Category Archives: trà đàm

Chánh ngữ

Chào các bạn,

Một anh chàng Mỹ ngu dốt, lừa bịp diễn viên và cả nhóm đóng phim, làm một cuốn phim sỉ nhục tiên tri Mohamed của Hồi giáo. Thế là bạo động chống Mỹ xảy ra trong toàn khối Ả Rập. Một Đại Sứ Mỹ đã bị chết. Nhiều người đã chết. Và có lẽ còn nhiều người sẽ chết.

Nhưng anh chàng Mỹ này được xem như chẳng có tội gì cả, vì đó là freedom of expression, tự do ngôn luận.

Mình nghĩ là quốc gia nào cũng nên có luật chống “Ngôn ngữ và hành vi có tính cách nhục mạ” và “Ngôn ngữ và hành vi phá hoại hòa bình” vì tự do ngôn luận không nên là tự do sỉ nhục người khác, nhất là sỉ nhục cả một tôn giáo, và tạo ra chiến tranh như thế.

Continue reading Chánh ngữ

Bếp lửa

 

Chào các bạn,

Hôm nay mình đến thăm gia đình em Brigin học sinh cũ nhà Lưu Trú sắc tộc, bố em đang đau nặng gia đình em ở bên xóm Đào thuộc Giáo xứ Buôn Hằng. Mình nhờ em Zeen cũng là bạn học cùng lớp với em Brigin chở đi, vì đường trong Buôn mình thấy cứ giông giống nhau, đến hôm nay ở hơn một tháng rồi mà mình vẫn chưa biết đường đi đâu cả!

Biết mình đến thăm người bệnh, họ dẫn mình vào nhà bếp. Mình thấy bên cạnh bếp lửa là giường của ông. Thời gian đầu khi mình chưa tiếp xúc nhiều với gia đình các em, mỗi lần đến thăm nhà ai thấy người già,hoặc người đau, người yếu… trong gia đình bị nằm dưới bếp mình thấy sao mà tội họ quá. Nhìn thấy cảnh này mình nghĩ sao gia đình lại đối xử tệ với người già người đau ốm như vậy? Sao họ lại không biết thương những người thân của họ…

Continue reading Bếp lửa

Từ bi và Cá nhân con người (Phần 6)

Tác giả: Đạt Lai Lạt Ma
Dịch giả: Phạm Thu Hương

Bạn bè và kẻ thù

Tôi phải nhấn mạnh một lần nữa rằng chỉ nghĩ lòng từ bi cùng với tính lý trí và nhẫn nại là tốt thì sẽ chưa đủ để phát triển các phẩm chất này. Chúng ta phải chờ các khó khăn xảy ra rồi sau đó cố gắng thực hành chúng.

Và ai là người tạo những cơ hội như thế? Chẳng phải bạn bè chúng ta, hiển nhiên, mà là kẻ thù của chúng ta. Họ là những người cho chúng ta nhiều rắc rối nhất. Vì lẽ đó, nếu chúng ta thực lòng muốn học, chúng ta phải xem kẻ thù là người thầy tốt nhất của chúng ta!

Continue reading Từ bi và Cá nhân con người (Phần 6)

Lòng “hỉ”

Chào các bạn,

Bốn trái tim vô lượng (tứ vô lượng tâm) của nhà Phật là từ, bi, hỉ, xả. Từ là đem vui, bi là cứu khổ, hỉ là vui cái vui của người, và xả là tâm bình đẳng và vô chấp.

Chúng ta nghe nói rất nhiều về từ bi và xả bỏ, nhưng rất ít khi nghe nói đến hỉ. Có lẽ vì hỉ nói thì nghe rất dễ–chia vui với người—nhưng làm thì rất khó.

Rất nhiều người từ bi—yêu thương mọi người, giúp đỡ mọi người—nhưng chẳng thể thực sự chia vui (hỉ) với người được, vì trong lòng thường có nhiều ganh tị. Thấy bạn lên chức thì không vui, dù là vẫn yêu bạn. Thấy người quen làm ăn thành công lớn, thì lòng cảm thấy ganh tị. Thấy bạn được nổi tiếng trên TV, thì lòng thấy bất an…

Continue reading Lòng “hỉ”

Đi bằng tay

 

Chào các bạn,

Ảnh minh họa

Đọc bài “Chiến thắng sốt tê liệt” của anh Hai làm mình nhớ đến một người ở Lâm Đồng – Đà Lạt trong dịp mình đến thăm gia đình em Nai Kiều, em là nữ học sinh Lưu Trú lớp 10 và là sắc tộc Khor gia đình em định cư ở Lâm Đồng – Đà Lạt.

Tuy đi chuyến xe sớm nhưng không thể về trong ngày được vì em ở xa, nên hôm đó mình và các chị phải ngủ lại qua đêm tại nhà em. Đây là làng người sắc tộc Khor sinh sống, và vì ở gần người kinh lại là xứ trồng rau nên anh em đồng bào ở đây cũng biết trồng rau. Đặc biệt họ trồng củ năng, củ sấu rất nhiều. Nhờ chuyến đi này mình mới biết rõ củ năng củ sấu, từ trước đến giờ chỉ nghe, chứ thấy thì chỉ thấy khi người ta đã chế biến phơi xấy đẹp đẽ rồi.

Continue reading Đi bằng tay

Từ bi và Cá nhân con người (Phần 5)

Tác giả: Đạt Lai Lạt Ma
Dịch giả: Phạm Thu Hương

Làm thế nào chúng ta có thể bắt đầu

Chúng ta nên bắt đầu bằng cách loại bỏ hai trở ngại lớn nhất đối với lòng từ bi: tức giận và hận thù.

Như tất cả chúng ta đều biết, tức giận và hận thù là những cảm xúc vô cùng mạnh mẽ và có thể lấn át toàn bộ tâm trí của chúng ta. Tuy nhiên, chúng có thể được kiểm soát. Song, nếu chúng không được kiểm soát, những cảm xúc tiêu cực này sẽ gây tai hại cho chúng ta – mà chúng chẳng cần phải cố gắng chút nào! – và làm trở ngại quá trình tìm kiếm của chúng ta về hạnh phúc của một tâm hồn yêu thương.

Thế nên khi bắt đầu, thật hữu ích để nghiên cứu tức giận có giá trị gì hay không.

Continue reading Từ bi và Cá nhân con người (Phần 5)

Không phải là bạn biết gì mà là biết ai

Chào các bạn,

Câu tiếng Anh là “It’s not what you know but who you know”. Bí quyết thành công không phải là bạn biết gì mà là bạn biết ai.

Cả nghìn sinh viên ra trường mỗi năm. Thường là những sinh viên quen biết nhiều người, có nhiều người thương, là những sinh viên có việc sớm nhất và việc tốt nhất.

Ở sở làm, những người ăn nói tốt nhất với mọi người, làm việc tốt nhất với mọi người, được nhiều người thích nhất, đặc biệt là nhiều sếp thích nhất, là người sẽ lên vù vù. Và sẽ thành lãnh đạo.

Continue reading Không phải là bạn biết gì mà là biết ai

Thiên đàng và hỏa ngục

Chào các bạn,

Hôm nay mình có việc ghé vào nhà Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột, vào đến sân thấy các em nữ đang ngồi phân loại chôm chôm còn các em nam đang hái chôm chôm trên cây thật vui vẻ.

Khuôn viên nhà Lưu Trú sắc tộc rộng gần 1ha trong đó trồng được 280 cây chôm chôm nhãn đường rất ngon, và thời điểm này đang là cuối mùa thu hoạch chôm chôm của nhà.

Gặp lại mình các em rất vui, xúm xít lại hỏi đủ mọi thứ chuyện. Đang nói chuyện mình nghe tiếng chào phía sau và quay lại thấy em Y Blinh làm mình nhớ lại chuyện hai năm về trước.

Continue reading Thiên đàng và hỏa ngục

Từ bi và Cá nhân con người (Phần 4)

Tác giả: Đạt Lai Lạt Ma
Dịch giả: Phạm Thu Hương

Phát triển lòng từ bi

Vài người bạn nói với tôi rằng, dù yêu thương và lòng từ bi đều kỳ diệu và tốt đẹp, nhưng cả hai không thực sự liên quan với đời. Thế giới chúng ta, họ nói, không phải là nơi mà những niềm tin như thế có nhiều ảnh hưởng hay nhiều sức mạnh. Họ cho rằng giận dữ và hận thù là một phần rất lớn trong bản chất con người đến nỗi nhân loại sẽ luôn luôn bị thống trị bởi chúng.

Tôi không đồng ý.

Con người chúng ta tồn tại trong hình dạng hiện tại khoảng một trăm ngàn năm. Tôi tin rằng nếu trong suốt thời gian này, tâm trí con người chủ yếu bị kiểm soát bởi giận dữ và hận thù, thì tổng dân số chúng ta sẽ giảm đi.

Continue reading Từ bi và Cá nhân con người (Phần 4)

Sợ chết?

Chào các bạn,

Hôm nay mình và bà xã đến nhà quàn viếng thăm mẹ của một người bạn vừa qua đời.

Sự thật là dù người ta nói chết là về một kiếp khác, hay về với Chúa, v.v… thì sự chết vẫn luôn là một bí mật đối với ta. Và dù thiên hạ có viết lách và thuyết giảng về đủ mọi thứ hay thứ tốt về cái chết, thì các đám tang thường rất là chán—áo quần tang chế trắng toát hay đen thui, mọi người mặt mày méo xẹo, khóc lóc tưng bừng, và ai cũng chia buồn, chẳng ai chia vui…

Nói gì thì nói, thiên hạ vẫn luôn luôn xem sự chết là một điều kinh khủng, và đa số mọi người đều sợ chết.

Continue reading Sợ chết?

Lớn lên con làm bác sĩ

 

Chào các bạn,

Có lần mình đến thăm Mái Ấm Tình Thương ở Đường Phan Bội Châu – Tp. Buôn Ma Thuột, do nhà nước quản lý.

Tuy lần đầu tiên mình đến nhưng các em đã đón mình với những nụ cười thật hồn nhiên, đơn sơ cùng với ánh mắt thân thương.

Gặp các em mình thấy thương các em thật nhiều, còn nhỏ nhưng các em đã thiếu thốn tình thương yêu của cha, vòng tay âu yếm của mẹ, nhưng không vì thế mà các em mất đi sự chân thành cởi mở.

Dẫu biết rằng sự khao khát có được niềm vui trẻ thơ như bao người bạn cùng trang lứa, khao khát có được một mái ấm gia đình, được đón nhận tình yêu thương âu yếm của cha của mẹ sau những buổi tan trường hay được ăn những bữa cơm thanh đạm, đầm ấm bên cha bên mẹ và những người thân là điều khó thực hiện… Mặc dầu vậy mình vẫn cảm nhận nơi các em một sức sống yêu thương cảm thông và chia sẻ khi các em cùng vui chơi bên những người bạn.

Continue reading Lớn lên con làm bác sĩ

Từ bi và Cá nhân con người (Phần 3)

 

Tác giả: Đạt Lai Lạt Ma
Dịch giả: Phạm Thu Hương

Nhu cầu yêu thương của chúng ta (tiếp theo)

Tiếp đến là giai đoạn quan trọng của sự phát triển não bộ từ thời điểm sinh ra đến ít nhất ba hoặc bốn tuổi, trong suốt thời gian đó sự tiếp xúc cơ thể một cách âu yếm là yếu tố quan trọng nhất cho sự phát triển bình thường của em bé. Nếu em be không được bồng bế, ôm chặt, âu yếm, hay yêu thương, sự phát triển của em bé sẽ bị ảnh hưởng và bộ não của em sẽ không hoàn thiện đúng mức.

Bởi vì một em bé không thể sống sót mà không có sự chăm sóc của người khác, nên yêu thương là nguồn nuôi dưỡng quan trọng nhất của em bé. Hạnh phúc thời thơ ấu, sự dịu bớt những nỗi sợ sệt của em bé và sự phát triển lòng tự tin của em, tất cả đều phụ thuộc trực tiếp vào yêu thương.

Ngày nay, nhiều em bé lớn lên trong những gia đình không được hạnh phúc. Nếu chúng không nhận được những tình cảm thực sự, trong cuộc sống về sau những em bé này hoạ hoằn lắm mới yêu thương cha mẹ và thường thấy khó yêu thương người khác. Điều này hết sức buồn.

Continue reading Từ bi và Cá nhân con người (Phần 3)

Không lo sợ

Chào các bạn,

Chúng ta có rất nhiều nỗi sợ trong ngày—sợ tai nạn, sợ sếp rầy, sợ bị sa thải, sợ khi báo chí quất mình, sợ khi nhà nước có chuyện với mình, sợ thiếu tiền, sợ bị bệnh, sợ thi rớt…

Sợ là cảm xúc thường xuyên nhất của con người. Nhiều người có thể ít giận, ít tức, nhưng sợ thì vẫn sợ thường xuyên.

Continue reading Không lo sợ

Từ bi và Cá nhân con người (Phần 2)

 

Tác giả: Đạt Lai Lạt Ma
Dịch giả: Phạm Thu Hương

Nhu cầu yêu thương của chúng ta (Phần 1)

Xét cho cùng, lý do tại sao yêu thương và lòng từ bi mang lại hạnh phúc lớn nhất đơn giản là bản chất chúng ta nuôi dưỡng yêu thương và lòng từ bi lên trên mọi thứ khác. Nhu cầu yêu thương nằm tại chính nền móng của sự hiện hữu của con người. Nhu cầu yêu thương là kết quả từ sự phụ thuộc hỗ tương sâu sắc mà tất cả chúng ta cùng chia sẻ với người khác.

Dù một cá nhân có năng lực và kỹ năng đến mấy đi nữa, chỉ có một mình, anh ta hoặc cô ta sẽ không sống sót nổi. Dù một người có thể cảm thấy mạnh mẽ và tự chủ trong giai đoạn sung túc nhất của cuộc đời đến mấy đi nữa, khi người ấy bị bệnh hoặc lúc còn rất nhỏ hoặc lúc rất già, người ấy phải phụ thuộc vào sự hỗ trợ của những người khác.

Continue reading Từ bi và Cá nhân con người (Phần 2)

Tự tin – Con người giữa xã hội

Chào các bạn,

Nếu nói về luyện tâm, có thật nhiều khó khăn, nhưng có lẽ khó khăn lớn nhất và căn bản nhất cho nhiều người có lẽ là nhận định chỗ đứng của con người nhỏ bé của chúng ta trong xã hội quanh ta. Vấn đề của đa số chúng ta là xã hội quanh ta quá lớn đối với ta- nhà nước thì cao quá, tôi phó thường dân thấp cổ bé họng; xã hội nhiều gian dối quá, tôi chẳng làm gì hơn được; nhiều tệ nạn xã hội quá, tôi làm gì được?…

Nói chung, đó là một loại tư tưởng bất lực và tuyệt vọng.

Mình gọi đó là tiêu cực.

Continue reading Tự tin – Con người giữa xã hội