BBC

Quan chức Nhật Bản cao cấp nói các vụ nổ tại nhà máy điện nguyên tử Fukushima đã gây ra mức độ phóng xạ có thể ảnh hưởng tới sức khỏe con người.

Thủ tướng Naoto Kan kêu gọi người dân sống trong phạm vi bán kính 30km quanh nhà máy ở trong nhà và không ra ngoài đường.

Trước đó, lò phản ứng số 2 của nhà máy Fukushima Daiichi bị nổ trong vụ nổ thứ ba trong bốn ngày qua, dẫn tới quan ngại tan chảy thanh nhiên liệu.

Cuộc khủng hoảng hiện thời bắt đầu từ trận động đất 9 độ Richter và sóng thần hôm thứ Sáu tuần trước.

Chánh văn phòng Chính phủ Nhật Yukio Edano nói: “Hiện chúng tôi có tin mức độ phóng xạ có thể ảnh hưởng sức khỏe con người”.

Ông nói đây là mức phóng xạ tại hiện trường nhà máy, và nếu “quý vị ở càng xa nhà máy hay lò phản ứng thì mức độ sẽ càng giảm”.

Trong một phát biểu trên truyền hình, Thủ tướng Naoto Kan nói: “Khả năng rò rỉ thêm phóng xạ là rất lớn”.

Ông nói những ai còn lại trong bán kính 20km quanh nhà máy cần rời đi ngay lập tức.

Công ty điều hành nhà máy điện – Tokyo Electric Power Co (Tepco), nói mức phơi nhiễm phóng xạ quanh nhà máy Fukushima trong một tiếng đồng hồ cao gấp mức cho phép trong một năm tới tám lần.

Tepco cho hay mức phóng xạ ghi nhận lúc 0831 giờ địa phương (0631 sáng giờ Hà Nội) là 8.217 microsieverts/giờ từ mức 1.941 chỉ có 40 phút trước đó. Mức an toàn của cả năm là 1.000 microsieverts.

Sơ tán nhân viên

Một vụ cháy mới xảy ra tại lò phản ứng số 4 của nhà máy, và người ta cho đây là nguyên nhân gây rò rỉ phóng xạ.

Hãng thông tấn Kyodo đưa tin rằng mức độ phóng xạ ở phía nam Fukushima đã tăng lên trong hôm thứ Ba.

Mức phóng xạ tại Tokyo cũng cao hơn bình thường, nhưng theo các quan chức, chưa gây nguy hiểm cho sức khỏe.

Vụ nổ thứ ba tại lò phản ứng số 2 của nhà máy Fukushima Daiichi nằm cách Tokyo 250km về phía đông bắc vào rạng sáng hôm thứ Ba.

Một số nhân viên đã được đi sơ tán, nhưng không phải tất cả vì các chỉ dấu ban đầu cho thấy mức độ nổ không nghiêm trọng bằng hai vụ trước.

Hôm thứ Hai, vụ nổ do khí hydrogen tích tụ tại lò số 3 đã làm 11 người bị thương và phá hủy tòa nhà bao quanh. Vụ nổ đó gây chấn động tới 40km xung quanh đó và thả cột khói cao lên trời.

Trước đó, hôm thứ Bảy lò phản ứng số 1 bị nổ.

Tất cả các vụ này xảy ra sau khi hệ thống làm nguội của nhà máy bị hỏng. Các kỹ sư đang cố gắng ngăn ngừa tan chảy hạt nhân bằng cách phun nước biển vào bên trong lò phản ứng để tản nhiệt.

Sau vụ nổ thứ ba, giới chức nói có thể nhà chứa lò phản ứng đã bị hư hỏng.

Gần 185.000 người đã được sơ tán khỏi khu vực bán kính 20km xung quanh nhà máy.

Tàn phá hoàn toàn

Trong khi đó, bốn ngày sau khi có động đất, chiến dịch cứu nạn vẫn đang được tiếp tục.

Con số thương vong mới nhất mà chính phủ công bố là 1.900 người chết – thế nhưng không bao gồm hàng nghìn tử thi được tìm thấy hôm thứ Hai.

Một trong những thị trấn bị ảnh hưởng nặng nhất là Minamisanriku đã bị phá hủy hoàn toàn.

Phóng viên của chúng tôi cho hay mọi thứ tại đó đều bị sóng thần san bằng, chỉ còn đúng một bệnh viện và một tòa nhà của chính quyền địa phương.

Minamisanriku nằm tại tỉnh Miyagi, nơi ước tính 10.000 người đã chết.

Hàng nghìn người vẫn còn đang mất tích, trong đó có hàng trăm khách du lịch. Nhiều làng mạc và thị trấn bị cô lập, không được trợ giúp suốt từ hôm thứ Sáu.

Chính phủ đã điều 100.000 binh lính tới giúp nỗ lực cứu nạn.

Một lượng hàng gồm 120.000 chăn, 120.000 thùng nước uống, nhiều tấn thực phẩm và 111.000 lít xăng đang được phân phát.

Tuy nhiên ông Hajime Sato, quan chức tỉnh Iwate cũng bị động đất tàn phá nói mới chỉ có 10% nhu cầu về lương thực và nhu yếu phẩm được đáp ứng.

Ông nói với hãng AP: “Người dân không có thức ăn và nước uống. Hàng hóa không tới nơi”.

Hệ thống giao thông liên lạc cũng bị gián đoạn tại nhiều địa phương.

Xem thêm bài “Việt Nam cần thận trọng với điện hạt nhân“.