Chào các bạn,
Chúng ta sống trong một thế giới nhiều tranh chấp.
Trong gia đình, anh em đôi khi chia ra hai ba phe, đấu đá nhau về việc nuôi dưỡng cha mẹ, hay chia gia tài.
Trong trường học, giáo chức có thể chia thành hai phe cạnh tranh nhau về cách dạy.
Trong quốc gia, căng thẳng với nhau về các chính sách kinh tế, chính trị, hay xã hội.
Thế thì ta làm gì trong những tranh chấp và đối đầu đó?
Continue reading Tĩnh lặng và thế giới nhiều náo động của ta
Chào các bạn,
Chương trình của mình khi ở các nhà Lưu trú sắc tộc là sau tết sẽ đến thăm gia đình các em học sinh của mình, để biết và chia sẻ hoàn cảnh sống cũng như để có sự hỗ trợ giữa gia đình với mình trong việc giáo dục các em. Năm nay, về Lưu trú Buôn Hằng, mình vẫn tiếp tục giữ nếp sinh hoạt này, vì mình thấy cách này không những mang lại hiệu quả cho việc giáo dục các em mà còn cho mình thêm nhiều kinh nghiệm cũng như thêm hiểu biết về bản sắc văn hóa của người bản địa nơi mình đang sống.
Nhà mình đến đầu tiên là gia đình em Milinh – học sinh lớp 11 của mình. Sở dĩ mình chọn gia đình em Milinh để đến trước, vì trong quá trình em Milinh sống ở nhà Lưu trú, mình thấy em rất ngoan, chăm chỉ học hành, biết nhìn việc, sẵn sàng giúp đỡ các bạn trong nhà và rất có tinh thần trách nhiệm, nhưng có một chuyện làm mình ngạc nhiên là em Milinh rất không thích về nhà. Cuối tuần các bạn về gia đình thì em xin ở lại, hoặc tình nguyện trực nhà thay cho các bạn để ở lại Lưu Trú! Continue reading Em học sinh thích ở trường
Tác giả: Đạt Lai Lạt Ma thứ 14
Dịch giả: Phạm Thu Hương
Dân chủ và Hòa bình
Ngày nay, các giá trị của dân chủ, xã hội cởi mở, tôn trọng nhân quyền, và bình đẳng đang được công nhận trên toàn thế giới như là giá trị hoàn vũ. Theo tôi nghĩ, có sự kết nối mật thiết giữa các giá trị dân chủ và các giá trị cốt lõi trong tính thiện của con người. Nơi nào có dân chủ – nơi đó có khả năng lớn hơn cho moi công dân của đất nước được thể hiện đặc tính con người cơ bản của họ, và nơi nào những đặc tính con người cơ bản chiếm ưu thế, nơi đó cũng có một cơ hội lớn hơn để tăng cường dân chủ. Quan trọng nhất, dân chủ cũng là nền tảng hiệu quả nhất để đảm bảo hòa bình thế giới.
Tuy nhiên, trách nhiệm thực hiện hòa bình không chỉ nằm ở các nhà lãnh đạo của chúng ta, mà còn với mỗi cá nhân chúng ta. Hòa bình bắt đầu trong mỗi người chúng ta. Khi chúng ta có hòa bình bên trong, chúng ta có thể hòa bình với những người xung quanh chúng ta. Khi cộng đồng của chúng ta ở trạng thái hòa bình, thì có thể chia sẻ hòa bình đó với những nhóm người bên cạnh và cứ tiếp tục như vậy. Khi chúng ta cảm thấy tình yêu và nhân từ đối với người khác, điều đó không chỉ làm cho người khác cảm thấy được yêu thương và được quan tâm đến, mà nó cũng giúp chúng ta phát triển hạnh phúc và hòa bình bên trong.
Chúng ta có thể thực hiện một cách ý thức để phát triển cảm xúc về tình yêu và lòng nhân từ. Đối với một số người, cách hiệu quả nhất để làm điều đó là thông qua thực hành tôn giáo. Đối với những người khác thì có thể được rèn luyện không qua tôn giáo. Điều quan trọng là mỗi chúng ta làm một nỗ lực chân thành để thực hiện nghiêm túc trách nhiệm của chúng ta với nhau và với thế giới chúng ta đang sống. Continue reading Nhân quyền, Dân chủ và Tự do (Phần 2)
Chào các bạn,
Nếu bạn dùng lý luận để xét đoán, thì tự tin và vô ngã có vẻ gì đó như là không sống chung với nhau được.
Tự tin là tin vào tôi, lấy tôi làm chủ lực.
Vô ngã là không tôi.
Nếu đã không tôi thì chẳng có tôi đâu để mà tự tin.
Đằng khác, đã tự tin vào chính tôi, thì tôi phải là trung tâm quyền lực, chẳng vô ngã được.
Chào các bạn,
Sống với anh em đồng bào sắc tộc thiểu số, mình còn khám phá ra một đặc điểm nổi trội trong cuộc sống của họ nữa, đó là: Họ rất tin tưởng vào Yàng (vị thần của họ như Chúa, hoặc vị Thần nào đó của họ).
Hôm mình mới chuyển về nhà mới được ba tuần, chiều đó là chiều thứ Bảy, trong nhà không còn gì để ăn vì mới qua nhà mới chưa sắm tủ lạnh nên không thể mua thức ăn dự trữ được, ngày mai lại đúng ngày Chúa Nhật, buổi sáng không còn tí giờ nào và buổi chiều không có chợ, vì chợ trong Buôn chỉ họp một tí buổi sáng.
Mình nói với chị ở với mình: Để chiều nay sau giờ giáo lý, mình sẽ gặp mẹ Sát để xin mẹ cá. Nhà mẹ Sát ở xóm Đào và đàn ông xóm này rất siêng đi câu cá. Chị ở với mình cười nói: Lỡ tối nay họ không đi câu thì sao? Và chắc gì đi câu là được cá đâu! Mình nói với chị ấy: Họ thương mình lắm nên kệ, mình cứ xin, nếu họ không định đi nhưng vì thương mình, họ sẽ đi! Continue reading Cá lóc từ trời
Mặt trời mới
Bầu trời mới
Hàng dương mới
Đàn én mới
Sóng mới, biển mới, gió mới, người mới…
Chào các bạn,
Hết tết, mình dọn dẹp lại nhà cửa và dọn các thứ tủ vì nhiều lúc khách đến vội quá, nó bị mình bới tứ tung, sau đó cũng không rảnh để thu dọn lại được! Trong khi thu dọn lại ngăn tủ đựng thức ăn khô, mình nhìn thấy một phong bánh cốm đậu xanh hôm các Chuối Thu Lan, Thu Thủy, Hồng Thuận từ Hà Nội vào thăm các Chuối Đăklăk. Các Chuối mang vào làm quà cho mình bao nhiêu là đặc sản của miền Bắc, trong đó có thật nhiều bánh cốm này và các Chuối còn dặn mình ăn loại này trước…
Nhà chỉ có hai chị em nên mình cho vào tủ và sáng hôm sau đi về nhà dòng lúc năm giờ sáng, cho đến tối ngày Tết Dương Lịch mới về, và vội vàng ra nhà Lưu Trú ngay cho đến chiều thứ Sáu mình mới về lại nhà trong Buôn. Continue reading Xà phòng bánh cốm
Chào các bạn,
“Đừng đi vào nơi con đường có thể dẫn đến. Hãy đi vào nơi không có đường và để lại một lối mòn”. (Do not go where the path may lead, go instead where there is no path and leave a trail – Ralph Waldo Emerson).
Phá một lối đi xuyên rừng. Mở một lối mòn qua rặng núi. Đào một con kinh qua một cánh đồng hoang.
Khai phá. Đi vào nơi chưa ai đến.
Chào các bạn,
Sau Tết Quý Tỵ 2013 cộng đoàn mình có thêm tài sản mới đó là một chuồng gà ta, nhưng lại toàn gà trống bởi vì trước Tết một số người trong buôn làng, họ cũng biết được phong tục của người Kinh là trước Tết thường hay đi Tết, nên họ cũng rủ nhau đi Tết mình.
Họ không có tiền để mua những thứ bánh mứt, hoa quả hoặc những vật dụng khác nên họ thường đến với mình bằng một túm nếp nho nhỏ, bằng một con có lóc đồng mới câu được hồi đêm, bằng một ít măng khô hoặc một con gà giò. Đa số là họ mang gà đến vì gà thì gần như nhà nào cũng nuôi và họ mang gà trống để mình ăn thịt trong những ngày Tết. Nhà chỉ có hai chị em nên cũng chỉ cần một con là ăn được gần cả tuần rồi, giờ nhiều như vậy sao ăn hết được nên thả vô chuồng nuôi! Continue reading Mùa Tết đầu tiên ở buôn làng
Chào các bạn,
Life is a journey, not a destination.
Nếu bạn đi xe máy từ Sài Gòn ra Huế, thì Huế là quan trọng hay con đường từ Sài Gòn ra Huế là quan trọng?
Nếu bạn chỉ tập trung vào Huế, bạn sẽ mẩt cả mấy trăm cây số thú vị của cuộc hành trình. Mỗi mét đường đi là một điều thú vị–cánh đồng, đàn bò, trời xanh, hoa rừng, gió mát, núi rừng, biển cả, dòng sông, người dân, xe bò, học trò, trường học…
Continue reading Đời là một cuộc hành trình, không là đích điểm
Chào các bạn,
Thường khi mình đi thăm các buôn làng, ngoại trừ đến thăm gia đình các em học sinh ra, còn lại khi đi thăm buôn làng nào là mình đi liên tục vài tuần sau đó mới qua buôn làng khác. Và khi qua các buôn làng khác, không phải mình bỏ buôn làng đó luôn, mà lâu lâu hoặc có dịp đi qua thì mình lại ghé vào. Vì vậy, gần như người lớn cũng như trẻ nhỏ trong buôn làng đó đều trở thành người quen của mình.
Mình nhớ vào mùa hè NK 2010 – 2011, khi các em Lưu trú sắc tộc được về gia đình nghỉ hè, mình có nhiều thời gian rảnh nên dùng thời gian đó để vào thăm các buôn làng. Continue reading Đón nhận Ông Yăng
Chào các bạn,
Chịu đựng vất vả, đau đớn, tủi nhục là Nhẫn.
Không tức giận, không quát mắng, không cãi lại, không hằn thù là Nhẫn.
Luyện cho tâm an là Nhẫn.
Chào các bạn,
Sợ thất bại là nguyên nhân số một, nếu không là nguyên nhân duy nhất, làm cho ta không bắt tay làm một điều gì đó vì sợ không thành, hay nếu đã bắt tay làm thì vừa làm vừa rất căng vì sợ không thành.
Yêu thầm lặng một cô nhưng không dám tỏ tình, vì sợ cô ấy không chấp nhận, đợi khi cô ấy lên thuyền sang ngang về nhà người khác thì lại… làm thơ thất tình.
Muốn khởi nghiệp, nhưng sợ không thành, nên cứ để đó đến lúc mình 80 tuổi hãy tính.
Chào các bạn,
Sáng mồng Một Tết mở mắt ra là đi Lễ Minh Niên – lễ cầu bình an cho năm mới thì đã có chuyện cười ngay khi Thánh Lễ chưa kết thúc. Như vậy năm nay chắc sẽ có lộc cười vì anh em đồng bào sắc tộc của mình đây.
Gần như ở trong tất cả các giáo xứ, trong Thánh Lễ Minh Niên đều có điểm giống nhau đó là: Trước khi cha chủ tế ban phép lành kết thúc Thánh Lễ, sẽ có một vị đại diện, thường là ông chủ tịch Hội đồng Giáo xứ – đại diện cho tất cả bà con giáo dân trong giáo xứ chúc mừng năm mới đến cha xứ, thầy xứ, quí soeurs và tặng quà… Mình nghĩ người Kinh họ làm như vậy thì chắc người dân tộc cũng vậy! Continue reading Lộc cười đầu năm
Tôi đi thực tập. Ở trường cấp ba có hẳn một chương trình hoạt động hướng nghiệp cho học sinh được triển khai qua các tháng, mỗi tháng mỗi lần, kéo dài từ lớp 10 cho đến 12. Tôi thấy lứa trẻ bây giờ có được sự quan tâm chu đáo hơn lứa chúng tôi ngày ấy. Đó là một điều mừng.
Chủ đề mà tôi phải thực hiện trong tháng này (chủ đề đầu tiên tôi cần làm ở đợt thực tập của mình) là “Nghề nghiệp với nhu cầu của thị trường”. Tôi đã giãy nảy lên cho đến khi tôi xem sang các chủ đề ở các tháng, các khối khác…có quan tâm đến “Em thích nghề gì?”, “Năng lực bản thân và truyền thống gia đình”…
Đọt Chuối Non 