Chào các bạn,

Tình cờ mình đang đứng ở hàng rào và nhìn thấy một em bé trai khoảng mười tuổi, mặc áo màu xanh đậm với quần đùi, em đi chân không và tay cầm một cái chén nhựa rất cũ. Em vừa đi vừa ăn. Lúc em đi ngang qua chỗ mình đứng, mình hỏi: “Em đang ăn gì vậy?” Em rất hồn nhiên đứng lại cười và đưa lên cho mình xem chén bắp đỏ rang, trong khi đó miệng em cũng không ngừng nhai. Mình thấy em ngộ quá nên hỏi chuyện em.

Em kể cho mình biết em tên Lier và không biết năm nay mấy tuổi, chỉ biết tên Lier đang học lớp Hai, con của mẹ Thi, còn bố Thi đã chết vì uống rượu nhiều! Mình hỏi em Lier: “Sao biết bố Thi chết vì uống rượu nhiều?” Em Lier cười và hỏi lại: “Yăh không nghe người ta nói hể? Mình nghe người ta nói bố Thi chết vì uống rượu nhiều! Mình không thích chết nên lớn lên mình không uống rượu.”

“Tại sao em Lier không thích chết?” “Chết giống bố Thi bị người ta khiêng đi và không thấy về nhà nữa! Như vậy mình nhớ mẹ, nhớ nhiều thứ lắm và cũng không giúp mẹ Thi được!”

Thấy em Lier nhỏ nhưng dạn dĩ và nói chuyện rất dễ thương, mình nói: “Vậy em Lier nói cho Yăh biết xem mỗi ngày ngoài buổi đi học, em Lier làm gì để giúp cho mẹ Thi?” “Mình đi học về là chăn hai con bò, một con to và một con nhỏ. Nhưng ba ngày nay không đi chăn bò vì mẹ Thi bẻ bắp, mình cũng đi bẻ bắp với mẹ Thi, hai con bò đi theo được ăn những cây bắp mới bẻ.” “Mẹ Thi trồng được nhiều bắp không?” “Mẹ Thi trồng bắp sau nhà, chắc không được nhiều, vì trái nhỏ và con chuột nó ăn hết! Có nhiều con chuột lắm, nó ăn nhiều trái bắp không hết, trái nào cũng ăn còn chút chút!”

Nghe em Lier kể có nhiều con chuột, mình hỏi: “Sao em Lier không nói các anh bẫy những con chuột đó để mẹ Thi làm thức ăn?” Em Lier nói: “Không thích ăn con chuột đó. Nó không ngon, nó hôi lắm! Mình đang đi chăn bò nhưng nếu mình ăn con chuột đó là không đi chăn bò được. Nó hôi quá làm trong cái đầu mình nó quay quay, hết đi chăn bò luôn!”

Thực ra mình cũng nghe anh em Buôn Làng nói họ không ăn con chuột nhà, vì nó hôi nhưng mình không biết nó hôi dữ dội như vậy! Hôm nay nghe em Lier tả, mình mới tưởng tượng được là ăn con chuột nhà hôi đến độ chóng cả mặt!

Em Lier thấy mình đứng im nên nói: “Mình về giúp mẹ Thi bẻ bắp, Yăh hể?” “Bây giờ em Lier nói cho Yăh một câu nữa rồi về hể?” Em Lier cười gật đầu. Mình nói: “Lúc nãy Yăh nghe nói em Lier thích đi học, như vậy em Lier đi học để sau này làm gì?”

“Mình muốn đi học để lớn lên làm việc trên xã có tiền cho mẹ Thi vì mình nghe mẹ Thi nói: Cả mấy tháng nay mẹ Thi không có một đồng bạc nào để mua thức ăn!” Nói đến đây em Lier chào mình và đi về đúng như mình nói ở trên: “Nói cho Yăh một câu nữa rồi về hể?”

Matta Xuân Lành