Tag Archives: Văn Hóa

Những khúc ca xuân – series

11. Một Mùa Xuân Nho Nhỏ

Sáng tác: Trần Hoàn Lời thơ: Thanh Hải.

Trình bày: Anh Thơ


.

12. Ngày Tết Quê Em – Tam Ca Áo Trắng


.

13. Mùa Xuân Đến Rồi Đó

Sáng tác: Trần Chung Trình bày: NSƯT Thu Phương


.

14. Liên Khúc: Xuân Đã Về & Đón Xuân

Trình bày: Cẩm Ly & vũ đoàn ABC


.

15. Mùa Xuân Làng Lúa Làng Hoa (Thanh Hoa, 1981)


.

16. Đồn Vắng Chiều Xuân- Hiếu Thuận


.

17. Em Đã Thấy Mùa Xuân Chưa – Quang Dũng


.

18 Ngày Xuân Vui Cưới – Hoài Linh


.

19. Đám Cưới Đầu Xuân – Yến Khoa Thái Châu


.

20. Cánh Thiệp Đầu Xuân -Anh Cho Em Mua Xuan
Trình bày: Thanh Thuý- Thiên Kim

Đường hoa Nguyễn Huệ

Từ trước đến nay, Nguyễn Huệ vốn là một trong những con đường đẹp nhất thành phố. Trong hồi ức của tôi, đường Nguyễn Huệ gắn liền với bao kỷ niệm dễ thương của tuổi học trò. Trước giải phóng, đây là một con đường tuyệt vời với thật nhiều kiosque, chủ yếu là kiosque hoa và kiosque nhạc. Nhưng đặc biệt vào dịp cuối năm, đường Nguyễn Huệ biến thành một chợ hoa khổng lồ. Nhờ lợi thế nằm sát bến Bạch Đằng, nơi thuyền hoa, ghe hoa từ các tỉnh miền tây có thể dễ dàng cập bến và chuyển hoa lên bờ, suốt dọc chiều dài đường Nguyễn Huệ được bày bán đủ các loại hoa kiểng. Khi ba tôi mê mẩn với những chậu mai, má tôi tỉ mỉ chọn những chậu vạn thọ, cúc đại đoá, những chậu tắc dày đặc trái… tôi và lũ em thường tha thẩn vừa ăn kẹo kéo, vừa ngó nghiêng chỗ này chỗ nọ… Sau này, chợ hoa Nguyễn Huệ là nơi tôi điệu đàng làm dáng cùng hoa cỏ mùa xuân, ghi dấu tuổi hoa niên mơ mộng…

Mấy năm gần đây, Nguyễn Huệ là một địa chỉ không thể thiếu của người dân thành phố trong mấy ngày Tết. Đường hoa Nguyễn Huệ đã trở thành một thương hiệu, một biểu trưng cho văn hoá Sàigòn. Chắc không chỉ có tôi chờ đợi ngày đường Nguyễn Huệ bị phong toả làn xe hơi, quây kín lại để thực hiện đường hoa. Thỉnh thoảng, tôi lại cố tình chạy chầm chậm qua đường hoa, tò mò nhìn sâu vào bên trong qua những khe hở, ngắm lén, ngắm sớm đường hoa trước ngày khai mạc … Càng ngày đường hoa Nguyễn Huệ càng chuyên nghiệp hơn, thật sự là nét văn hoá- du lịch gắn liền với các hoạt động lễ hội ngày Tết phong phú. Ngoài hoa được tạo hình đa dạng bằng nghệ thuật sắp đặt, cả phong cảnh, sinh hoạt, đời sống đời thường cũng được thể hiện trên đường hoa. Những chú nông dân trong bộ bà ba đen ngồi xếp những chú cào cào bằng lá dừa nước, những câu đối được thầy đồ nắn nót trên giấy dó, những cụ già ngồi nắn tò he sặc sỡ, những quán chè tươi bày đâu đó dọc đường hoa.. luôn thu hút sự thích thú và chú ý của nhiều người, đặc biệt là du khách nước ngoài.

Năm nay là năm thứ chín, kể từ tết Giáp Thân 2004, đường hoa Nguyễn Huệ là địa chỉ được mong đợi, là một trong những điểm vui chơi giải trí của người dân thành phố. Chiều mai, 28 âm lịch, đường hoa mới hoàn tất những công đoạn cuối cùng để cống hiến vẻ đẹp tuyệt vời cho người dân thưởng lãm. Mình chưa có trong tay những bức ảnh của một đường hoa hoàn thiện. Tuy nhiên, hôm nay, chiều 27 tết, đến đường hoa vào ngày trước ngày khai mạc này, biết rằng đèn đã sáng 24/24 liên tục mấy ngày liền cho các anh chị công nhân làm việc quên ngày đêm trong khu vực đường hoa, rằng các anh chị nghệ nhân và công nhân đã phải ngủ lây lất trong những chòi tạm để kịp hoàn thành công trình, rằng có nhiều bác công nhân đang tranh thủ chợp mắt ngay trong cái nắng nóng sau bao giờ vất vả, tôi thật sự cảm kích những giọt mồ hôi đã âm thầm đổ xuống cho đường hoa lộng lẫy. Từ công sức của người nông dân tính toán, chăm chút  sao cho hoa nở vừa kịp tết, đến những thương nhân (đa phần là chính các chủ vườn) chèo chống con thuyền đưa hoa từ quê lên thành, từ  các nhà thiết kế hình dung một đường hoa trong mơ, đến các công nhân thực hiện từng thao tác chi tiết để giấc mơ đó thành hiện thực.

Với những tấm hình dưới đây, mình muốn giới thiệu với các bạn nét đẹp (tuy chưa hoàn chỉnh) của đường hoa, cùng nỗi vất vả của các anh chị nghệ nhân và công nhân củà Sàigòn Tourist, đơn vị chủ quản thực hiện đường hoa Nguyễn Huệ. Mình rất tự hào là những người dân thành phố, cũng như tất cả các bạn tỉnh khác về thăm đường hoa Nguyễn Huệ, đều biết yêu cái đẹp và biết trân trọng công sức của những người làm ra cái đẹp, nên chỉ có hoa bị héo tàn sau mấy ngày dãi nắng dầm sương, chứ chưa bao giờ có ai nhẫn tâm vùi hoa dập liễu…

Phó nháy này đang trong giai đoạn thực tập, mong cả nhà rộng lòng bỏ qua nếu chất lượng hình ảnh chưa vừa ý. Chúc cả nhà một mùa Xuân tràn ngập hoa và niềm vui.. 😆 😀 😛

Phạm Kiêm Yến

Chùm ảnh đường hoa Nguyễn Huệ (một ngày trước ngày khai mạc):

Nồng say xòe Thái Tây Bắc

Nói đến nền văn hóa của dân tộc Thái Tây Bắc là phải nói đến xòe. Xòe là các điệu múa dân gian bắt nguồn từ thực tế cuộc sống, được những người Thái – những nghệ sỹ dân gian thổi vào hơi thở của tình yêu, khát vọng vươn tới tự do, hạnh phúc, làm cho các điệu xòe lung linh, sống động và trường tồn.

Người Thái Tây Bắc sống giữa thiên nhiên hùng vỹ, cần cù sáng tạo trong công cuộc chính phục thiên nhiên, anh dũng quật cường chống lại kẻ thù hai chân và bốn chân. Mỗi khi hoàn thành một công việc trọng đại, mọi người lại nắm tay nhau quanh đống lửa nhẩy múa ăn mừng. Những điệu xòe hình thành, phát triển và hoàn thiện, mô phỏng những bước đi của cha ông khai phá đất đai, phát rẫy, trồng lúa, lấy nước, tung khăn, mời rượu… thực tế cuộc sống và những ước mơ, khát vọng được diễn tả sinh động và tinh thế.

Nói tới xòe Thái là phải nói tới các điệu xòe cổ:

Điệu “Khắm khen”: Quanh đống lửa, mọi người nắm tay nhau nhẩy múa. Đây là điệu múa mang tính sơ khai, biểu lộ sự gắn kết cộng đồng, mong ước một cuộc sống ấm no, hạnh phúc vẹn tròn.

Điệu “Khắm khăn mơi lẩu” – Nâng khăn mời rượu. Đây là điệu múa đầy chất trữ tình và ấm áp tình người, thể hiện lòng hiếu khách.

Điệu “Phá xí” – Bổ bốn, diễn tả tình đoàn kết của cộng đồng, hướng về tổ tiên, quê hương của mỗi thành viên.

Điệu “Đổi hôn” – múa tiến lùi, như muốn khẳng định dù đất trời có đổi thay, cuộc sống có như thế nào thì tình người vẫn luôn sắt son bền chặt.

Điệu “Nhuôm khăn” – tung khăn, là điệu xòe tưng bừng nhất, hay dùng khi mùa vụ bội thu, đám cưới, lên nhà mới…

Dần dần, từ các điệu xòe cổ, các nghệ nhân dân gian xây dựng được tới 32 điệu xòe mang bóng dáng các sinh hoạt thường ngày: “Xe cúp” – múa nón, xe tẳng chai” – múa chai, “Xe kếp phắc” – hái rau, “Xe cáp” – múa sạp…

Các điệu xòe nhịp nhàng sôi động trong tiếng trống, chiêng, khèn, pí, đàn tính, đôi khi có cả lời hát phụ họa cho thêm phần sinh động.

Các điệu xòe vòng sôi nổi bao nhiêu, thì các bài xòe điệu lại tinh tế duyên dáng bấy nhiêu. Triết lý âm dương, đất – trời, lửa – nước và ý nghĩa nhân sinh cao cả ẩn chứa trong các điệu xòe.

Người Thái có câu ca:

“Không xòe không tốt lúa
Không xòe thóc cạn bồ”

Qua mỗi bước xòe, người ta như được gột rửa tinh thần, gần gũi chan hòa với nhau hơn, yêu người, yêu đời để bước vào cuộc sống lao động với một niềm tin sáng trong phơi phới.

Sức hấp dẫn của xòe chính là sự sôi nổi, gần gũi mà đậm tình như hơi thở của cuộc sống. Xòe vòng luôn thu hút được tất cả mọi người, không phân biệt người già hay trẻ, lạ hay quen. Mọi người nắm tay nhau thân ái cùng bước xoay tròn quanh đống lửa theo chiều kim đồng hồ như sự phát triển của cuộc sống. Vì vậy xòe vòng luôn thu hút được cả với khách du lịch trong và ngoài nước. Xòe vòng có thể có số lượng lớn người tham gia. Đã từng có những vòng đại xòe với số lượng đông tới hàng ngàn người ở Yên Bái, Điện Biên vô cùng sôi động.

Trong chế độ thực dân, phong kiến, các điệu xòe và kiếp gái xòe chỉ là trò mua vui cho bọn quan lại thống trị. Ngọn lửa hội xòe bao lần run rẩy tưởng trừng bị tắt lụi, nhưng ngọn lửa trong trái tim những người Thái Tây Bắc vẫn nồng nàn tỏa sáng. Trong các làng bản, các nghệ nhân vẫn âm thầm truyền dạy cho các thế hệ con cháu những tinh hoa văn hóa của dân tộc mình.

Dưới ánh sáng cách mạng, ngọn lửa hội xòe hồi sinh. Lửa rực hồng mỗi đêm xòe ngày hội, lửa nhảy nhót trong những bước đi bay nhẩy, lửa rạo rực trong trái tim mỗi người dân Tây Bắc, những con người chịu thương chịu khó, cần cù anh dũng và làm chủ tương lai.

Ngày nay ở khắp miền Tây Bắc, mỗi làng bản, xã, phường đều có các đội văn nghệ, các đội xòe phục vụ cho đời sống cộng đồng, cho các đợt liên hoan văn nghệ, phục vụ du lịch. Cuộc sống mới chắp cánh cho bước xòe bay bổng.

Nếu có dịp hành hương lên Tây Bắc, có ai không trầm trồ thán phục trước những điệu xòe sôi nổi và tinh tế. Những cô gái, các mẹ, các chị hàng ngày đảm đang trong việc làm nương rẫy, quay ra dệt vải… giờ đây tươi trẻ hồn nhiên trong điệu dân vũ. Rồi khi các cô gái nâng chén rượu thơm, cất tiếng hát chân tình mà say đắm:

Đừng sợ say
Đây tay ngà
Chén đã dâng đầy
Ngọn lửa hội xòe được thắp lên, tiếng trống, tiếng khèn gọi mời tha thiết.
Vào đây anh
Tay cầm tay múa xòe cùng em…
Kìa hội vui
Vào đi anh!
Đừng để em cô đơn một mình…
Đôi tay ngà đón chờ người ơi!

Có ai cầm lòng được, để rồi trái tim thôi thúc bước vào vòng xòe huyền thoại rạng ngời ánh lửa và lòng người cứ phơi phới, rạo rực đắm say.

Trần Vân Hạc

Những khúc ca xuân – series

Xuân đã về trên cành lộc biếc
Xuân muôn phương trên Đọt Chuối Non
Xuân cho già trẻ sắt son
Xuân đi, vạn vật mãi còn mùa xuân


Đông tàn, Xuân đến. Đất trời tưng bừng khai hội cho lòng người rạo rực tình Xuân. Nhựa sống căng tràn. Sắc Xuân tươi thắm. Mùa của hi vọng. Mùa của yêu thương, cỏ cây hoa lá đua nở thắm tươi, trái tim của con người dường như trẻ lại và thấy yêu đời. Âm nhạc, đặc biệt nhạc Xuân luôn là một nguồn vui lớn, một món ăn tinh thần gần gũi và tự nhiên như thịt mỡ, bánh tét, bánh chưng và dưa hành. Nhạc Xuân ngân vang khúc reo vui, thể hiện những niềm hân hoan, những rung cảm của lòng người hoà vào tiết điệu của thiên nhiên. Do vậy nhạc Xuân của chúng ta vô cùng phong phú và đặc sắc.

Hôm nay Nhạc Xanh bắt đầu chương trình Những Khúc Ca Xuân trên Đọt Chuối Non. Các bạn sẽ thưởng thức những bản nhạc Xuân chọn lọc được yêu mến qua nhiều năm tháng bởi nhiều thế hệ. Các bạn sẽ nghe 50 bản nhạc xuân được post trong 4 ngày giáp Tết. Tất nhiên trong những ngày Tết ngoài nhạc yêu cầu được post vào ngày mồng một Tết, các bạn vẫn có thể trở lại với 50 bản nhạc này.

Hôm nay mời các bạn reo vang khúc hát giao mùa với 10 bài tân nhạc được xếp loại cổ điển đã làm say đắm bao người khi mùa về.

Xin được nói đôi điều về hai bản nhạc mở đầu trong số những bài mình yêu thích nhất

Bài thứ nhất là Xuân và Tuổi Trẻ, một sáng tác của La Hối – thơ Thế Lữ, do ca sĩ Ánh Tuyết thể hiện.. Nhạc sĩ La Hối ra đi khi còn rất trẻ chỉ mới 25 mùa xuân cho đời nhưng bài hát của người nghệ sĩ tài hoa này bất tử với ca từ và giai điệu tươi trẻ, lạc quan, yêu đời, tràn đầy khát vọng.

Có ai trong chúng ta không thấy lòng phơi phới, rạo rực khi nghe điệu Valse lã lướt reo vui như chính nhịp điệu mùa Xuân:

“Ngày thắm tươi bên đời xuân mới
Lòng đắm say bao nguồn vui sống
Xuân về với ngàn hoa đua thắm
Ta muốn hái muôn ngàn đóa hồng…”

Bài thứ hai : Em Ơi Mùa Xuân Đến Rồi Đó, của nhạc sĩ Trần Chung qua giọng ca tuyệt vời của NSND Lê Dung để tưởng nhớ đến người nữ nghệ sĩ lớn này. Đích thực đây là một bản tình ca Xuân về tình yêu, đất nước và con người. với những biểu tượng của mùa “ngàn hoa thắm đỏ”, và “chim én lướt bay về”.

Chàng trai gửi gắm cho người yêu những lời giản dị mà sâu sắc về cuộc đời , ước vọng, hạnh phúc, niềm riêng và tình chung.

“Em ơi mùa xuân đến rồi đó
Thắm đỏ ngàn hoa khát mặt trời”

Dần về sau, tiết tấu bài nhạc nhanh, rộn ràng như sức trẻ căng đầy với :

“Nghe không gian mênh mông trong lời ca yêu thương đến với muôn đời, Xuân ước vọng ngàn năm lại tới.”

Để rồi kết thúc với lời mời gọi tha thiết:

“ Này em hãy hát lên cùng mùa xuân mới xinh tươi
Em ơi mùa xuân đến rồi đó giang rộng vòng tay đón cuộc đời …”

Xin mời các bạn tiếp tục chia sẻ những cảm xúc về các bản nhạc của hôm nay.

Hình hoa mai là do mình chụp từ cây mai nhà mình trồng đã lâu đưa vào minh hoạ tặng các bạn.

Thân ái chúc các bạn một ngày 27 Tết tất bật mà tràn đầy niềm vu.

Huỳnh Huệ

1. Xuân và Tuổi Trẻ

Sáng tác : La Hối
Trình bày : Ánh Tuyết


.

2. Em ơi mùa xuân đến rồi đó

Sáng tác : Trần Chung
Trình bày: Lê Dung

Em ơi mùa xuân đến rồi đó
Thắm đỏ ngàn hoa khát mặt trời
Nghe không gian mênh mông trong lời ca yêu thương đến với muôn người, đến với muôn đời
Xuân ước vọng ngàn năm lại tới
Nghe lòng vui phơi phới
Kìa em nắng đã lên rồi mừng xuân hát lên thôi

***
Nghe em mùa xuân nói gì đó
Xúc động lòng ta trước cuộc đời
Qua bao nhiêu đau thương thêm mùa vui theo chim én đã bay về ríu rít ngang trời
Chim hót chào bàn tay dựng xây trên tầng cao có thấy
Mùa xuân náo nức công trường đồng lúa mới dâng hương

Em ơi mùa xuân mới gọi đó
Tiếng gọi tình yêu mới hiền hoà
Ôi xuân tươi bao la đang giục ta đi mau tới những chân trời đất mới đón người
Xây đắp ngàn mùa sau hạnh phúc trên đường ta đi tới
Này em hãy hát lên cùng mùa xuân mới xinh tươi
(Lặp lại từ ***)
Em ơi mùa xuân đến rồi đó giang rộng vòng tay đón cuộc đời ….


.

3. Ly Rượu Mừng ( Hợp Ca)

Sáng tác : Phạm Đình Chương

4. Hoa Xuân
Sáng tác : Phạm Duy

Trình bày : Đức Tuấn – Mỹ Linh và nhiều ca sĩ


.

5. Lời tỏ tình của mùa xuân

Sáng tác : Thanh Tùng
Trình bày: Đức Tuấn


.

6. Tết Đến Rồi –
Sáng tác : Từ Huy

Trình bày: Tam Ca Áo Trắng


.

7. Hoa Xuân
Sáng tác : Phạm Duy
Trình bày : Hà Thanh


.

8.Ngày Xuân Long Phụng Sum Vầy

Sáng tác : Quang Huy
Trình bày : Lam Trường , minh hoạ: vũ Đoàn The Friends


.

9. Anh Cho Em Mùa Xuân-

Sáng tác : Nguyễn Hiền
Trình bày: Hiếu Thuận


.

10. Anh cho em mùa xuân

Tứ ca: Lan Anh, Thanh Vân, Phi Nhung và Khả Tú

Khúc yêu thương

Trong những bài hát về mùa xuân và tình bạn, có một bài hát với giai điệu nhẹ nhàng, những ca từ giản dị, trong sáng nhưng lại có sức lôi cuốn và lan tỏa diệu kỳ. Năm hết, Tết đến, xuân về, đâu đó bên cạnh những cung nhạc rộn ràng của những bài hát đón mừng xuân sang là giai điệu ngọt ngào ấy với những nốt nhạc làm xao xuyến lòng những ai đã và đang là học sinh. Đơn sơ và mộc mạc, ca khúc mà tôi muốn nói đến đó là “Khúc yêu thương”.

Ca khúc này có lẽ đã rất quen thuộc với chúng ta- những người đang còn ngồi trên ghế nhà trường, trên ghế giảng đường đại học. Đơn sơ, mộc mạc, gần gũi và chân thành, những câu mở đầu của bài hát ngân vang lên, nhẹ nhàng thôi, nhưng lại khiến tôi cảm thấy thật sự ấm áp, bỗng chốc thời gian như ngừng lại, không gian như lắng đọng, chỉ còn phút giây hiện tại với tình cảm bè bạn thiêng liêng: “Nhịp vang câu hát hân hoan, chúc nhau mùa lành … bạn bên tôi xiết tay ấm nồng. Chào mùa đã sang, ngàn hoa khoe sắc rộn rang, chào đón tất niên trong tay bè bạn…”… Thời gian đang không ngừng chảy trôi, một mùa xuân mới cũng đã sang rồi, giây phút ấm áp được ngồi bên bè bạn thân yêu, lắng nghe nhịp thở của thời gian. Đó có lẽ là những kỉ niệm, những giây phút quý giá nhất, đẹp đẽ nhất mà không 1 ai có thể quên được.

Dưới “bầu trời cao ánh sao hy vọng”, trước thềm một năm mới đến, ai cũng bồi hồi, nắm tay nhau để cùng hồi tưởng lại những kỉ niệm yêu thương – Những kỉ niệm vui buồn của 1 thời cắp sách đến trường, và theo dòng thời gian, những kỉ niệm ấy sẽ là những hồi ức đẹp, là hành trang không thể thiếu trên đường đời của mỗi người, để những lúc mệt mỏi vì một cuộc sống xô bồ, đầy bon chen, toan tính, ta lại có thể mỉm cười khi nghĩ đến những kí ức đẹp đẽ và trong sáng của thời học sinh. Bên tình cảm bạn bè với những cái siết tay ấm áp, mỗi chúng ta dường như can đảm hơn khi nghĩ về một thế giới bao la, rộng lớn đang chờ đón trước mắt.

Theo từng nốt nhạc, chúng ta cùng nhau hổi tưởng lại về thời ấu thơ ngày xưa, về thời cắp sách đến trường với “giờ truy bài, phút ra chơi và cả những lần đi học muộn”, cùng những kỉ niệm ko bao giờ nhạt phai trong tâm trí mỗi người. Và bạn bè ơi, ta đã hứa là dù có cách xa bao lâu đi chăng nữa, dù có đi tới những phương trời nào chăng nữa, ta vẫn mãi là bạn. “Dòng đời rồi cuốn trôi, kỉ niệm rồi sẽ mãi ko trở lại, chỉ còn trong giấc mơ mỗi đêm yêu thương tràn về…lời ca vẫn hát ngày nào,từng phút trao nhau tin yêu”.

Lại một mùa xuân nữa đang tới, trong không khí náo nhiệt chào đón xuân sang ấy bạn
đang nghe lại hoặc hồi tưởng lại những kỉ niệm ngọt ngào về cái thời đẹp nhất của đời người ấy qua bài hát này, phải ko? ….

Nhịp vang câu hát hân hoan chúc nhau mùa lành,
Bạn bên tôi xiết tay ấm nồng chào mùa đã sang,
Ngàn hoa khoe sắc rộn ràng
Chào đón tất niên trong tay bè bạn.

Thời gian trôi qua yêu thương, biết bao kỉ niệm
Bầu trời cao ánh sao hi vọng
Và tay nắm tay, lời ca vang mãi rộn ràng
Cả thế giới như mở ra.

ĐK:
Tìm về này ấu thơ, tuổi thơ nhiều mơ ước dưới mái trường
Nhiều lần ta ước mơ hái sao trên trời
Vòng tay thêm lớn từng ngày
Năm tháng qua đi cách xa vời vợi.

Dòng đời rồi cuốn trôi
Kỉ niệm rồi xa mãi không trở lại
Chỉ còn trong giấc mơ mỗi đêm yêu thương tràn về
Lời ca ấm áp ngày nào, từng phút trao nhau tình yêu.

o – O – o

Đêm qua đi giây phút đón năm vừa sang
Trong tim ta khao khát ấm ngọn lửa sáng
Mãi mãi sẽ còn lại yêu dấu những tháng ngày bên nhau….

Và hãy cùng lắng nghe…. “Khúc Yêu Thương”… do Hoàng Quân trình bày.  Mời các bạn click vào đây. 🙂

Nguyễn Thu Hiền

Vivaldi – Gloria – Kinh Vinh Danh

Chào các bạn,

Trong Mùa Lễ Hội có lẽ các bạn nghe thường xuyên câu “Vinh danh thiên chúa trên các tầng trời”. Câu này là câu đầu tiên trong một đoạn kinh rất nền tảng và rất nổi tiếng, có từ thời thế kỷ 1, gọi là Kinh Vinh Danh (Gloria).

Gloria đã là nguồn hứng khởi của rất nhiều nhạc sĩ lớn của thế giới phương tây–Mozart, Bach, Vivaldi… và có lẽ sẽ tiếp tục là nguồn hứng khởi của nhiều nhạc sĩ trong tương lai.

Chúng ta đã quen thuộc với Antonio Vivaldi qua bài Four Seasons. Vivaldi đã viết Gloria thành một bản đại hòa tấu nhiều đoạn, mỗi đoạn là một câu kinh. Đây là một viên ngọc quý trong kho tàng âm nhạc cổ điển thế giới.

Hôm nay chúng ta có thể nghe toàn bản đại hòa tấu 12 khúc này ở đây. Sau đây là lời kinh bằng tiếng La Tinh và tiếng Việt. Sau đó chúng ta sẽ xem các video nhạc.

Gloria in excelsis deo
Et in terra pax hominibus bonae voluntatis
Laudamus te
Benedicimus te
Adoramus te
Glorificamus te
Gratias agimus tibi propter magnam gloriam tuam
Domine Deus, Rex caelestis, Deus Pater omnipotens
Domine fili unigenite, Jesu Christe
Domine Deus, Agnus Dei, Filius patris
Qui tollis peccata mundi, miserere nobis
Qui tollis peccata mundi suscipe deprecationem nostram
Qui sedes ad dexteram patris miserere nobis
Quoniam tu solus sanctus
Tu solus Dominus
Tu solus Altissimus, Jesu Christe
Cum Sancto Spiritu in gloria Dei Patris.
Amen.

Kinh Vinh Danh

Vinh danh Thiên Chúa trên các tầng trời,
và bình an dưới thế cho người thiện tâm.
Chúng con ca ngợi Chúa, chúng con chúc tụng Chúa,
chúng con thờ lạy Chúa, chúng con tôn vinh Chúa,
chúng con cảm tạ Chúa vì vinh quang cao cả Chúa.
Lạy Chúa là Thiên Chúa, là Vua trên trời,
Là Chúa Cha toàn năng.
Lạy Con Một Thiên Chúa, Chúa Giêsu Kitô,
Lạy Chúa là Thiên Chúa, là Chiên Thiên Chúa
là Con Đức Chúa Cha.
Chúa xóa tội trần gian, xin thương xót chúng con;
Chúa xóa tội trần gian, xin nhậm lời chúng con cầu khẩn.
Chúa ngự bên hữu Đức Chúa Cha, xin thương xót chúng con.
Vì, lạy Chúa Giêsu Kitô, chỉ có Chúa là Đấng Thánh,
chỉ có Chúa là Chúa, chỉ có Chúa là Đấng Tối Cao,
cùng Đức Chúa Thánh Thần trong vinh quang Đức Chúa Cha .

Amen.

.

Vivaldi – Gloria – 1 – Gloria in excelsis Deo – Vinh danh Thiến Chúa trên các tầng trời -King’s College Choir

.

Vivaldi – Gloria – 2 – in terra pax hominibus bonae voluntatis – và bình an dưới thế cho người thiện tâm (Performed by/Interpretado por: Orchestre de chambre de Lausanne).

.

Vivaldi – Gloria – 3 – Laudamus te, Benedicimus te, Adoramus te, Glorificamus te – Chúng con ca ngợi Chúa, chúng con chúc tụng Chúa, chúng con thờ lạy Chúa, chúng con tôn vinh Chúa – Orchestre de chambre de Lausanne

.

Vivaldi – Gloria – 4 – Gratias agimus tibi – chúng con cảm tạ chúa – (Sung by: Orchestre de chambre de Lausanne)

.

Vivaldi – Gloria – 5 – Propter magnam gloriam tuam – vì vinh quang cao cả chúa – (King’s College Choir)

.

Vivaldi – Gloria – 6 – Domine Deus, Rex caelestis, Deus Pater omnipotens – Lạu chúa là Thiên Chúa, là vua trên trời, là chúa cha toàn năng – (Sung by: Orchestre de chambre de Lausanne)

.

Vivaldi – Gloria 7 – Domine fili unigenite, Jesu Christe – Lạy con một Thiên Chúa, chúa Giêse Kitô – (Sung by: Orchestre de chambre de Lausanne)

.

Vivaldi – Gloria – 8 – Domine Deus, Agnus Dei, Filius patris, Qui tollis peccata mundi, miserere nobis – Lạy Chúa là Thiên Chúa, là chiên Thiên Chúa, là con Đức Chúa Cha, chúa xóa tội trần gian, xin thương xót chúng con – (Sung by: Orchestre de chambre de Lausanne)

.

Vivaldi – Gloria – 9 – Qui tollis peccata mundi suscipe deprecationem nostram – Chúa xóa tội trần gian, xin nhậm lời chúng con cầu khẩn – (Sung by: John Alldis Choir)

.

Vivaldi – Gloria 10 – Qui sedes ad dexteram patris miserere nobis – Chúa ngự bên hữu Đức Chúa Cha, xin thương xót chúng con – (Director: Rinaldo Alessandrini Concerto Italiano 1998)

.

Vivaldi – Gloria 11 – Quoniam tu solus sanctus, Tu solus Dominus, Tu solus Altissimus, Jesu Christe – Vì, lạy Chúa Giêsu Kitô, chỉ có Chúa là Đấng Thánh, chỉ có Chúa là Chúa, chỉ có Chúa là Đấng Tối Cao.

.

Vivaldi – Gloria 12 – Cum Sancto Spiritu in gloria Dei Patris, Amen – cùng Đức Chúa Thánh Thần trong vinh quang Đức Chúa Cha . Amen – (John Alldis Choir)

Pablo Neruda và Nếu Em Quên Tôi

Pablo Neruda sinh tại thị trấn Parral, miền Trung Chile ngày 13-7 -1904 Đây là bút danh và về sau là tên chính thức của nhà thơ kiêm chính trị gia người Chile Neftalí Ricardo Reyes Basoalto. Ông học tiếng Pháp và Giáo dục học, rồi dạy tiếng Pháp, làm nhà ngoại giao, đi rất nhiều nơi trên thế giới; là một trong những nhân vật quan trọng trong chính quyền Chile. Ông làm lãnh sự Chile ở nhiều nơi như Burma (nay là Myanma), Argentina, và Tây Ban Nha. Năm 1945 được bầu vào Thượng nghị viện, nhưng mấy năm sau bị buộc tội phản quốc và phải trốn sang Mexico vì đã công khai phê phán chính phủ đương nhiệm.

Năm 1970 ông về nước ra tranh cử tổng thống, là bạn và người ủng hộ nhiệt thành của tổng thống Salvador Allende. Neruda mất tại thủ đô Santiago ngày 23-9-1973 vì bệnh tim.

Thơ Neruda được dịch ra nhiều thứ tiếng. Ông rất nổi tiếng và được yêu mến trên khắp thế giới và đặc biệt ở Việt Nam. Ông được coi là một trong những nhà thơ hàng đầu của thế kỉ 20.Tiểu thuyết gia Columnia Gabriel García Márquez đã gọi ông là “ Nhà thơ vĩ đại nhất của thế kỷ 20 của bất cứ ngôn ngữ gì”.

Pablo Neruda bắt đầu sự nghiệp văn chương khi còn rất trẻ. Hai mươi tuổi, ông xuất bản tập thơ Viente poemas de amor y una canciún desesperada (Hai Mươi Bài Thơ Tình Và Một Bài Thơ Tuyệt Vọng), tập thơ bán chạy nhất ở Chile, làm ông thành danh như một những nhà thơ trẻ nổi tiếng nhất Châu Mỹ Latinh. Tập thơ Canto general (Bài Ca Chung), gồm 340 bài thơ, được coi là kiệt tác đỉnh cao trong sự nghiệp sáng tác của ông.

Neruda đã đi từ trường phái biểu tượng sang siêu thực và cuối cùng trở thành hiện thực. Là một nhà thơ nhập cuộc, nhà thơ chiến đấu, ảnh hưởng của thơ ông đối với các dân tộc nói tiếng Tây Ban Nha là rất lớn. Năm 1971 ông được trao giải Nobel vì những lời thơ phản kháng vang khắp thế giới, có một trí tưởng tượng mãnh liệt và chất trữ tình tế nhị. Neruda là nhà nghệ sĩ cách mạng đấu tranh cho phong trào giải phóng dân tộc ở Mỹ Latinh và hòa bình thế giới, là tác giả của những kiệt tác thơ tình cuồng nhiệt, những áng thơ triết lý sâu sắc và của cả những bản tụng ca những điều giản dị, đời thường.

.

******************************************
.

Mời các bạn đọc một bài thơ viết năm 1904 của Pablo Neruda, If You Forget Me, Nếu Em Quên Tôi, dưới ngòi bút dịch của anh Lê Vĩnh Tài, mà Đọt Chuối Non đã giới thiệu lần đầu trong Lê Vĩnh Tài, Nhà Thơ Phố Núi và Trường ca Vỡ Ra Mưa Ấm ngày 6/ 12/ 2009

NẾU EM QUÊN TÔI

tôi muốn em biết
một điều
như thế

nếu tôi nhìn
vầng trăng như pha lê, như con ngươi của mắt em
có một cành cây màu đỏ
của mùa thu thật chậm ngang qua cửa sổ
của phòng tôi

tôi gần như muốn chạm vào lửa
chỉ còn lại một thứ tro rất mịn
từng mỗi cái nhíu mày
tất cả cũng chỉ mang tình tôi đến với em,

và nếu như mọi thứ trên đời này tồn tại,
mùi hương, ánh sáng, những mẩu kim loại,
làm được một con tàu nhỏ
mà cánh buồm
mang tôi tới hòn đảo xa
ở đó em đã đợi tôi.

ừ, bây giờ,
nếu em hết yêu tôi
dù chỉ một chút xiu, chút xíu thôi
là tôi cũng dừng một chút xíu thương em

hay nếu bất ngờ em quên tôi
em không đi tìm tôi về
là tôi đi lạc
vào nơi quên chốn nhớ mất rồi, em

nếu em nghĩ rằng chuyện của chúng mình
nó lâu và điên như vậy
thì gió sẽ giăng các biểu ngữ
đi qua đời tôi
và nếu em bỏ tôi lại một bến bờ
tôi chắc cũng còn ngồi nhớ
một ngày của một ngày nào đó
một giờ của một giờ nào đó
rồi trái tim tôi cũng phải lên bờ
đi tìm một vùng đất khác.

nhưng nếu mỗi ngày, mỗi giờ
em cảm thấy rằng em là định mệnh đối với tôi
với vị ngọt không thể nguôi
trên đôi môi
mỗi ngày một bông hoa
chạm vào môi em rồi tìm đến tim tôi,
ôi tình yêu của tôi, của riêng tôi
trong tôi trái tim sẽ cháy lại,
những gì ngỡ quên sẽ còn mãi
miễn là em đừng bội bạc
tình yêu của em vòng tay của em
dịu dàng sống mãi
không bao giờ không bao giờ em bỏ rơi tôi

Lê Vĩnh Tài dịch


1/ Bài thơ “If You Forget Me” by Pablo Neruda, do Madonna đọc Tiếng Anh


.

2/ Bài thơ Tiếng Anh trên You Tube

.

IF YOU FORGET ME

I want you to know
one thing.

You know how this is:
if I look
at the crystal moon, at the red branch
of the slow autumn at my window,
if I touch
near the fire
the impalpable ash
or the wrinkled body of the log,
everything carries me to you,
as if everything that exists,
aromas, light, metals,
were little boats
that sail
toward those isles of yours that wait for me.

Well, now,
if little by little you stop loving me
I shall stop loving you little by little.

If suddenly
you forget me
do not look for me,
for I shall already have forgotten you.

If you think it long and mad,
the wind of banners
that passes through my life,
and you decide
to leave me at the shore
of the heart where I have roots,
remember
that on that day,
at that hour,
I shall lift my arms
and my roots will set off
to seek another land.

But
if each day,
each hour,
you feel that you are destined for me
with implacable sweetness,
if each day a flower
climbs up to your lips to seek me,
ah my love, ah my own,
in me all that fire is repeated,
in me nothing is extinguished or forgotten,
my love feeds on your love, beloved,
and as long as you live it will be in your arms
without leaving mine.
.

Pablo Neruda

Khi Mèo Đi Vắng

Trên đảo Key West, bang Florida, ngày ngày có nhiều tiếng chuông, tiếng kèn vang vọng trước căn nhà thiết kế theo kiểu Tây Ban Nha của đại văn hào Mỹ Ernest Hemingway. Đây không phải Chuông Nguyện Hồn Ai (For Whom The Bell Told, một tiểu thuyết nổi tiếng của nhà văn đã yên nghỉ năm 1961), mà là tiếng chuộng, hay kèn do những du khách hiếu kỳ muốn tự mình đếm xem có bao nhiêu con trong số “những con mèo yêu của Hemingway” nay đã sinh sôi nảy nở.

Không riêng ở các nước phương Tây, mèo cũng rất được ưa chuộng ở Việt Nam như một con vật nuôi trong nhà, vừa có ích, vừa làm bầu bạn cho vui cửa nhà và bầy trẻ.
Có khá nhiều thành ngữ, tục ngữ thế giới liên quan đến chú mèo tiểu hổ này:

Con mèo hay kêu là mèo bắt chuột tồi. (Tây Ban Nha).
Khi chuột và mèo hòa hoãn với nhau thì thức ăn của chúng sẽ phải chịu nhiều đau khổ. (Ả Rập).
Cơn giận dữ của con mèo còn tốt hơn sự trung thực của con chuột. (Ả Rập).
Trong ngôi nhà trống thì ngay cả con chuột cũng không thèm ở. (Đức)
Chuột gặm chân mèo. (Việt Nam)
Cái chết của con chuột là cái cười của con mèo. (Ethiopia)
Mèo đeo găng tay thì không bắt được chuột. (Anh)
Khi những con mèo đi khỏi thì những con chuột làm chủ. (Tanza

Có thể đơn cử một số ví dụ trong Tiếng Anh:

Cat got your tongue? : Sao lại im như thóc thế?
– Used when someone is uncharacteristically or unexpectedly silent.

S/he thinks s/he’s the cat’s whiskers/meow/pajamas: Anh/ chị ta vênh váo tự hào
– S/he thinks s/he is great, fantastic, the bee’s knees.

Look what the cat’s brought/dragged in! : xem ai đến thế kìa
– Used when somebody appears unexpectedly, not necessarily looking their best.

There’s no/not enough room to swing a cat: chật chội tù túng
– The place is very crowded/full.

They fight like cat and dog: đánh hay gây nhau như chó với mèo

– They have a terrible relationship and argue a lot.

Grin like a Cheshire cat: cười thoải mái, cười xả láng
– smile a very big smile (The Cheshire cat is a character in Alice in Wonderland.)

Let the cat out of the bag : bí mật lộ ra
– give away a secret (usually unintentionally)
The cat’s out of the bag. – the secret is out/has been discovered

It’s raining cats and dogs! : mưa to
– It’s raining very hard.

Curiosity killed the cat. : đừng mang vạ vào thân
“Be careful! Don’t go looking where you don’t belong!”

When the cat’s away (the mice will play): vắng chủ nhà gà vọc niêu tôm
– When an authority figure (boss, parent, etc.) is

Hôm nay các bạn sẽ nghe và đọc một bài viết có tựa đề When The Cat’s Away ( Khi Mèo Đi Vắng) trên link bài viết về Word and Their Stories, VOA.

Bài viết gồm những thành ngữ liên quan đến cat, chú mèo yêu của chúng ta

Bản Tiếng Anh của tác giả Shelley Gollust.

Bản Tiếng Việt do Bảo Nguyên dịch

Mời các bạn click vào link này để nghe và download file audio cho các bạn.

Chúc các bạn một ngày cuối năm thật vui và vui học Tiếng anh với danh ngôn , thành ngữ và nhiều nhiều những món ăn tinh thần ngon lành bổ dưỡng.

Huỳnh Huệ giới thiệu

*************************************************

Bài dịch Tiếng Việt:

Mèo là thú cưng được ưa chuộng nhất của người Mỹ.Thế nên chẳng có gì ngạc nhiên khi có rất nhiều thành ngữ về mèo. Một vài con mèo thích bắt những con chim nhỏ, như chim hoàng yến. Nếu một ai đó trông rất tự hào hoặc hài lòng với bản thân, ta nói anh ta trông huênh hoang(như thể mèo ăn được chim hoàng yến)

Đôi khi, mèo thích chơi với các con vật nhỏ mà nó bắt được.
Vậy nếu bạn chơi trò mèo vờn chuột với ai đó , ban thay đổi những hành vi khác nhau khi giao thiệp với người khác.Ví dụ, một đứa trẻ có thể ngõ ý cho cậu em trai của nó ăn kẹo và rồi lấy lại khi mà em nó đưa tay lấy.

Mèo sẽ thường bắt con vật nhỏ và đem khoe với người chủ của nó. Câu nói giống như một cái gì thảm hại diễn tả một thứ gì đó trong tình trạng tồi tệ.

Hai thành ngữ cổ và ngộ nghĩnh diễn tả một thứ gì đó là tốt nhất hay tuyệt nhất.Người Mỹ có thể nói rằng cái đó là tiếng mèo kêu meo và bộ đồ ngủ của mèo.

Trẻ em có thể gọi một đứa trẻ dễ bị hù doạ là một kẻ nhát gan (fraidy cat) hoặc kẻ nhát cáy ( scaredy cat).

Người bắt chước (copycat) là người hành động giống y hệt người khác hoặc sao chép công việc của người khác. Nhà tài phiệt (fat cat) là một người có rất nhiều tiền

Chắc bạn cũng biết mèo dành hầu hết thời gian để ngủ. Đôi khi người ta ngủ một chút vào ban ngày. Đây gọi là chợp mắt.

Nếu bạn nói về một điều mà được cho là bí mật, ta nói bạn tiết lộ bí mật. Nếu bạn không thể nói hay trả lời câu hỏi, người ta có thể hỏi bạn không thể nói gì phải không (con mèo đã lấy mất lưỡi của bạn à?)

Bạn có bao giờ quan sát bọn trẻ trong lớp khi giáo viên ra khỏi lớp vài phút chưa? Khi mèo đi vắng, chuột sẽ phá phách nghĩa là người ta đôi khi cư xử không đúng đắn khi không bị giám sát.

Có lẽ bạn đã nghe câu thành ngữ này: tò mò có ngày thiệt thân (tò mò giết chết con mèo). Câu này có nghĩa là quá quan tâm đến những việc không phải của mình thì có thể sẽ gặp rắc rối.

Nếu nhà bạn quá nhỏ, bạn có thể nói chật chội tù túng quá (không đủ chỗ để quay con mèo) .Nhưng có lẽ bạn không nên thử làm thế này ở nhà.

Nếu bạn từng nuôi mèo như thú cưng, bạn biết rất khó để huấn luyện hay bắt chúng làm gì.Mèo không giống như cừu hay bò mà có thể lùa đi theo đàn. Thế nên ta nói một công việc khó khăn hoặc bất khả thi là như đi chăn mèo.
.

Bảo Nguyên
Lớp 10 CA Nguyễn Du, Buôn Ma Thuột

.

Bản Tiếng Anh

Cats are the most popular pets among Americans. So it is not surprising that there are many expressions about cats. Some cats like to catch small birds, like canaries. If someone looks very proud or satisfied with himself, we say he looks like the cat that ate the canary.

Sometimes, a cat likes to play with a small animal it catches.

So if you play cat and mouse with someone, you change between different kinds of behavior when dealing with another person. For example, a child might offer something sweet to her little brother and then take it away when he reaches for it.
A cat will often catch a small animal and present it to its owner. The saying that looks like something the cat dragged in describes something in bad condition.

Two old and funny expressions describe something that is the best or finest. Americans might say that something is the cat’s meow and the cat’s pajamas.

Children might call a child who is easily frightened a fraidy cat or a scaredy cat. A copycat is someone who acts just like someone else or copies another person’s work. A fat cat is a person with a lot of money.

You may have known that cats spend most of their time sleeping. Sometimes people sleep for a short time during the day. This is called a cat nap.

If you tell about something that was supposed to be a secret, we say you let the cat out of the bag. If you are not able to speak or answer a question someone might ask if the cat has got your tongue.

Have you ever watched children in a classroom when their teacher leaves for a few minutes? When the cat’s away, the mice will play means people sometimes misbehave when there is no supervision.

You may have heard this expression: curiosity killed the cat.This means being too concerned about things that are not your business might cause problems.
If your home is very small, you might say there is not enough room to swing a cat. But you probably should not try this at home!

If you ever had cats as pets, you know it is difficult to train them or to get them to do something. Cats are not like sheep or cows that can be moved in a group. So we say a difficult or impossible job is like herding cats.

Shelley Gollust

Sớ Táo Quân Slideshow

Chào các bạn,

Nữ Táo Vườn Chuối mới hoàn thành Sớ Táo Vườn Chuối Kỷ Sửu trong dạng slideshow, để trình bày với Ngọc Hoàng Thượng Đế thế nào cho du dương hấp dẫn mê ly rùng rợn… đặng còn lấy điểm.

Cuối bài sớ là phần phụ bản của thi bác sĩ Hồng Phúc, thi giáo sĩ Huỳnh Huệ, thi bác sĩ Kiêm Yến và thi giáo sĩ Tấn Ái 🙂 đã post trong phần phản hồi trước đây.

Hình ảnh dùng trong PPS này là hình ảnh không gian do viễn vọng kính không gian Hubble Scope chụp.

Dưới đây là hai links. Link đầu tiên (tấm ảnh) là link đến authorstream. Nhưng authorstream mấy lúc này đang sửa chữa nên hay gặp trục trặc. Nếu vào không được, thì các bạn dùng link dưới đó, đến Mediafire.

Chúc các bạn và gia đình một mùa xuân dồi dào tài lộc. 🙂

Bình an và Sức khoẻ, 🙂

Nữ Táo Vườn Chuối
Tuý-Phượng
.

Vui lòng click vào ảnh

Nếu link từ ảnh không được, thì các bạn click vào đây để download.

Quê Hương trường ca – Đoạn 5

Ai đang đi kia?
Băng cánh đồng khô chân trần hối hả
Đội giành gốm to đi giữa trưa nắng hạ
Có kịp bữa cơm, đám con đói lao nhao?
Ai đang bước kia?
Quẩy lúa bó ướt nhèm đang vượt lội
Bờ vùng thì trơn mà sân hợp tác thì xa
(Đường nội đồng vỡ trong lũ đêm qua)
Ôi hai vai tuổi đôi mươi đã sớm sần chai lằn đòn gánh
Tóc em nước mưa chưa khô mà lưng em mồ hôi đã đẫm
Có kịp không, cho mơ ước lớn khôn?
Ai đang đi kia?
Gói khăn dằn lên lưng gùi qua đất Thượng
Chàm mình nghèo mà Thượng có giàu đâu
Nhưng đã đi thì phải quến nhau
Có kịp không, với vòng xoay công nơ?
Và ai đi kia?
Ciet gha harơk lên vai đổ xô đất lạ
Hành nghề thầy lang dạo cùng quê khắp chợ
Mình cầu hên còn ai phải gặp xui?
Sẽ có kịp không, cho lương tri hóa thể?
Ôi quê hương! Quê hương
Tất bật thời gian, chật hẹp không gian
Ruộng đất chia phân theo khẩu phần
Khẩu phần tăng mà ruộng đất thì teo
Trời làm nắng trưa, trời làm mưa chiều
Nắng với mưa khi thừa, khi thiếu
Nắng thì nắng tràn cho lúa ngô khô héo
Mưa thì mưa cho nát bờ thửa, bờ vùng
“Có đất nào như đất ấy không”
Sao em vẫn yêu đất quê hương suốt ngoằn ngoèo khúc ruột.
Có đất nào như đất ấy không?
Trí thức là nửa mùa: mảnh bằng cử nhân thì đã đủ
Vốn kiến thức nửa mùa may lắm mới mang nổi cái thân
Chẳng ai nhìn cao hơn, không người nhìn xa hơn
Tự chấm tọa độ đời mình trong sương mù quá khứ
Thế giới rộng lớn vô cùng, ta ngồi nhà đóng cửa
Dòng sống phong phú dường bao, ta mãi đứng bên bờ
Như con rắn nằm cuộn tròn ôm giấc mơ xưa
Tàu cuộc đời vụt qua cho ta hoài lỡ chuyến
Ôi! Lẽ nào ta mãi nhận mình làm người khiếm diện
Ngày hôm nay rồi cả ngàn đêm sau
Ta ru ngủ ta bằng hơi thở phều phào
Một luồng gió mạnh đủ làm ta thở hắt!
Ôi!
Em yêu đất vô cùng nhưng em phải xa rời Đất
Tìm hơi thơ cho Đất hồi sinh.

Inrasara

Thiền từng phút

Thiền sinh học với thầy tối thiểu là hai năm trước khi được cho dạy người khác. Tenno vừa xong chương trình tập sự và mới thành thầy dạy. Tenno đến thăm Nan-in. Trời mưa nên Tenno mang guốc gỗ và dù. Sau khi chào hỏi, Nan-in nói: “Chắc thầy để guốc và dù ở trong căn phòng đằng trước. Tôi muốn biết thầy để dù ở phía bên phải hay bên trái đôi guốc.”

Tenno, lúng túng, không có câu trả lời. Chàng nhân ra là chàng đã không thể hành thiền trong từng phút. Tenno trở thành học trò của Nan-in, và học thêm sáu năm nữa để đạt được Thiền từng phút.

Bình:

Thiền sư Tào Động Daizui MacPhillamy của Edmonton Buddhist Meditation Group ở Edmonton, Alberta, Canada, viết ngày 4.4.2006 về “Thiền từng phút” như sau:

Thiền không phải là điều giới hạn trong vài lần ta ngồi thiền định một ngày. Ta có thể mang tâm thiền của ta vào đời sống hàng ngày, với một cách sống ta gọi là “tập trung”, hay “thiền khi làm việc” hay “Thiền từng phút”. Các trường phái Phật giáo có nhiều cách khác nhau để thực hành. Sau đây là cách của [Tào Động] chúng tôi. Cách này cực kỳ giản dị và chẳng đòi hỏi gì ngoài quyết tâm kiên trì thực tập nó. Thiền này có thể tóm tắt trong 5 bước.

1. Chỉ làm một lúc một việc.
2. Chú tâm hoàn toàn vào việc đang làm.
3. Nếu tâm trí của bạn lang thang qua việc khác, kéo nó lại.
4. Thực tập bước số 3 khoảng vài trăm nghìn lần.
5. Và, khi tâm trí của bạn cứ lang thang đến một vấn đề hoài hoài, ngừng một tí và để ‎ý
đến vấn đề “quấy phá” đó: Có thể là nó đang cố gắng nói điều gì đó với bạn.

(Trần Đình Hoành dịch và bình)

.

Every-Minute Zen

Zen students are with their masters at least two years before they presume to teach others. Nan-in was visited by Tenno, who, having passed his apprenticeship, had become a teacher. The day happened to be rainy, so Tenno wore wooden clogs and carried an umbrella. After greeting him Nan-in remarked: “I suppose you left your wooden clogs in the vestibule. I want to know if your umbrella is on the right or left side of the clogs.”

Tenno, confused, had no instant answer. He realized that he was unable to carry his Zen every minute. He became Nan-in’s pupil, and he studied six more years to accomplish his every-minute Zen.

# 35

The Green Leaves of Summer – Lá Xanh Mùa Hạ

Chào các bạn,

Có lẽ ai trong chúng ta cũng đã nghe qua bản The Green Leaves of Summer – Những chiếc lá xanh của mùa hạ — dù là ta có thể không biết tên bản nhạc. Đây là một trong những bản nhạc nền của phim The Alamo, do John Wayne đóng vai chính, năm 1960.

The Alamo
, tên cũ là Nhà Dòng Thánh An-tôn của Valero, là một nhà dòng công giáo, do Tây Ban Nha dựng nên hồi thế kỷ 18 để giáo dục người da đỏ mới theo đạo, nằm trong vùng ngày nay là thành phố San Antonia, tiểu bang Texas.

Continue reading The Green Leaves of Summer – Lá Xanh Mùa Hạ

Câu chuyện cuối năm: Bảo tồn và phát huy thủ công nghiệp

Câu chuyện cuối năm

Cuối năm, tất bật với việc chuẩn bị cho hai đêm khai mạc & bế mạc Tuần văn hóa du lịch Đak Lăk và nghiệm thu các đề tài nghiên cứu, đến nỗi không còn thời gian kể với bạn bè những chuyện buồn vui hàng ngày. Hôm nay mới tạm gọi là ôn ổn công việc.

Sáng đi chợ sớm, gặp một chị cầm rao bán mỗi một chiếc sảo tre, bảo “ Từ sáng đến giờ chưa ai hỏi mua”. Lại chạnh nhớ tới điều các nghệ nhân đan mây tre người Mnông, Châu Mạ, Êđê ở Đăk Glong & Krông Nô ( Đăk Nông ) tâm sự khi chúng tôi đi thực hiện khảo sát , lẫn hội thảo về nghề truyền thống,rằng “ làm cho đỡ nhớ nghề thôi, chứ bán có được đâu”. Quả có thế, làm sao những rổ rá bằng tre, dẫu tay nghề có cao đến đâu, cũng mất vài ngày mới đan xong một chiếc, có thể cạnh tranh nổi với rổ rá bằng nhựa sản xuất công nghiệp hàng trăm chiếc một lúc, giá rẻ rề chứ? Bà con đều nhất trí rằng nên chuyển sang làm hàng mây tre mỹ nghệ là điều phù hợp nhất, nhưng muốn có người hướng dẫn , sao cho có những mẫu mã đẹp hơn, phù hợp với một địa phương giàu tiềm năng du lịch như Đăk Nông, rồi có nơi giúp thu mua…Đơn giản vậy mà e không dễ, vì những người có trách nhiệm ở địa phương thì lại trả lời rằng “ chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ vốn, nếu có người của bà con đứng ra làm việc này”.

Thật … “tội nghiệp” cho tư duy của nền sản xuất tự cung tự cấp, chuyển đổi không kịp theo đời sống kinh tế thị trường. Cần lắm một biện pháp hỗ trợ nào đó để bà con có thể có thêm thu nhập từ những nghề phụ vốn có truyền thống từ ngàn xưa…Lại chạnh nhớ nữa, năm ngoái khi thực hiện đề tài “ Nghề thủ công truyền thống Tây Nguyên” của Hội văn nghệ dân gian Việt Nam, tôi đến nhà nghệ nhân Mlốp, người dân tộc Bâhnar ở thị trấn Đăk Đoa ( tỉnh Gia Lai), ngoài trang phục truyền thống, chị chỉ làm thêm những chiếc túi thổ cẩm có dệt hình cây thánh giá, bán rất chạy cho bà con dùng đựng Kinh Thánh đi lễ nhà thờ ngày chúa nhật.Vậy mà năm nay, gian hàng của chị tại Hội chợ làng nghề thủ công truyền thống tại thành phố Plei Ku, trong những ngày Liên hoan văn hóa cồng chiêng quốc tế, tôi thấy có thêm nhiều loại sản phẩm, không kém gì của người Chăm, thậm chí có cả những bộ váy đầm, xường sám…đi kèm túi thổ cẩm đồng màu rất đẹp và thời trang. Chị khoe, “ Dệt 1000 chiếc túi thổ cẩm cho Ban tổ chức festival làm quà tặng khách. Còn những mẫu sản phẩm này là do các xơ ở nhà thờ bày cho làm. Thanh niên người dân tộc rất thích mua” …

Tôi cũng đã tận mắt thấy những nghệ nhân người Bâhnar ở xã Ia Pin huyện Cư Prông tỉnh Gia Lai, đang miệt mài biến những tấm bẹ chuối thành salon, bình, giỏ xách…một cách rất điêu luyện tại cơ sở mây tre đan Thảo Nguyên. Những nữ nghệ nhân K’Ho cần cù bên khung dệt, để chị Nguyễn Thị Vân làm nên những bức tranh thêu, tranh sơn mài trên nền thổ cẩm, bán cả ngàn đola, tại cơ sở Vân Nguyễn ở Đạ Đơnh, huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng…

Thế đấy, sự tác động của yếu tố tri thức bên ngoài quan trọng biết mấy .Vấn đề là ai thật sự quan tâm và ai là người đứng ra thúc đẩy một cách cụ thể việc này ở những địa bfn khác trên Tây Nguyên ? Có tiền đó, nhưng có dễ làm đâu…

Sản phẩm từ thổ cẩm Chăm hiện nay bày bán tràn lan trên khắp mọi địa chỉ du lịch trong cả nước.Ít người biết rằng hàng chục năm trước, người Chăm ở miền Trung đã biết xử dụng hoa văn Tây Nguyên, dệt nên những tấm vải, bán ngược lên cho người dân Tây Nguyên. Hình ảnh những người phụ nữ Chăm đầu đội bao vải, len lỏi khắp các buôn làng, từ lâu đã trở nên quen thuộc. Đến nỗi bây giờ có người lầm tưởng đó là hoa văn Chăm và cho rằng phong phú hơn hoa văn Tây Nguyên (?)

Khắp Tây Nguyên đều có những nghệ nhân tài hoa trong việc đan lát mây tre. Hoa văn thổ cẩm mỗi tộc người một khác biệt, nhưng đều tinh vi và độc đáo. Chỉ có điều thiếu những đầu tàu là người tại chỗ với một “ cái tâm” thật sự, đứng ra tổ chức lại việc chế tác mẫu mã sản phẩm, thay đổi nguyên vật liệu cho mềm mại hơn những sản phẩm dệt bằng len hay chỉ rẻ tiền…

Lâu nay đã có nhiều đơn vị, nhiều tổ chức,cá nhân cấp tiền cho việc khôi phục và bảo tồn nghề truyền thống, nhưng chỉ đến đó là hết. Còn việc phát huy và mang lại nguồn thu nhập thật sự từ nghề phụ lúc nông nhàn cho bà con thì “ không phải chức năng”. Thậm chí đã nhiều lần thử thuyết phục những người có quyền và có tiền đó, nhưng đều thất bại…Đã có lần tôi đành khuyên một nghệ nhân Êđê, cho con gái đi học nghề may, để giúp mẹ may những sản phẩm dệt một cách “ có nghề” hơn.

Thêm một ví dụ nhé : từ khi chia tách tỉnh, có bao nhiêu thác đẹp vốn đã là những địa chỉ du lịch quen thuộc,nay đều thuộc về tỉnh Đăk Nông hết, như Drei Sáp, Gia Long, Dray H’Linh, Dray Nu, Trinh nữ……Chưa kể còn nhiều những ngọn thác đẹp khác đã và đang được tỉnh đưa vào khai thác. Báo cáo của ngành du lịch Đăk Nông năm 2008 cho biết : “ Năm 2007, có 130.000 lượt khách, trong đó có 10.000 lượt khách quốc tế đến Đăk Nông. Doanh thu vượt 126% kế hoạch. Dự kiến đến năm 2020, Đăk Nông sẽ đón 58.000 lượt khách nội địa và 40.000 lượt khách quốc tế. Cũng vào thời điểm đó, sẽ có 10.460 lao động có việc làm …”…

Một vị quan chức ở tỉnh đã kể tôi nghe “ lần Tổng bí thư Nông Đức Mạnh tới thăm Đăk Nông, tỉnh muốn có một sản phẩm địa phương để làm quà tặng, nhưng tìm khắp nơi không có, phải cho người sang Buôn Ma Thuột và về thành phố Hồ Chí Minh kiếm”. Quả thực, bạn có đốt đuốc lên tìm đỏ mắt ở thị xã Gia Nghĩa, lẫn các khu du lịch cũng chẳng có một sản phẩm gì của văn hóa dân tộc bản địa mà làm quà tặng, chứ chưa nói gì đến việc bán lưu niệm cho du khách. Con số khách mà ngành du lịch Đăk Nông nêu trên, không biết đã được liệt vào hàng “ tiềm năng” cho ngành nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống bản địa chưa nhỉ?

Bạn có thể trách “ sao không phải là tôi?”. Nhưng lực bất tòng tâm, tôi đâu có thể một lúc làm nhiều việc như thế được? Hơn nữa, cần có thêm những người thật sự hiểu và tâm huyết với việc này.

Nhưng nói vậy đó, biết đâu có lẽ cũng đến lúc phải bằng cách nào đó “ sáp vô” làm cho bà con mình thôi. Bạn nghĩ sao?

Linh Nga Niê Kdăm

Một nụ cười trong cả một đời

Mokugen được xem là không bao giờ cười, cho đến ngày cuối cùng trước khi chết. Khi giờ chết đã gần kề, thiền sư nói với các đệ tử: “Các con đã học với thầy hơn 10 năm. Hãy cho thầy thấy cách các con biểu hiện Thiền. Ai trình bày được điều đó rõ ràng nhất sẽ là người kế vị thầy và nhận y bát của thầy.”

Mọi người nhìn khuôn mặt nghiêm trọng của Mokugen, nhưng không ai trả lời.

Encho, một đệ tử đã theo thầy nhiều năm, bước đến bên giường. Encho đẩy chén thuốc đến trước vài phân. Đây là câu trả lời của Encho cho câu hỏi của thầy.

Khuôn mặt của thầy càng thêm nghiêm trọng. “Con chỉ hiểu vậy thôi sao?” thầy hỏi.

Encho với tay và đẩy chén thuốc ngược lại chỗ cũ.

Một nụ cười đẹp nở trên mặt Mokugen. “Thằng nhóc này,” thầy nói với Encho. “Con ở với thầy mười năm và vẫn chưa thấy cả người của thầy. Lấy y bát của thầy đi. Nó là của con.”

Bình:

• Truyền y bát là truyền áo và bát (khất thực) lại cho người thừa kế.

• Chỉ một cử chỉ đẩy chén thuốc giản dị. Rất khó cho người ngoài cuộc biết được ‎ý của hai người. Ta chỉ có thể đoán mà không thể chắc.

Đẩy chén thuốc đến trước, có thể có hai ý nghĩa hơi khác nhau:

1. “Đây là câu trả lời của con. Thầy uống thuốc đi.”

2. Nhưng có thể là Encho chẳng trả lời gì cả, chẳng hề quan tâm đến câu hỏi của thầy, mà chỉ đẩy thuốc cho thầy vì thầy đang bệnh: “Thầy uống thuốc đi.”

Số (1) có nghĩa là: “Câu trả lời của con là ‘sống ở đây, lúc này.’ Thầy đang bịnh thì uống thuốc.”

Số (2) có nghĩa là Encho không trả lời gì cả, không hề quan tâm đến câu hỏi một tí nào. Encho thực sự đang sống ở đây lúc này, và đang thực sự bảo thầy uống thuốc đi.

• Và thầy hỏi: “Con chỉ hiểu vậy thôi sao?”

Nếu Encho đã có ý trình bày “cái hiểu” trong trả lời Số (1), thì có lẽ là Encho đã gật đầu: “Dạ đúng rồi thầy.”

Nhưng Encho đã chẳng trả lời gì cả, đã chẳng có “ý hiểu” gì trong đầu cả. Encho chỉ đẩy thuốc cho thầy uống, và thầy không uống, cho nên Encho chỉ mang chén thuốc để lại chỗ cũ.

Tức là:

1. Encho có một tâm hoàn toàn rỗng lặng, không hề bận tâm đến chuyện đạt Thiền, hay chuyện thừa kế.

2. Encho chỉ sống “Ở đây, lúc này.” Thầy đang bệnh thì đưa thuốc cho thầy uống. Thầy không uống thì lấy lại. Vậy thôi.

Và đó là Thiền.

(Trần Đình Hoành dịch và bình)

.

A Smile in His Lifetime

Mokugen was never known to smile until his last day on earth. When his time came to pass away he said to his faithful ones: “You have studied under me for more than ten years. Show me your real interpretation of Zen. Whoever expresses this most clearly shall by my successor and receive my robe and bowl.”

Everyone watched Mokugen’s severe face, but no one answered.

Encho, a disciple who had been with his teacher for a long time, moved near the bedside. He pushed forward the medicine cup a few inches. This was his answer to the command.

The teacher’s face became even more severe. “Is that all you understand?” he asked.

Encho reached out and moved the cup back again.

A beautiful smile broke over the features of Mokugen. “You rascal,” he told Encho. “You worked with me ten years and have not yet seen my whole body. Take the robe and bowl. They belong to you.”

# 34