Category Archives: trà đàm

Giải thoát khỏi ngục tù

Chào các bạn,

Con người của ta chỉ là các thói quen tập hợp lại, từ ăn uống ngủ nghỉ, đến cảm xúc vui buồn giận ghét, đến cách suy nghĩ và hành động. Ăn mỗi ngày 3 bữa, sáng uống cà phê, ai khen thì vui, ai đụng chạm thì nổi nóng, gặp điều không vừa ý thì trầm uất, gặp người nói nhiều thì kết luận là không tin được và không muốn liên hệ tiếp… Hàng nghìn các thói quen như thế kết hợp thành con người đặc biệt của mỗi người chúng ta, định danh định hình ta, làm ta là ta mà không là ông/bà hàng xóm.

Tập hợp thói quen này cho mỗi người chúng ta một giá trị đặc biệt, có một không hai, không giống ai trên đời, cho nên “Anh yêu em vì em là em mà không là người khác”. Nhưng cũng chính các thói quen này làm cho mỗi chúng ta hoạt động như một bộ máy vi tính lớn, với các chương trình có sẵn, “ấn nút” này thì giận, nút kia thì ghen, nút nọ thì gây lộn… Nếu suy nghĩ thật kỹ, các bạn có thấy là con người của ta thực ra chỉ là một bộ máy hỉ nộ ái ố tham sân si không? Cứ có input A là tự động cho ra output A’. Rõ ràng là chúng ta không hề có tự do tự chủ gì cả. Chỉ là một bộ máy tâm sinh lý, ấn nút nào thì phản ứng kiểu nút đó.

Continue reading Giải thoát khỏi ngục tù

Chỉ có một nơi là ở đây, chỉ có một lúc là lúc này

Chào các bạn,

Chúng ta có ba thời kỳ–quá khứ, hiện tại, và tương lai. Và các bạn có biết là chỉ có thời điểm hiện tại và không gian hiện tại—ngay lúc này, tại đây—mới là thời gian và không gian sống của bạn không?

Quá khứ chỉ là k‎ý ức—một tư tưởng trong não bộ. Ta có thể hồi tưởng ký ức để mà nhớ nhung luyến tiếc nếu ta muốn, nhưng ta không thể sống trong k‎ý ức được. Ký ức chỉ là một tư tưởng.

Tương lai cũng thế, chỉ là một tư tưởng, một sản phẩm của trí tưởng tượng. Tương lai không có thật.

Thời điểm có thật, không gian có thật, để ta có thể sống là “ ở đây, lúc này” (now and here). Thế giới thật để sống là “the now and here”.

Continue reading Chỉ có một nơi là ở đây, chỉ có một lúc là lúc này

Có ánh sáng le lói cuối đường hầm?

Chào các bạn,

Khi ta đang lần mò trong đường hầm tối đen dài đăng đẳng, chợt xuất hiện một tia sáng ở cuối đường hầm, đó là tia hy vọng. Đó là sự sống trở lại từ trong cõi chết.

Nhưng nếu lần mò hoài mà chẳng thấy một tia sáng le lói nào ở cuối đường hầm thì sao? Làm sao có được tia hy vọng khi con đường mình đang đi chỉ là một khoảng tối vô cùng?

Đây mới là câu hỏi chính cho chúng ta. Nếu bạn đang học năm thứ 3 đại học và “hy vọng” là sẽ xong cử nhân, thì hy vọng đó có nghĩa l‎ý gì? Bằng cử nhân hầu như là đã chắc trong tay bạn, chỉ còn phải đợi một năm nữa thôi. Hay chàng và nàng đang yêu nhau, thì “hy vọng” sang năm sẽ làm đám cưới có nghĩa lý gì?

“Hy vọng” chỉ thực sự có nghĩa lý khi bạn bị ung thư và hy vọng là bạn sẽ chiến thắng ung thư, hay vừa đi học tiểu học vừa phải mót khoai hàng ngày kiếm sống và hy vọng mai sau sẽ làm bác sĩ, hay chồng bạn có người yêu bên ngoài và bạn hy vọng là anh ta sẽ sáng suốt lại và quay về với bạn…

Continue reading Có ánh sáng le lói cuối đường hầm?

Tầm nhìn mắt chim

Chào các bạn,

Cái nhìn của con người chúng ta luôn luôn là cái nhìn trực diện, tức là nhìn thằng ra trước mặt. Thỉnh thoảng ngước lên trời ngắm mây một chút, hay cúi xuống đất tìm hòn sỏi, nhưng nói chung là cả đời ta nhìn thẳng đến trước. Nhìn trực diện thì ta chỉ có thể thấy cái gì trước mắt, cái gì sau đó là bị chắn. Vì thế ta có thể có vũ khúc Quán Âm Nghìn Tay, thấy chỉ một người nhưng hàng trăm cánh tay, dù là thực ra có hàng mấy mươi vũ công sắp hàng một trước mắt khán giả.

Muốn có được cái nhìn toàn cảnh ta phải có được cái nhìn mắt chim, tiếng Anh là bird’s eye view, tức là nhìn từ trên cao xuống. Nghĩa là ta phải ở trên đỉnh núi hay trên máy bay nhìn xuống.

Trong tư duy tinh thần cũng thế, nếu ta cứ theo kiểu nhìn trực diện trời sinh thì ta sẽ chẳng thấy gì ngoài mấy thứ hiện ra mấy thước trước mắt. Ta cần đưa mình lên một đỉnh điểm tinh thần cao hơn để có thể nhìn xuống và tư duy “toàn cảnh”.

Continue reading Tầm nhìn mắt chim

Điều gì làm hành động của ta tích cực?

Chào các bạn,

Trong thực hành tư duy tích cực đôi khi chúng ta không biết chắc là điều gì, việc gì, hành động gì làm ta tích cực và điều gì, việc gì, hành động gì làm ta tiêu cực. Học trò chưa thành thục môn tư duy tích cực rất hay lẫn lộn một hành vi tiêu cực với một hành vi tích cực, vì nhiều khi họ nghĩ rằng “Mình làm việc này sẽ làm cho thế giới bớt xấu hơn một chút, như vậy đó là hành vi tích cực.”

Lỗi lầm này rất dễ hiểu nếu ta suy nghĩ cẩn thận một chút. Nếu có một người ăn trộm, ta bắn hắn cho chết đi rồi nói: “Tôi đã trừ khử một tên ăn trộm cho thế giới”, và ta cho rằng đó là hành vi tích cực? Làm sao sát nhân trong trường hợp này lại có thể là tích cực được?

Continue reading Điều gì làm hành động của ta tích cực?

Tĩnh và động

Chào các bạn,

Tĩnh và động thì ai trong chúng ta cũng đều biết hết rồi. Ngồi yên suy tư là tĩnh, chạy nhảy là động. Nhưng khi nào thì ta tĩnh, khi nào thì ta động? Đây là câu hỏi của các chiến lược gia—khi nào thì thủ quân, khi nào thì xuất quân? Và đâu là gốc, đâu là ngọn—tĩnh hay động?

Hãy trả lời câu hỏi dễ trước:

Đâu là gốc, đâu là ngọn?

Nếu quan sát thế giới quanh ta, ta có thể thấy ngay cái gì là gốc, và cái gì là ngọn.

• Đại đương nổi sóng, nhưng không có đại dương thì không có sóng. Nước đại dương luôn luôn có đó và tự nước thì tĩnh lặng, chỉ khi có gió mặt nước mới thành sóng (và các tầng nước sâu vẫn lặng).

Continue reading Tĩnh và động

Năng lượng của tình yêu một chiều

 

    Thế giới là hậu quả của cuộc chiến giữa năng lượng tích cực và năng lượng tiêu cực.

Chào các bạn,

Quan sát các loài vật sống đoàn lũ thì ta thấy là, dù có ngoại lệ chút đỉnh đây đó, đại đa số loài vật đoàn lũ sống rất trật tự, hòa bình, và đùm bọc nhau rất chặt chẽ. Điều này rất dễ hiểu, vì sống đoàn lũ là để dựa vào nhau mà sống, cho nên tự nhiên là biết lo cho nhau và lo cho việc chung–phân công làm việc như ta thấy từ các loài nhỏ nhất như kiến, ong, mối… trở lên đến các loài lớn như voi, sư tử…

Nhưng loài người, dù là có một số bản tính của loài vật đoàn lũ, thì lại có vẻ như là ngoại lệ, vì sự chia rẽ, cạnh tranh và chiến tranh hủy diệt của loài người đối với nhau có vẻ là thông lệ sống của con người. Và ngay cả trong gia đình, thân tộc, bè bạn, dân tộc… thì sự hiện diện của tranh chấp và chia rẽ vẫn cực kỳ mạnh.

Continue reading Năng lượng của tình yêu một chiều

Cho một lễ Tình Yêu ngọt ngào

Chào các bạn,

Mùa để tôn vinh Tình Yêu đã đến. Valentine không chỉ còn là ngày lễ của các nước phương Tây mà giờ đây đã trở thành một ngày lễ ở khắp nơi trên thế giới, nhất là đối với các bạn trẻ – những người đang tìm kiếm tình yêu, hay đang trong vườn tình yêu, hay có thể đang ở những ngày đầu tiên để vun đắp cho khu vườn nhà mình ngày càng thêm đẹp.

Trong ngày lễ Tình Yêu năm nay, mình muốn chia sẻ với các bạn, nhất là các bạn nữ: Làm thế nào để cuộc sống của chúng ta luôn tươi vui, kể cả khi còn đang độc thân, lẫn khi đã có gia đình?

Khi bạn còn độc thân…

Continue reading Cho một lễ Tình Yêu ngọt ngào

Nụ cười vĩnh cửu – Thiền quán một bông hoa

Chào các bạn,

Đây là một bài tập Thiền giản dị, rất thông dụng trong các thiền viện, có thể giúp các bạn tìm được an lạc thường xuyên trong lòng. Đó là quán một bông hoa. Bài này có 2 phần hơi khác nhau: phần 1 là hoa bên ngoài, phần 2 là hoa trong tâm.

1. Hoa bên ngoài

• Ngồi thẳng lưng (xếp bằng, hay bán già, hay kiết già để thiền, hay ngồi trên ghế nơi bàn làm việc, ngồi cách nào cũng được, nhưng cần thẳng lưng, tay buông thỏng, hai bàn tay trên vế, cách nào cũng được).

• Thở đều đặn. (Ngồi thẳng lưng và thở đều đặn là để khí huyết lưu thông tốt và đều hòa, giúp tâm dễ tĩnh lặng).

• Một tay (phải hay trái đều được) cầm một bông hoa, hoa gì cũng được, đưa lên ngang mặt, thấp hơn tầm mắt một chút để có thể nhìn xuống, cách mắt chừng 3 tấc để dễ nhìn.

• Miệng hơi mỉm cười (để tạo cảm giác an lạc trong tâm).

Continue reading Nụ cười vĩnh cửu – Thiền quán một bông hoa

Nghệ thuật tư duy: Zoom in

Chào các bạn,

Rất thường khi, đọc một bài viết của ai đó ta có thể thấy tác giả viết lung tung, loạn cào cào, trước sau không đồng nhất, đọc xong người đọc chẳng nhớ được tác giả viết gì và muốn gì. Lý do không chỉ là tác giả không biết viết, mà là không biết kỹ luật suy nghĩ. Bài này đặc biệt dành riêng có các bạn tư duy kiểu cào cào—nhảy từ điều này sang điều kia liên tục, không ngừng, như con cào cào.

“Zoomi in” là từ của máy ảnh—kéo ảnh gần lại để tập trung vào một điểm cho rõ, để thấy rõ các nét trong ảnh. Muốn suy nghĩ tốt về một việc nào đó, chúng ta cần biết zoom in vấn đề đó trong đầu mình. Danh từ truyền thống gọi là tập trung tư tưởng vào điểm đó.

Continue reading Nghệ thuật tư duy: Zoom in

Nói thật đòi hỏi can đảm

Chào các bạn,

Nói thật đòi hỏi can đảm. Điều này thì ai trong chúng ta cũng đều đã có kinh nghiệm. Có nhiều chuyện ta không dám nói thẳng với ai đó, vì ta biết nói ra là ta có thể nhận phản ứng bất lợi. Và đã đôi khi trong đời, ta lãnh quả tạ vì ta đã nói thật điều gì đó. Ai lại chẳng trải qua một vài lần như thế.

Thế thì ta làm sao nhỉ? Làm sao để ta nói thật?

Khi định nói thật một điều gì, ta luôn luôn có vài yếu tố căn bản để chuẩn bị:

Continue reading Nói thật đòi hỏi can đảm

Sen trong bùn

Chào các bạn,

Chúng ta đều biết

Trong đầm gì đẹp bằng sen
Lá xanh bông trắng lại chen nhụy vàng
Nhụy vàng bông trắng lá xanh
Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn

Câu ca dao này đương nhiên là nói về sen, biểu tượng cho sự vượt thoát, vượt lên mức bùn nhơ và tỏ lộ bản thân thanh khiết đẹp đẽ.

Nhưng…

Có bao giờ chúng ta nghĩ rằng bùn với sen là một không? Cái đẹp của sen không phải là từ bùn mà ra sao? Và không phải là sen chỉ sống trong bùn sao? Lấy ra khỏi bùn là sen chết. Thế thì không phải là sen và bùn tuy hai mà một sao?

Continue reading Sen trong bùn

Sống chung với ngố

Chào các bạn,

Hôm qua trên kênh CNN có anh chàng này mang ra đủ thứ thống kê dò ý tại các nước Hồi giáo. Mình không nhớ hết các con số, nhưng đại khái là đại đa số dân chúng tại các nước đó chấp nhận tử hình bằng ném đá (thường là tội ngoại tình), phạt chặt tay cho tội ăn cắp, phụ nữ ra ngoài phải đeo khăn che mặt, tử hình cho tội bỏ đạo Hồi giáo, dùng luật trong Thánh Kinh Koran (sharia law) làm luật pháp quốc gia, v.v… Và anh chàng CNN kết luận đó là cuộc sống bất nhân, dã man, quỷ dữ, và tin rằng các nhóm cực đoan Hồi giáo luôn luôn quyết tâm thống trị thế giới để áp đặt cách sống Hồi giáo của họ, và khối Tây phương phải ủng hộ các chính quyền hoặc lãnh đạo trong khối Hồi giáo có khuynh hướng như Tây phương nắm quyền hành.

Continue reading Sống chung với ngố

Thiên Đường trong mắt em

 
Em ơi!

Nếu em có nhiều căng thẳng, lo âu và phiền muộn trong đời sống, thì em hãy đến Tu Viện Cát Tường! Tôi sẽ đưa em đi dạo một vòng trong cánh rừng xanh mát. Em sẽ có bình an và khỏe khoắn liền. Chúng mình sẽ rong chơi trên các đường mòn, mà không cần phải làm gì hết. Tôi đặt tên các con đường ấy là “Đường Xưa” để nhớ tới thầy tôi, mà cũng để nhớ tới Bụt. Thầy tôi viết về cuộc đời của Bụt như một con người biết thương, biết cảm, với bao nhiêu khó khăn, thử thách trong đời sống, nhưng Người vẫn sống thong dong, tĩnh lặng. Có Bụt là có tĩnh thức, có tình thương. Dọc con Đường Xưa, em sẽ thấy các thiền ngữ như:

Continue reading Thiên Đường trong mắt em

Hiểu biết liên hệ con người

Chào các bạn,

Hôm qua chúng ta nói đến hai điều quan trọng nhất mà người trí thức cần hiểu: “NGƯỜI và LIÊN HỆ giữa mọi người với nhau”. Hôm nay chúng ta nói thêm về liên hệ con người.

Nếu suy nghĩ kỹ một tí, chúng ta sẽ thấy TẤT CẢ mọi sinh hoạt của con người—mua bán, làm từ thiện, làm chính trị, dạy học, làm bác sĩ, làm thầy giáo, làm nhân công…–đều là các liên hệ con người, tức là một người làm gì đó cho một ha nhiều người khác. Ngay cả kinh tế quốc tế cũng chi là mua bán giữa người nước này với người nước kia, chính trị quốc tế cũng chỉ là xã giao hay chiến tranh giữa dân tộc này và dân tộc kia. Nếu hai tổng thống hai nước thích nhau thì liên hệ kinh tế và ngoại giao giữa hai nước tốt đẹp. Nếu hai tổng thống ghét nhau thì liên hệ kinh tế và ngoại giao xấu và có thể có chiến tranh giữa hai nước. Không có hoạt động nào của con người chúng ta mà không nằm trong “liên hệ con người”.

Continue reading Hiểu biết liên hệ con người