Chào các bạn,

Trong những lần đến thăm gia đình các em học sinh Lưu Trú sắc tộc, mình có cảm nhận kiểu đón tiếp khách của gia đình các em sắc tộc Sêđăng gần gũi với văn hóa người Kinh. Gần giống nhau ở điểm anh em đồng bào sắc tộc Sêđăng rất hiếu khách và khi tiễn khách về đều muốn biếu khách một món quà gì đó! Điều này được thể hiện rất rõ sau mỗi lần mình đến thăm, khi chào về, gần như bố mẹ các em thường đưa cho mình một gói quà nho nhỏ: Như một ít măng khô, một nhánh chuối, vài lon nếp, một con chim rừng hoặc một trái bầu, trái bí gì đó… Và nhà nào không có sẵn thì người nhà luôn nhắc đi nhắc lại câu: Tội Yăh quá! Yăh đến thăm mà mình không có gì để cho Yăh!

Một hôm, mình cùng với một chị đến xã Eauy, thăm gia đình em A Tư, học sinh lớp Mười của nhà Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột. Hai chị em mình vừa bước vào nhà cũng vừa lúc mẹ A Tư chuẩn bị đi ra đi rãy. Đúng lúc thấy hai chị em mình, mẹ A Tư mừng quá, quay trở vào nhà, lấy chiếu ra trải giữa nhà mời hai chị em mình ngồi. Mẹ A Tư nói: Mình ngạc nhiên quá, mình run quá vì mừng!

Trước khi đến thăm gia đình em A Tư, mình đã nói chuyện với em A Tư rất nhiều lần nên biết rõ hoàn cảnh gia đình em. Gia đình em A Tư rất nghèo, bố A Tư không chịu đi làm, suốt ngày đi hết nhà này qua nhà khác uống rượu cho đến khi say bí tỉ thì về nhà cãi nhau với mẹ A Tư, vì vậy gia đình gần như lúc nào cũng to tiếng, cũng ồn ào nên em A Tư rất mắc cỡ với những người hàng xóm. Cũng vì lý do đó, em A Tư không thích bố A Tư nên trong gia đình, thường hai bố con em A Tư không nói chuyện với nhau.

Biết tình cảm giữa hai bố con em A Tư như vậy, nên một lần trong nhà Lưu Trú sắc tộc mình được anh chị Hoàng Liên mang đến cho một số áo quần Sida mới và đẹp, mình cho các em lựa mỗi em hai bộ. Các em muốn lựa cho các em mặc hoặc cho người nhà các em mặc cũng được. Trong khi các em lựa áo quần, mình thấy em A Tư có vẻ chần chừ nên đến bên em và nói: Em A Tư lựa cho bố A Tư một bộ đem về cho bố A Tư vui! Em A Tư nói với mình là muốn lựa cho mẹ A Tư chứ không muốn lựa cho bố A Tư! Mình nói với em A Tư: Mỗi em được lựa hai bộ nên em A Tư lựa cho cả bố và mẹ A Tư luôn. Em A Tư suy nghĩ một lúc và sau đó em A Tư đã làm theo như mình nói.

Vì vậy, hôm nay ngồi nói chuyện với mẹ A Tư, sau khi hỏi thăm về vụ mùa thu hoạch vừa rồi của gia đình cũng như việc học hành của các em nhỏ trong nhà, mình hỏi mẹ A Tư quan hệ giữa hai bố con em A Tư sau này có tốt hơn không? Mẹ A Tư cười: Từ sau lần em A Tư đem về cho bố A Tư bộ áo quần và nói: Bố mặc xem vừa không và đừng uống rượu say rồi cãi nhau nữa, con mắc cỡ với người ta lắm! Kể từ hôm đó, bố A Tư chưa bỏ được rượu nhưng không còn cãi nhau với mình nữa! Và trong nhà hai bố con A Tư đã nói chuyện lại với nhau, mình thấy vui lắm!

Và khi hai chị em mình chào để ra về, mẹ A Tư nói: Tội hai đứa quá! Ở xa đến thăm mà mình không có gì để cho hai đứa!

Matta Xuân Lành