Sử ngã giới nhiên hữu tri,
Hành ư đại Đạo.
Duy thi thị uý.
Đại Đạo thậm di,
Nhi dân hiếu kính.
Triều thậm trừ,
Điền thậm vu,
Thương thậm hư.
Phục văn thái,
Đới lợi kiếm,
Yếm ẩm thực,
Tài hoá hữu dư.
Thi vị đạo khoa,
Phi Đạo dã tai?

Nếu ta hiểu biết kha khá,
Ta đi theo đường Đạo lớn.
Chỉ sợ làm mà sai thôi!
Đạo Lớn thì rộng và trơn tru,
Dân lại thích đường hẹp và quanh co.
Triều đình lộng lẫy thật,
Mà ruộng nương đầy cỏ hoang,
Còn kho đụn thì trống trơn.
Áo quần sang trọng thật,
Đeo kiếm bén,
Ăn uống chán,
Của cải thừa…
Nhưng đó là đường của đạo tặc,
Đâu phải đường của đại Đạo.

Thiên hạ hữu thỉ,
Dĩ vi thiên hạ mẫu.
Kí đắc kì mẫu,
Dĩ tri kì tử.
Kí tri kì tử,
Phục thủ kì mẫu.
Một thân bất đãi.
Tắc kì đoài,
Bế kì môn,
Chung thân bất cần.
Khai kì đoài,
Tể kì sự,
Chung thân bất cứu.
Kiến tiểu viết Minh,
Thủ nhu viết Cường.
Dụng kì Quang,
Phục qui kì Minh,
Vô di thân ương,
Thị vi tập thường.

Thiên hạ có nguồn gốc,
Dùng làm Mẹ của thiên hạ.
Hễ giữ được Mẹ,
Thì biết được Con.
Đã biết được Con,
Trở về giữ Mẹ.
Thân đến chết không nguy.
Ngậm miệng lại,
Lấp mắt tai,
Suốt đời không lao nhọc.
Mở miệng ra,
Bao biện việc,
Suốt đời không cứu được.
Thấy được chỗ tế vi là Sáng,
Giữ được mềm yếu là Mạnh.
Dùng cái sáng của Đạo,
Trở về cõi sáng của mình,
Thân không sợ tai ương.
Đó gọi là Sáng gấp hai.

Đạo sinh chi,
Đức súc chi.
Vật hình chi,
Thế thành chi.
Thị dĩ vạn vật mạc bất tôn Đạo, nhi quí Đức.
Đạo chi tôn, Đức chi quí
Phù mạc chi mạng nhi thường tự nhiên.

Cố,
Đạo sinh chi,
Đức súc chi,
Trưởng chi dục chi,
Đình chi độc chi,
Dưỡng chi phúc chi,
Sinh bất hữu.
Vi nhi bất thị.
Trưởng nhi bất tể.
Thị vị Huyền đức.

Đạo sinh đó,
Đức nuôi đó,
Chủng loại tạo hình đó,
Hoàn cảnh liên kết đó.
Vậy nên muôn vật đâu phải tôn Đạo quí Đức.
Tôn Đạo quí Đức, Không là một phận sự bắt buộc mà là chiều hướng tự nhiên.

Thế nên,
Đạo sinh đó,
Đức nuôi đó,
Cấp dưỡng đó, nuôi nấng đó,
Đùm bọc đó, bồi sức đó,
Dưỡng nuôi đó, chở che đó.
Sinh mà không chiếm làm của mình.
Làm mà không cậy công.
Là bậc trên, mà không là chủ.
Đó gọi là Huyền đức.

Xuất sinh nhập tử.

Sinh chi đồ thập hữu tam,
Tử chi đồ thập hữu tam.
Nhân chi sinh,
Động chi tử địa diệc thập hữu tam.
Phù hà cố?
Dĩ kì sinh sinh chi hậu.
Cái văn thiện nhiếp sinh giả,
Lục hành bất ngộ tỉ hổ,
Nhập quân bất bị giáp binh,
Tỉ vô sở đầu kì giác,
Hổ vô sở thố kì trảo,
Binh vô sở dung kì nhẫn.

Phù hà cố?
Dĩ kì vô tử địa.

Ra sống thì vào chết.

Đường của sống có mười ba,
Đường của chết có mười ba.
Cái sống của con người,
Đi tới chỗ chết cũng có mười ba.
Cớ sao vậy?
Vì quá lo tận sống cái sống của mình.
Ai biết cái đạo nhiếp sinh,
Đi đường không gặp thú dữ,
Vào trận không bị đao thương,
Tê không chỗ đâm,
Cọp không chỗ vấu,
Đao không chỗ phạm.

Cớ sao vậy?
Tại không có chỗ chết.

Thánh nhân vô thường tâm,
Dĩ bách tính tâm vi tâm.
Thiện giả ngô thiện chi,
Bất thiện giả ngô diệc thiện chi,
Đắc thiện hĩ.
Tín giả ngô tín chi,
Bất tín giả ngô diệc tín chi,
Đắc tín hĩ.
Thánh nhân tại thiên hạ,
Hấp hấp vi thiên hạ, hồn kì tâm.

Bách tính giai chú kì nhĩ mục,
Thánh nhân giai hài chi.

Lòng của Thánh nhân không phải luôn luôn không thay,
Mà lấy cái lòng của trăm họ làm lòng mình.
Với kẻ lành thì lấy lành mà ở,
Với kẻ chẳng lành cũng lấy lành mà ở,
Nên được lành vậy.
Với kẻ thành tín thì lấy thành tín mà ở,
Với kẻ không thành tín cũng lấy thành tín mà ở,
Nên được thành tín vậy.
Thánh nhân lo cho thiên hạ,
Mà không để lòng lộ ra.

Trăm họ đều chú tai mắt.
Thánh nhân xem thảy như con mình.

Vi Học nhật ích,
Vi Đạo nhật tổn.
Tổn chi hựu tổn,
Dĩ chí ư vô vi.
Vô vi nhi vô bất vi,
Thủ thiên hạ thường dĩ vô sự.
Cập kì hữu sự bất túc dĩ thủ thiên hạ

Theo học, càng ngày càng thêm,
Theo Đạo, càng ngày càng bớt.
Bớt rồi lại bớt,
Đến mức vô vi.
Không làm mà không gì là không làm,
Thường dùng vô vi thì được thiên hạ,
Bằng dùng hữu vi thì không đủ trị thiên hạ.

Bất xuất hộ, tri thiên hạ.
Bất khuy dữ, kiến Thiên Đạo.
Kì xuất di viễn,
Kì tri di thiểu.
Thị dĩ thánh nhân,
Bất hành nhi tri,
Bất kiến nhi danh,
Bất vi nhi thành.

Không ra khỏi cửa, biết việc thiên hạ.
Không dòm ngoài cửa, thấy được Đạo Trời.
Càng ra xa,
Càng biết ít.
Bởi vậy thánh nhân,
Không đi mà biết,
Không thấy mà hiểu,
Không làm mà nên.

Thiên hạ hữu Đạo,
Khước tẩu mã dĩ phẩn.
Thiên hạ vô Đạo,
Nhung mã sinh ư giao.
Họa hạc đại ư bất tri túc;
Cữu mạc đại ư dục đắc.

Cố,
Tri túc chi túc,
Thường túc hĩ.

Thiên hạ có Đạo,
Ngựa cỡi vun phân ruộng.
Thiên hạ không Đạo,
Ngựa chiến nuôi ngoài thành.
Không họa nào lớn bằng không biết đủ.
Không hại nào to bằng muốn đặng.

Bởi vậy,
Biết đủ trong cái đủ,
Mới luôn luôn đủ.