Chào các bạn,

Trong những mẹ thường lui tới với mình, có khoảng mười mẹ trên bốn mươi tuổi chồng chết. Mỗi lần có dịp gặp và nói chuyện với một số mẹ sống trong hoàn cảnh như vậy, mình thường hỏi để dò xem phản ứng của các mẹ về việc tái giá. Và lần nào mình hỏi đều được các mẹ nói:

– “Ở như vậy tốt hơn, lấy chồng khác làm gì cho khổ!”

– “Tại sao lại khổ? Yăh nghĩ lấy một người để có bạn, sau này các con có gia đình hết lúc đó các mẹ khỏi phải sống cô đơn thui thủi một mình. Yăh sợ sau này các con đi hết, các mẹ buồn lại sanh ra tội càm ràm kêu trách Chúa!”

Mẹ Thông nói:

– “Nếu lấy đúng một người uống rượu thì khổ lắm! Một ngày nó đánh cho mấy trận nữa là chết!”

Mình mắc cười nói:

– “Ai biểu các mẹ lấy người uống rượu? Lựa người không uống rượu mà lấy!”

– “Trong Buôn Làng mình, đố Yăh tìm ra được một người đàn ông nào không uống rượu!”

– “Các mẹ cứ nói cho thêm ra, Yăh nghĩ không đến nỗi như vậy!”

Mẹ Gáo nói:

– “Yăh không tin hể! Hay bây giờ mình cùng đi qua nhà bố mẹ Biết trước nhà Yăh, xem bố Biết đã tỉnh rượu chưa? Rồi Yăh nói chuyện với mẹ Biết. Mình thấy mẹ Biết tội lắm, suốt ngày bị bố Biết say xỉn cằn nhằn la mắng.”

Lúc đó đúng chiều Chúa nhật, mình định đến thăm mấy gia đình ở thôn Một, bây giờ nghe mẹ Gáo nói như vậy mình không đi thôn Một, nhưng cùng các mẹ đến thăm gia đình bố mẹ Biết.

Vào nhà chỉ có em Luih, con gái thứ sáu của bố mẹ Biết và đứa con gái hai tuổi, con của em Luih ở nhà. Mình hỏi và được em Luih cho biết: Bố Biết từ sáng đến giờ xỉn mới đi ra ngoài, nếu Yăh đến sớm một chút nữa là gặp bố Biết. Mẹ Biết đi qua nhà dì vì bố Biết xỉn chửi mẹ Biết quá, mẹ Biết chịu không nổi nên đã đi qua bên nhà dì từ sáng. Và em Liuh hỏi:

– “Yăh có muốn không? Mình đi kêu mẹ Biết về?”

Mình lắc đầu nói sợ mẹ Biết về và bố Biết cũng quay về gặp nhau, lỡ bố Biết chưa hết say lại cằn nhằn thì tội mẹ Biết.

Em Luih nói:

– “Bố Biết đi phải khuya lắm mới về. Nghĩ đến mẹ Biết, mình rất thương. Mình nhớ có lần trời đang mưa, bố Biết xỉn đánh mẹ Biết, mẹ Biết bỏ chạy ra nghĩa trang. Lúc đó mình đang mang thai em bé này bốn tháng chạy đuổi theo nhưng không kịp. Mình chóng mặt và ngã xuống đất nằm giữa mưa, từ bảy giờ tối đến chín giờ tối mới tỉnh dậy. Chung quanh tối thui, trời vẫn mưa nhỏ, mình đi về nhà, may không xẩy thai. Và lúc đó mình hỏi:

– ‘Mẹ Biết ra nghĩa trang làm gì lúc trời mưa như vậy?’

– ‘Ra nghĩa trang để hỏi ông bà: Tại sao lại ép mẹ Biết lấy một người chồng nát rượu như vậy?’

Mình thương mẹ Biết vì khổ quá không biết nói với ai. Nhưng mình cũng rất thương bố Biết, vì trước kia bố Biết rất hiền, mọi người ai cũng nói như vậy.

Yăh! Mình rất muốn làm sao có được phép mầu, để bố Biết được trở lại hiền lành như xưa!”

Matta Xuân Lành