Category Archives: Lịch sử

Lật lại những câu chuyện lịch sử “nhạy cảm” trong chiến dịch Mậu Thân 1968

 
Dân tríĐã có nhiều nguồn tin trái chiều về những cuộc thảm sát trả thù đẫm máu bên trong thành Huế sau khi Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam chiếm được cố đô. Chính sự đẫm máu thảm khốc, trong một thời gian dài, người ta né tránh nhắc đến chiến dịch Mậu Thân năm 1968.
 

Quyết liệt vì Hoàng Sa

 
Thanh NiênNgày này cách đây đúng 39 năm, Trung Quốc dùng vũ lực cưỡng chiếm toàn bộ quần đảo Hoàng Sa. Hành động phi pháp ấy đã vấp phải sự kháng cự mãnh liệt của người Việt Nam và sự lên án mạnh mẽ của thế giới.

bando
Bản đồ Hải chiến Hoàng Sa 1974. Các chiến hạm VNCH (ảnh nhỏ) – Đồ họa: Hồng Sơn
Continue reading Quyết liệt vì Hoàng Sa

Không “hố sâu thực sự”

 
Tuổi trẻLTS: “Không ai có thể đi đến tương lai một cách vững chắc nếu không hiểu trung thực về quá khứ, nhất là một quá khứ mà chúng ta can dự và có phần cộng đồng trách nhiệm” (sách Bên thắng cuộc – Huy Đức).

tt3

Một số bài báo của tác giả Lưu Đình Triều đăng trên Tuổi Trẻ tháng 12-2004

Continue reading Không “hố sâu thực sự”

Bài học Cao Lỗ

 

DCN – Hiểu thêm về Cao Lỗ trong Lĩnh Nam Chích Quái – Truyện thần đá Cao Lỗ

Thanh NiênBáo cáo khoa học trong hội thảo Cao Lỗ – danh tướng thời dựng nước hôm qua 16.1 tại Hà Nội không chỉ làm sáng tỏ tài năng quân sự của ông, mà còn cho thấy việc mất nước thời Cao Lỗ là do mất cảnh giác chứ không phải vìtiềm lực quân sự.

“Chuyện Cao Lỗ chế tạo nỏ Liên Châu phần nhiều được phản ánh qua truyền thuyết dân gian đượm màu thần thoại”, PGS-TS Lê Đình Sỹ, nguyên Phó viện trưởng Viện Lịch sử quân sự, cho biết. Tuy nhiên, với các nghiên cứu thư tịch, khảo cổ học gần đây, bức màn huyền thoại về nỏ thần Cao Lỗ đã được vén lên.

 Mũi tên đồng Cổ Loa trưng bày tại Viện Bảo tàng lịch sử Việt Nam
Mũi tên đồng Cổ Loa trưng bày tại Viện Bảo tàng lịch sử Việt Nam

Continue reading Bài học Cao Lỗ

Kỳ bí lời nguyền trai gái hai làng không được kết duyên

 
Lao ĐộngCách trung tâm thủ đô chừng 20 cây số, hai làng Cổ Loa, Dục Tú (huyện Đông Anh) vẫn mang trong mình những nét riêng vốn có của làng quê Việt, với những dòng sông, con kênh và cả những câu chuyện truyền lại từ bao đời nay. Đáng chú ý và lạ lùng nhất là lời nguyền đưa đến định mệnh: Trai – gái hai làng không được lấy nhau.
 
Kỳ bí lời nguyền trai gái hai làng không được kết duyênDòng Hoàng Giang và bờ đất cũng là phân giới giữa hai xã Cổ Loa – Dục Tú.
  Continue reading Kỳ bí lời nguyền trai gái hai làng không được kết duyên

‘Clip 10 phút lịch sử Việt Nam đánh thức Bộ Giáo dục’

 
VnExpressClip toàn cảnh lịch sử Việt Nam của nhóm sinh viên có sự sáng tạo, ứng dụng tốt, đánh thức Bộ GD&ĐT quan tâm hơn đến việc giảng dạy trực quan trong các môn học”, nhà sử học Dương Trung Quốc chia sẻ với VnExpress.

Clip toàn cảnh lịch sử Việt Nam gây ‘sốt’
 

Nhà sử học Dương Trung Quốc cho hay đang kiểm tra lại các mốc lịch sử trong clip 10 phút để giúp nhóm sinh viên hoàn thiện các sự kiện một cách chính xác. Ảnh: Hoàng Hà.

Rất bất ngờ khi xem clip dài 10 phút về lịch sử Việt Nam, ông Dương Trung Quốc khẳng định đây là việc làm đáng biểu dương của nhóm sinh viên đồ họa. “Công nghệ nghe nhìn hiện đại có tác động to lớn đến học sinh, tuy nhiên kiến thức trong đó phải chuẩn mực như sách giáo khoa mới có thể đưa vào chương trình giảng dạy”, ông Quốc nói và cho hay đang xem lại các mốc lịch sử để giúp nhóm bạn trẻ hoàn thiện kiến thức, đảm bảo tính chính xác. Continue reading ‘Clip 10 phút lịch sử Việt Nam đánh thức Bộ Giáo dục’

Phát lộ chưa từng thấy tại Hoàng Thành Thăng Long

 
VietNamNet “Đường nước bằng gạch “khổng lồ” chưa bao giờ thấy trong bất cứ di tích khảo cổ nào ở Việt Nam kể cả khu vực Hoàng thành Thăng Long”, báo cáo sơ bộ của Viện bảo tồn di tích về các hố thăm dò khảo cổ học mới gần đây tại khu vực Hoàng Thành Thăng Long nhận định.
 

 

Trong cuộc hội thảo báo cáo sơ bộ kết quả thăm dò khu vực chính điện Kính Thiên năm 2012 sáng 26/12, Viện Khảo cổ học đã bất ngờ tiết lộ một dấu tích kiến trúc thời Lý đích thực ở khu vực bắc Đoan Mô. Đó là đường nước lớn xây hoàn toàn bằng gạch vuông, gạch bìa có hai hàng gỗ đóng sát hai bên phục vụ chống lún với các dấu hiệu kiến trúc thời Lý hứa hẹn một công trình kiến trúc rất hoành tráng chưa từng có tại Việt Nam.
Đường cống thoát nước khổng lồ thời Lý – phát hiện mới tại Hoàng Thành Thăng Long.

Công trình này được phát lộ và có kích thước lớn chạy dọc suốt theo hướng Bắc – Nam, lại có nhánh chạy về phía Tây đổ nước vào đường nước lớn thời Lý phía dưới nên việc tìm cách khai quật để lý giải quy mô, chức năng của di tích gặp khá nhiều khó khăn. Continue reading Phát lộ chưa từng thấy tại Hoàng Thành Thăng Long

Những cánh thư bi tráng gửi về từ chiến trường

 
Dân tríNhững bức thư úa màu thời gian, không còn nguyên vẹn vì bom đạn nhưng vẫn chứa chan tình cảm của tiền tuyến gửi về hậu phương. Đó là hàng trăm bức thư của những người lính gửi cho những người vợ, người mẹ nơi quê nhà.

Những cánh thư bi tráng gửi về từ chiến trường
136 bức thư của liệt sỹ Nguyễn Anh Mậu gửi vợ là chị Hoàng Thị Síu được trưng bày tại Bảo tàng Quân khu 4

 

Chiến tranh đi qua nhưng có một nơi trong lòng thành phố Vinh (Nghệ An), ký ức về những cuộc chiến vệ quốc thần thánh của dân tộc vẫn hiển hiện, sống động bằng những hiện vật của người lính. Những vỏ đạn pháo, chiếc bình tông hay chiếc dép, chiếc khăn tay của người chiến sĩ được sắp xếp ngay ngắn theo từng khu vực của Bảo tàng quân khu 4.Trong những hiện vật, kỷ vật tìm kiếm, cất bốc cùng các ngôi mộ liệt sĩ có tên và chưa biết tên có những lá thư đã mủn vì thời gian hay rách nát, thủng lỗ chỗ vì bom đạn chiến tranh. Ở đó có lý tưởng, hoài bão của cả một thế hệ và cả tình yêu nồng nàn cháy bỏng của những người đã mãi mãi nằm lại ở tuổi đôi mươi. Continue reading Những cánh thư bi tráng gửi về từ chiến trường

B-52 liên tiếp… rụng

Hà Nội – 12 ngày đêm dưới mưa bom – Kỳ 3:
 
Tuổi Trẻ – Tối 19-12.

Kỳ 1:Cuộc đón tiếp lịch sự” bắt đầu!

Kỳ 2: Khi SAM-2 lên tiếng
 
TT

Phố Khâm Thiên tan hoang sau trận bom Mỹ  Ảnh tư liệu (Mai Kỳ chụp lại)

Mới 7g tối, bọn Mỹ lại vào. Đêm qua chúng đánh ba đợt lớn B-52. Tiếng súng tiếng bom suốt đêm không ngớt. Ta bắn rơi năm máy bay Mỹ, có ba B-52. Một chiếc rơi ở ngay Phủ Lỗ, ba giặc lái bị tóm gọn.

Sáng sớm hôm nay khi mình vừa thông báo có lệnh đi cơ động, mọi người trong đại đội đến xin đi. Sâm dẫn thằng Bồng, Kiên, Hùng xuống Gia Lâm.

Mình tổ chức cho bộ đội bàn kỹ phương án đánh B-52 ban ngày. Chúng mình quyết tâm, đã gặp nó thế nào cũng bắn rơi. Nhiều đứa nói nếu hai phát tên lửa mà nó chưa chịu rơi tại chỗ thì còn phát tên lửa thứ ba nữa: đó là chiếc máy bay thân yêu và cả một trái tim nóng bỏng căm thù!

Sau khi hội ý với anh Năng, mình để đại đội vào ngủ trong hầm trong, sau cửa sắt. Ngủ thế này tuy ngạt nhưng chắc chắn. Lực lượng chiến đấu chủ yếu của những trung đoàn chỉ có đại đội mình thôi.

(Trích nhật ký phi công Nguyễn Đức Soát)

Continue reading B-52 liên tiếp… rụng

“Bắn không rơi, tôi xin lao thẳng vào B52”

 
Dân trí Thượng úy phi công Vũ Xuân Thiều báo cáo: “Bắn B52 địch không rơi tại chỗ, tôi xin lao thẳng vào nó”. Ngày 28/12/1972, anh đã lao thẳng chiếc Mig của mình vào B52 địch. Hoa Kỳ công nhận đây là chiếc máy bay cuối cùng bị không quân Bắc Việt bắn hạ tại chỗ.
 

xac-B52-a-b4069

Xác máy bay B52 bị quân dân Thủ đô bắn hạ, rơi trên đường Hoàng Hoa Thám.

 

Trung tướng Vũ Xuân Vinh, nguyên phó Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh Phòng không – Không quân, người đã có mặt tại Sở Chỉ huy Bộ Tư lệnh Phòng không – Không quân suốt 12 ngày đêm Điện Biên Phủ trên không ở Hà Nội cho biết: Tính đến tháng 11 năm 1972, Hội nghị 4 bên ở Paris đã họp đến gần 160 phiên nhưng vẫn bế tắc. Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam đã lệnh cho các lực lượng vũ trang: “Có nhiều khả năng địch sẽ đánh phá trở lại toàn miền Bắc với mức độ ác liệt hơn, kể cả việc dùng pháo đài bay chiến lược B52 đánh vào Hà Nội – Hải Phòng. Do đó nhiệm vụ của quân chủng Phòng không – Không quân là tập trung mọi khả năng, nhằm đúng đối tượng B52 mà tiêu diệt”.

Continue reading “Bắn không rơi, tôi xin lao thẳng vào B52”

Nhìn nhận lại môn lịch sử – Kỳ 5: Đâu chỉ có chống ngoại xâm

 
Thanh NiênTheo đánh giá của các nhà sử học, chương trình sử đang dạy trong trường phổ thông hiện nay vừa thừa lại vừa thiếu. Thừa những cái không cần thiết, thiếu một số nội dung cơ bản, tiêu biểu.
 

Học sinh lớp 10 Trường THPT Nguyễn Thái Bình (Q.Tân Bình, TP.HCM) trong một giờ học môn sử – Ảnh: Đào Ngọc Thạch Continue reading Nhìn nhận lại môn lịch sử – Kỳ 5: Đâu chỉ có chống ngoại xâm

Những phát hiện khảo cổ 2012 – Cơ hội tìm chính điện thành Hồ

 
Thanh Niên Việc khai quật một cách có hệ thống và trên diện rộng trong năm 2012 đã chỉ ra được kiến trúc kinh thành rõ nét, mở ra cơ hội tìm chính điện Thành nhà Hồ.
 

 Những phát hiện khảo cổ 2012 - Cơ hội tìm chính điện thành Hồ
Đường Hoàng gia – Ảnh: T.L

Continue reading Những phát hiện khảo cổ 2012 – Cơ hội tìm chính điện thành Hồ

Cuộc đời người mẹ lái đò trên sông Lam

 
VnExpress Trong cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, mẹ Tân đã chèo đò, đưa hàng chục nghìn lượt bộ đội, vũ khí qua sông an toàn. Bức ảnh đen trắng chụp mẹ Tân gầy gò đang cầm chắc tay chèo đã đi vào lịch sử.
 

Mẹ Tân tái hiện lại động tác chèo đò khi thăm lại Bảo tàng quân khu 4. ảnh: Hữu Hoành

Mẹ Tân tái hiện động tác chèo đò khi thăm lại Bảo tàng quân khu 4. Ảnh: Hữu Hoành.

 

Đưa tay chỉ vào bộ mái chèo trưng bày trong Bảo tàng quân khu 4, anh Nguyễn Hữu Hoành, cán bộ bảo tàng kể về huyền thoại chiếc mái chèo cùng những ngày chở bộ đội và lương thực qua sông của mẹ Nguyễn Thị Tân (101 tuổi) ở xã Đặng Sơn, huyện Đô Lương (Nghệ An). Continue reading Cuộc đời người mẹ lái đò trên sông Lam

Sài Gòn dậy mà đi

 
Tuổi Trẻ – “Áo mẹ cơm cha/ Một đời không trả hết/ Chính mẹ cha đã dạy cho trái tim con biết/ Thế nào là tình yêu giữa những người nghèo… Con đã thấy trên đường đi về phía trước

Nghìn hố sâu ngăn cách vô cùng/ Mỗi người dân mang một chiếc cùm/ Khản cổ kêu gào áo cơm dân chủ…”.

Sách vừa được NXB Trẻ ấn hành quý IV-2012 – Ảnh: L.Đ.

 

Những vần thơ của anh Lê Văn Nuôi ngày nào viết trong khám Chí Hòa vừa được tìm thấy, trở thành nội dung tươi mới thời sự trong tập ký Sài Gòn dậy mà đi, do NXB Trẻ tái bản từ lần in năm 2000. Continue reading Sài Gòn dậy mà đi

Các Diễn Văn Làm Thay Đổi Thế Giới – “Tất cả mọi người sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được” – Hồ Chí Minh

 

    TĐH: Nhân ngày Quốc Khánh, mời các bạn đọc lại bài này trong loạt bài “Các diễn văn làm thay đổi thế giới”, để ôn lại một đoạn lịch sử đầu tranh cho độc lập của tổ quốc.

Các bạn thân mến,

Bài tuần này là 1 bài rất đặc biệt vì chúng ta sẽ tìm hiểu 3 bài diễn văn của Chủ tịch Hồ Chí Minh liên quan đến công cuộc chiến đấu dành độc lập và tìm kiếm hòa bình của dân tộc Việt Nam. Tiến trình dành độc lập và tìm kiếm hòa bình này đã đưa đến các cuộc chiến đấu chống Pháp với chiến thắng Điện Biên Phủ của quân đội Việt Minh 1945, và cuộc chiến đấu chống Mỹ với Đại thắng mùa xuân 1975, tạo nên hội chứng Việt nam (Vietnam Syndrome) trong chính sách ngoại giao của Mỹ.

Từ 1975 cho đến cuối thập niên 1990’s của thế kỷ 20, hội chứng Việt Nam đòi hỏi các chính khách Mỹ quan tâm đặc biệt đến việc sa lầy quân sự và chính trị khi đưa quân Mỹ tham chiến tại một quốc gia nào đó, và do đó làm giảm thiểu đến mức tối đa các hoạt động quân sự của Mỹ trên thế giới. Sang thế kỷ 21, với cuộc đánh bom 911 (Sept. 11, 2001) của al Qeada ở Mỹ. Mỹ lại bắt đầu có nhiều cuộc chiến trên thế giới (Afghanistan, Irag…), nhưng hội chứng Việt Nam vẫn luôn có mặt trong các tranh cãi trong nội bộ Mỹ mỗi khi Mỹ định lâm chiến bên ngoài: “Mỹ có nên nhúng tay vào quân sự ở nước… không, hay là lại bị sa lầy như ở VN trước đây?” (Ví dụ, Worse than Vietnam [about Afghanistan], http://opinionator.blogs.nytimes.com/2010/11/23/afghanistan-and-vietnam/; Iraq: Learning the lessons of Vietnam War, http://www.foreignaffairs.com/articles/61195/melvin-r-laird/iraq-learning-the-lessons-of-vietnam)

Continue reading Các Diễn Văn Làm Thay Đổi Thế Giới – “Tất cả mọi người sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được” – Hồ Chí Minh