Đại Đạo phế, hữu Nhân Nghĩa.

Huệ Trí xuất, hữu đại nguỵ.

Lục thân bất hoà hữu hiếu từ.

Quốc gia hôn loạn, hữu

trung thần

Đạo lớn mất, mới có Nhân Nghĩa.

Trí Huệ sinh, mới có dối trá.

Lục thân chẳng hoà, mới có hiếu từ.

Nước nhà rối loạn, mới có tôi ngay.

Thái thượng, hạ tri hữu chi.
Kì thứ thân nhi dự chi.
Kì thứ uý chi.
Kì thứ vũ chi.
Tín bất túc yên,
Hữu bất tín yên.

Du hề kì quí ngôn.
Công thành sự toại,
Bách tính giai vị ngã tự nhiên.

Đời thái sơ, dân chỉ biết có đấy.
Kế đó, dân than và khen đấy.
Kế đó, dân sợ đấy.
Kế đó, dân khinh đấy.
Vì không đủ tin,
Nên dân không tin.

Bậc thánh xưa, quí lời nói.
Làm xong công việc cho dân,
Mà dân cứ tưởng tự nhiên tự mình làm

Trí hư cực,
Thủ tịnh đốc,
Van vật tịnh tác,
Ngô dĩ quan phục.
Phù vật vân vân…
Các phục qui kì căn.
Qui căn viết tịnh,
Thị vị viết Phục Mạng.
Phục Mạng viết Thường.
Tri Thường viết Minh,
Bất tri thường vọng tác hung.
Tri thường dung,
Dung nãi công,
Công nãi vương,
Vương nãi thiên,
Thiên nãi Đạo,
Đạo nãi cửu,
Một thân bất đãi

Đến chỗ cùng cực hư không,
Là giữ vững được trong cái “Tịnh”.
Vạn vật cùng đều sinh ra;
Ta lại thấy nó trở về gốc,
Ôi! mọi vật trùng trùng,
Đều trở về cội rễ của nó.
Trở về cội rễ, gọi là “Tịnh”.
Ấy gọi là “phục mạng”.
Phục mạng gọi là “Thường”.
Biết Thường gọi là Minh.
Không biết đạo thường mà
làm càn là gây hung hoạ
Biết đạo thường thì bao dung,
Bao dung thì công bình,
Công bình thì bao khắp,
Bao khắp là Trời,
Trời là Đạo,
Đạo thì lâu dài
Suốt đời không nguy…

Cổ chi thiện vi sĩ giả,
Vi diệu huyền thông,
Tham bất khả thức.

Phù duy bất khả thức,
Cố cưỡng vi chi dung.
Dự yên nhược đông thiệp xuyên,
Do hè nhược uý tứ lân.
Nhiễm hề kì nhược khách,
Hoán hề nhược băng chi tương thích.
Đôn hề kì nhược phác,
Khoáng hề kì nhược cốc,
Hỗn hề kì nhược trọc.

Thục năng trọc dĩ chỉ,
Tĩnh chi từ thanh;
Thục dĩ an dĩ cửu,
Động chi từ sinh.
Bảo thử Đạo giả bất dục doanh,
Phù duy bất doanh,
Cố năng tế bất tân thành.

Bậc toàn thiện xưa,
Tinh tế nhiệm mầu, siêu huyền, thông suốt.
Sâu chẳng khá dò.

Bởi chẳng khá dò,
Tạm hình dung Đó.
Thận trọng dường như qua sông trên nước đặc.
Do dự dường sợ mắt ngó bốn bên.
Nghiêm kính dường như khách lạ,
Chảy ra dường băng tan,
Quê mùa dường gỗ chưa đẽo gọt,
Trống không dường hang núi,
Pha lẫn dường nước đục.

Ai hay nhờ tịnh
mà đục hóa trong,
Ai hay nhờ động
mà đứng lại đi?
Kẻ giữ Đạo không muốn đầy.
Chỉ vì không muốn đầy,
Nên mới che lấp được mà chẳng trở nên mới .

Thị chi bất kiến danh viết Di;
Thính chi bất văn danh viết Hi;
Bác chi bất đắc danh viết Vi.
Thử tam giả bất khả trí cật.
Cố hỗn nhi vi nhất.

Kì thượng bất kiểu,
Kì hạ bất muội.
Thằng thằng bất khả danh.
Phục qui ư vô vật,
Thị vị vô trạng chi trạng,
Vô vật chi tượng,
Thị vị hốt hoàng,
Nghinh chi bất kiến kì thủ,
Tuỳ chi bất biến kì hậu.

Chấp cổ chi đạo,
Dĩ ngự kim chi hữu,
Năng tri cổ thỉ,
Thị vị đạo kỉ.

Xem mà không thấy, nên tên gọi là Di;
Ngóng mà không nghe, nên tên gọi là Hi;
Nắm mà không giữ gọi là Vi.
Ba cái ấy không thể phân ra được,
Vì nó hỗn hợp làm một

Trên nó thì không sáng,
Dưới nó lại không tối,
Dài dằng dặc mà không có tên.
Rồi lại trở về chỗ không có.
Ấy gọi là cái hình trạng không hình trạng,
Cái hình trạng của cái không có vật.
Ấy gọi là “hốt hoảng”.
Đón nó thì không thấy đầu,
Theo nó thì không thấy đuôi.

Giữ cái đạo xưa,
Để mà trị cái có của hiện nay.
Biết được cái đầu mối của xưa,
Ấy gọi là nắm được giềng mối của Đạo

Sủng nhục nhược kinh,
Quí đại hoạn nhược thân;

Hà vị sủng nhục nhược kinh?
Sủng vi thượng, nhục vi hạ.
Đắc chí nhược kinh,
Thất chi nhược kinh.
Thị vị sủng nhược kinh.

Hà vị quí đại hoạn nhược thân?
Ngô sở dĩ hữu đại hoạn giả,
Vi ngô hữu thân.
Cập ngô vô thân,
Ngô hữu hà hoạn!

Cố, Quý dĩ thân vi thiên hạ,
Nhược khả kí thiên hạ,
Ái dĩ thân vi thiên hạ,
Nhược khả thác thiên hạ.

Vinh và Nhục đều là sợ hãi,
Quí và Hoạn đều là vì có thân.

Tại sao gọi Vinh và Nhục đều là sợ hãi?
Là vì, Vinh trên thì Nhục dưới,
Được cũng sợ hãi,
Mà mất cũng sợ hãi.
Vì vậy mới gọi “Vinh Nhục đều là sợ hãi.”

Tại sao gọi “Quý và Hoạ đều là vì có thân”?
Là vì, ta sở dĩ có lo lớn là
Vì ta có thân.
Nếu ta không thân,
Ta sao có lo!

Vậy, Kẻ nào biết quý thân vì thiên hạ,
Nên giao phó thiên hạ cho họ,
Kẻ nào biết thương thân vì thiên hạ,
Nên gửi gắm thiên hạ cho họ.

Ngũ sắc lệnh nhân mục manh.

Ngũ âm lệnh nhân nhĩ lung.

Ngũ vị lệnh nhân khẩu sảng.

Trì sỉnh điền liệp,
Lệnh nhân tâm phát cuồng.

Nan đắc chi hoá,
Lệnh nhân hành phương.

Thị dĩ Thánh nhân,
Vị phúc bất vị mục.
Cố khử bỉ thủ thử.

Năm mầu khiến người mù mắt.

Năm giọng khiến người điếc tai.

Năm mùi khiến người tê lưỡi.

Sải ngựa săn bắn,
Khiến lòng người hoá cuồng.

Của cải khó đặng,
Khiến người gặp nhiều tai hoạ

Bởi vậy Thánh nhân,
Vì bụng mà không vì mắt.
Nên bỏ cái này mà lấy cái kia.

Tam thập phúc, cộng nhất cốc,
Đương kì vô, hữu xa chi dụng.

Duyên thực dĩ vi khí,
Đương kì vô, hữu khí chi dụng.

Tạc hộ dũ dĩ vi thất,
Đương kì vô, hữu thất chi dụng.

Cố, Hữu chi dĩ vi lợi,
Vô chi dĩ vi dụng

Ba chục căm, hợp lại một bầu,
nhưng nhờ chỗ không, mới có cái dụng của xe.

Nhồi đất để làm chén bát,
Nhờ chỗ không mới có cái dụng của chén bát.

Khoét cửa nẻo, làm buồng the,
Nhờ chỗ không mới có cái dụng của buồng the

Bởi vậy, Lấy cái có để làm cái lợi,
Lấy cái không đó để làm cái dụng.