Tag Archives: Văn Hóa

Chứng Nhân, Nước Việt Mến Yêu, Văn Hóa

Có một giấc mơ Voi

Leave a comment

TP – Một sáng mùa xuân, chàng Gru Buôn Đôn có mặt ở Trung tâm bảo tồn Voi bên bờ Sêrêpôk để thuần dưỡng lũ voi con thông minh khỏe mạnh. Cạnh đó, đàn voi già được chăm sóc chu đáo trong bệnh viện.

Giữa đại ngàn Yok Đôn, các cô cậu voi trưởng thành thong thả dạo chơi, yêu đương, sinh nở… Đó là giấc mơ có khả năng trở thành hiện thực của dự án bảo tồn voi sắp trình lên chính phủ.


Đếm từng dấu chân voi...

Từ hơn bốn năm trước, tháng 5 – 2006, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 733, phê duyệt kế hoạch “Hành động khẩn trương đến năm 2010 để bảo tồn voi ở Việt Nam”, giao nhiệm vụ cho ba tỉnh Nghệ An, Đồng Nai, Đăk Lăk triển khai xây dựng dự án bằng nguồn ngân sách.

Được gọi là “Khu dự trữ sinh quyển thế giới”, nhưng dù rất cố gắng tìm kiếm, cho tới cuối năm 2008, dự án bảo tồn voi (BTV) do Vườn Quốc gia Phù Mát xây dựng cũng chỉ đếm được 15 con voi hoang qua ảnh chụp trong vùng rừng phía Tây Nghệ An.
Sau đó, phát hiện thêm hình như có 2 voi rừng con mới chào đời. Đầu năm 2009, lãnh đạo tỉnh Nghệ An đã thông qua và đồng ý với 5 phương án hành động BTV của dự án. Riêng tỉnh Đăk Lăk đã 2 lần triển khai lập dự án BTV.

Lần thứ nhất, đề án bảo tồn và phát triển đàn voi nhà do GS.TS Lê Huy Bá cùng nhóm cộng sự thuộc Trung tâm Sinh thái- Môi trường và Tài nguyên được Sở Thương mại – Du lịch tỉnh đặt hàng nghiên cứu trong thời hạn 1 năm, đã được lãnh đạo tỉnh nghiệm thu tháng 10-2007.
Đề án này còn nằm trên giấy thì Chi cục Kiểm lâm tỉnh lại được cấp trên giao nhiệm vụ lập dự án bảo tồn cả voi nhà lẫn voi rừng. Trên cơ sở đề án có sẵn, dự án lần hai được nhóm nghiên cứu của PGS.TS Bảo Huy trường Đại học Tây Nguyên đào sâu, mở rộng, mở hội thảo tham vấn cộng đồng vào giữa tháng 12-2009.

Bằng phương pháp điều tra theo tuyến, điểm habitat (nơi có sinh cảnh đặc biệt voi thường lui tới), đo đếm phân tích vết chân và phân voi để xác định số voi theo tuổi và giới dựa vào kinh nghiệm của đồng bào bản địa, lập sơ yếu lý lịch từng con… Nhóm nghiên cứu đã xác định trên địa bàn tỉnh Đăk Lăk còn khoảng 83 đến 110 con voi hoang dã, và 61 voi nhà.

Ở tỉnh Đồng Nai, nhiệm vụ “hành động khẩn trương” còn trầy trật hơn. Suốt mùa khô 2009, trong lúc các sở ngành còn tranh cãi gay gắt xem khoản kinh phí 108 triệu đồng dành cho quy trình khảo sát thực hiện dự án BTV có thể lấy từ đâu, đã có tới 6 con voi rừng bị chết không rõ nguyên nhân và thủ phạm.
Kéo qua đầu năm 2010, cán bộ Chi cục vẫn còn miệt mài viết dự thảo, dự kiến sang tháng hai quá trình gọt giũa, bảo vệ dự án mới hoàn tất để trình lãnh đạo tỉnh.
Ông Lê Việt Dũng, Chi cục phó chuyên trách mảng Bảo tồn của CCKL tỉnh Đồng Nai cho biết, tại thời điểm này, trong hơn 100 nghìn ha rừng ở Đồng Nai lẩn khuất chừng 11 đến 14 con voi. Chi cục trưởng Nguyễn Văn Thịnh than xót: Tiếc quá, nếu chương trình BTV được triển khai sớm hơn, số voi hoang dã của Đồng Nai không tới nỗi giảm mạnh thế này.

Trông voi người, xót voi ta

Trong 8 nước có nghề săn bắt, thuần dưỡng voi rừng từ lâu đời ở khu vực châu Á là Ấn Độ, Sri Lanca, Bangladesh, Thái Lan, Myanma, Nepan, Việt Nam, hai quốc gia có công nghệ tiên tiến về chăm sóc nuôi dưỡng voi là Thái Lan và Sri Lanca.

Từ năm 1969, Thái Lan đã thành lập Trung tâm thuần dưỡng voi châu Á đầu tiên trên thế giới. Gần 10 năm qua, Viện Voi Quốc gia đặt ở tỉnh Lampang dưới sự bảo trợ thuận lợi của Hoàng gia Thái Lan, hoạt động mạnh với các dự án :
Bệnh viện voi, Đội cứu hộ voi, Đội khám chữa bệnh lưu động cho voi trên khắp đất nước, Đào tạo quản tượng, Dạy voi vẽ tranh và làm xiếc, Sản xuất biogar và giấy từ phân voi v.v…

Đặc biệt, Trung tâm nghiên cứu của Viện liên kết với khoa thú y trường đại học Chiang Mai và Kasetsart đã nghiên cứu thành công quy trình thụ tinh nhân tạo cho voi, mở ra hướng phát triển mới cho voi châu Á. Trên diện tích 122 ha của Viện Voi, hiện nay 83 con voi ngày ngày được nuôi dưỡng dạy dỗ cẩn thận để bảo tồn giống nòi và… trở thành nghệ sĩ!

Trại voi Pinnawela của quốc đảo Sri Lanca được xây dựng năm 1975, với nhiệm vụ ban đầu là chăm sóc 5 bé voi con hoang dã lạc bầy. Nay trại đã phát triển thành một Trung tâm sinh sản bảo tồn voi, với 86 con voi đa số trẻ khỏe, thu hút đông đảo du khách trong ngoài nước đến ngắm voi, xem voi con được cho bú dặm bằng sữa bình tới 5 lần mỗi ngày, hoặc cưỡi voi đi dạo thong dong dưới bóng mát vườn dừa.
Voi ốm được chăm sóc kỹ lưỡng bằng các phương tiện y tế chuyên dùng cho voi như máy chụp X-quang, siêu âm chẩn đoán, theo dõi thân nhiệt, chích vac xin, tẩy giun, cho uống kháng sinh, bôi thuốc sát trùng, nhỏ mắt…

Tại Malaysia, từ năm 1974 tới nay Ban Quản lý voi thuộc Sở Động vật hoang dã đã chuyên tổ chức các cuộc di chuyển voi từ nơi dễ xung đột với người đến các vùng rừng quốc gia rộng lớn phía đông. Nhờ vậy, khoảng 500 con voi được di cư thành công. Tại Ấn Độ, chính phủ cho thực hiện Dự án voi từ năm 1992 với 25 trung tâm BTV Ấn được thành lập.

Vương quốc Nepal ngoài việc xây dựng nhiều khu bảo vệ và nuôi voi, còn đầu tư huấn luyện voi nhà vào mục đích giám sát bảo tồn voi hoang dã. Các Trung tâm BTV của Indonesia vài năm gần đây đã bắt đầu lúng túng với việc trở nên quá chật chội, không còn đủ chỗ chứa voi…

Tiến sĩ Cao Thị Lý, giảng viên trường Đại học Tây Nguyên, trong dịp tập huấn 1 tuần về Sức khỏe và sinh sản voi châu Á tổ chức tại Sri Lanca đã thu thập được nhiều thông tin, kiến thức và các mối quan hệ quý giá cho dự án BTV Đăk Lăk.
Chị cho biết, bên cạnh cơ chế chính sách điều hành thông thoáng hiệu quả, Thái Lan và Sri Lanca còn chú trọng đào tạo đội ngũ cán bộ thú y chuyên về cứu hộ động vật hoang dã, làm việc với tinh thần đầy tâm huyết và trách nhiệm.
Bộ môn thú y ở ta trước chỉ giảng dạy về gia súc gia cầm, gần đây mới bổ sung 30 tiết kiểu cưỡi ngựa xem… voi về mảng kiến thức này cho sinh viên .
Nhớ chuyện bé voi Khăm Bun với cái chân thương tật suýt bị cưa, tới bây giờ vẫn tù đày trong xích xiềng trường kỳ giữa thủ đô mà tội nghiệp. Nhưng dẫu sao Khăm Bun còn may mắn chán so với nhiều đồng loại khác đã được, hay bị thuần dưỡng ở xứ mình, đang ngày càng mòn mỏi suy kiệt do thiếu dinh dưỡng, bị khai thác quá mức cho trình diễn, du lịch và lễ hội; bị cưa ngà và nhổ lông đuôi đầy đau đớn, thậm chí xúc phạm tận thâm sâu bản chất kiêu hãnh của những Ông Tượng chúa tể rừng già.

Bởi Khăm Bun nổi tiếng hơn cả với lý lịch trích ngang đặc biệt, là một trong vài chú voi con xinh xắn đáng yêu cuối cùng bị săn trái phép giữa Vườn Quốc gia, đánh động dư luận tới mức văn phòng Thủ tướng phải ký lệnh giao về cho Liên đoàn Xiếc trông nom…
100 tỉ đồng cho tương lai voi Việt
Dự án BTV Nghệ An dự trù kinh phí hơn 11 tỉ đồng trong 5 năm 2009 – 2013 cho các giải pháp bảo tồn giám sát, truyên truyền quảng bá, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phục hồi sinh cảnh voi rừng, chống xung đột giữa người và voi.

Dự án BTV Đồng Nai dự kiến cần có 30 tỉ đồng trong 10 năm triển khai, ngoài những chương trình hành động tương tự Nghệ An còn chú trọng xây dựng các đội phản ứng nhanh, lập hàng rào điện tử ở vùng dân cư hay bị voi phá.
Riêng phương án mua khoảng bốn voi nhà từ Buôn Đôn về đồng bằng để xua đuổi voi rừng còn đang tiếp tục cân nhắc, trên cơ sở tiếp thu những ý kiến chắt lọc từ cuộc hội thảo BTV do Bộ Nông nghiệp & PTNT tổ chức ngày 26 – 11 – 2009 tại Vườn quốc gia Cát Tiên.
Giấc mơ voi hoàn hảo hơn trong dự án BTV Đăk Lăk, với khoản kinh phí dự trù hơn 58 tỉ đồng, dự kiến triển khai từ năm 2010 – 2014 nếu được lãnh đạo tỉnh và Chính phủ thông qua, bắt đầu từ việc xây 2 trạm BTV ở nơi voi thường xung đột với người ở 2 huyện Ea Súp và Lăk; đồng thời nhanh chóng gửi cán bộ đi đào tạo, học tập kinh nghiệm ở Thái Lan, Ấn Độ, Sri Lanca .

Một Trung tâm BTV Đăk Lăk được phác thảo trên diện tích 200 ha thuộc phân khu hành chính dịch vụ của Vườn Quốc gia Yok Đôn, giáp sông Sêrêpôk.
Trong đó, 100 ha rừng khộp được dành cho việc chăn thả và tạo môi trường tự nhiên kín đáo để voi tự do giao phối, phần diện tích còn lại sẽ xây dựng một bệnh viện voi, nhà cung cấp thức ăn và chăm sóc voi, ươm trồng bảo vệ khoảng bảy chục loại cây voi thích ăn để thực đơn voi thêm phần phong phú và tạo cảnh quan.

Tỉ lệ sinh sản quá thấp trong số voi nhà hiện có trong suốt ba thập kỷ trở lại đây, bình quân chỉ 0,6%/năm, ngoài lý do voi bị tận dụng phục vụ du lịch quanh năm, còn có phần do cơ chế phân chia lợi ích giữa các chủ voi chưa hợp lý.
Tập quán của đồng bào M’Nông: Voi con sinh ra thuộc về chủ voi cái, thế nhưng nếu voi cái bị thương trong quá trình giao phối thì chủ voi đực phải chịu phạt, cúng đền cả con trâu. Muốn khỏi rước vạ vào thân, chủ voi đực chỉ việc… cấm chúng nó gần nhau, thế là xong! Nghề săn voi bị cấm, voi nhà không đẻ, lại còn chết dần và bị bán ra ngoài tỉnh.

Ông Voong Nhi, Phó Bí thư huyện Ea Súp, đồng thời cũng là một trong những chủ voi sắp hết voi, từng đề đạt lên nhiều cấp nguyện vọng tha thiết của giới Gru (thợ săn voi giỏi):

Xin Chính phủ mở cơ chế cho đồng bào mỗi năm được mở vài cuộc săn voi với chỉ tiêu nhất định, để nghề săn bắt thuần dưỡng voi rừng không bị thất truyền, và để bản sắc văn hóa vùng miền, để biểu tượng voi Đăk Lăk còn sống mãi…
Ngay trong cuộc Hội thảo tham vấn cộng đồng do Chi cục kiểm lâm tỉnh tổ chức nhằm góp ý cho dự án BTV, Gru Ama Bích cũng đọc một “lá sớ” nắn nót viết sẵn : Nhân dân Bản Đôn chúng tôi đề nghị Nhà nước mỗi năm cho phép bắt 3 con voi rừng, giao cho nhà nước 1 con dân lấy 2 con để làm nhiệm vụ bảo tồn đàn voi nhà cho tỉnh…

PGS-TS Bảo Huy phân tích: Số voi rừng con hiện quá ít, chỉ khoảng 7-10 con trong tự nhiên, chưa phải là lúc có thể cho phép săn bắt. Tỉnh nên xem xét chuyển trả lại một số diện tích rừng đang kinh doanh khai thác thành rừng bảo tồn, tạo điều kiện cho đàn voi rừng phát triển ổn định.
Khi Trung tâm BTV ra đời, các chủ voi và nài voi cần được hưởng chính sách chi trả hợp lý để có thu nhập xứng đáng từ việc đưa voi về theo định kỳ để chăm sóc và thúc đẩy quá trình sinh sản tự nhiên.

Trả lời câu hỏi của báo Tiền Phong về giấc mơ voi Việt Nam liệu tới bao giờ mới trở thành hiện thực? ông Hà Công Tuấn, Cục trưởng Cục Kiểm lâm trầm ngâm:
Thẩm quyền duyệt dự án thuộc về UBND các tỉnh, sau đó mới đến phần trung ương quyết mức hỗ trợ thông qua ngân sách của từng địa phương. Tiến độ triển khai các dự án BTV hiện đã quá chậm, Cục rất nóng ruột đôn đốc nhưng tinh thần hành động khẩn trương theo lệnh Thủ tướng hơn 4 năm rồi vẫn chưa thấy!

Phải! Cứ lần chần mãi thế này, liệu tới lúc trăm tỉ rót về, chắc gì còn nổi trăm voi để nuôi lớn giấc mơ…
Từ năm 2004, nhóm chuyên gia voi châu Á thuộc tổ chức bảo tồn thiên nhiên quốc tế IUCN/SSC đã công bố bảng thống kê số voi rừng và voi nhà ở 13 nước trong khu vực.
Theo đó, voi hoang dã dao động từ 38 nghìn đến 52 nghìn con, tập trung nhiều nhất ở Ấn Độ, ít nhất ở Việt Nam. Voi nhà ước có khoảng từ 14,5 nghìn đến 15,3 nghìn con. Nhiều nhất ở Myanma , Việt Nam kế chót với 165 cá thể, chỉ hơn Bangladesh còn tròn 100.

Dẫu số liệu thống kê voi mang tính tương đối, nhưng rõ ràng sự cảnh báo tồn vong đã gióng lên dưới tán rừng nhiệt đới của nước ta.

Hoàng Thiên Nga

Nước Việt Mến Yêu, Văn Hóa

Lễ hội Tăm nghét

1 Comment

( Của người Mnông Đăk Nông)

Khi lúa đã ngủ yên trong kho , bắp treo lủng liểng đầy sà nhà, năm cũ với những buồn vui cũ đã bay đi cùng những cơn gió từ rừng đại ngàn tràn về. Mùa xuân mới sà xuống đậu trên búp non của những cành cây, người Pu Noong lại tổ chức lễ Tăm Nghét. Không phải là lễ ăn cơm mới như của tộc người Êđê, tổ chức sau khi gặt những gùi lúa đầu tiên , mà thu hoạch xong mùa màng, người ta làm thịt một con gà, buộc một ghè rượu nhỏ để xin Yang đóng cửa kho lúa. Rồi mới làm lễ tăm nghét để xin chính thức mở cửa kho xử dụng, hoặc sum họp gia đình vào đầu năm mới.

Hàng năm, lễ này chỉ này chỉ cúng rượu và heo. Chỉ khi thu được hơn 100 gùi lúa, sẽ phải ăn trâu. Sau khi thày cúng đã chọn ngày chính thức, gia đình cho người đi báo tin và mời họ hàng ở buôn xa ,buôn gần về dự lễ. Trai gái các bon cũng nhân lúc này mà có lời hẹn hò.

Gia chủ phải lo chuẩn bị cho lễ tăm nghét này từ hàng tháng trước đó, nhất là việc ủ những ghè rượu thật ngon, sau khi suốt được những gùi lúa đầu tiên.

Ngày đầu, những người đàn ông đi chặt cây Blang để làm cột mới buộc trâu. Cũng trong ngày này , đàn ông khéo tay trong gia đình phải dùng gỗ Blang thay những chiếc khung D’rang day vẽ hoa văn màu đen, nẹp chung quanh dàn kho lúa trên bếp lửa và chiếc giá để bầu cơm trong nhà, làm lại cho đẹp, cho mới để cúng vị thần coi sóc kho lúa, và còn đón khách quý các bon đến nhà nữa chứ .Đám phụ nữ trong nhà tíu tít chuẩn bị lương thực, thực phẩm, ai cũng có việc của mình.Chỉ riêng lũ con nít chộn rộn, hết chạy tới lại chạy lui vô ra ngắm nhìn. Xem cho kỹ nghe,những lễ hội sau là của các con đấy.

Dựng cột buộc trâu Gơng rga và cột nêu Gơng la là công việc quan trọng nhất trong ngày thứ hai.Việc này chỉ chọn người khéo tay.Từ khi mây mù còn vây bủa khắp thung lũng, tiếng chày giã gạo của lũ con gái đã len lỏi khắp trong bon lan. Thậm thịch thậm thịch tiếng chày nện xuống lòng cối.Lốc cốc, lộc cộc tiếng va nhau của chày đôi, chày ba.Cứ từng nhóm hai ba cô gái trẻ, váy na put n’rưng dệt đẹp dài ngang bắp chân thon, chuyện trò ríu rít, mắt sáng ngời, má hồng rạng rỡ, vồng ngực căng lên như những quả đồi đang thở vì luôn tay nhanh nhẹn nâng chày lên, giã xuống.

Người đàn bà chủ nhà – U ruanh – chỉ huy đám phụ nữ lớn tuổi lo phần nấu nướng.Những món gì ngon nhất của riêng gia đình mình hôm nay phải làm cho thêm ngon hơn nhé. đám đàn ông phân công nhau ai làm thịt heo, đi dắt trâu về, ai dựng cột . cây cột bằng gỗ Blang cao quá đầu người , có tượng Kon Nuih – một người đàn ông và một người đàn bà – ngồi hai bên, tay chống lên đùi, để chào tiễn biệt con trâu.Phía trước dựng một khung tre ngăn cách với chỗ người ngồi, lại thêm một cây cọc để ghì trâu cho chắc.Sát bên cạnh là cột nêu- Gơng la, trên đỉnh có chim kring giang cánh như sắp bay lên, sáu chùm lá cọ Lha sra xé tua rua trang trí như hoa dọc thân cột gơng, với bốn sợi dây prei jum – chỉ khi được mùa mới có- kết dài những hạt cườm , tượng trưng cho bày ong, và những mảnh gỗ vẽ hoa văn các màu.Khác với trong nhà dùng màu đen, tất cả ở đây chỉ dùng màu đỏ.Một chiếc dàn N’rơng rla buộc chắc ở lưng chừng cột, để người ngồi thổi kèn Rlet khi cúng và ngồi canh trâu.Tiếng chiêng đã nối lên từ lúc bắt đầu chôn cột.dựng xong, đội chiêng đi ba vòng quanh nhà như một hình thức thông báo cho các thần xung quanh, để chuẩn bị đón trâu về buộc. Váy, khố, áo đẹp cất kỹ trong gùi, nay thơm mùi nắng xuân mới phơi, đung đưa theo những bắp chân,cánh tay nâu bóng.Vồng ngực trần đàn bà mẩy hồng, đôi vai và bắp chân trai tráng rắn đanh trong ánh ban mai và trong hàng trăm ánh mắt long lanh ngưỡng mộ của cả bon lan.

Trâu đã dắt về, cột chắc bằng những sợi dây mây và da trâu bện xuắn vào nhau. Bà chủ nhà sẽ cất tiếng ca bài “ khóc trâu” , an ủi và sẻ chia :

“ Ơ Pô, ơ Pô!/ Lâu nay sống trong nhà/ Ta với mày thương nhau/ Hôm nay dâng trâu cúng lúa/ Cầu mọi điều an lành/ Mở cửa kho/ Cho chủ nhà no/ Ơ Pô ! ơ Pô”

Thày cúng bắt đầu phần nghi lễ của mình. ông hút rượu từ trong ché, hoà với huyết heo, lẩm bẩm khấn khứa, rồi bôi rượu huyết lên dàn kho lúa, cột nhà, cột buộc trâu, trong tiếng Rlét dìu dặt.Rlét này sau lễ cúng, sẽ mang cất lên gác bếp chiếc bầu, còn ống nứa Tưng kar phải chôn ngay xuống chỗ chân cột nêu ấy. Sang năm nếu Yang cho 100 gùi lúa nữa , được anư trâu, sẽ lại làm Rlét khác với chiếc bầu đó.Còn đây là rượu, này là huyết cúng dân lên các vị thần linh đó nhé.Cha, mẹ, vợ chồng, con gái đầu lòng cùng đứng vị tay vào cột Gơn rla, đọc lời khấn theo thày cúng. Này là cả gia đình chúng tôi cùng đồng lòng cầu khấn các Yang đây :

“ Ơ Yang , lúa đã ngủ kín trong kho! Hãy cho chúng tôi năm sau lúa bắp nhiều hơn năm trước, được thuận hoà năm mưa tháng gió,cây cối sinh sôi nảy chồi ,đâm lộc. Con người không bệnh tật ốm đau.Mở kho này cho cả năm no đủ, chúng tôi xum họp ở đây cầu xin các Yang. Ơ Yang ! ”

Mặt trời đã lên cao quá đỉnh núi Jôk Nghi Pran, cái nắng như mật ong trải vàng trên đồng cỏ hoe hoe, lốm đốm sáng dưới bóng lá cây cà phê xanh rậm rịt trong vườn, nhà, thắp sáng bừng những gương mặt hớn hở của cả Bon lan.Gần 100 mùa rẫy rồi, cả bon không nhà nào đủ lúa để được “ ăn trâu” mà. Dù đã có nhiều nhà trồng cà phê, làm ruộng nước , học người Kinh gieo giống lúa có năng suất cao theo kỹ thuật mới. Nhưng cái thơm , cái ngon của hương lúa bay xa ba Bon, bốn làng để cúng tế các vị thần linh, thì chỉ trong giống lúa cũ của ông bà ta để lại mới đậm đà thôi.

Tiếng chưng của các Bon lan xa gần đến dự hội đang vang lên thì thụp xa xôi đâu đó trong nắng. Bà chủ hối hả dục dàn chưng mau đi đón khách.Theo lệ của người Pu Noong, chủ nhà phải ra tận đầu bon , mang theo đĩa đựng trầu cau , thanh nứa dài cắm sẵn những miếng trầu đã têm sẵn, nhiều ống nứa khác cột dây đỏ đựng rượu cần, trong tiếng chưng rộn ràng đón khách. Trầu được mời trên môi, rượu được đổ vào tận miệng trong tiếng chưng bung boong, rồi cùng vừa tấu chưng , vừa đưa nhau vào Bon, vào nhà.Lại những hồi chiêng dài, những ống rượu nghiêng vào vai nhau mà uống cho đến cạn, miếng trầu cay ấm nồng như tấm lòng Bon lan thơm thảo, để rồi đến phần các dàn chưng đua tài. Này là bài Pep kon jun, hay bài Dôk khleng đảo nhịp vui đến khiến cả người chơi lẫn người nghe đều ngả nghiêng, nhún nhảy.Nào là bài T’rơ chưng pu pét chững chạc, tự tin trong địa vị chủ lễ. Hay bài “ Tiếng chim hót trong rừng” tiết tấu chầm chậm vừa phải mà thanh thoát và khắc khoải ?

Ngày thứ ba, ngày chính thức của lễ hội. Mọi lễ thức khẩn cầu lại được lặp lại, trước khi hiến tế. Người được chọn để đâm trâu phải thật sự thành thạo với nghi thức này. Bởi sau khi đã chặt hai khuỷu chân sau , mà lại đâm không trúng tim, trâu không chịu chết ngay, lồng lộn lên là bị xui xẻo đấy.Thịt trâu này sẽ chia đều cho mọi người đến cùng tham gia lễ hội,mỗi người một rẻo nhỏ. Vâng, rất nhỏ thôi , những là sự sẻ chia vui buồn, là sợi dây kết nối tình nghĩa cộng đồng , tồn tại mãi hàng bao đời nay trong các lễ hội Tây Nguyên.Phần xương và bộ lòng, bà chủ làm canh đãi đằng chủ khách. Bộ da sẽ được lóc sạch dùng làm mặt trống hay dây buộc rất chắc chắn.

Ngày thứ tư của lễ, gia chủ mang chiếc đầu trâu vẫn đặt trên dàn cúng xuống, nấu bữa ăn chia tay khách gần, khách xa. Tiêng chưng lại vang lên bài đưa tiễn. Hẹn gặp lại trong những lễ Tăm Nghét của bon nào thu 100 gùi lúa nhé.

Linh Nga Niê Kdăm

Nhạc Xanh, Video & PPS, Văn Hóa

Giới thiệu bài hát Wind of change

3 Comments

Chào các bạn,

Có lẽ không ai trong chúng ta là chưa từng một lần nghe bài hát quen thuộc Wind of change của nhóm nhạc Đức Scorpions.

Tiếng huýt sáo dài như tiếng gió rít ngày đông, và đâu đó ta như cảm giác được tiếng bước chân rầm rập của từng đoàn lính đang hành quân trên đường đi chiến đấu.

Wind of change là bài hát do nghệ sĩ Klaus Meine sáng tác năm 1990 kỉ niệm ngày bức tường Berlin sụp đổ, kết thúc chiến tranh lạnh Nga – Mỹ và sau đó là sự sụp đổ của Liên Xô . “Cơn gió thay đổi” ở đây ám chỉ làn gió tự do tràn về khu vực Đông Âu sau sự kiện này và người nghệ sĩ như cảm thấy được một Matx-cơ-va đang chuyển mình khi đi dọc bờ sông Matx-cơ-va và công viên Gorky trong một đêm hè tháng 8.

I follow the Moskva
Down to Gorky Park
Listening to the wind of change
An August summer night
Soldiers passing by
Listening to the wind of change

Cơn gió đổi thay

Tôi theo dòng Moskva
Xuống công viên Gorky
Lắng nghe cơn gió đổi thay
Một đêm hè tháng tám
Binh lính đi qua
Nghe cơn gió đổi thay

Thế giới thu nhỏ
Có bao giờ bạn nghĩ
Chúng ta có thề thật gần nhau, như anh em
Tương lai ở ngay trên không
Tôi có thể thấy nó khắp nơi
Bay với cơn gió đổi thay

Điệp khúc:
Hãy đưa tôi đến thời huyền diệu
Đêm vinh quang
Khi những đứa con của ngày mai ươm mơ
Trong cơn gió đổi thay

Đi trên phố
Ký‎ ức xa xôi
Chôn vùi vĩnh viễn trong quá khứ

Tôi theo dòng Moskva
Xuống công viên Gorky
Lắng nghe cơn gió đổi thay

Hãy đưa tôi đến thời huyền diệu
Đêm vinh quang
Khi những đứa con của ngày mai chia sẻ giấc mơ
Với bạn và tôi

Hãy đưa tôi đến thời huyền diệu
Đêm vinh quang
Khi những đứa con của ngày mai ươm mơ
Trong cơn gió đổi thay

Cơn gió đổi thay thổi thẳng
Vào mặt thời gian
Như một cơn bão sẽ rung
Tiếng chuông tự do cho an bình tâm trí
Hãy để đàn balalaika của bạn hát
Lời đàn guitar của tôi muốn nói

Hãy đưa tôi đến thời huyền diệu
Đêm vinh quang
Khi những đứa con của ngày mai chia sẻ giấc mơ
Với bạn và tôi

Hãy đưa tôi đến thời huyền diệu
Đêm vinh quang
Khi những đứa con của ngày mai ươm mơ
Trong cơn gió đổi thay

    (TĐH dịch)

Bài hát đã trở thành bài hát bán chạy nhất trong lịch sử âm nhạc Đức với 6 triệu bản phát hành và được coi là bài hát chính thức kỉ niệm ngày nước Đức thống nhất.

Mời các bạn cùng quay lại một giai đoạn đáng nhớ trong lịch sử thế giới và cảm nhận bài hát Wind of change nhé!

Lời tiếng Anh có sau các videos.

Hoàng Khánh Hòa
.

Bản tiếng Anh

.

Bản tiếng Nga

.

Bản tiếng Tây Ban Nha

.

Wind of change

I follow the Moskva
Down to Gorky Park
Listening to the wind of change
An August summer night
Soldiers passing by
Listening to the wind of change

The world closing in
Did you ever think
That we could be so close,like brothers
The future’s in the air
I can feel it everywhere
Blowing with the wind of change

Chorus:
Take me to the magic of the moment
On a glory night
Where the children of tomorrow dream away
In the wind of change

Walking down the street
Distant memories
Are buried in the past forever

I follow the Moskva
Down to Gorky Park
Listening to the wind of change

Take me to the magic of the moment
On a glory night
Where the children of tomorrow share their dreams
With you and me

Take me to the magic of the moment
On a glory night
Where the children of tomorrow dream away
In the wind of change

The wind of change blows straight
Into the face of time
Like a stormwind that will ring
The freedom bell for peace of mind
Let your balalaika sing
What my guitar wants to say

Take me to the magic of the moment
On a glory night
Where the children of tomorrow share their dreams
With you and me

Take me to the magic of the moment
On a glory night
Where the children of tomorrow dream away
In the wind of change

trà đàm, Văn Hóa

Ánh sáng và bóng tối – Bạn chọn cái nào?

73 Comments


Chào các bạn,

Hôm nay mình xin giới thiệu với các bạn một tác phẩm cây nhà lá vườn của mình – bức vẽ mình đặt tên là “Ánh sáng và bóng tối”. Mình mất khoảng nửa tiếng để hoàn thành. Mình xin dành tặng bức vẽ này cho blog Đọt chuối non – cũng chính là khởi nguồn cảm hứng cho ý tưởng của mình.

Là một thanh niên thế hệ 8x, mình tin rằng cũng có nhiều bạn giống như mình, đang thiếu một lý tưởng, thiếu một con đường và vẫn loay hoay đi tìm nó. Có người mong muốn làm doanh nhân, có người ước mơ được du học, có người chỉ đơn giản là cần một công việc thật ổn định và lương cao. Nhưng trong những hoài bão đó mình biết là ai cũng trăn trở – muốn cống hiến cho xã hội một cách lương thiện mà sao khó quá.

Người Việt Nam ta nghĩ gì bây giờ? Làm quan chức thì chắc chắn phải tham nhũng. Làm giáo viên thì phải đi dạy ngoài kiếm thêm tiền vì lương công chức không đủ sống. Làm bác sĩ thì phải móc nối với nhà thuốc để có hoa hồng tăng thu nhập còn nuôi vợ con. Đi qua những cánh cổng trường lúc tan học, bạn có dừng một chút và lắng nghe các em nhỏ đang nói với nhau thứ tiếng gì không? Mình đã thực sự ngạc nhiên vì bây giờ chúng nói bậy nhiều quá, và biết quá nhiều thứ từ Internet mà trong khi gặp người lớn không biết khoanh tay chào, ra đường không hiểu luật giao thông…Mỗi ngày đọc báo mạng, bạn xem có bao nhiều phần trăm dành cho các cuộc thi hoa hậu, các vụ án giết người cướp của, thầy hành hung trò, trò trả thù thầy…

Nước chúng ta vẫn nghèo, dù GDP bình quân đầu người đã đạt 1,000$ trong năm qua đi nữa, thì bao nhiêu năm mới gấp lên 10 lần? Và 30 lần để bằng nước Mỹ bây giờ? Liệu chúng ta có nên đánh đổi mọi thứ để chạy theo những con số đó, vì luôn cho rằng “Nghèo sinh ra hèn”, phải giàu, phải có tiền rồi mới nghĩ đến chuyện khác.

Chúng ta cứ so sánh với nước Nhật, họ quá nghèo tài nguyên, sau chiến tranh thế giới thứ 2 thì kiệt quệ, vậy mà chỉ trong có một thời gian ngắn đã phát triển thành cường quốc thứ 2 thế giới. Vậy họ hơn ta ở đâu? Mình chỉ nghĩ một cách đơn giản thế này: dân Nhật yêu nước, sống và làm việc có kỉ luật. Người Việt Nam mình có yêu nước không: Có. Người Việt Nam mình có kỉ luật không: Không!. Còn nước Mỹ thì sao? Nước Mỹ được trời phú cho nhiều ưu đãi và họ biết tận dụng ưu đãi đó để phát triển. Nhưng tài nguyên không thể giúp ta giàu có và mạnh mãi được. Nước Mỹ mạnh vì họ đã xây dựng được xã hội thượng tôn pháp luật. Sự Trung thực, Tôn trọng tính cá nhân, khuyến khích tính đa dạng và cái mới luôn được đặt lên đầu tiên trong các mối quan hệ xã hội. Tôi không cần biết anh là ai, đi ra đường anh phải tôn trọng quyền riêng tư của người khác. Anh mở nhạc to lúc nửa đêm tùy anh, miễn sao đừng lọt tai hàng xóm. Anh say xỉn tùy anh, miễn sao đừng ra đường đá vào người này người kia hay lái xe gây tai nạn. Anh có thể thoải mái phản đối ý kiến của người khác, nhưng không được xúc phạm họ. Chê ít mà khen nhiều. Vì lời chê đâu có mang lại điều gì tốt đẹp cho cả người chê lẫn người bị chê? Làm việc nhóm thì nhất định chấp hành quyết định của trưởng nhóm, sau khi đã bàn thảo công khai chứ không nói xong rồi để đó, mỗi người một phách.

Tất cả những điều này quy tụ lại một điểm mà chúng ta vẫn gọi là Văn hóa.

Phải nói rằng Việt Nam chúng ta cũng có một nền văn hóa lúa nước đáng ghi nhận, nhưng trong thế giới hội nhập ngày nay, chúng ta còn thiếu quá nhiều giá trị nữa.

Đã từ lâu, những khái niệm như Trung thực, Khiêm tốn, Tự tin, Cởi mở cho đến những tư tưởng quen thuộc trong đạo Phật như Tham, Sân, Si, Cảm thông, Nhân ái, Từ, Bi, Hỉ, Xả…đã bị chúng ta coi thường và xem như một thứ pha lê đắt tiền trưng bày trong tủ kính. Xã hội ngoài kia đã dạy cho ta rằng những giá trị này là không tưởng, sẽ là điên khùng khi mà muốn kiếm tiền lương thiện hay làm bất cứ việc gì mà không phải luồn cúi kẻ trên hay dẫm đạp lên kẻ dưới.

Những gì mình nhìn thấy xung quanh là một mảng tối đen sì. Đâu đâu cũng thấy chuyện một nhóm người cãi cọ lặt vặt, kêu ca, xả rác bừa bãi. Liệu chúng ta chấp nhận sống mãi như thế hay là tự đứng lên đi nhặt rác làm sạch môi trường?

Từ những kinh nghiệm của bản thân kể từ khi viết bài và trao đổi với mọi người ở khắp nơi trên Đọt chuối non, mình đã có những cảm nhận sâu sắc và thực sự đã có một sự chuyển đổi mạnh mẽ trong tư duy. Mình hiểu rằng những bước đi đầu tiên luôn là bước đi khó nhất. Có nhiều bạn vẫn nghĩ cả đời mình chắc chẳng thể nào viết nổi một bài văn xuôi cho tử tế hay làm một bài thơ tặng người yêu. Vậy mà chỉ bắt đầu bằng dịch một câu danh ngôn, nhận được những lời khích lệ của người đọc, mình và các bạn như dần được cởi bỏ lớp áo tự ti, và khơi dậy những tiềm năng lâu nay chưa được khai thác. Một anh kĩ sư điện tử vẫn viết bài chia sẻ về kinh nghiệm du học và sống ở nước ngoài liên tục mỗi ngày. Các bạn ơi, mỗi ngày nhé. Nếu mình nói là anh đã viết được 100 bài, nhưng trong 10 tháng, và có 1 tháng thì vì anh rỗi quá nên viết liền tù tì 99 bài thì không nói làm gì. Bạn đã bao giờ luyện tập cái gì mà làm MỖI NGÀY liên tục trong 10 tháng chưa? Có một cô giáo ở Đak Lak là nạn nhân chiến tranh, mất một cánh tay, nhưng chị không chỉ là tác giả của các bài viết về cuộc sống, âm nhạc, tình yêu cũng thường xuyên mỗi ngày mà còn lôi cuốn được sự tham gia nhiệt tình của các em học sinh tham gia dịch danh ngôn, dịch Anh văn, và các trí thức khác từ nhà văn, nhà báo, nhà giáo trong tỉnh. Còn rất nhiều những con người khác nữa, trong những lúc đau khổ và mất niềm tin nhất, họ đã may mắn tìm thấy ánh sáng từ những bài viết đầy nhân ái này, và tiếp tục sống. Những ai đã đến với Đọt chuối non đều như là tìm thấy nguồn sáng mà mình vẫn hằng đi tìm. Họ lại sáng bừng lên như ngọn lửa, và tiếp tục hành trình truyền lửa cho biết bao những người trái tim đang bị bóng tối che mờ.

Mình nghĩ, nếu như các bạn trẻ chúng ta, ngoài sự trau dồi về kiến thức mà cũng tu dưỡng về đạo đức, từ trong cách sống đến cách làm việc, cùng nhau xây dựng một văn hóa tư duy tích cực trong xã hội, thì Việt Nam chúng ta sẽ thật may mắn có được những nhà lãnh đạo vừa có tài vừa có tâm trong tương lai. Và khi đó, các chính sách có lợi cho sự phát triển đất nước chỉ còn là hệ quả tất yếu mà thôi.

Nếu bạn muốn làm, hãy tin và bắt tay vào làm một cái gì đó ngay nhé. Đừng ngồi và than thở nữa, vì không có bất kì môi trường sống nào là hoàn hảo cho ta. Chỉ có chính ta tìm thấy hạnh phúc khi hành động với tình yêu xuất phát từ một trái tim nhân ái mà thôi.

Cảm ơn các bạn.

Chúc các bạn một ngày tươi hồng,

Hoàng Khánh Hòa

Thiền, trà đàm, Văn Hóa

Giọng nói của hạnh phúc

Leave a comment


Sau khi thiền sư Bankei qua đời, một người mù sống gần chùa của thiền sư nói với một người bạn: “Bởi vì tôi mù, tôi không thể quan sát sắc mặt người ta, nên tôi phải xét tư cách của họ qua giọng nói. Thường thì khi tôi nghe một người chúc mừng người khác về chuyện vui hay thành công nào đó, tôi cũng nghe một âm bí mật của ganh tị. Khi chia buồn với người khác về mất mát của họ, tôi cũng nghe thích thú và thỏa mãn, cứ như là người chia buồn thật sự vui vì có cái gì đó để lại cho họ hưởng trong thế giới riêng của họ.

“Tuy nhiên, theo kinh nghiệm của tôi thì giọng nói của Bankei luôn luôn thành thật. Khi thiền sư bày tỏ hạnh phúc, tôi chẳng nghe gì khác ngoài hạnh phúc, và khi thiền sư bày tỏ buồn rầu, tôi chẳng nghe gì khác ngoài buồn rầu.”

Bình:

• Bankei yōtaku (eitaku), Bàn Khuê Vĩnh Trác (盤珪永琢), 1622 – 1693, cũng được gọi là Bàn Khuê Quốc sư (zh. 盤珪國師, ja. bankei kokushi), là một Thiền sư Nhật Bản, thuộc tông Lâm Tế, hệ phái Diệu Tâm tự (妙心寺, ja. myōshin-ji). Sư là một trong những Thiền sư danh tiếng nhất trong lịch sử Phật giáo Nhật Bản với tư cách là người đã phổ biến thiền học đến lớp quần chúng.

Chúng ta đã có bài Vâng Lời về Bankei trước đây.

• Ý nghĩa của truyện này rất rõ. Không phải chỉ là người mù, nhưng người sáng mắt, dù tai không thính như vậy, cũng cảm nhận được suy tư của một người khi họ nói chuyện với mình. Cho nên quy luật số một của truyền thông hiệu quả là: Thành thật.

Nếu khen thì khen thành thật, đừng khen dối. Nếu một người bạn cho xem một bài văn rối ren đọc không hiểu gì, nhưng ít ra cũng là cố gắng lớn của bạn, thì đừng khen “Bài này hay quá.” Nói thế là “nói láo tận răng” (lying to the teeth). Thay vì vậy thì khen thật tình, “Chị bận thế mà cố gắng bỏ công sức viết bài này thật là quý.” Hoặc là thêm nếu cần, “Em cần đọc lại vài lần nữa để hiểu hết ý bài viết.”

Khen dối, người bị hại đầu tiên là mình. Nó làm mình coi thường chính nhân cách của mình. Sau đó là hại bạn, vì nó cho bạn ăn bánh vẽ.

• Ngày nay chúng ta cần để ý đến lời mình viết trên email và Internet. Rất nhiều khi đọc một câu khen trên Internet diễn đàn ta thấy rõ ràng là câu khen đó không thành thật. Kỹ thuật viết là một chuyện, nhưng là chuyện nhỏ. Chuyện lớn hơn là tâm ta khi viết.

• Có lẽ vấn đề ta thấy thường xuyên nhất và tràn ngập nhất trong mỗi cá nhân chúng ta, trong gia đình, trong nhà nước, trong quốc gia… là thiếu thành thật.

Lời nói là bạc, im lặng là vàng, lời nói thành thật là kim cương xanh.

• Sống thế nào để lời nói ra ngoài và suy tư bên trong cùa mình là một–đó là thiền.

Dĩ nhiên là nếu tâm ta đang có suy tư tối tăm, thì không thể giả vờ sáng sủa bên ngoài để “trong ngoài là một” được. Cho nên, cốt yếu là tâm phải trong sáng như giọt thủy tinh.

• Không phải chỉ có người mù mới nghe được sự thành thật hay giả dối trong giọng nói của người khác. Ai trong chúng ta cũng có khả năng này, chỉ cao thấp khác nhau mà thôi. Thường thì chúng ta có thể biết được một người nói thật lòng không, hay chỉ nói cho có lệ, hay là nói dối. Cho nên người hời hợt hay dối trá trong đối thoại rất ít khi giấu được ai.

(Trần Đình Hoành dịch và bình)

.

The Voice of Happiness

After Bankei had passed away, a blind man who lived near the master’s temple told a friend: “Since I am blind, I cannot watch a person’s face, so I must judge his character by the sound of his voice. Ordinarily when I hear someone congratulate another upon his happiness or success, I also hear a secret tone of envy. When condolence is expressed for the misfortune of another, I hear pleasure and satisfaction, as if the one condoling was really glad there was something left to gain in his own world.

“In all my experience, however, Bankei’s voice was always sincere. Whenever he expressed happiness, I heard nothing but happiness, and whenever he expressed sorrow, sorrow was all I heard.”

# 27

Nhạc Xanh, Thơ, Video & PPS, Văn Hóa

Tình Biển Núi

16 Comments

Hôm nay Nhạc Xanh hân hạnh giới thiệu một bản nhạc xanh mà các bạn yêu thơ trên Đọt Chuối Non sẽ thấy quen thuộc và hoan hỉ khi lắng nghe giai điệu chan chứa tình yêu đời, yêu người qua hình tượng Biển và Núi.

Đó là bản nhạc có tên Tình Biển Núi phổ từ bài thơ cùng tên của anh Hồng Phúc được post trên Đọt Chuối Non ngày 18/ 12 / 2009 : https://dotchuoinon.com/2009/12/18/tinh-bi%E1%BB%83n-nui/

Những tư tưởng khoáng đạt và những ước vọng cao đẹp về một tình yêu mênh mông sâu sắc, khao khát, mãnh liệt, với những hình ảnh đẹp rất thơ và những chiều sâu mà ngôn ngữ với giá trị biểu cảm về một cách nhìn cảnh vật, thiên nhiên trong cái đẹp dung dị đơn sơ của nó. Cách biểu đạt thơ của Hồng Phúc đã khiến cho Biển và Núi từ vô tri thành sống động và hết sức biểu cảm với đặc trưng của Biển gợn sóng và Núi hòa quyện với trăng sao, say tình trong bối cảnh trời thu trăng trong sáng. Bài thơ đẹp phơi phới khát vọng tình yêu với những ân tình trao -nhận.

Và khi được phổ nhạc với giai điệu tiết tấu trong sáng mượt mà thực thiết tha mà tươi tắn, nhạc sĩ đã chắp thêm đôi cánh âm nhạc cho ý thơ, và ca sĩ đã đưa lời ca bay bổng.

Các bạn có thể xem lại bài thơ của anh Hồng Phúc và bản nhạc do anh Tuấn Trọng phổ và phần hòa âm của Kiên Thanh , qua giọng hát sâu lắng, và trữ tình của ca sĩ Kim Khánh.

Thân ái chúc các bạn ngày tươi mới, nhiều niềm vui với Nhạc Xanh và với tất cả Đọt Chuối Non,

TÌNH BIỂN NÚI

Biển tự tình với Núi
Ai đắp Núi non cao
Lòng Núi lại xôn xao
Ai đào sâu Biển thế.

****
Suốt một đời lầm lũi
Biển luôn luôn dạt dào
Hòa cùng Núi tâm giao
Ân tình trao và nhận.

****
Tháng năm dài vô tận
Biển gợn sóng dâng trào
Núi quyện với trăng sao
Thì thầm mây gửi gió.

****
Khao khát lời yêu ngỏ
Núi Biển vẫn đợi chờ
Khiến con sóng xô bờ
Vỗ về cùng năm tháng.

****
Trời thu trăng trong sáng
Biển in Núi vào lòng
Tỏa hơi thở ấm nồng
Núi say tình Biển mặn.

HỒNG PHÚC

TÌNH BIỂN NÚI

Thơ : Hồng Phúc

Nhạc : Tuấn Trọng

Hòa âm : Kiên Thanh

Trình bày : Kim Khánh

Danh Ngôn, trà đàm, Văn Hóa

Tôi có một giấc mơ

2 Comments

Chào các bạn,

Ngày thứ 2 của tuần thứ 3 của tháng 1 ở Mỹ là ngày lễ tưởng niệm nhà hoạt động vì dân quyền người Mỹ gốc Phi Martin Luther King, người có bài phát biểu Tôi có một giấc mơ – I have a dream rất nổi tiếng.

Năm 1964,Martin Luther King là người trẻ nhất nhận giải thưởng Nobel vì hòa bình cho những cống hiến của ông nhằm chấm dứt nạn phân biệt và chia rẽ chủng tộc. Từ đó cho đến năm 1968 khi ông bị ám sát tại bang Tennesse, Martin Luther King tiếp tục các nỗ lực chống nghèo đói tại Mỹ và chống đối chiến tranh Việt Nam.

Dưới đây là một số câu quote của Martin Luther King mà mình rất thích, chia sẻ cùng các bạn.

Chúc các bạn một ngày tươi hồng 🙂

~ Hoàng Khánh Hòa

.

Niềm tin là bước đi đầu tiên thậm chí khi bạn không nhìn thấy toàn bộ cầu thang.

Faith is taking the first step even when you don’t see the whole staircase.

.

Tự do không bao giờ được kẻ trấn áp đem đến một cách tự nguyện; nó phải được yêu sách bởi người bị trấn áp.

Freedom is never voluntarily given by the oppressor; it must be demanded by the oppressed.

.

Nếu một người chưa tìm ra rằng mình sẽ sẵn lòng chịu chết vì điều gì, anh ta không nên sống.

If a man hasn’t discovered something that he will die for, he isn’t fit to live.

.

Chức năng của giáo dục là dạy một người nghĩ một cách sâu sắc và có tư duy phê phán. Thông minh cộng với cá tính – đó là mục đích của giáo dục thực chất.

The function of education is to teach one to think intensively and to think critically. Intelligence plus character – that is the goal of true education.

Thiền, trà đàm, Văn Hóa

Đổi tranh luận lấy chỗ ngủ

5 Comments

Bất kỳ vị sư hành hương nào có thể thắng một tranh luận về Phật pháp với các sư sống trong một ngôi chùa đều có quyền ngủ lại trong chùa. Nếu thua, vị sư sẽ phải đi tiếp.

Trong một ngôi chùa ở vùng bắc nước Nhật có hai vị sư anh em đang sống với nhau. Người anh học rộng, nhưng người em thì dốt và chỉ có một mắt.

Một vị sư hành hương đến và xin ngủ nhờ, xin được tranh luận về giáo pháp cao thâm. Sư anh đã mệt vì phải học cả ngày hôm ấy, bảo sư em ra đấu thế. Sư anh cẩn thận dặn dò: “Đi ra và yêu cầu một cuộc đối thoại thầm lặng.”

Sư em và sư khách vào chánh điện và ngồi xuống.

Một lúc sau vị sư hành hương đứng dậy, vào gặp sư anh và nói: “Em của thầy quá hay. Đã thắng tôi.”

“Kể lại cho tôi nghe cuộc đối thoại,” sư anh hỏi.

“Vâng,” vị sư hành hương nói, “trước hết tôi giơ một ngón tay, biểu hiện Phật, người giác ngộ. Em thầy giơ lên 2 ngón, nói về Phật và Phật pháp. Tôi giơ ba ngón tay, biểu hiện Phật, Pháp và Tăng, sống an hòa với nhau. Rồi em thầy đưa nắm đấm vào mặt tôi, ‎ ý nói cả ba đều là một. Cho nên anh ấy thắng và tôi không có quyền ngủ lại đây.” Nói vậy rồi, sư hành hương ra đi.

“Anh chàng đó đâu rồi?” sư em chạy vào hỏi anh.

“Anh nghe là em thắng cuộc tranh luận rồi.”

“Thắng cái gì! Em phải đập cho hắn một trận.”

“Nói cho anh nghe đề tài tranh luận thế nào,” sư anh hỏi.

“Sao, mới thấy em hắn đã giơ lên một ngón tay, sỉ nhục em, ý nói là em chỉ có một mắt. Vì hắn là người lạ, em nghĩ là em nên lịch sự với hắn một tí nên em giơ hai ngón tay, chúc mừng hắn có hai mắt. Nhưng anh chàng bất lịch sự lại giơ ba ngón tay, ‎ ý nói cả hai người chúng ta chỉ có 3 con mắt. Vì vậy em nổi nóng và bắt đầu đấm hắn, nhưng hắn bỏ chạy cho nên hết đối thoại!”

Bình:

• Theo truyền thống Nhật các vị sư thường đi hành hương khắp nơi, thăm các chùa chiền cũng như các vị thầy lớn. Nếu là sư trẻ, thì thầy ra lệnh hành hương như là một loại tu tập. Nếu là sư thầy thì tự ‎ đi hành hương để học hỏi thêm và hành đạo trên đường đi. Tương truyền, các chùa ở Nhật có truyền thống đấu pháp đổi chỗ ngủ như trong truyện này.

• Ta chỉ nghe và thấy những gì tâm ta nghe và thấy. Một sự việc trước mắt, mỗi người chúng ta vẫn thấy và nghe khác nhau vì tâm ta khác nhau.

Đây cũng cùng ý với câu nói của triết gia hiện sinh Frederick Neitzche: “Không có sự thật nào cả, chỉ có sự diễn giải của sự thật đó mà thôi.”

Và đây cũng là một trong những quan điểm lý luận mà Phật gia dùng để kết luận “Đời là mộng huyễn bào ảnh” (mộng ảo bọt bóng – Kinh Kim Cang), tức là cuộc đời như ta thấy chỉ là cái nhìn riêng của cái tâm riêng của ta với những chấp trước, thành kiến, méo mó của nó, chứ đó không phải “sự thật như nó là” (the truth as it is).

• Vì vậy, đừng chấp vào điều ta hiểu, vào cái ta nghe thấy, để mà tranh cãi nhau, vì đó chỉ là ông nói gà bà hiểu vịt. Phật gia gọi là đừng chấp vào “danh sắc”.

• Tâm của ta thường thấy điều gì ta say mê hay bị ám ảnh nhiều nhất. Vị sư chột mắt bị ám ảnh bởi chột mắt nên diễn giải mọi sự là chuyện chột mắt. Vị sư hành hương thì say mê Phật pháp nên nói gì cũng thấy Phật pháp.

• Phật pháp trong các con số ở đây rất rõ, như vị sư hành hương nói:

1 = Phật (Buddha)

2 = Phật và Pháp (Buddha and Dharma, phật và giáo pháp của Phật)

3 = Phật, Pháp, Tăng – Tam bảo (Buddha, Dharma, Sangha – Three Jewels). “Tăng” ở
đây không có nghĩa là sư, mà là sangha, ngày trước có nghĩa là tăng đoàn của các sư và ni, ngày nay là toàn thể các Phật tử, các người tu học Phật.

1 = Phât, Pháp, Tăng là một. Câu này có thể hiểu nhiều cách hơi khác nhau tùy cấp độ. Mức thấp, Phật Pháp Tăng, tuy ba nhưng là một con đường tu tập đến giác ngộ. Ở mức cao, Phật Pháp Tăng là Một, là Giác Ngộ, là Niết Bàn, là Phật, là Không.

(Trần Đình Hoành dịch và bình)
.

Trading Dialogue For Lodging

Provided he makes and wins an argument about Buddhism with those who live there, any wandering monk can remain in a Zen temple. If he is defeated, he has to move on.

In a temple in the northern part of Japan two brother monks were dwelling together. The elder one was learned, but the younger one was stupid and had but one eye.

A wandering monk came and asked for lodging, properly challenging them to a debate about the sublime teaching. The elder brother, tired that day from much studying, told the younger one to take his place. “Go and request the dialogue in silence,” he cautioned.

So the young monk and the stranger went to the shrine and sat down.

Shortly afterwards the traveler rose and went in to the elder brother and said: “Your young brother is a wonderful fellow. He defeated me.”

“Relate the dialogue to me,” said the elder one.

“Well,” explained the traveler, “first I held up one finger, representing Buddha, the enlightened one. So he held up two fingers, signifying Buddha and his teaching. I held up three fingers, representing Buddha, his teaching, and his followers, living the harmonious life. Then he shook his clenched fist in my face, indicating that all three come from one realization. Thus he won and so I have no right to remain here.” With this, the traveler left.

“Where is that fellow?” asked the younger one, running in to his elder brother.

“I understand you won the debate.”

“Won nothing. I’m going to beat him up.”

“Tell me the subject of the debate,” asked the elder one.

“Why, the minute he saw me he held up one finger, insulting me by insinuating that I have only one eye. Since he was a stranger I thought I would be polite to him, so I held up two fingers, congratulating him that he has two eyes. Then the impolite wretch held up three fingers, suggesting that between us we only have three eyes. So I got mad and started to punch him, but he ran out and that ended it!”

# 26

Nhạc Xanh, Video & PPS, Văn Hóa

Mười ba ca khúc về Tình bạn II

20 Comments

Không cần nhiều diễn giải về tình bạn, một tình yêu mà nếu chúng ta thiếu nó có thể xem như là thiếu ánh. mặt trời. Dù vời lứa tuổi nào, những người bạn cố tri hay các fan học trò trẻ trung của Nhạc Xanh, tất cả chúng ta đều tri ân và ca ngợi tình bạn. Và chúng ta yêu thích các ca khúc về tình bạn như đã thấy qua những bài nhạc chủ đề Tình bạn.

Hôm nay Nhạc Xanh tiếp tục giới thiệu những bản nhạc thuộc chủ đề Những Ca Khúc về Tình Bạn II thể theo yêu cầu của một nhóm bạn teen, fan của Nhạc Xanh. Ngoài ra những bản nhạc này như một quà tặng cho các em vừa qua kỳ thi vòng 2 chọn Học Sinh Giỏi cấp thành phố và chọn đội tuyển thị Olympic. Hai tác phẩm nghệ thuật là tranh cát với chủ đề Friend và Love xin tặng cho tất cả các bạn Đọt Chuối Non.

Về các bản nhạc chỉ xin đề cập đến vài giọng ca có thể hơi lạ với một số các bạn như Corinne Bailey Rae trong bài thứ 6, Put Your Records On. Bài hát này đã gây được sự chú ý của các fan nhạc pop khắp thế giới như là một thành công rực rỡ góp phần vinh danh tình bạn. Corinne Bailey Rae (sinh ngày 26 tháng 2 năm 1979) là một ca sĩ người Anh, nhạc sĩ và nghệ sĩ đàn ghita, người phát hành album đầu tay Corinne Bailey Rae tháng 2 năm 2006. Rae được đề cử giải Grammy và BRIT Awards, và đã đoạt hai giải thưởng MOBO và một Album Of The Year Grammy và Best Contemporary Jazz Album.

Bài thứ 7, Wind Beneath My Wings do Larry Henley and Jeff Silbar viết và thu âm lần đầu năm 1982. Lou Rawl đã đưa nó lên hạng 65 trên list nhạc top hits năm 1983, và top 10 với phần trình bày của Gay Morris.
Nhưng chính ca sĩ nhạc đồng quê Bette Midler với giọng hát tuyệt vời của cô đã làm cho tụng ca tình bạn trong phim Beaches này trở thành bất hủ và đoạt một giải Grammy cho Bản Nhạc Của Năm 1989.
Bette Midler (sinh ngày 1 tháng 12 năm 1945) là một nữ ca sĩ, diễn viên người Mỹ (một nghệ danh khác là The Divine Miss M). Trong suốt sự nghiệp của mình, bà đã giành được 4 giải Grammy, 4 giải Quả Cầu Vàng, 3 giải Emmy, và một giải Tony, đồng thời cũng được đề cử hai giải Oscar ở hạng mục “Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất”. Hiện tại bà đang biểu diễn hòa nhạc, The Showgirl Must Go On, 5 buổi một tuần tại Caesars Palace ở Las Vegas (cùng với Cher và Elton John).

Các giọng ca khác như Carole King các bạn đã biết qua bài Will You Love Me Tomorrow kì trước, Spice Girls, The Beatles, Queen và Mariah Carey là những tên tuổi nổi tiếng rất quen thuộc, đa số được giới thiệu trên các chương trình Nhạc Xanh trước đây.

Với 13 bản nhạc được xếp vào Những Bài Hát Hay Nhất về Tình Bạn, mong rằng sẽ đem lại cho tất cả chúng ta niềm vui ấm áp của âm nhạc và tình bạn trong cuộc đời của mỗi người.

Trước hết xin các bạn và các em thưởng thúc hai tác phẩm nghệ thuật mới về tranh cát của Ilana Yahav trong năm 2008 và 2009. Ở tranh thứ nhất về Tình Bạn Tác giả muốn chia sẻ với chúng ta điều gì?

Bạn không cô đơn. Bạn có một người bạn, người luôn bên cạnh bạn để giúp đỡ, và động viên bạn vượt qua những nỗi đau khổ, muộn phiền.

Tranh cát thứ hai mang tên Tình Yêu, chủ đề muôn thuở bởi tình yêu là tất cả..

Xin nhường lời cho các bạn nhận xét sau khi xem 2 tranh cát này
Thân ái chúc các bạn và các em tràn đầy niềm vui hạnh phúc trong tình bạn tươi đẹp vững bền.

YOU’VE GOT A FRIEND, SAND FANTASY ( TRANH CÁT )

LOVE 2008 SAND FANTASY ( TRANH CÁT )

MƯỜI HAI BÀI HÁT HAY VỀ TÌNH BẠN


1.James Taylor& Carole King – You’ve Got A Friend

When you’re down and troubled
And you need some loving care
And nothing, whoa nothing is going right.
Close your eyes and think of me
And soon I will be there
To brighten up even your darkest nights.
You just call out my name,
And you know whereever I am
I’ll come running, oh yeah baby
To see you again.
Winter, spring , summer, or fall,
All you have to do is call
And I’ll be there, yeah, yeah, yeah.
You’ve got a friend.
If the sky above you
Should turn dark and full of clouds
And that old north wind should begin to blow
Keep your head together and call my name out loud
And soon I will be knocking upon your door.
You just call out my name and you know where ever I am
I’ll come running to see you again.
Winter, Spring, summer or fall
All you got to do is call
And I’ll be there, yeah, yeah, yeah.
Hey, ain’t it good to know that you’ve got a friend?
People can be so cold.
They’ll hurt you and desert you.
Well they’ll take your soul if you let them.
Oh yeah, but don’t you let them.
You just call out my name and you know wherever I am
I’ll come running to see you again.
Oh babe, don’t you know that,
Winter Spring summer or fall,
Hey now, all you’ve got to do is call.
Lord, I’ll be there, yes I will.
You’ve got a friend.
You’ve got a friend.
Ain’t it good to know you’ve got a friend.
Ain’t it good to know you’ve got a friend.
You’ve got a friend.

CAROLE KING

2. Gloria and Barbara – The Friendship Song – “Friends are Quiet Angels”

Friends are quiet angels
Who lift us to our feet
When our wings have trouble remembering how to fly
They stand by us and give us
the strength to try

Friends are quiet angels
Who somehow make you see
The light that’s in the darkness
before the dawn
All at once the journey’s not so long

But it’s the laughter and the fun
Sometimes the feeling that we’re one
All the tears we cry together you and I
That will keep us heart to heart
as time goes by

Friends are quiet angels
Who fill your life with grace
Thrilled to share your joy
when a dream comes true
And on this special day
I’m blessed ’cause I can say
I’ve found a quiet angel
You’re a special angel
I found a quiet angel in you

3. I’ll Be There For You (The Rembrandts/theme from “Friends

So no one told you life was gonna be this way *clap*clap*clap*clap*
Your job’s a joke, you’re broke, your love life’s DOA

It’s like you’re always stuck in second gear
When it hasn’t been your day, your week, your month, or even your year

but..

I’ll be there for you
When the rain starts to pour
I’ll be there for you
Like I’ve been there before
I’ll be there for you
‘Cuz you’re there for me too…

You’re still in bed at ten and work began at eight
You’ve burned your breakfast so far… things are goin’ great

Your mother warned you there’d be days like these
Oh but she didn’t tell you when the world has brought
You down to your knees that…

I’ll be there for you
When the rain starts to pour
I’ll be there for you
Like I’ve been there before
I’ll be there for you
‘Cuz you’re there for me too…


No one could ever know me
No one could ever see me
Seems you’re the only one who knows
What it’s like to be me
Someone to face the day with
Make it through all the rest with
Someone I’ll always laugh with
Even at my worst I’m best with you, yeah

It’s like you’re always stuck in second gear
When it hasn’t been your day, your week, your month,
or even your year…

I’ll be there for you
When the rain starts to pour
I’ll be there for you
Like I’ve been there before
I’ll be there for you
‘Cuz you’re there for me too…

I’ll be there for you
I’ll be there for you
I’ll be there for you
‘Cuz you’re there for me too…


4. Graduation Friends Forever Music Video – Vitamin C

And so we talked all night about the rest of our lives
Where we’re gonna be when we turn 25
I keep thinking times will never change
Keep on thinking things will always be the same
But when we leave this year we won’t be coming back
No more hanging out cause we’re on a different track
And if you got something that you need to say
You better say it right now cause you don’t have another day
Cause we’re moving on and we can’t slow down
These memories are playing like a film without sound
And I keep thinking of that night in June
I didn’t know much of love
But it came too soon
And there was me and you
And then we got real blue
Stay at home talking on the telephone
We’d get so excited, we’d get so scared
Laughing at ourselves thinking life’s not fair
And this is how it feels

[1] – As we go on
We remember
All the times we
Had together
And as our lives change
Come Whatever
We will still be
Friends Forever

So if we get the big jobs
And we make the big money
When we look back now
Will our jokes still be funny?
Will we still remember everything we learned in school?
Still be trying to break every single rule
Will little brainy Bobby be the stockbroker man?
Will Heather find a job that won’t interfere with her tan?
I keep, I keep thinking that it’s not goodbye
Keep on thinking it’s a time to fly
And this is how it feels

[Repeat 1]

La, la, la, la:
Yeah, yeah, yeah
La, la, la, la:
We will still be friends forever

Will we think about tomorrow like we think about now?
Can we survive it out there?
Can we make it somehow?
I guess I thought that this would never end
And suddenly it’s like we’re women and men
Will the past be a shadow that will follow us ’round?
Will these memories fade when I leave this town
I keep, I keep thinking that it’s not goodbye
Keep on thinking it’s a time to fly

5. Spice Girls – Wannabe Lyrics

Yo, I’ll tell you what I want, what I really really want,
So tell me what you want, what you really really want,
I’ll tell you what I want, what I really really want,
So tell me what you want, what you really really want,
I wanna, I wanna, I wanna, I wanna, I wanna really
really really wanna zigazig ha.

If you want my future forget my past,
If you wanna get with me better make it fast,
Now don’t go wasting my precious time,
Get your act together we could be just fine

I’ll tell you what I want, what I really really want,
So tell me what you want, what you really really want,
I wanna, I wanna, I wanna, I wanna, I wanna really
really really wanna zigazig ha.

If you wanna be my lover, you gotta get with my friends,
Make it last forever friendship never ends,
If you wanna be my lover, you have got to give,
Taking is too easy, but that’s the way it is.

What do you think about that now you know how I feel,
Say you can handle my love are you for real,
I won’t be hasty, I’ll give you a try
If you really bug me then I’ll say goodbye.


Yo I’ll tell you what I want, what I really really want,
So tell me what you want, what you really really want,
I wanna, I wanna, I wanna, I wanna, I wanna really
really really wanna zigazig ha.

If you wanna be my lover, you gotta get with my friends,
Make it last forever friendship never ends,
If you wanna be my lover, you have got to give,
Taking is too easy, but that’s the way it is.

So here’s a story from A to Z, you wanna get with me
you gotta listen carefully,
We got Em in the place who likes it in your face,
we got G like MC who likes it on an
Easy V doesn’t come for free, she’s a real lady,
and as for me..ah you’ll see,
Slam your body down and wind it all around
Slam your body down and wind it all around.

If you wanna be my lover, you gotta get with my friends,
Make it last forever friendship never ends,
If you wanna be my lover, you have got to give,
Taking is too easy, but that’s the way it is.

If you wanna be my lover, you gotta, you gotta, you
gotta,
you gotta, you gotta, slam, slam, slam, slam
Slam your body down and wind it all around.
Slam your body down and wind it all around.
Slam your body down and wind it all around.
Slam your body down zigazig ah
If you wanna be my lover.


6. Corinne Bailey Rae- Put Your Records On

Three little birds, sat on my window.
And they told me I don’t need to worry.
Summer came like cinnamon
So sweet,
Little girls double-dutch on the concrete.

Maybe sometimes, we’ve got it wrong, but it’s alright
The more things seem to change, the more they stay the same
Oh, don’t you hesitate.

Girl, put your records on, tell me your favorite song
You go ahead, let your hair down
Sapphire and faded jeans, I hope you get your dreams,
Just go ahead, let your hair down.

You’re gonna find yourself somewhere, somehow.

Blue as the sky, sun burnt and lonely,
Sipping tea in the bar by the roadside,
(just relax, just relax)
Don’t you let those other boys fool you,
Got to love that afro hair do.

Maybe sometimes, we feel afraid, but it’s alright
The more you stay the same, the more they seem to change.
Don’t you think it’s strange?

Girl, put your records on, tell me your favorite song
You go ahead, let your hair down
Sapphire and faded jeans, I hope you get your dreams,
Just go ahead, let your hair down.

You’re gonna find yourself somewhere, somehow.

Just more than I could take, pity for pity’s sake
Some nights kept me awake, I thought that I was stronger
When you gonna realize, that you don’t even have to try any longer?
Do what you want to.

Girl, put your records on, tell me your favorite song
You go ahead, let your hair down
Sapphire and faded jeans, I hope you get your dreams,
Just go ahead, let your hair down.

Girl, put your records on, tell me your favorite song
You go ahead, let your hair down
Sapphire and faded jeans, I hope you get your dreams,
Just go ahead, let your hair down.

7. Bette Milder – Wind Beneath My Wings (Beaches)

Ohhhh, oh, oh, oh, ohhh.
It must have been cold there in my shadow,
to never have sunlight on your face.
You were content to let me shine, that’s your way.
You always walked a step behind.

So I was the one with all the glory,
while you were the one with all the strain.
A beautiful face without a name for so long.
A beautiful smile to hide the pain.

Did you ever know that you’re my hero,
and everything I would like to be?
I can fly higher than an eagle,
for you are the wind beneath my wings.

It might have appeared to go unnoticed,
but I’ve got it all here in my heart.
I want you to know I know the truth, of course I know it.
I would be nothing without you.

Did you ever know that you’re my hero?
You’re everything I wish I could be.
I could fly higher than an eagle,
for you are the wind beneath my wings.

Did I ever tell you you’re my hero?
You’re everything, everything I wish I could be.
Oh, and I, I could fly higher than an eagle,
for you are the wind beneath my wings,
’cause you are the wind beneath my wings.

Oh, the wind beneath my wings.
You, you, you, you are the wind beneath my wings.
Fly, fly, fly away. You let me fly so high.
Oh, you, you, you, the wind beneath my wings.
Oh, you, you, you, the wind beneath my wings.

Fly, fly, fly high against the sky,
so high I almost touch the sky.
Thank you, thank you,
thank God for you, the wind beneath my wings.

8. Bill Withers- Lean On Me (Live) From a 1973 BBC concert


Sometimes in our lives we all have pain
We all have sorrow
But if we are wise
We know that there’s always tomorrow
Lean on me, when you’re not strong
And I’ll be your friend
I’ll help you carry on
For it won’t be long
‘Til I’m gonna need
Somebody to lean on
Please swallow your pride
If I have things you need to borrow
For no one can fill those of your needs
That you don’t let show
Lean on me, when you’re not strong
And I’ll be your friend
I’ll help you carry on
For it won’t be long
‘Til I’m gonna need
Somebody to lean on

If there is a load you have to bear
That you can’t carry
I’m right up the road
I’ll share your load
If you just call me
So just call on me brother, when you need a hand
We all need somebody to lean on
I just might have a problem that you’d understand
We all need somebody to lean on
Lean on me when you’re not strong
And I’ll be your friend
I’ll help you carry on
For it won’t be long
Till I’m gonna need
Somebody to lean on
Lean on me…

9. With a Little Help From My Friends – Beatles – 1967

What would you think if I sang out of tune,
Would you stand up and walk out on me.
Lend me your ears and I’ll sing you a song,
And I’ll try not to sing out of key.
Oh I get by with a little help from my friends,
Mmm,I get high with a little help from my friends,
Mmm, I’m gonna try with a little help from my friends.

Do you need anybody?
I need somebody to love.
Could it be anybody?
I want somebody to love.

What do I do when my love is away.
(Does it worry you to be alone)
How do I feel by the end of the day
(Are you sad because you’re on your own)
No, I get by with a little help from my friends,
Mmm, get high with a little help from my friends,
Mmm, gonna to try with a little help from my friends

Do you need anybody?
I need somebody to love.
Could it be anybody?
I want somebody to love.

Would you believe in a love at first sight?
Yes I’m certain that it happens all the time.
What do you see when you turn out the light?
I can’t tell you, but I know it’s mine.
Oh, I get by with a little help from my friends,
Mmm I get high with a little help from my friends,
Oh, I’m gonna try with a little help from my friends

Do you need anybody?
I just need someone to love.
Could it be anybody?
I want somebody to love

Oh, I get by with a little help from my friends,
Mmm, gonna try with a little help from my friends
Ooh, I get high with a little help from my friends
Yes I get by with a little help from my friends,
with a little help from my friends

10. Mariah Carey- Anytime You Need a Friend

If you’re lonely
And need a friend
And troubles seem like
They never end
Just remember to keep the faith
And love will be there to light the way

Anytime you need a friend
I will be here
You’ll never be alone again
So don’t you fear
Even if you’re miles away
I’m by your side
So don’t you ever be lonely
Love will make it alright

When the shadows are closing in
And your spirit diminishing
Just remember you’re not alone
And love will be there
To guide you home

Anytime you need a friend
I will be here
You’ll never be alone again
So don’t you fear
Even if you’re miles away
I’m by your side
So don’t you ever be lonely
Love will make it alright

If you just believe in me
I will love you endlessly
Take my hand
Take me into your heart
I’ll be there forever baby
I won’t let go
I’ll never let go

Anytime you need a friend
I will be here
You’ll never be alone again
So don’t you fear
Even if you’re miles away
I’m by your side
So don’t you ever be lonely
It’s alright
It’s alright

11. Queen- Friends Will Be Friends


Another red letter day,
So the pound has dropped and the children are creating,
The other half ran away,
Taking all the cash and leaving you with the lumber,
Got a pain in the chest,
Doctors on strike what you need is a rest

It’s not easy love, but you’ve got friends you can trust,
Friends will be friends,
When you’re in need of love they give you care and attention,
Friends will be friends,
When you’re through with life and all hope is lost,
Hold out your hand cos friends will be friends right till the end

Now it’s a beautiful day,
The postman delivered a letter from your lover,
Only a phone call away,
You tried to track him down but somebody stole his number,
As a matter of fact,
You’re getting used to life without him in your way

It’s so easy now, cos you got friends you can trust,
Friends will be friends,
When you’re in need of love they give you care and attention,
Friends will be friends,
When you’re through with life and all hope is lost,
Hold out your hand cos friends will be friends (right till the end)

12. Spice Girls Goodbye My Friend

No no no no, no no no no, no no no no
Listen little child there will come a day
when you will be able, able to say, nevermind the pain,
all the aggrevation, you know there’s a better way
for you and me to be
Look for the rainbow in every storm,
Fly like an angel heaven sent to me
Goodbye my friend,
(I know your going searching although I can still feel ya here)
It’s not the end,
(You gotta keep it strong before the pains turn into fears)
So glad we made it, time will never change it no no no

no no no no
Just a little love,
Big imagination,
Never let no one take it away,
Went into the world
(into the world)
What a revelation,
She found there’s a better way for you and me to be
Look for the rainbow in every storm,
Find out for certain
love is gonna be there for you,
You’ll always be someone’s baby
Goodbye my friend,
(I know your going searching although I can still feel ya here)
It’s not the end,
(You gotta keep it strong before the pain turns into fears)
So glad we made it, time will never change it no no no
No no no no
You know its time to say goodbye
No no no no
The times when we would play about,
The way we used to scream and shout,
We never dreamt you’d go your own sweet way
Look for the rainbow in every storm,
Find out for certain love is gonna be there for you,
You’ll always be someone’s baby
Goodbye my friend,
(I know your going searching although I can still feel ya here)
It’s not the end,
(You gotta keep it strong before the pain turns into fears)
So glad we made it, time will never never ever change it
No no no no
You know it’s time to say goodbye
No no no no
And don’t forget you can rely
No no no no
You know it’s to say goodbye,
And don’t forget on me you can rely
No no no no
I will help you help you on your way
No no no no
I will help you everyday
No no no no
[Repeat]

13. The Corrs – At Your Side, BBC Radio 2, Album IN BLUE

When the daylight’s gone and you’re on your own
And you need a friend just to be around
I will comfort you, I will take your hand
And I’ll pull you through, I will understand

And you know that
I’ll be at your side, there’s no need to worry
Together we’ll survive through the haste and hurry
I’ll be at your side
If you feel like you’re alone, and you’ve nowhere to turn
I’ll be at your side
If life’s standing still and your soul’s confused
And you cannot find what road to choose
If you make mistakes (make mistakes)
You can’t let me down (let me down)
I will still believe (still believe)
I will turn around



And you know that
I’ll be at your side, there’s no need to worry
Together we’ll survive through the haste and hurry
I’ll be at your side
If you feel like you’re alone, and you’ve nowhere to turn
I’ll be at your side
I’ll be at your side
I’ll be at your side
You know that
I’ll be at your side, there’s no need to worry
Together we’ll survive through the haste and hurry
I’ll be at your side
If you feel like you’re alone, you’ve got somewhere to go,
‘Cos I’m right there
I’ll be at your side, I’ll be right there for you
(Together we’ll survive) through the haste and hurry
I’ll be at your side
If you feel like you’re alone, you’ve got somewhere to go,
‘Cos I’m at your side
I’ll be right there for you
I’ll be right there for you, yeah
I’m right at your side

Thơ, Văn, Văn Hóa

Cho hay là giống hữu tình

10 Comments

Ca dao là bằng chứng thuyết phục về đời sống tình cảm phong phú của người bình dân. Có thể điểm danh điểm diện một số phương diện tình cảm đó.
Là nhân hậu ân tình.
Là thương cảm sẻ chia
Là nặng tình nặng nghĩa.
Và được xem như là thống soái trong ứng xử tình cảm bình dân là rất mực thủy chung.

Như cây đa chờ mãi khách bộ hành.
Như bến vắng chờ con thuyền rong ruổi

Và trong ta dậy lên một cảm thương trân quí cho những vẻ đẹp truyền thống.

Và như một phản xạ có điều kiện, người ta thường khước từ những vỉa tình cảm trái
ngược. Người ta thế, và tôi cũng thế.

Ấy vậy mà có một ngày tâm trí tôi cứ tưng tửng, tưng tửng, ấy là khi tư tưởng mô phạm vững chãi trong tôi chạm nảy lửa vào một câu ca dao dị dạng:

Đa tình thì vướng nợ tình
Trách người đã vậy, trách mình sao đang

Ô hay! Cái môi trường đã giáo dục chọn lọc cái tình thủy chung, đã tỉa sửa bằng hết những gì tà vạy lại ngang nhiên nảy nòi ông ổng một câu hát đa tình. Mà hấp dẫn và cám dỗ đáo để. Mà cam đoan rằng bất cứ cái người hiện đại nào cũng gặp mình trong cái tình ca dao ngót chừng vài trăm niên kỉ ấy.

Tôi cũng nghênh ngang nhận mình là giống đa tình (!) nên lại càng đồng cảm mà trân trọng lắm. Rồi băn khoăn dò tìm xem cái giống tình đi lạc đi loài ấy có kịp mọc lên thành vườn thành vỉa trong vườn ca dao xưa không.

Thật bất ngờ, cái mà tôi gặp được nếu không là phổ biến thì cũng đã không chịu dấu mình đơn lẻ.

Này là lời trách cứ người bắt cá hai tay:

Đa tình chi rứa hở trăng
Nửa treo núi nọ, nửa giằng sông kia.

Đích thị là mày đa tình rồi nhé!

Rồi sau hai đơn vị đại diện chính danh đầy can đảm ấy là đôi nét đồng dạng, tuy chưa kịp chính danh, tuy còn núp bóng dấu mình.

Là cái đèo bòng:

Anh đà có vợ thời thôi
Đèo bòng chi lắm tội trời ai mang!

Lời trách không khỏi giấu một chút nao nao. Và lời đáp cũng táo tợn nghệ sĩ:
Vì cam cho quýt đèo bòng
Vì em nhan sắc cho lòng nhớ thương.
Đáng chú ý là đôi ba lời hát ghẹo, khó có thể khen ở cái tình chung thủy, vậy mà đâu chỉ một hai lần đôi ba người ngâm nga thích thú.

Chanh chua quýt ngọt bòng the
Thấy em còn nhỏ anh ve để dành.
*
Yêu em từ thuở trong nôi
Em nằm em khóc anh ngồi anh ru.

Có lẽ cái chuyện những câu hát đa tình này manh nha từ hồi người viết phải trao đổi với học trò về một ý thơ của Nguyễn Khoa Điềm:

Để Đất Nước này là Đất Nước của nhân dân
Đất nước của ca dao thần thoại
Dạy anh biết yêu em từ thuở trong nôi
Biết quí công cầm vàng những ngày lặn lội
Biết trồng tre mà đợi ngày thành gậy
Đi trả thù mà không sợ dài lâu.
( Trích trường ca “ Mặt đường khát vọng”)

Và kết luận bắt buộc cho các lời giảng của các nhà giáo rằng đó là nhân dân thủy chung ( Yêu em từ thuở trong nôi ), quí trọng tình nghĩa ( quí công cầm vàng ), và quyết liệt dữ dội với kẻ thù ( đi trả thù mà không sợ dài lâu ).

Tôi băn khoăn mãi. Chao ôi, yêu em từ thuở trong nôi là thủy chung ư? Một thủy chung thật tội lỗi, đáng bỏ tù từ sáu tháng đến ba năm! Có chăng là cái đa mang được nói quá lên một chút. Vậy sao lại cứ cố tình gán ghép cái đa tình thành cái chung tình?

Phải chăng vì trong thẩm định đạo đức thì cái đa tình là cái phi chuẩn mực cần phê phán mà cái chung tình là phẩm chất đáng tuyên dương? Và vì vậy nên lộng giả thành chơn, và cái câu ca kia nghiễm nhiên được phong tặng cho cái phẩm chất mình không có, và bù lại bị tước đi cái mình vốn có.

Đành rằng thủy chung là phẩm chất , nhưng sự lên án thái quá với những đa mang là có nên chăng?

Hãy xem thái độ của người bình dân, với cái đa tình, họ ít nhiều trách móc, mà chưa có lời kết tội! Thì trách người đã vậy trách mình sao đang ( sao đành ) mà!

Nghe cứ như một khoan dung tòng phạm!

Và tôi âm thầm xem cái ý táo bạo kia cũng là phẩm chất của những người làm ra ca dao.
Chung tình là phẩm chất của nhân dân.
Mà đa tình là phẩm chất của nhân dân nghệ sĩ!
Nói thế tôi đâm lo quá! Khéo không khách quan, khéo lại bào hao bào chữa cho mình!
Mà may thay, lúc bí đàng bí lối, sắp đánh nước bài liều, lại vớ đâu được một tứ khá hay của một nhà thơ có tên tuổi:

Xem qua truyện cổ nước mình
Rất nhân hậu, lại đa tình đa mang.

Đó là kết luận của Phan Thị Thanh Nhàn. Thôi thì mời chị Nhàn đi trước gánh búa rìu dư luận, ai bảo chị liều lĩnh dám bảo dân ta đa tình đa mang trước!

Lại còn có một nhà thơ nữa, còn liều hơn cả chị Nhàn, khi dám tự nhận mình đích thị đa tình:

Anh đa tình nên cứ muốn lần theo
Xấu hổ gì đâu mà anh dấu diếm
Em muốn làm dâu thì em ở lại…
Phạm Ngọc Cảnh

Yên chí về quan điểm rồi tôi nhé!
Quả là người không biết điều khi thân mình còn chạy tội chưa xong lại lăm le đi nài nỉ gỡ tội cho người khác. Song quả thật tôi có ý đó.Rằng:

Những người làm ra những câu ca dao mộc mạc ấy họ thật nhiều phẩm chất.
Bậy một cái là họ cũng rất đa tình.

Thôi thì vì những cái được kia mà thể tất cho họ cái phần còn khuất tất!


NGUYỄN TẤN ÁI

Nhạc Xanh, Video & PPS, Văn Hóa

Tình ca Romance qua giọng hát Mireille Mathieu

1 Comment

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu với các bạn một bản nhạc quen thuộc mà ai học guitar hầu như cũng biết đến – bản Romance. Nhưng hôm nay ngoài nghe điệu guitar quen thuộc, chúng ta cùng thưởng thức giọng ca Pháp tuyệt vời Mireille Mathieu qua bản tiếng Pháp Amour défendu.

Mireille Mathieu sinh năm 1946 là một ca sĩ rất nổi tiếng ở Pháp, cô đã phát hành nhiều đĩa hát bằng 9 thứ tiếng. Mireille Mathieu là chị cả trong một gia đình nghèo có 14 anh chị em. Hồi nhỏ cô thường đi hát cho nhà thờ và sau này trở thành học trò nhạc trưởng nổi tiếng Paul Mauriat.

Các bạn cùng nghe giọng ca ngọt ngào của Mireille Mathieu và hòa tấu guitar nhé.

Thiền, trà đàm, Văn Hóa

Eshun ra đi

4 Comments

Khi Thiền cô Eshun đã quá 60 và sắp sửa rời khỏi thế giới này, cô bảo vài vị sư sắp một đống củi giữa sân.

Ngồi ngay ngắn giữa đài hỏa táng, cô bảo họ đốt lửa chung quanh.

“Cô ơi!” một vị sư la lớn, “nóng không cô?”

“Chuyện đó chỉ có mấy người ngu như cậu mới quan tâm,” Eshun trả lời.

Ngọn lửa bốc cao, và ni cô qua đời.

Bình:

• Làm chủ sự ra đi của mình được xem như là một sức mạnh của Phật giáo. Ta không làm chủ được được sinh, nhưng ít ra cũng làm chủ được tử.

Điều này khác với văn minh tây phương cấm tự tử—sự sống là do thượng đế ban cho con người và chỉ thượng đế mới có quyền lấy đi. Đa số các quốc gia Tây phương có luật cấm tự tử–người tự tử thất bại sẽ bị đưa ra tòa và phạt. Tuy nhiên, một số quốc gia ngày nay đã bãi bỏ luật cấm tự tử. Rất nhiều nơi luật cấm tự tử vẫn còn đó, nhưng người ta không còn dùng tới.

Một vấn đề nóng bỏng hơn hiện đang gây nhiều tranh cãi ở Âu Mỹ là luật cấm (hoặc cho phép) việc giúp người khác tự tử (assisted suicide, như các sư giúp Eshun ra đi trong chuyện này).

• Eshun là ni cô xinh đẹp trong bài “Nếu yêu, hãy yêu công khai” trước đây.

• “Cô ơi, nóng không cô?” Đây là câu nói đáng được ghi vào sách kỷ lục thế giới về độ ngu! “Nóng gì em, mát như máy lạnh đây!”

• Sự điềm tĩnh của một người đi vào cõi chết. Đó là mức tĩnh lặng cuối cùng chúng ta có thể đạt được.

Sao nhiều người chúng ta sợ chết thế nhỉ? Có gì mà phải sợ? Ai cũng phải đi một lần, không lúc này thì lúc kia thôi.

Nhưng nếu vì lý do gì đó ta tìm cái chết để chạy trốn cuộc đời thì cũng là một cái hèn, phải không? Nhất là khi làm sai, bị đưa ra tòa, chẳng hạn. Có gan làm thì có gan vào tù trả nợ. Việc gì phải chạy trốn bằng cái chết?

Cho nên, điểm quan trọng không nằm trong sống hay chết, mà nằm trong can đảm và tĩnh lặng của ta khi chọn đường nào.

(Trần Đình Hoành dịch và bình)

.

Eshun’s Departure

When Eshun, the Zen nun, was past sixty and about to leave this world, she asked some monks to pile up wood in the yard.

Seating herself firmly in the center of the funeral pyre, she had it set fire around the edges.

“O nun!” shouted one monk, “is it hot in there?”

“Such a matter would concern only a stupid person like yourself,” answered Eshun.

The flames arose, and she passed away.

# 23

Nhạc Xanh, Thơ, Video & PPS, Văn Hóa

Greenfields – Đồng Xanh

Leave a comment

Đồng xanh

Thuở trước có đồng xanh, mặt trời ve vuốt
Thuở trước có thung lũng, với những dòng sông
Thuở trước có trời xanh, với những tàn mây trắng
Thuở trước tất cả dự phần vào cuộc tình vĩnh cửu.
Chúng mình là kẻ đang yêu lang thang trên đồng xanh

Đồng xanh nay đã mất, mặt trời đốt
Đã biến khỏi thung lũng nơi từng có những dòng sông
Đã mất theo làn gió lạnh thổi vào tim anh
Đã mất theo những người yêu để giấc mơ vuột mất
Còn đâu đồng xanh ta thường vui chạy?

Anh không bao giờ biết điều gì đã khiến em ra đi
Làm sao anh tìm được, khi mây đen che tối cả ngày
Anh chỉ biết chẳng còn gì ở đây cho anh cả
Chẳng còn gì trên thế gian để anh nhìn ngắm

Nhưng anh vẫn đợi ngày em trở lại
Anh vẫn đợi ngày em học được
Em không thể hạnh phúc, khi con tim em lang thang
Em khổng thể hạnh phúc cho đến khi em mang con tim về nhà
Nhà nơi cánh đồng xanh, và nơi anh lần nữa.

(TĐH dịch)
.

Greenfields
Brother Four
Music & Lyrics : Terry Gilkyson – Rich Dehr – Frank Miller

Once there were green fields, kissed by the sun.
Once there were valleys, where rivers used to run.
Once there were blue skies, with white clouds high above.
Once they were part of an everlasting love.
We were the lovers who strolled through green fields.

Green fields are gone now, parched by the sun.
Gone from the valleys, where rivers used to run.
Gone with the cold wind, that swept into my heart.
Gone with the lovers, who let their dreams depart.
Where are the green fields, that we used to roam ?

I’ll never know what, made you run away.
How can I keep searching when dark clouds hide the day.
I only know there’s, nothing here for me.
Nothing in this wide world, left for me to see.

Still I’ll keep on waiting, until you return.
I’ll keep on waiting, until the day you learn.
You can’t be happy, while your heart’s on the roam,
You can’t be happy until you bring it home.
Home to the green fields, and me once again.

The Brothers Four viết và hát nhạc dân ca, thành lập năm 1957 ở Seattle, tiểu bang Washington. Bob Flick, John Paine, Mike Kirkland, và Dick Foley gặp nhau ở University of Washington, nơi cả bốn người là hội viên của nhóm Huynh Đệ Phi Gamma Delta năm 1956. Vì thế, sau này họ dùng chữ “Brothers” (huynh đệ) trong tên The Brothers Four.

Greenfields, phát hành tháng 1.1960, lên đến hạng 2 trong các danh sách nhạc pop lúc đó. Vào cuối thập niên 60 đầu thập niên 70, đây là bạn thịnh hành ở miền nam Việt Nam.  Ngày nay nó là một trong nhũng bản nhạc kinh điển trong kho tàng âm nhạc nước Mỹ.

Mời các bạn nghe The Brother Four năm 1960 và mới đây, thập niên 2000.

Greenfields – The Brother Four (1960, from Mitch Miller’s 1960 TV series “Sing Along with Mitch”)

Greenfields – The Brothers Four (2011)

Chứng Nhân, Chuyện phố, Nước Việt Mến Yêu, Văn Hóa

Đà Lạt Trong Tôi Và Những Điều Đã Mất

12 Comments

1.

Có lần tôi và mấy người bạn đã tìm về quán cafe Tùng. Chúng tôi ngồi vào bộ bàn ghế nhỏ xíu dưới chân cầu thang cuối căn phòng. Nơi có cái rào chắn nho nhỏ, làm bằng gỗ thông sơn trắng, ngăn lối lên tầng hai của ngôi nhà. Nơi ngày xưa Trịnh Công Sơn và Khánh Ly, trong thời gian ở Đà Lạt, vẫn ngồi uống cafe với nhau sau mỗi đêm đi hát về.

Chúng tôi đã ngồi vào bộ bàn ghế đó trong tâm trạng thật hoài nhớ. Lẽ ra trong không gian đó, ánh sáng đó, những hoài niệm đó, chúng tôi phải nói với nhau về những điều thật đẹp. Về những bài hát đã từng ám ảnh chúng tôi, về một thứ âm nhạc gần gũi mà chúng tôi vẫn nghe, như thể vẫn hít thở mỗi ngày. Lẽ ra chúng tôi phải nói về họ, về Khánh Ly, về Trịnh Công Sơn, về Từ Công Phụng, về Lê Uyên Phương… Lẽ ra chúng tôi phải nói về những điều kỳ diệu họ đã đem đến cho chúng tôi trong cuộc sống.

Quán cafe Tùng những năm đầu của thế kỷ này, giữa một khu phố có quá nhiều thay đổi, vẫn như xưa. Vẫn hai hàng ghế tựa bọc da chạy dài theo vách, những chiếc ghế nhỏ xinh rải rác, bức tranh treo tường, khung cửa kính nhìn ra phố.. Tất cả ấm cúng sang trọng theo một kiểu rất riêng. Ấm cúng và buồn bã khiến con người ngồi trong quán bỗng muốn gần nhau, thấy cần thiết phải có nhau. Vậy mà chúng tôi đã sai lầm, chúng tôi đã cãi vã vì một chuyện chẳng ra sao. Cãi nhau, khích bác nhau, giận dỗi nhau, làm tổn thương nhau chỉ vì vô tâm, ích kỷ chỉ vì không muốn chấp nhận nhau, dù chỉ là chấp nhận về cách nhìn những hoa rêu trên mái cũ nhà Đà Lạt.

Lẽ ra đã có một buổi tối khác, nhưng có cách gì để làm lại ? Có lẽ chẳng bao giờ chúng tôi lại có dịp cùng đi chung. Cùng xuýt xoa vì hơi sương lạnh buốt, cùng leo lên một chiếc xe ngựa, rồi cùng không nói gì, chỉ ngồi im nghe tiếng vó ngựa gõ vào đêm lốc cốc. Tiếng vó ngựa như đệm vào tiếng kể chuyện của người đánh xe. Bằng một giọng khàn mệt, ông kể về những con đường ông và con ngựa đã đi, kể về những ngôi nhà ma, những oan khuất trong cuộc đời của nhiều con người. Câu chuyện của ông huyền hoặc đến nỗi đêm Đà Lạt bỗng thâm u thêm, như thể tất cả sương mù đều tụ họp về đây, trong đêm nay, theo một tiếng gọi bí ẩn nào đó.

Chúng tôi đã mất một buổi tối Đà Lạt đẹp vô cùng chỉ vì hẹp hòi, dại dột, và vô tâm.

2.

Nhưng đó là mất mát của riêng chúng tôi, chúng tôi đã phải trả giá cho sai lầm của mình bằng những dằn vặt, nuối tiếc.

Còn Đà Lạt ?

Có quá nhiều thứ đã mất đi ở đây. Mất đi không chỉ do hẹp hòi, dại dột, và vô tâm. Mất đi do thời cuộc, thời gian, mất đi do những quyết định vội vàng, tư lợi, thiếu hiểu biết của một số người.

Mất đi trong xót xa, đắng chát nhưng hình như không một ai tự thấy mình có lỗi để ân hận, giày vò.

Những mất đi đó đã làm nên bao hệ luỵ đau đớn, nuối tiếc, buồn bã trong rất nhiều người. Những người đã gắn bó với Đà Lạt bằng một tình yêu máu thịt. Những người đã sống, và gửi gắm vào Đà Lạt cả một cuộc đời với bao kỷ niệm, mà thiếu nó người ta không làm sao thoát được cảm giác bị bứt khỏi mặt đất, bị quăng quật trong bão giông với những bất ổn kéo dài không ngưng nghỉ.

Tôi nhớ Đà Lạt những năm 80 của thế kỷ trước, vắng vẻ, nhiều sương mù, nhiều thông và hoa dại. Những đêm cuối năm nằm ở ký túc xá khoa Văn trên đồi thông khu Đa Thiện, chúng tôi nghe tiếng xe ngựa. Không phải những xe ngựa dành cho du khách bây giờ, mà là những chuyến xe rau củ đi về trong sương lạnh.

Con dốc rất cao từ quán cháo lòng La Si Mi Fa của Giáo sư- Tiến sĩ Sử học Nguyễn Hồng Giáp, đến bãi đất trống đối diện ký túc xá khoa Văn quả là một thách thức cho những con ngựa kéo xe luôn già và gầy yếu. Để tiếng lóc cóc mày (một) cắc / tao (một) cắc thêm rã rời mỏi mệt. Tiếng vó ngựa rời rạc và tiếng gió hú u u sau đồi thông khiến đêm như ướt mềm ra, dài mướt. Và chúng tôi khi đó chợt không thể vô lo, không thể không nghĩ đến gánh nặng cuộc đời với những buồn vui được mất.

Thầy Nguyễn Hông Giáp đã rời đại học Sorbonne để về quê hương, có một thời gian ông không được giảng dạy. Ông mở quán cháo bán cho sinh viên. Cháo lòng heo ăn kèm bánh tráng nướng. Và khoai lang Đà Lạt ruột đỏ au dẻo quẹo chấm muối ớt. Những bát cháo ở quán La Si Mi Fa đã trở thành nỗi ám ảnh trong tâm trí tôi, cũng như hình ảnh vị giáo sư đáng kính vẫn đi trên con đường từ ngả năm Phù Đổng Thiên Vương về ký túc. Ông mỉm cười chào, một tay ông xách chiếc xô thiếc, tay kia là cặp que ông dùng để gắp những tảng phân ngựa. Ông đi nhặt phân về bón cho cỏ hoa và cafe trong vườn nhà… Thầy Giáp giờ đã về sống ở Sài Gòn. Hồi đó tôi đã từng nhiều lần muốn hỏi mà không dám, vì biết vậy là quá táo bạo. Rằng có khi nào thầy nuối tiếc ? Vì đã rời Paris, xa người vợ lai Pháp xinh đẹp để về đây, để nấu cháo lòng và nhặt phân ngựa ? Để cười chào và đặt vào tâm trí những sinh viên chúng tôi một nỗi băn khoăn không nguôi về số phận con người ?

Quán cháo mất đi như là một tất nhiên, tôi không biết có bao nhiêu người khi nhớ về Đa Thiện – Đà Lạt lại nhớ đến cái không gian quán chật hẹp như chiếc hầm khoét sâu vào ngọn đồi, với những bộ bàn ghế bằng gỗ thông, và cái tên La Si Mi Fa reo vang những nốt nhạc. Còn tôi vẫn hình dung trọn vẹn nó, cũng như tôi vẫn hình dung rõ rệt cây thánh giá nằm bên trong ngôi sao, trên ngọn tháp tam giác cao vút trong khu Năng Tĩnh trường Đại Học Đà Lạt. Tôi nghe kể hồi đó thầy Giáp là một trong ba người đã leo lên đỉnh tháp cao 38 mét này, để lấy bù lon xiết các cánh ngôi sao ôm chặt cây thánh giá, và cây thánh giá vẫn nằm nguyên vẹn trong ngôi sao đó.

Không chỉ mình tôi hình dung. Tôi còn nhớ một buổi tối, Liêng Hót Ha Suê, người chơi guitar bass trong dàn nhạc của đội văn nghệ trường, đã đứng nguyện cầu giữa sân trường. Anh nhìn lên đỉnh tháp với đôi mắt thành kính, và lời cầu kinh, và bàn tay làm dấu thánh. Giờ khắc đó, anh đã không nhìn thấy ngôi sao, anh đã nhìn vào bên trong để chỉ thấy cây thánh giá. Niềm tin của anh đã làm cho khuôn mặt anh sáng rỡ đẹp đến kỳ lạ.

3.

Người Đà Lạt than rằng sương mù Đà Lạt đang ngày càng ít ỏi. Và đã có lý giải đó là một tất nhiên khi trái đất nóng dần lên, khi con người sinh sôi nẩy nở bung chiếm nhiều thêm ra.

Liệu có hoàn toàn đúng như vậy?

Vả lại không chỉ sương mù, Đà Lạt còn đang mất đi quá nhiều.

Những ngôi nhà gỗ đẹp như bài thơ đang mất dần. Những con đường quanh co uốn lượn theo các sườn đồi đang mất dần. Thông Đà Lạt đang mất dần không sao cầm giữ được. Không gian tĩnh lặng rất riêng của Đà Lạt cũng không còn như xưa. Và đồi Cù, từ lâu người Đà Lạt đã mất đồi Cù ngay trong lòng thành phố của mình.

Tôi nhớ lại cảm giác của mình khi nghe tin đồi Cù – Đà Lạt bị rào giậu vây bọc kín bưng để biến thành sân golf. Lúc đó tôi đã rời Đà Lạt được vài năm. Nhưng cũng như những người đã đến và yêu Đà Lạt, Đà Lạt luôn ám ảnh tôi. Thật lạ lùng cho mảnh đất này, bởi nhớ nhung một vùng đất mà như thể nhớ nhung một người tình, đã cùng đi với mình qua bao hoang tưởng kỳ diệu, thì tôi nghĩ chỉ có Đà Lạt mới làm được.

Khi nghe tin, tôi đau đến sững người, tôi đã có cảm giác của một người đi xa nghe tin căn nhà của mình bị bán, bị đập vỡ, bị cày nát mà mình không có cách gì quay về, để bảo vệ để chia sẻ, gánh vác. Và tiếp đó là cảm giác nuối tiếc, cay đắng tràn ngập tâm hồn tôi.

Cho đến bây giờ, sau mười mấy năm sử dụng, sân golf đồi Cù – Đà Lạt đã thu được lợi nhuận bao nhiêu? Và lợi nhuận đó có đáng không? Có là bao so với những ảnh hưởng của nó đối với môi trường? So với nỗi đau buồn của bao nhiêu con người đã từng gắn bó với đồi Cù bằng một tình yêu máu thịt?

Ngày đó, tôi đã đến Đà Lạt trong khao khát khờ dại của một người ở biển mà mải mê hoài vọng núi, mải mê mơ về những quả đồi, và tiếng reo thầm thĩ của loài thông. Đồi Cù đã là tất cả tưởng tượng của chúng tôi về thảo nguyên, những thảo nguyên vô cùng thanh sạch, phóng khoáng, đẹp đẽ trong sách vở. Nhất là vào buổi chiều khi đi ngược nắng, chúng tôi nhìn về chân trời xa rộng, để choáng ngợp trước đường chân trời vòng cong rực sáng. Những đôi tình nhân đan tay dạo trên đồi dưới mắt nhìn của chúng tôi khi đó đẹp như những thiên thần. Tôi đã mường tượng họ có thể bay lên trời nhờ đôi cánh, và sự nâng bổng của ánh sáng lộng lẫy trên đồi chiều.

Đồi Cù trở thành sân golf. Đã từ lâu người Đà Lạt và những người đã từng đến từng gắn bó với Đà Lạt đã không còn được tự do ra vào đồi Cù. Mà đồi Cù cũng đã khác, ngay cả màu cỏ trên đồi cũng đã khác xưa mất rồi. Những con người ngày xưa đã từng dạo chơi trên đồi, đã từng ngồi tựa vào những gốc thông cô độc trên đồi, đã từng hôn người mình yêu ở đó, làm sao họ còn tìm lại được dấu vết kỷ niệm. Mà không còn dấu vết kỷ niệm con người ta sống hụt hẫng ra sao ?

Tôi nhớ một lần Liêng Hot Ha Suê đưa tôi đến một góc đồi, nhìn về ngôi nhà ngày xưa của anh mà ngồi buồn suốt buổi. Anh đang nhớ người cha làm mục sư của mình và tuổi thơ với những tháng ngày vô tư, thánh thiện. Có lần, sau một tối tập văn nghệ ở trường Đại học, chúng tôi mang nhạc cụ trả về kho. Khi mọi người đã ra ngoài, và đèn điện đã tắt, từ bóng tối chúng tôi nghe tiếng dương cầm vang lên. Liêng Hót Ha Suê đang chơi đàn (cây dương cầm của trường đã hỏng nhiều phím và từ lâu không ai sử dụng). Tiếng đàn thanh thoát mà ám ảnh. Đó là giai điệu của một bài thánh ca. Tôi đã không còn nhớ tên bài hát, nhưng buổi tối đó và tiếng đàn như tiếng đập thổn thức của trái tim anh, vẫn trở về trong tôi, mỗi lúc tôi về lại Đà Lạt, đi trong sương lạnh nghe tiếng gió và tiếng thông reo. Liêng Hót Ha Suê đã mất ngôi nhà tuổi thơ của mình và không nguôi hoài nhớ. Còn bao nhiêu người Đà Lạt khác đã mất những gì yêu thương của họ theo những đổi thay dâu bể trong đời ?

4

Hôm nay, đọc bài Mãi mãi Đà Lạt của nhà văn Nguyễn Đạt tôi chợt quá nao lòng. Thực ra tôi đã biết quá ít về Đà Lạt, về những con người đã từng sống ở đây, đã làm nên những điều kỳ diệu đẹp đẽ cho văn chương, cho hội hoạ, cho âm nhạc… Những con người đã và đang tồn tại lặng lẽ để làm nên lịch sử Đà Lạt. Nhưng tôi đã yêu Đà Lạt bằng trái tim tuổi trẻ trinh nguyên, và thương yêu đó đã không nguôi ngoai dù theo thời gian bao nhiều điều khác đã như nước chảy dưới chân cầu. Thương yêu đó đã khiến tôi không thể không nuối tiếc, xót xa khi đi qua những mất mát của Đà Lạt trong cảm nhận của riêng tôi.

Tiếc nuối xót xa vì đã có quá nhiều những nói một đằng làm một nẻo, đã có quá nhiều những đập vỡ, giấu che. Như bức tượng Đức Mẹ tuyệt đẹp trước hội trường A1, hay cây thánh giá trên đỉnh tháp Sao trường Đại học. Và bao nhiêu điều khác nữa. Và ở nhiều nơi khác nữa. Những đập vỡ, giấu che xuất phát từ những quan niệm độc đoán, ấu trĩ đến đau lòng.

Đâu đó người ta đang nhìn vào festival hoa, đâu đó nhan nhản những lời kêu gọi vì tương lai thành phố. Đôi khi tôi mơ hồ rối rắm trước những lời kêu gọi ồn ào mà rỗng tuếch đó, trước những festival có quá nhiều sắc màu rực rỡ giả tạo đó. Tôi thấy mình như đang đi trong sương mù. Nhưng không phải sương mù thanh sạch mát lạnh của Đà Lạt xưa, mà là một thứ sương mù độc địa, có sức mê hoặc và giấu che bản chất. Tôi thấy mình mất phương hướng, và lại tràn ngập lòng tôi một cảm giác cay đắng, tiếc nuối.

Khi mất một đêm Đà Lạt đẹp vô cùng bên nhau, ít ra chúng tôi cũng biết mình đã đánh mất và không nguôi dằn vặt. Còn Đà Lạt với những cây thông chết, những ngôi biệt thự hoang tàn. Đà Lạt với những con đường, những trảng cỏ biếc xanh, những hiền lành chân chất mất đi, thì chẳng biết nhìn vào ai, nhìn vào đâu để thở than trách móc !

Ai đó đã nói tiếc nuối là một cảm giác vô ích, tôi nghĩ là tôi hiểu được điều đó, nhất là khi sự tiếc nuối đó lại là của những người dân với thân phận bé nhỏ, không chức quyền. Nhưng tôi đã không làm sao thoát được cảm giác đó, tôi cứ phải buồn thương, xót đắng mãi cho những mất còn. Có lẽ tôi phải tự an ủi mình như nhà văn Nguyễn Đạt, là Đà Lạt xưa vẫn còn trong ký ức của bao con người. Những con người tồn tại lặng lẽ khuất lấp đâu đó với một tình yêu chân thành vô vụ lợi dành cho Đà Lạt. Những con người đang sống với những khát vọng tự do và tình yêu dành cho cái đẹp. Đà Lạt đã có một lịch sử và lịch sử Đà Lạt vẫn còn đó. Có thể nhờ vậy mà chúng ta mãi mãi vẫn hình dung được trong tâm trí một Đà Lạt vẹn nguyên. Một Đà Lạt xưa với đồi Cù với thông và sương và hoa dại. Một Đà Lạt với quán cafe Tùng và những huyền thoại vô cùng đẹp.

Ngày xưa…

Đinh Thị Như Thúy

Nhạc Xanh, Video & PPS, Văn Hóa

Gotan Project – Nuevo Tango

Leave a comment

Gotan Project là tên của một ban nhạc ở Paris,gồm Philippe Cohen Solal (Pháp), Eduardo Makaroff (Argentina), và Christoph H. Müller (Thụy Sĩ).

Gotan Project được thành lập năm 1999. Đĩa phát hành đầu tiên là “Vuelvo Al Sur/El Capitalismo Foraneo” năm 2000, theo sau với album La Revancha del Tango năm 2001.

Nhạc của gotan Project là nhạc Tango, nhưng nhanh hơn tango cổ điển, nghe như soft rock, dùng nhiều nhạc cụ điện tử, và nhịp điệu cũng sôi động hơn tango cổ điển nhờ dùng nhiều nhịp gõ, như trống conga và bongo, chập chả… Loại tango này còn gọi là Nuevo Tangpo, tức là Tango Mới, hay Eleoctrotango (tango diện tử).

Loại Tango Mới này làm tango trở thành sống động với thế hệ @ và đã đưa tango trở về vị thế nhạc khiêu vũ dòng chính cho thê hệ trẻ.

Tên Gotan Project là từ Tango Project năm 1982 của một số nhạc sĩ cổ điển Mỹ, họp lại để làm một tango album tên la Tango Project, gồm nhạc của Carlos Gardel và Alfredo Le Pera, và đã được dùng trong các phim khá nỗi tiếng như Scent of a Woman (tài tử Al Pacino) và True Lies (tài tử Arnold Schwarzenegger).

Vì mức thành công của Tango Project, nhớm 3 người Solal, Makaroff và Muller (1999) quyết định dùng một cái tên để tỏ lòng kinh trọng Tango Project, và họ đổi chữ Tango thành Gotan.

Sau đây mời các ban nghe 2barn của Gotan Project: Diferente, Mi Confession, Una musica brutal

.

Gotan Project – Diferente

.

Gotan Project – Mi Confesion

.

Una musica brutal – Gotan Project