư, thấy mẹ Thiên đang ngồi dệt còn bố Thiên địu đứa con trai nhỏ gần một tuổi. Nhà bố Thiên là nhà ván và chung quanh vách nhà treo rất nhiều khung hình.

Anh em đồng bào sắc tộc có đặc điểm rất thích chụp hình, vì vậy những thợ chụp hình khắp nơi vào Buôn Làng gạ gẫm anh em đồng bào chụp hình rất nhiều. Họ thường chụp hình cưới cho các bố các mẹ và các bố các mẹ rất thích. Ngày xưa khi cưới nhau không có điều kiện chụp hình, bây giờ gia đình đã có chín hoặc mười người con, thậm chí nhiều gia đình có con lớn học đến lớp Mười một hoặc lớp Mười hai rồi, bố mẹ vẫn thích chụp hình cưới để trưng.

Nhà bố Thiên có mười một người con nên trên tường treo rất nhiều hình riêng cũng như chung của gia đình. Mình tò mò đến xem. Khi xem đến khung hình cưới của người con trai thứ hai trong gia đình, mình thực sự ngạc nhiên vì nhận ra cô dâu trong hình là em Y En, học sinh Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột trước kia của mình. Mình nhớ em Y En ở Buôn Kiết, nằm tận trong vùng sâu vùng xa của huyện Cưmgar và Buôn Làng đó chỉ có 23 hộ gia đình người sắc tộc Sêđăng ở Kontum chuyển xuống năm 1972.

NK 2009 – 2010 em Y En đang học lớp Mười một. Sau khi các em học sinh Lưu Trú sắc tộc về gia đình ăn Tết hai tuần, các em trở lại học và em Y En đến xin về luôn với lý do-Về giúp bố mẹ!

Mình gặp bố mẹ em Y En để cùng với mình động viên em cố gắng học hết lớp Mười một và xin nhà trường lưu điểm lại, sau này muốn trở lại học cũng dễ dàng hơn. Nhưng nói gì thì nói, đã muốn bỏ học là bỏ học! Nguyên nhân rất đơn giản: Em Y En đã gặp và yêu em A Yuang-con trai thứ hai của bố Thiên!

Mẹ Thiên ngồi dệt ngay dưới khung hình. Khi thấy mình chăm chú nhìn khung hình cưới của em A Yuang, mẹ Thiên nói: “Con dâu mình nói là biết Yăh!”

Mình hỏi: “Con dâu mẹ Thiên có phải tên Y En không?”

“Đúng rồi, tên là Y En. Khi Yăh mới đổi về Buôn Làng, em Y En đi tham dự thánh lễ nhìn thấy Yăh, về nhà em Y En nói biết Yăh, vì trước kia em Y En đã học với Yăh trên phố!”

Mình hỏi: “Bây giờ em Y En đi đâu rồi? Hình như không có ở nhà phải không?”

Với vẻ mặt không vui, mẹ Thiên im lặng. Bố Thiên địu con đứng bên cạnh thấy vậy, nói: “Hai vợ chồng A Yuang cùng với đứa con hơn một tuổi về bên Buôn Làng em Y En ở rồi!”

Theo tục lệ người Sêđăng, con dâu về ở nhà chồng trên một năm thì con trai có thể bỏ nhà bố mẹ ruột để về ở bên nhà vợ luôn!

Bố Thiên chỉ đống gạch đang chất ở một góc nhà nói: “Mình mua gạch cho A Yuang làm nhà ở bên cạnh nhà mình nhưng em Y En không chịu ở đây, đòi về ở bên Buôn Làng của bố mẹ em Y En! Mình nói bên đó đất đai khô cằn, đến điện cũng không có nhưng em Y En nói: Mình bỏ Buôn Làng đi vì Buôn Làng nghèo là không tốt!

Matta Xuân Lành