Chào các bạn,
Trong liên hệ con người, chữ “trung” là chính. Nếu ta liên doanh với bạn mở công ty, được một lúc thì cãi nhau mạnh ai đi đường nấy, hoặc nếu ta với bạn bè bất đồng ý kiến là nghỉ chơi, hoặc nếu ta với vợ/chồng gây gổ một lúc là ly dị, thì ta phải hỏi là ta có lòng trung hay không. Trong thế giới ngày nay, nhiều người có khuynh hướng xem thường chữ trung và chủ trương “vui thì ở, buồn thì đi. Lợi thì theo, lỗ thì bỏ”. Đó là điều rất thiếu thông minh, vì người không có lòng trung thì không có người bên cạnh mình khi gian khổ. Rất khó để thành công lâu dài.
Category Archives: trà đàm
Diệt trừ tập khí
Chào các bạn,
Tập khí là thuật ngữ của Phật giáo. Tiếng Phạn Pali là Vàsana. Tạm dịch là “các thói quen xấu”. Mình thường dùng từ “phản xạ” để diễn tả các thói quen xấu, vậy thì tập khí cũng có ý nghĩ gần như là phản xạ. Ví dụ: Ai nói đụng chạm thì nổi giận ngay dù không nói ra, và chẳng ăn uống gì được ít ra là một ngày. Ai nói hơi chạm đến Phật giáo của ta thì trù ếm thầm là người đó đọa địa ngục. Làm việc công là nghĩ đến chuyện mình sẽ được nổi tiếng. Các thói quen này đã nằm trong ta lâu ngày, có cơ hội là trỗi dậy hành động ngay lập tức, automatic, phản xạ, không cần suy nghĩ và không đợi suy nghĩ– đó là tập khí.
Chúng ta đã nói trước đây trong bài Giải thoát khỏi ngục tù, con người chúng ta chỉ là các thói quen tập hợp lại. Nếu phải phân loại mỗi người chúng ta là xấu hay tốt, hay hoặc dở, có lẽ ta chỉ cần xem đa số các thói quen của ta thuộc loại nào.
Đức hạnh của quốc gia
Chào các bạn,
Nói đến sức mạnh quốc gia là ta bước vào các loại nói chuyện mà người ta gọi là chính trị. Và nói đến chính trị thì có lẽ là đại đa số chúng ta liên tưởng đến dối trá, láu cá, áp bức, chửi bới, và đánh nhau. Các thông tin và spam trên Internet, nếu có mùi chính trị, thì đương nhiên các bạn đều thấy là 10 điều may ra chỉ có một điều là đáng tin, 9 điều khác là dối trá. Đó là một chuyện rất đáng buồn.
Trong văn hóa của ta, hầu như khi nói đến chính trị là chúng ta có khuynh hướng hành xử như một đám côn đồ với nhau, cũng như nói đến thương mãi là ta có khuynh hướng nghĩ đến lươn lẹo.
Rất đáng tiếc.
Chính trị là quản “trị” quốc gia một cách công “chính”. Nhưng chúng ta xử về chính trị như là tà trị. Và đương nhiên là vì ta bàn chính trị và làm chính trị như là tà trị, quốc gia chỉ có thể phát triển như nhà cửa của một đám côn đồ.
Bạn tự hạ giá đến mức nào?
Chào các bạn,
Các công tý buôn bán thường hay có các dịp bán hạ giá gọi là “on sale” (gọi tắt là “sale”), vì lý do tiếp thị, hoặc đôi khi hàng ứ đọng phải hạ giá để dành chỗ cho hàng mới. Hạ giá có thể 5%, 10% đến 75%, hay đôi khi có thể hơn. Tuy nhiên, Walmart, công ty bán-lẻ-giá-thấp lớn nhất thế giới hiện nay, không bao giờ hạ giá. Công ty chỉ có một giá cho một món hàng và không có các ngày “on sale” bao giờ.
Tại sao?
Vì Walmart nói: Hàng của chúng tôi ngày nào cũng hạ đến đáy, không thể hạ thêm được nữa, không sale không siếc gì hết.
Ngày Phụ Nữ các anh làm các chuyện “phụ nữ” hàng ngày—làm bếp, giặt giũ, chùi rửa, chiều chuộng bác bà các cô hết mình. Xem ra mỗi năm các anh có một ngày “on sale” đối với các chị.
Tình và tâm
Chào các bạn,
Có lẽ là đa số chúng ta đều đã có kinh nghiệm về tình yêu nam nữ. Khi chàng và nàng yêu nhau, hai người chỉ cần ngồi gần nhau là đã thấy lòng an lạc. Đôi khi chỉ cần ngồi yên lặng mà không cần phải nói năng chi. Đó là một an lạc và tĩnh lặng thật sự.
Dĩ nhiên vấn đề của tình yêu là sau những lúc an lạc đó là những sóng gió, nhức buốt.
Vì sao?
Vì con người chúng ta có những trái tim xung động. Khi hai trái tim cùng tĩnh lặng thì an lạc, khi có một điều gì đó làm cho một trái tim xung động, rồi lây sáng sang trái tim kia để cả hai cùng xung động, thì sóng gió trỗi lên trên mặt hồ tĩnh lặng.
Việc thiện, việc ác
Chào các bạn,
Đôi khi chúng ta không chắc việc ta làm là thiện hay ác, tốt hay xấu. Đôi khi khác ta lại tưởng việc ta làm là thiện, trong lúc chúng là việc ác. Bài này nhằm chia sẻ một công thức giản dị, thô sơ nhưng khá chính xác, để giúp chúng ta phân định việc thiện việc ác cho các hành động hàng ngày của chúng ta.
A. Các quan niệm sai lầm về việc thiện việc ác
Nhưng trước khi đi vào công thức đó, chúng ta hãy xét qua một vài quan niệm sai lạc về việc thiện việc ác.
Điều không thể thiếu: Phút tĩnh lặng trong ngày
Chào các bạn,
Trong việc luyện tâm, không có, không có, không có điều gì quan trọng bằng một khoảng thời gian nhỏ để tĩnh lặng trong ngày. Rất tiếc là điều này ngày nay gần như hoàn toàn biến mất trong dòng kiến thức của đại đa số người. Chúng ta làm việc, về nhà, lo con cái ăn uống, xem TV, rồi đi ngủ, sáng sớm dậy ăn sáng thật nhanh để chạy đi làm. Trong thế giới “hiệu năng” ngày nay, mỗi phút trong ngày đều phải sử dụng vào một việc nào đó. Phút tĩnh lặng, chẳng làm gì cả, cho nên không có trong lịch.
Thỉnh thoảng một vài chuyên gia nói đến nghỉ ngơi. Xem các chương trình giải trí trên TV, nghe nhạc mỗi đêm, là nghỉ ngơi. Ở nơi yên lặng cũng có thể là một cách nghỉ ngơi. Nhưng nghỉ ngơi hay yên lặng vẫn không là tĩnh lặng. Nếu ta có đủ thứ tư tưởng hay cảm xúc chạy huyên náo trong đầu, thì nghỉ ngơi hay yên lặng vẫn không tạo ra tĩnh lặng.
Rất ít người nói đến tĩnh lặng thực sự ngày nay. Nhưng, như chúng ta sẽ thấy dưới đây, vài phút tĩnh lặng trong ngày rất cần thiết trong việc quản lý tâm ta.
Continue reading Điều không thể thiếu: Phút tĩnh lặng trong ngày
Quy luật và ngoại lệ
Chào các bạn,
Các quy luật sống trên đời đều cần uyển chuyển đôi khi, vì đòi hỏi của thực tế đời sống. Ví dụ: “Tuân lệnh cấp trên” là một quy luật làm việc. Nhưng chẳng lẽ cấp trên bảo đi ăn cướp hay đi giết người cũng tuân lệnh sao? Cho nên ta phải uyển chuyển, không thể cứ nhắm mắt làm theo lệnh cấp trên khi cấp trên bảo ta làm điều phi pháp. Để xử lý các trường hợp đặc biệt mà quy luật bình thường không dùng được, chúng ta có các ngoại lệ cho quy luật.
“Phải…, trừ khi…”
“Phải…” là quy luật. “Trừ khi…” là ngoại lệ của quy luật.
Bạn có biết nghe không?
Chào các bạn,
Bạn là một kỹ sư vi tính trong một công ty IT lớn. Làm việc chăm chỉ, bận rộn quanh năm. Vợ bạn ở nhà lo cho cậu con yêu của hai người, mới 3 tuổi. Bạn lo lắng đầy đủ cho vợ con. Mỗi năm cả nhà đi nghỉ hè một lần. Ngày Phụ Nữ đưa vợ con đi ăn, đi chơi… Nói chung là bạn làm tốt bổn phận làm chồng. Nhưng một ngày bạn nghe vợ bạn nói là nàng không vui với cuộc sống hiện tại. Có lẽ là bạn sững sốt. Bạn hỏi lý do và nàng nói là cảm thấy cuộc đời thiếu ý nghĩa. Bạn bực mình và cảm thấy xúc phạm vì “Tại sao một người vợ lại có thể nói thế với một người chồng luôn làm tròn bổn phận như mình?”
Hiện tượng này xảy ra thường hơn là chúng ta bằng lòng xác nhận. Không những giữa vợ chồng, mà còn giữa bố mẹ con cái, thầy cô học trò, bạn bè, anh chị em, nhân viên cùng phòng, xếp và nhân viên… Nói chung là giữa mọi loại người. Vấn đề căn bản là: Một người nói đến cảm xúc của mình, người kia lập tức cảm thấy xúc phạm và trả lời bằng cách chứng minh là người nói đã sai!
Cảm ơn
Chào các bạn,
Từ “cảm ơn” ngắn ngủi và giản dị, thường có hậu quả như phép lạ. Nhưng rất nhiều người không biết sự thật hiển nhiên này, nhất là dân Việt chúng ta, trong nền văn hóa Việt ít cảm ơn.
Chúng ta đang nói đến hai chữ “cảm ơn”, không phải chỉ là sự biết ơn. Từ “cảm ơn” bao gồm 2 điều trong đó: (1) Ta biết ơn ai đó đã làm gì đó cho ta, và (2) ta tạ ơn bằng cách nói lên hai chữ “cảm ơn”.
Yêu chất lượng
Chào các bạn,
Mỗi ngày ta nghe và đọc chữ “chất lượng” chắc cũng vài mươi lần, từ các bảng quảng cáo tiếp thị dọc đường đến các bài báo về thương mãi, kinh tế, và quản lý. Khỏi nói thì ai trong chúng ta cũng yêu chất lượng—mua hàng gì thì “chất lượng” cũng luôn luôn là điều quan tâm hàng đầu.
Nhưng đó là khi ta là “người tiêu thụ”. Câu hỏi, là khi ta là nhà sản xuất, ta yêu chất lượng đến mức nào?
A. Chất lượng trong nền kinh tế
Nếu ta là nhà sản xuất, đương nhiên ai trong chúng ta cũng đều biết là chất lượng là một trong hai yếu tố quyết định sự thành bại của sản phẩm—chất lượng và giá cả. Tuy biết vậy, nhưng các bạn có thể thấy nhan nhản hàng ngày rất nhiều người làm thương mãi mà không hề có đủ chất lượng. Tại sao?
1. Không biết “sản phẩm” mình bán là gì
Nếu bạn mở một quán phở, sản phẩm bạn bán là gì?
Đương nhiên đó là phở và mùi vị của phở. Chủ quán nào cũng biết điều này. Nhưng rất nhiều chủ quán không biết nhiều thứ khác.
Bị làm việc vặt ?
Chào các bạn,
Nếu bạn đắt đầu nhận công việc tại một công ty mới, và bạn “bị” giao các công việc vặt vãnh dưới tầm khả năng của bạn, và lại bị quản lí hơi nhiều, bị chỉnh chỗ này chỗ kia lung tung, thì đừng bực bội và tự ái là ma cũ đì ma mới. Vì theo thông lệ quản lí thì nó phải như vậy.
Khi bạn bắt đầu công việc tại một công ty mới, dù là loại công việc bạn đã có kinh nghiệm rất nhiều, mỗi công ty luôn có một cách làm việc khác các công ty khác, đó là chưa kể những người làm việc hoàn toàn khác người của các công ty khác. Người lãnh đạo, như trưởng phòng, thường phải giúp nhân viên mới biết rất rõ về công việc và cách làm việc của công ty, cũng như cá tính của mỗi người trong phòng. Và không cách nào hay hơn là giao cho người mới làm các việc vặt vãnh.
Nhưng tại sao là các việc vặt vãnh trước? Thưa vì:
Đạo đức là gì và quan trọng thế nào đến sự nghiệp của bạn?
Chào các bạn,
Giả sử bạn là giám đốc nhân viên của một công ty đang đi tuyển thêm nhân viên cho công ty, thì trong các đặc điểm sau đây của một người, điều gì quan trọng nhất cho bạn trong việc tuyển mộ: kinh nghiệm, bằng cấp, thành thật, thông minh, teamwork, khiêm tốn, làm việc siêng năng, nói năng hoạt bát…?
Có lẽ bạn sẽ muốn trả lời “Mọi yếu tố đều quan trọng” (chọn hết cho chắc ăn 🙂 ) Tất nhiên là như thế, tuyển nhân viên thì tìm người càng có nhiều cái tốt càng hay. Nhưng bạn vẫn phải biết đâu là ưu tiên một đâu là ưu tiên hai trong các yếu tố tuyển chọn, vì thường xuyên là rất ít ứng viên hội đủ tất cả mọi điều kiện lý tưởng bạn muốn.
Continue reading Đạo đức là gì và quan trọng thế nào đến sự nghiệp của bạn?
Làm thế nào để mở mang trí tuệ
Chào các bạn,
Rất nhiều người có bằng cấp cao nhưng lại rất ngớ ngẩn. Điều này có thể thấy rõ ràng nhất trong các môn học về liên hệ con người—triết học, chính trị học, kinh tế học, xã hội học… Rất dễ cho bạn gặp một người có tiến sĩ chính trị học, chẳng hạn, nói về chính trị nước nhà như người từ trên mặt trăng mới đến. Hay người có tiến sĩ kinh tế hoàn toàn không thể nói đến một kế hoạch phát triển nông thôn nghe lọt tai. Điều gì đã xảy ra với kiến thức của các vị này?
Người ta thường nói đến thiếu cập nhật kiến thức. Điều này cũng đúng một phần. Tuy nhiên, trong thời đại Internet này, cập nhật kiến thức là chuyện không khó khăn lắm. Gặp vấn đề nào không hiểu, chỉ cần Google vài phút là bạn có ngay một lố bài vở để đọc và cập nhật kiến thức.
Điều thông thường nhất làm cho các quý vị trí thức thiếu kiến thức lầ một đầu óc hạn hẹp, nhiều thành kiến, không rộng mở, nhìn bất kì vấn đề gì trong xã hội cũng nhìn qua một ống thổi lửa nhỏ xíu, cho nên chẳng thấy gì được. (Ống thổi lửa là một ống tre, đường kính chừng 3cm và dài chừng 3 tấc, người ở quê nấu bếp than hay bếp củi dùng để thổi lửa).
Bạn sân hận đến mức nào?
Chào các bạn,
Sân hận mà một trong ba độc làm hại con người (hai độc kia là tham lam và ngu dốt, bộ ba “tham sân si”). Sân là giận dữ, nóng giận, anger, angry. Hận là ghét, thù, hate, hatred. Và khỏi nói thì ai trong chúng ta cũng biết là người đầu tiên bị sân hận của ta hại là chính ta: sân hận làm ta ngủ không được, ăn không được, không bình tâm làm được việc gì, lúc nào cũng căng trong đầu, bực tức, stress… từ từ đưa đến động tim, đột quị, đau bao tử, tăng huyết áp, điên, và đủ chứng bệnh giết người khác. Thế nên mới gọi là độc–độc ở trong người ta thì hại ta đầu tiên.
Ai trong chúng ta cũng sân hận, chỉ là nhiều hay ít. (Bậc thức giả đã giác ngộ là người không còn độc nào sót lại trong mình). Nhưng có lẽ điều ít ai trong chúng ta nhận ra là chúng ta sân hận đến mức nào, sâu đến đâu, và rộng đến đâu.
Đọt Chuối Non 