Đá hỏi: Con đang nghĩ xem nên lấy người con yêu làm vợ hay tìm một ai đó yêu con làm vợ?
-Phật cười：Ta nghĩ câu trả lời thực ra nằm trong lòng của con. Con hãy thử nghĩ mà xem, trong những năm gần đây, người làm con vì tình yêu mà chết đi sống lại bao nhiêu lần, người làm con cảm nhận được sự phong phú của cuộc sống, người làm con không ngừng tiến lên phía trước là ai? Là người mà con yêu hay đó là người yêu con?
-Đá cũng cười: Nhưng các bạn của con đều khuyên con nên lấy người con gái nào đó yêu con làm vợ.
-Phật đáp: Nếu đúng thật là như vậy, thì cuộc đời của con có vất vả cũng không vì một mục đích nào hết. Ta biết thói quen của con là không ngừng hoàn thiện bản thân trong quá trình theo đuổi tình yêu. Giờ nếu con không theo đuổi người mình yêu nữa, thì con cũng không có cơ hội để hoàn thiện bản thân nữa đâu.
-Đá đáp lại lờit: Nếu như con đã chinh phục được người mà con yêu rồi thì sao? liệu có thể….
-Phật nói: Vì đó là người mà con yêu nhất, nên nếu làm người đó được hạnh phúc và vui vẻ thì đó là điều mà con sẽ cảm thấy hạnh phúc nhất trong cuộc đời của mình. Cho nên, để người mà con yêu được hạnh phúc và đầy đủ hơn con sẽ càng ngày càng chăm chỉ hơn. Hạnh phúc và niềm vui là không có giới hạn, do đó sự chăm chỉ của con cũng là không có giới hạn, không bao giờ bị chặn lại cả.
-Đá đáp lời: Vậy thì con sẽ sống rất khổ?
-Phật nói: Đã bao nhiêu năm rồi, con có thấy con khổ không?
-Đá lắc lắc đầu và cười…
. -Đá hỏi: Nếu đã vậy, thì con có nên đối xử tốt một chút với người con gái yêu con không?
-Phật lắc đầu và trả lời: Liệu con có cần sự thương hại từ người con gái mà con yêu không?
-Đá cười tủm: Con nghĩ là con không cần.
-Phật nói: Con hãy nói lý do của con đi.
-Đá trả lời: Về tình yêu con có những yêu cầu hơi nghiêm khắc, con không muốn trong tình yêu của mình tồn tại sự đồng tình và thương hại, con muốn tình yêu mà cô ấy giành cho con xuất phát từ trái tim cô ấy. Mặc dù đồng tình, thương xót, khoan dung và nhường nhịn cũng là một hình thức yêu, những thứ tình cảm đó cũng đem lại cảm giác hạnh phúc, nhưng đối với con đó lại là điều mà con rất kỵ. Nếu trong tình yêu của cô ấy có tồn tại những tình cảm như vậy thì con thà chấp nhận việc cô ấy bỏ mặc con hoặc trực tiếp từ trối con hơn. Vì tình cảm thường theo vết chân thời gian sẽ càng ngày càng sâu đậm, và tuyệt vọng thường đến với ta một cách thực tế hơn là hy vọng, đau vì tuyệt vọng thường chỉ trong một thời gian nhất định còn đau vì hy vọng thì thường là vô hạn.
-Phật cười và nói: Tốt lắm, vậy là con đã nói đúng đáp án của ta rồi đấy.
.
-Đá hỏi: Tại sao trước đây khi yêu người con gái đầu tiên con luôn cảm thấy cô ấy là đẹp nhất trong mắt mình, vậy mà bây giờ khi yêu người con gái thứ hai này con lại thường xuyên phát hiện có rất nhiều người con gái khác còn đẹp hơn cả cô ấy?
-Phật hỏi: Con có chắc rằng con yêu cô ấy không? Và trên thế gian này con là người yêu cô ấy nhiều nhất không?
-Đá không chút ngần ngại gì liền đáp: Tất nhiên rồi ạ.
Phật nói: Ta chúc mừng con. Tình yêu của con dành cho cô ấy là tình yêu đã trưởng thành, lý trí, chân thành và sâu sắc rồi.
-Đá có vẻ kinh ngạc: Dạ?
-Phật liền nói: Con có thể yêu cô ấy nhiều đến vậy ngay cả khi con biết sự thực cô ấy không phải là người đẹp nhất trên thế gian này. Vậy là tình yêu của con đã vượt qua những bề mặt vật chất và cũng vượt qua cả năm tháng…Con đã yêu cả con người của cô ấy, chủ yếu là yêu tấm lòng có một không hai mà cô ấy giành cho con.
-Đá liền đáp lại: Thật vậy, con yêu sự thuần khiết và lương thiện của cô ấy, thương cái tính trẻ con của cô ấy..
-Phật và Đá cùng cười
Mười năm trước chúng ta là những người con,
Mười năm sau chúng ta là những người cha, người mẹ.
Mười năm trước tôi không hiểu thế nào là mái ấm gia đình,
Mười năm sau tôi mới nhận thức được thế nào là một gia đình hạnh phúc.
Mười năm trước tôi khao khát được rời nhà đến một nơi thật xa,
Mười năm sau tôi lại khao khát được từ nơi xa quay trở về nhà.
Mười năm trước tôi thường hay tranh cãi với ba mẹ,
Mười năm sau tôi lại thèm được nghe ba mẹ mắng một lần biết nhường nào.
Mười năm trước tôi cứ nghĩ mình là một cái cây lớn,
Mười năm sau tôi mới hiểu mình chỉ là một ngọn cỏ bé nhỏ.
Mười năm trước tôi chỉ có thể lãng phí duy nhất một thứ là thời gian,
Mười năm sau tôi có thể lãng phí bất cứ thứ gì trừ thời gian.
Mười năm trước chúng ta có thể nói tuổi thanh xuân là vô hối,
Mười năm sau chúng ta chỉ có thể nói tuổi thanh xuân đã không còn.
Mười năm trước chúng ta có thể đùa cợt với cuộc đời,
Mười năm sau chúng ta lại bị cuộc đời đùa cợt lại.
– Anh có cho phép em tới thắp nén nhang viếng ngoại?
– Cảm ơn em. Ngoại mất ở quê, vợ anh là con thứ, không lập bàn thờ ở đây
– Em ước được chia xẻ đôi chút cùng anh.
Anh ấp nốt bàn tay kia lên tay chị mà anh vẫn giữ lâu hơn cái bắt tay xã giao từ khi nãy. Ánh mắt và bàn tay anh nồng ấm, nói nhiều hơn những gì không thành lời giữa họ. Mắt mờ đi, trái tim nhói đau, chị cố giữ bàn tay thoắt lạnh toát của mình trong tay anh đừng run rẩy.
Thành phố của họ không lớn, vài chục con phố nhỏ rợp bóng cây xanh. Một dãy phố cổ đẫm hương ngọc lan. Một con phố rực màu bằng lăng tím. Một đại lộ mát rượi rải đầy những cánh hoa phượng vàng. Tháng giêng, hai, gió từ rừng đại ngàn chở đầy hương hoa cà phê, len lỏi trong mọi ngõ phố. Tháng tư, hàng vạn cánh bướm vàng, bướm trắng như những vầng mây dập dìu trên đường. Những con phố ngắn dài đều đổ về một bùng binh ken dày những khóm hoa mặt trời vàng rực. Những tia nước từ chiếc hồ tròn lung linh trong ánh nắng mặt trời, tạo nên muôn màu hư ảo giữa trung tâm thành phố.Vậy mà có khi cả năm trời họ không gặp nhau. Thỉnh thoảng trên chiếc xe hơi đời mới bóng loáng, anh nhìn thấy chị với chiếc xe máy cà tàng trên đường. Một nụ cười âu yếm cùng bừng nở trên môi họ. Hai người, như hai con sông chảy cạnh nhau, không có điểm hội tụ. Sông Krông H’Năng chảy chậm hơn Krông Buk.
Anh, với cương vị Tổng giám đốc một công ty lớn nhất miền Trung, ngập đầu trong công việc, trong những cuộc gặp gỡ, tiếp xúc từ bàn làm việc tới bàn nhậu. Các con anh,có khi vài ngày ba không đi công tác xa mà chẳng được thấy mặt. Vốn là một kiến trúc sư yêu thơ, nhưng anh say mê và thực sự có tài trong hoạt động chính trị và kinh tế. Quyền lực và chất xám trong anh biến hoá thành những dòng đola chảy vào ngân quỹ, làm mọc lên như trong huyền thoại Alibaba những toà nhà kính màu lấp lánh, nở bừng những gian hàng sặc sỡ sắc màu, nảy mầm những hàng cây xanh rì rào gọi gió. Với anh, tưởng chừng chỉ có công việc. Nhưng không phải thế, trái tim nhạy cảm của một người yêu thơ trong anh, nhắc mọi điều nhỏ nhặt trong quan hệ với gia đình, xã hội. Và dường như trong một góc sâu thẳm nhất, là hình bóng chị.
Chị, với chiếc máy ghi âm nhỏ xíu, tranh thủ được chuyến xe nào đến vùng đất chị cần là đi liền. Luôn đột xuất và không kỳ hạn, đôi khi chỉ kịp nhắn chồng một câu qua điện thoại, hoặc một mảnh giấy nhỏ đặt trên gối. Chị đam mê những câu hát, những lời nói vần, các chuyện cổ lung linh sắc màu huyền thoại. Vẻ đẹp tìm được trong ký ức của các nghệ nhân già không còn nhớ đã qua bao nhiêu mùa rẫy, dường như tiếp thêm sức lực cho chị.
Đêm đêm, bên một bếp lửa bập bùng mờ tỏ, ở một góc rừng nào xa lắc, chị đắm mình trong những điệu khan, những câu hát và quên hết. Lúc ấy, anh như ẩn hiện bên những Y Rít, Dam Phu, H’Nhi, H’Bia …quanh chị, ngồi xuống bên bếp lửa, kề vai…
*
Chàng trai luống cuống rẽ đám cỏ kmrâo. Chiều nào chàng cũng nấp ở đó, ngẩn ngơ ngó trộm hai cô gái lạ từ đâu đến tắm ở bến nước buôn chàng.Yàng ạ ! Con cái nhà ai ? Cha mẹ ăn gì mà sinh con đẹp thế ! Da ngăm ngăm hồng như bình minh mới rạng, hoa nở thua miệng xinh. Con mắt chim k’trâo cũng chỉ sáng đẹp như mắt hai nàng là cùng. Mái tóc thì…úi chao! Trôi trong nước cứ như có thêm một dòng suối xanh, chảy ở giữa làn nước trong vắt vậy. Đó, coi kìa! Chị đang khoát tay bơi sải, em vượt lên trước rồi quay lại tạt nước chị. Thoáng thấy mái đầu chị nhấp nhô, rồi biến mất trong nước. Tiếng cô em vụt ré lên, thân hình chợt sáng loáng trong làn nước trong suốt. Thì ra cô chị đã lặn xuống, túm lấy váy em kéo mạnh. Tiếng cười lanh lảnh như tiếng ching Kur pha bạc ngân khắp mặt sông vắng. Chàng trai cũng đờ đẫn ngẩn ngơ.
Sáng nào thức dậy, lúc mặt trời tươi cười chào đón mặt đất, chàng cũng tự nhủ :
– Hôm nay phải ra bắt quen, tỏ lời với hai nàng mới được.
Nhưng chiều xuống nắng rồi mà chàng lại bối rối, ngần ngừ. Càng ngẩn ngơ lại càng như say trầu, say thuốc. Mải nghĩ, lúc nhìn ra hai chị em đã mặc xong váy áo, đang khoác gùi lên vai. Chàng trai vụt đứng dậy H’Rinh, H’Rao sững sờ. Ơ Yang! Con trai bến nước nào mà đẹp như bắp chuối rừng mới ló vậy nè? Mắt sáng như sao, môi đỏ như con gái ăn trầu. Dải khăn đỏ chàng buộc ngang trán, cho thấy không phải con nhà nghèo khó. Khuôn mặt người trai lạ cứ hồng dần lên dưới mắt nhìn tò mò của hai nàng.
– Ơ hai cô! Cho hỏi thăm đường đi buôn Ea Nai, có được không vậy?
– Ơ này người trai bến nước lạ. Chúng tôi đâu có họ hàng mà anh kêu cô. Nhiều tuổi hơn sao anh không gọi bằng chị? Ít tuổi hơn anh xưng bằng em, thế mới dễ đường nói chuyện này chuyện kia chớ!
H’Rao láu lỉnh trêu chọc. Chàng trai lúng túng, nước da trắng càng đỏ lựng như đã uống mấy cữ rượu ché :
– Thế hai…em ở bến nước nào mà tới tắm ở đây?
– Anh này lạ quá! Rừng nhiều cây, suối nhiều nước. Con chim khôn muốn chọn đậu bến nước nào, làm sao ai cấm được?
Lời cứ tiếp lời, chuyện cứ nối tiếp chuyện. Tới lúc ông mặt trời gom hết ánh sáng, chỉ còn thả lửng lơ vài sợi mây hồng hồng đầu ngọn rừng, ba người mới lưu luyến chia tay.
Ba bốn lần trăng tròn treo đỉnh ngọn cây blang đầu bến nước nghe lóm chuyện của ba người hẹn hò gặp gỡ. Chàng trai đã biết hai nàng là gái đảm, bàn tay vuốt nhẹ trên khung dệt là hoa nở trên áo, trên chăn. Cầm cuốc lên rẫy, trái bắp đầy hạt, ngọn lúa nặng bông, cây bí cây dưa cũng đầy hoa, lớn trái. Vỗ tay vô gùi thóc, gà ríu rít đầy sân, heo bóng mượt ụt ịt đầy vườn. Ngày hồng, đêm đen, tiếng nói cười như chim buổi sớm của Ring Rao khiến amí ấm bụng, ama vui lòng, âe, aduôn (*) yên tuổi già bên bếp lửa.
Hai nàng cũng biết cha chàng là một mtao giàu có và hùng mạnh nhất của một vùng đất con chim bay mỏi cánh chưa ra khỏi. Nhà chàng có hàng trăm bộ ching Kur, ching Lao pha bạc; Ché Tuk, ché Tang đếm không xuể nhiều lần hai bàn tay. Nhưng buôn làng ở chỗ nào hai nàng còn chưa biết. Có sao đâu, họ chỉ cần gặp nhau trò chuyện là đủ rồi. Con mắt người nào cũng lóng lánh sáng rỡ như ngôi sao. Thân thể nào cũng bừng bừng như có lửa đốt bên trong.
*
Thi thoảng có tình cờ được ngồi bên nhau, câu chuyện của anh, chị vẫn chỉ là công việc.Nhiều nhất là luận bàn về một nền văn hóa đã bị lãng quên nào đó, về nhân cách con người, về những tác phẩm, tác giả họ cùng yêu thích hay vừa được đọc. Chưa bao giờ có một lời, dù là bóng gió, được thốt lên giữa họ. Chỉ có sự cảm nhận của đôi trái tim run rẩy. Nhịp tim họ đổ hồi giải mã những lời lặng câm của ánh mắt :
– Em có nhớ anh không?
– Dạ nhớ.
– Nhiều không?
– Nhiều như…………
Anh, cứ bận rộn với những vòng quay của chính trường và thị trường. Chị, vẫn lang thang dọc bờ những con sông chảy ngược về phía Tây bấm máy, ghi chép, lặng lẽ lắng nghe, ngắm nhìn.
*
Mặt trời hồng tròn xoe nhảy vụt lên đỉnh Cư Pông. Một cột lửa lớn sáng lòa rạng ngời trên mặt nước. Núi rừng, sông suối bừng tỉnh chan hòa trong ánh nắng vàng ấm áp hào phóng của mặt trời. Dân các buôn dọc hai bờ sông đổ ra xem chuyện lạ, xưa nay chưa từng có .
Con sông rộng đen đặc, lúc nhúc đầy những cá. Dẫn đầu là một con thuồng luồng khổng lồ, có chiếc mào đỏ chót. Theo sau là hàng trăm loài cá, mỗi loài bám theo một con đồi mồi lưng to như chiếc nong phơi lúa, cõng một chiếc hòm lớn khảm xà cừ lóng lánh. Cá bé bơi trong, cá lớn hộ tống dọc hai bên ngoài. Hàng ngàn cành san hô đỏ vàng và những nhánh tảo xanh, dương lên che rợp mặt nước. Muôn ngàn sắc màu lộng lẫy được ánh nắng mặt trời nâng niu tỏa thành vầng hào quang suốt dọc con sông lớn. Đàn cá ngược về đầu nguồn sông Srêpôk. Tiếng quẫy đuôi ầm ầm vang động cả rừng đại ngàn. Chim chóc nháo nhác chao cánh rợp trời.
Chiều ấy, Ring Rao chờ hoài nơi bến tắm không thấy người yêu. Hôm sau, rồi hôm sau nữa chàng cũng không đến. Ánh mắt hai nàng không còn long lanh, màu hồng trên má không còn chín đỏ. Đêm đêm họ nằm xuống, ngồi lên không biết mấy lần. Lửa bếp run rẩy sáng rồi lại tắt. Nhện đan áo chăng đầy xa quay, chỉ đứt cuối chiếc kpin (**) đỏ đen rực rỡ đang dệt dở trên khung cửi. Cha không nghe tiếng H’Rao cười. Mẹ chẳng nghe thấy lời H’Ring hát. Căn nhà dài im lặng buồn thiu như có ai mới đi về bến nước ông bà, chỉ có lửa đốt bừng bừng trong ngực và một con vật nào cắn xé trái tim hai người con gái xinh đẹp. Chuyện gì đã xảy đến với chàng vậy?
*
Có lúc chị muốn vứt bỏ tất cả, nhào đến với anh. Tới cơ quan, nhắc máy điện thoại lên quay số, rồi lại ngừng tay, bỏ máy. Chị sợ. Mà sợ cái gì nhỉ? Phá vỡ sự yên ấm của gia đình cả anh lẫn chị ư? Hay vì cái ghế Tổng giám đốc của anh? Không phải! Chị sợ cái ảo ảnh có một tình yêu trong sáng và đích thực tan biến. Mà có thực không chứ, một tình yêu giữa anh và chị? Hay đó chỉ là sự tưởng tượng của tâm hồn quá đa cảm trong chị mà thôi?
Con bạn thân nhất, phóng viên một tờ báo lớn thường trú ở thành phố, lên giọng khuyên bảo chị :
– Những người đàn bà dương nữ như tao với mi, số là tâm hồn phải cô đơn suốt đời.
– Thế nên mi mới định không lấy chồng chứ gì?
– Chứ sao nữa. Đang không đi rước cái của ở đâu xa lạ về hầu hạ, chăm bẵm. Được cái đứa nó giỏi giang, nuôi được mình với con còn đỡ. Vớ phải cái của vưà đụt vừa lười, vừa kiêu ngạo nữa thì hết hơi. Ta cứ tung tẩy đã, lúc nào về già kiếm lấy đứa con nuôi, con ngoài giá thú cũng được. mẹ con hú hí cần đến ai?
– Đừng có nói thánh tướng nhé! Phụ nữ dù có cương nghị, năng nổ đến đâu cũng vẫn có lúc yếu đuổi, cần một bờ vai nương tựa ngả đầu. Mà có người đàn bà nào lại không thích được yêu thương , chiều chuộng chứ?
– Nhưng mi có thấy không? Loại đàn ông èo uột như tàu chuối hơ lửa, hoặc sàm sỡ yêu đương bằng cả mồm mép lẫn chân tay, đâu phải gu tụi mình. Những người đàn ông mình ngưỡng mộ, hy sinh hết mình, thì cũng là những người đam mê công việc, dù chính trị, kinh doanh hay nghệ thuật. Trong đầu họ có chỗ nào dành cho mình không? Khi chỉ cần vẫy tay một cái là có cả chục em nõn nà nhào vô, để xả stree chỉ cần “ ăn bánh trả tiền” là xong? Thần tượng của mày cũng vậy thôi. Típ đàn ông đầy nam tính lẫn quyền lực và tiền tài ấy, có khi lại chỉ ưa loại đàn bà đẹp, dốt dốt một chút nhưng dịu dàng, dễ bảo. Làm sao hợp được với thứ ương ngạnh như mi mà dằn vặt , mơ tưởng.
– Biết thế! Nhưng có một đối tượng để trái tim mình đổi nhịp, vui buồn, hồi hộp…rồi tưởng tượng ai đó cũng nhớ về mình tương tự…có lý lắm chứ, phải không?
– Ôi giời! Ai dám bảo rằng mày đàn ông? Cũng lãng mạn lắm đấy chứ. Nhưng tin tao đi! Tình yêu đích thực chỉ có trong những câu chuyện cổ tích hoang đường mà mi đi sưu tầm đó thôi.
Mẹ chị, suốt đời quanh quẩn với khung dệt, rẫy nương, với chia bôi lương thực cho hàng chục bếp lửa trong căn nhà sàn dài của gia đình. Thương con cứ ngồi lặng khuya hàng đêm bên bếp lửa, ghi ghi, chép chép, mẹ thủ thỉ :
– Con gái ơi! Chim khôn lo giữ tổ cho mình. Nai khôn không lạc bước sang rừng lạ đâu con ạ.
Chị thở dài. Trong ngực như có vật gì lớn lắm, nặng lắm đè trĩu.
*
Trời đã tắt nắng từ lâu mà Ring rao vẫn ủ rũ ngồi bên bờ nước.
Chợt một làn gió dữ dội ào qua, mặt sông trào sóng. Một cột nước từ xa dồn tới, cuồn cuộn dâng cao, sầm sập như sắp đổ ập lên bờ. Từ trên đỉnh ngọn sóng cao ngất, người yêu của hai nàng như lướt tới. Con sóng tan, chàng đã đứng trước mặt họ :
– Ring Rao ơi! Mình không giữ vẹn được tiếng thề, không trọn được lời hẹn với hai em rồi. Con gái vua Hải Long ngoài biển nước muối lớn đã sai các loài thủy tộc đem lễ vật xin cưới mình làm chồng. Amí ưng chịu, ama bằng lòng. Anh sắp phải theo xe nước về hải cung xa xôi rồi.
Giọng nghẹn ngào, nắm chặt tay Ring Rao, nước mắt chàng trai như mưa tuôn trời mùa hạ. Ring Rao sững sờ đứng lặng, họ có ngờ đâu người yêu mình lại là con trai thần sông Srê pôk. Sao ông Gỗn chẳng thương trai ngoan gái đảm. Cho họ biết nhau làm gì, rồi bây giờ cắt chia đau đớn thế này. Ring Rao có xinh đẹp nhất vùng cũng chẳng bằng con gái vua biển, huống chi vua Hải Long còn giàu nhất mặt đất, ama, amí Ring rao làm sao so bì nổi. Ba người ôm nhau khóc nức nở. Gió lốc lại một lần nữa nổi lên ầm ầm. Một luồng gió xoáy đen ngòm, từ trên trời cao thăm thẳm thò xuống nhấc bổng con trai thần nước mang đi. Tiếng thét gọi của hai người con gái chìm trong gió gào, sấm nổ.
Trời quang, mây xanh trở lại nhởn nhơ trên bầu trời. Chẳng ai còn nhìn thấy Ring Rao ở đâu. Trên mặt sông từ từ nổi lên hai cây hoa lạ : thân thon dài mảnh mai, đầy những chấm gai nhỏ, nâng trên đầu hai búp hoa màu hồng và màu trắng. Những cánh hoa mỏng mảnh xếp lớp, chở che cho chiếc đài hoa vàng, tròn mịn màng như gương mặt của người con gái đẹp. Đôi ba chiếc lá xanh tròn to xoà ra trên mặt sông, rung rinh những giọt nước hệt như nước mắt. Chẳng đẹp rực rỡ như những loài hoa khác, nhưng hương thơm ấp ủ trong búp hoa, theo gió lan tỏa đi bốn phương, dịu dàng kiếm tìm, nhắn gọi. Buôn làng gọi đó là mnga krih ( hoa sen). Dòng sông từ ngày đó mang tên Krông Buk – sông Tóc. Con sông Tóc xanh đậm hơn thuở trước. Dòng nước màu lá rừng hối hả, bươn bả lao về phía biển, vượt qua bao nhiêu cánh rừng, ngọn núi. Vắng dần những con suối nhỏ. Bóng đại ngàn cứ xa dần, mờ dần rồi mất hẳn. Tiếng hú gọi của gió ngàn cố đuổi theo mãi rồi cũng yếu đi, mơ hồ, mờ nhạt. Bbăng qua những miền hoang vu, khô cằn, trơ đầy sỏi đá, dòng sông mỗi lúc một chạy chậm dần, hẹp lại. Con sông Tóc chỉ còn thoi thóp thở. Mặt trời ái ngại vén mây cúi xuống :
– Không thể giành giật lại những gì đã mất đâu. Về với nguồn thôi các con gái ạ.
– Làm sao mà trở về mặt trời ơi. Không còn rừng, không còn tình yêu chúng con ở với ai?
– Thì về với bầu trời ta vậy.
Ring Rao rùng mình bay lên, hòa cùng với các nàng mây áo trắng, áo xanh, tự do bay lượn trên vòm cao thăm thẳm. Dòng sông chỉ còn là một dải bùn hẹp, đen thẫm, như một mớ tóc dài khô đét, xơ xác. Những cây sen gục xuống chết khô trên vệt bùn nứt nẻ.
*
Anh chị không bao giờ đủ cản đảm vứt bỏ tất cả để đến với nhau, dù chỉ một lần. Ngàn sợi dây vô hình ràng buộc, níu kéo họ. Sống trên đời này, làm người tốt cũng khổ lắm thay. Thi thoảng có tình cờ gặp nhau, vẫn chỉ những ánh mắt đằm thắm và những câu chuyện vu vơ. Câu thơ anh đọc chị nghe một lần nào đó, đè trĩu lên trái tim họ :
“ Em là bài thơ không chép được
Mà đành lòng anh phải thuộc từng câu” (***)
*
Những kẻ đang yêu bao giờ cũng mù quáng. Vài năm một lần, nhớ người yêu, con sông Tóc lại ào ạt chở theo bao nhiêu cây cối ầm ầm lao về phía biển. Biển ngạo nghễ nuốt chửng mọi vũ khí của Ring rao, đưa cây về xây những lâu đài nguy nga giam cầm con trai thần sông Srê Pôk. Chưa đủ, để vỗ về an ủi chồng, công chúa Hải Long còn dâng sóng cuốn đi bao nhiêu con người và của cải về đặt dưới chân chàng. Ring Rao lại tan tác, tả tơi, bay lên trở về với núi. Cha Rừng, mẹ Đất đốc kiệt cả tài sản cho những cuộc tranh giành tình yêu giữa sông và biển.
Có bao giờ hết không, những chuyện tình của mọi kiếp người ?
Trong tiềm thức tôi thỉnh thoảng lại vẳng lên câu hỏi: “ Em có về làm vợ của anh không?”
Cái lời tỏ tình nôm na ấy dường như tôi nghe từ lâu lắm, không chỉ nghe, nó đã chảy vào huyết quản tôi từ những ngày xưa.
Tôi đã gặp ở một đêm trăng sáng:
Đêm trăng thanh anh mới hỏi nàng
Tre non đủ lá đan sàng nên chăng?
Tôi đã đón nó từ giếng nước sân đình:
Hỡi cô cắt cỏ đầu đình
Cho anh cắt với chung tình làm đôi
Cô còn cắt nữa hay thôi
Cho anh cắt với làm đôi vợ chồng.
Và bao giờ cũng thế, một cộng hưởng vô hình làm nên bồi hồi xao xuyến.
Cũng có khi giản dị hơn, ở một con hẻm dài có bờ tre bụi trúc, và xào xạc lá khô, hay một bậc đá dắt lên thềm nhà hữu ý thành một lối quanh…nơi trú ngụ muôn đời của những đôi lứa nhà quê, lại vẳng lên lời thật thà da diết: Em có về làm vợ của anh không?
Mẹ tôi ngày xưa đã bỏ dốc Miếu, đồng Chùa, bỏ vườn cau quê ngoại, bỏ đồi sim trái chín… mà men lối bờ đê hun hút theo cha về một miền quê nghèo những lách cùng lau cũng từ lời nôm na ấy.
Và tôi, thuở mười chín đôi mươi, bỏ hết hoa ngôn xảo ngữ học đòi ở chốn phù hoa để chân thành tặng nàng cũng câu chí tình ấy.
Và chính lời tình không một dấu hoa mĩ kia lại là khởi đầu cho hạnh phúc nấp mình sau bao mái nhà tranh.
Một giai điệu đồng quê êm ái!
Cái điệu cái tông ấy không phù hợp với những chàng thư sinh, những nàng áo trắng. Tuổi hoa niên bây giờ thích những trang giấy ướp hoa có in hình con bướm với những lời có cánh, đại loại: “ Cô bé ơi, cô bé ơi, lỡ gặp làm chi rồi vấn vương…”
Hay uyên bác mĩ miều hơn:
Mai rồi em có còn tin
Phút giây ở lại trăm nghìn thì qua
Tim mình trong ngực người ta
Tim người ta da rung da thịt mình.
Mĩ miều được, cộc cằn thô lỗ cũng được thôi, miễn là phải hiện đại. Một câu thơ của Hoàng Lộc đã từng cứu bao chàng tân thời thoát cảnh trắng tay với nàng ưa kênh kiệu:
Em đi thử đất trời nào
Ai yêu ráo máng cạn tàu như anh.
Ừ thì cuộc sống giàu biến tấu. Ngay cả tình yêu cũng cần sang hơn, tinh tế hơn, nghệ sĩ hơn. Và nhất thiết phải phun lên một thứ màu hiện đại.
Song dường như tôi chậm với đời nên cứ như con cù lần thò thụt mãi ở góc nhà quê nơi có bầu rượu trắng với con cá rô dầm nước mắm gừng, nơi có cỏ dại tự nhiên chen chân trong tường đất, nơi có chàng nhà quê áo bà ba cộc với cô nhà quê thắt đáy lưng ong, nơi có lời chân chấc kết tinh cả một trời ao ước: Em có về làm vợ của anh không!
Lời mộc mạc chứng minh cho một lẽ tình yêu bất diệt: Ai yêu chân thật thì ít lời!
Nhói lòng , tôi nhắc em, nhớ không, ngày xưa bao lần anh tặng em cũng lời quê kiểng ấy!
Ngày chúng tôi dọn về nhà mới, má chồng tôi tự tay chuẩn bị ba hũ đầy: gạo, muối và nước. Như một lời cầu chúc cho cuộc sống mới của chúng tôi sẽ không bao giờ thiếu thốn.
Tự trong tâm, tôi thầm khấn thêm một thứ vô hình nữa sẽ luôn tràn đầy trong căn nhà này. Những tiếng cười.
Tâm niệm ấy xuất hiện trong tôi vào một trưa cuối năm, khi tôi vừa từ Sài Gòn về đến nhà trên chuyến tàu đêm. Vì mệt quá, tôi quẳng ngay hành lý và nằm ngủ nướng đến tận trưa lắc trên chiếc giường nhỏ cạnh cửa sổ.
Bất chợt, sau giấc ngủ sâu khoan khoái, tôi bị đánh thức bởi tiếng cười. Đó là ba mẹ và các em tôi đang ngồi quây quần bên hiên nhà sau khi ăn cơm trưa. Chắc hẳn đó là khi ba và mẹ cùng nhắc lại một hành động ngộ nghĩnh nào đó của em tôi ngày xưa, khi nó mới lên hai tuổi. Hoặc đó là khi ba nhắc lại một chi tiết trong chuyện Azit Nesin mà cả nhà đều đã đọc. Những câu chuyện đó vẫn thường được nhắc lại, và lần nào chúng tôi cũng bò lăn ra mà cười. Rộn rã và bình yên. Những tiếng cười thân thuộc, sảng khoái làm trái tim tôi tràn ngập một niềm cảm động.
Hạnh phúc. Tôi biết rằng để có tiếng cười đó thì phải có hạnh phúc. Hạnh phúc thực sự.
Tôi nằm thật yên, nghe gió mát mơn man trên má, nghe tiếng lá xào xạc ngoài vườn, nghe tiếng gàu ai va vào thành giếng, tiếng nước rót từ gàu vào thùng thiếc, reo trong trẻo… và tôi tự nhủ, ước chi tổ ấm của mình sau này cũng mang lại cảm giác bình yên và đầy ắp tiếng cười như vậy đó.
.
Một ngày cuối năm, cô bạn thân tíu tít gọi điện khoe rằng Tết này hai vợ chồng không đi đâu cả, không về quê nội mà cũng không về quê ngoại, chỉ ở nhà thôi. Nhà mới. Phải ở cho ấm nhà. Rồi cô nói thêm, không hiểu sao mới ở có mấy ngày mà đã cảm thấy yêu căn nhà mới của mình quá.
Tôi cười. Ai không yêu căn nhà của mình thì thật đáng buồn, phải vậy không? Bạn đã bắt đầu yêu căn nhà của mình từ lúc nào vậy? Bạn có biết, điều gì đã làm mình phải lòng chốn ở?
Với tôi, đó chắc chắn không phải là tình yêu sét đánh. Cho đến khi xây xong phần thô, và thậm chí đã xong phần hoàn thiện. Lòng tôi vẫn tràn đầy lo âu, bước vào căn nhà mới như bước vào chốn lạ. Khi đã dọn xong giường tủ, tự tay sắp đặt chén bát trong chiếc tủ bếp, hài lòng vì ngôi nhà hoàn tất và giống như hình dung ban đầu, tôi vẫn tự hỏi: mình sẽ yêu ngôi nhà này chăng?
.
Ngày đầu tiên nằm nghỉ trưa trong căn phòng mới, tôi mỉm cười nghe tiếng con trai líu lo ngoài lan can: “Ba ơi, ba ơi, có một con sóc trên cây mít nhà chú Út kìa. Ba thấy không?” “Đâu con? A, Ba thấy rồi, ô ô… nó nhảy lên mái nhà rồi kìa” Chợt hai cha con cười giòn giã. Tiếng cười đó làm lòng tôi xao động.
Tôi chợt nhận ra, mình phải lòng chốn ở này, không phải vì nó đẹp, mà bởi vì nơi đó có tiếng cười thân quen của người bạn đời, của đứa con yêu. Tôi khám phá ra rằng tình yêu chốn ở cũng giống như mọi tình yêu khác. Đến từ sự thoải mái. Miếng gạch này, món đồ gỗ này, màu sơn này có thể quá u trầm với người hàng xóm nhiệt thành, nhưng nó thể hiện bản tính của tôi, nó khiến tôi thấy mình là mình. Vậy là đủ.
Tôi chợt nhận ra, tình yêu đến khi tôi bắt đầu nhìn thấy những điều không hoàn hảo. Bởi nhờ đó mà tôi cảm thấy ngôi nhà đang sống, và bởi những điều không hoàn hảo ấy khiến nó thành duy nhất, khiến nó là của riêng mình.
Ngôi nhà của tôi, dù hai vợ chồng luôn mong muốn có một ngôi nhà đẹp, thì nó vẫn không thể nào trông hoàn hảo như những mẫu nhà đẹp trên catalogue hay tạp chí.
Đó là căn nhà của một người ưa thích bài trí và yêu nghệ thuật, nhưng cũng là căn nhà có cậu con trai nghịch ngợm và tò mò, nhà của một phụ nữ rất thích làm bếp nhưng đôi khi lơ đãng, nhà của một đôi vợ chồng ưa tiếp đón bạn bè, nhà có ba mẹ già thỉnh thoảng ghé thăm. Một căn nhà an toàn để có thể sống bình yên, sạch sẽ nhưng không cố gắng để hoàn hảo đến từng chi tiết.
Và tôi hiểu rằng mình đã yêu nó qua từng ngày, yêu cả cái miếng gạch lót sàn bị mẻ chút xíu, phải vá lại bằng xi măng, mỗi ngày quét nhà, đi qua nó, nhìn hoài thấy thân quen. Cái vết xước nhỏ trên bức tường kia, là khi khiêng cái tủ về không cẩn thận bị va vào. Cánh cổng hơi thấp này có thể không đủ an toàn đối với những chủ nhà thận trọng, nhưng nó có cái vẻ thân thiện mà tôi mong muốn…
Ngoài kia, hai cha con vẫn tíu tít chuyện trò. Một ngọn gió hiếm hoi của chốn đô thị len vào phòng, mơn man trên má tôi. Sự bình yên mà tôi tưởng là sở hữu riêng của tuổi thơ đột nhiên quay trở lại. Tôi cảm thấy nơi chốn này đúng là nhà của mình. Đúng là nơi mình mơ ước. Và tôi đã ngủ một giấc thật say.
Chính cống anh là gã nhà thơ gàn dở.
TẤT NHIÊN rồi!
Tôi không biết nhiều về anh, về đời tư Nguyễn Tất Nhiên, là duyên của tôi. Tôi đành tạm dựng một chân dung, sao cho sạch sẽ, sao cho đúng như là tôi mơ ước.
Vô học!
Chắc mấy cụ đồ làng bảo anh như thế, bởi mấy chữ “chi hồ giả dã” chẳng bao giờ anh thuộc, hễ cứ mở miệng là sầu khổ, đáng đời, điêu ngoa, xảo quyệt.
Dốt nát!
Mấy thầy trường Tây bảo thế. Cũng đáng đời thôi bởi anh không thuộc đến cả bài vở lòng của gã học trò làm thơ rất phổ thông thời ấy: “ Hàng năm cứ vào cuối thu, khi lá ngoài đường đã rụng đầy và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức …”
Thơ anh không hấp thụ nỗi cái du dương nhạc tính, cứ ngang phè như con cua mang tập tính bò ngang.
Vô thần!
Giáo dân dè bỉu anh. Linh mục gì cái đồ không đọc nổi một câu kinh, lại học đòi mang thánh giá, lại đòi được xưng danh.
Khùng điên!
Cái này thì đã hẳn, không điên sao lại mưu toan tự tử âm thầm, không khùng sao lấy ô nhục làm danh?
Là Nguyễn Tất Nhiên. Đối với thi đàn, anh là kẻ bàng môn tà đạo. Vậy mà thiên lí độc hành, vô chiêu thức, quái gỡ với ý tưởng, con người ấy cũng để lại cho đời đôi vần đáng gọi là thơ lắm.
Tôi nghe người ta kể lại ( và hoàn toàn không chịu trách nhiệm về những gì mình nghe kể ) về một gã si tình lòng khấp khởi khi người con gái đẹp hỏng một mùa thi:
Nghe nói em vừa thi rớt luật
Môi trâm anh tàn héo nụ xa vời
Mắt công nương thầm khép mộng chân trời
Xin tội nghiệp lần đầu em thất vọng
( Dù thật sự cũng đáng đời em lắm
Rớt đi Duyên rớt để thương người)
Ta thằng ôm hận tú tài đôi
Không biết tìm ai mà kể lể
Và cái tình ngay thật ấy đáng hứng chịu một tràng nguyền rủa té tát. May mà người đẹp lại là con gái Bắc, cái tính Bắc thâm trầm đã vớt vát cho anh một trận đòn lời.
Nguyễn Tất Nhiên khờ thật, với tôi thì chẳng đến nổi dại thế đâu. Và dĩ nhiên với tôi thì chẳng thể có được những lời thơ thật lòng đến đau lòng thế ấy!
Ấy vậy mà con người gàn dở ấy lại được khối chàng sinh viên văn khoa xưng tụng, có lẽ cái cảnh ngộ nhà nghèo với nhà thơ vốn dĩ tương lân. Sổ tay những sinh viên chi chít những dòng thơ viết vội, chép vội, ngoằn ngèo như tia chớp, như sợ cũng là tia chớp thơ Nguyễn hiển linh rồi vụt biến:
Tình cũng khó theo thời cơm áo khó
Ta dìu nhau đi dưới bóng nợ nần
Em bây giờ thấy ân hận chưa em
Vì đã trót yêu anh cái thằng quanh năm túng thiếu.
Tình cũng khó theo thời cơm áo khó
Nên mới yêu nhau mà cư xử rất vợ chồng
Rất thật thà khi chọn quán bình dân
Anh gọi càfe đen bởi hụt tiền uống càfe đá.
Ngày ấy, khi mà những bản nhạc “ Thà Như Giọt Mưa” ( Phạm Duy ), “ Vì Tôi Là Linh Mục” ( Nguyễn Đức Quang) đồng hành cùng cây ghi ta thùng quấy vữa khu nữ sinh nội trú thì Nguyễn Tất Nhiên là thứ tà thần linh ứng nhất.
Các cô nữ sinh cứ tha hồ mơ về một gã trai hiền như đất ( nhà thơ thì phải hiền), da tai tái xanh ( nhà thơ thì phải đói), mắt đen nhấp nháy như cười ( thứ mắt này là chúa đa tình), tóc lút vai rối bời tổ quạ ( vì còn chờ các cô chăm sóc). Tất Nhiên mà có đó thì chắc các cô hôn từ đầu đến chân từ chân lên đầu ( chổ này thì các cô nữ sinh đa tình đáng yêu hơn cô Duyên Bắc kì nho nhỏ). Đâu phải hôn một người phàm tục mà là hôn một đấng tuẫn đạo vì tình.
Tôi thì không thế. Không biết trong mấy nhà thơ của sách giáo khoa tôi có thích ông nào không (bí mật), riêng Nguyễn Tất Nhiên thì dứt khoát là không. Sống sượng hơn cả Xuân Diệu, ẻo lả hơn cả TTKH, quê mùa hơn cả Nguyễn Bính, mà ba trợn thì chấp cả Tú Xương! Nghĩa là đem hết mọi cái dở của các ngài thi sĩ cộng lại, thêm tí nước, quếch cho nhuyễn thì đó là Nguyễn Tất Nhiên!
Vậy mà rồi cũng có lúc thấm đòn, ấy là lúc mà em nhà quê bỏ tôi mà mang cả quê ra phố. Lẫn thẩn đường quê bóng quê, tôi lại lần dò đến chàng thi sĩ Nguyễn Tất Nhiên:
Em bây chừ có lẽ
Toan tính chuyện lọc lừa
Tôi bây chừ có lẽ
Toan làm người tình thua.
Một chiều nhà quê, tôi lần ra bờ suối, còn kia cạnh nhau vẫn hai hòn đá, em từng đồng ý cho tôi gọi là đá phu thê, tôi đợi mãi mà em không lại, mặt trời xuống núi, hắt một tia nắng quái, ngời như một tứ thơ đưa tôi về với Nguyễn Tất Nhiên:
Thế nào rồi em cũng bỏ tôi
Như những hoàng hôn bỏ mặt trời.
Và đó là tứ thơ hàng độc nhất vô nhị mà trong đời tôi gặp.
Tôi đã bắt đầu thành kính:
Kính thưa người thi sĩ Nguyễn Tất Nhiên, anh một đời nghèo khó, anh một đời tâm thần, anh một đời tình si…thôi rồi anh sẽ còn nhiều đời là một phế nhân. Rồi sẽ còn nhiều cô gái Bắc cười cợt tấm chân tình của anh, nhiều gã trai lơ lắm bạc nhiều tiền ngạo với gã điên khùng thất thế. Mà có hề chi, như anh đã nói:
Đời vốn không nương người thất thế
Thì thôi ô nhục cũng là danh!
Một phút suy vi tôi đã ngộ được đời mình, lỡ xưa kia từng mạo phạm đến người, mong người lượng thứ!
Trong một khu vườn nhỏ có rất nhiều loài cây và hoa khác nhau. Nằm dưới lớp đất của khu vườn đó là một nàng hạt giống bé nhỏ sống thu mình trong chiếc vỏ đã khá lâu.
Vào một ngày xuân nọ, có một âm thanh rạn nứt từ đâu đó phát ra. Âm thanh này lúc đầu thật nhẹ nhàng rồi vụt tắt rất nhanh, nhưng bỗng dưng lại trội lên và mạnh hơn lần trước, như tiếng trống thúc giục nàng hạt giống hãy nhanh chân theo mình… Từ đó nàng hạt giống ngày đêm nỗ lực vận động để phá vỡ chiếc vỏ dầy và cứng của mình.
Sự chăm chỉ của nàng hạt giống không hề vô ích tẹo nào. Khi mùa xuân đã gần kết thúc, nàng đã kịp cắn rạn chiếc vỏ
để nhô lên một lá mầm.
Giờ nàng hạt giống đã trở thành một nàng dây leo bé nhỏ, nàng dây leo không chờ cho đến khi rễ của mình cắm sâu xuống dưới lòng đất, mà ngay lập tức đi tìm anh chàng hạt giống đã phát ra âm thanh khiến cho nàng phải vội vã đến vậy. Nàng phát hiện ra anh chàng đó cũng nằm trong khu vườn cùng với mình và cách không xa là mấy, nhưng giờ chàng hạt giống đó đã là một anh chàng Bạch Dương đẹp trai, cao lớn hơn mình đến nửa mét rồi, mà chân nàng lúc này lại bị mắc kẹt dưới một bức tường cao lớn.
Vì để mình có thể lớn nhanh giống chàng, nàng dây leo đã ra sức vươn mình đón nắng và mưa. Mặc cho mưa gió, mặc cho các vết nứt của vỏ cứa vào bàn chân, mặc cho mặt tường chà trầy xước da và thân mình… nàng dây leo không hề than vãn đến một lời mà vẫn ngậm ngùi chịu đựng để mong mình nhanh chóng được cao bằng chàng.
Nàng vốn nổi tiếng là xinh đẹp và ít nói, nên gây được sự chú ý của rất nhiều anh chàng cùng khu vườn, nhưng dù là những lời nịnh hót của hoa hướng dương, hay những lời tỏ tình của cây kiếm lan thì nàng cũng không hề để tâm, thậm chí nàng còn cự tuyêt với họ…
Mùa đông đến, nàng dây leo đã cao được nửa mét, nhưng lúc này chàng Bạch Dương đã cao hơn bức tường mất rồi. Mùa đông này thật là dài và khắc nhiệt, nàng dây leo cố vươn những chiếc rễ gầy yếu của mình về phía Bạch Dương, nhưng vì nàng quá nhỏ bé nên chàng vẫn không hề biết gì về những nỗ lực và sự quan tâm mà nàng giành cho chàng. Không vì thế mà nàng dây leo nản lòng, thậm chí nàng còn mạnh mẽ hơn trước rất nhiều, trong mắt nàng lúc này không còn hình ành của một bức tường to lớn, không còn những cảm giác đau đớn của khe nứt sắc nhọn đang đâm vào thân hình bé nhỏ từ nhiều phía của mình nữa. Nàng cố dồn sức lực của mình vào những chiếc rễ để bò về hướng của chàng.
Mùa xuân đến, cuối cùng những chiếc rễ gầy guộc của nàng cũng kịp chạm vào chàng, nàng quấn quanh chàng và lúc này Bạch Dương mới phát hiện ra trên thân nàng đầy những vết thương. Cảm động trước tình cảm mà nàng dành cho mình Bạch Dương đã dùng những chiếc rễ của mình một cách nhẹ nhàng và cẩn thận để che những vết thương trên thân nàng, rồi ôm trọn lấy nàng vào trong lòng mình.
Xuân đến rồi xuân đi, những tán lá do chàng phát ra đã che kín nửa khu vườn, chàng Bạch Dương bây giờ đã có thể xem thường tất cả các cây cối, hoa cỏ trong vườn. Nhìn vào thân hình cường tráng của chàng, rồi nhìn lại mình, nàng thấy nản lòng, buồn chán vì nghĩ rằng mình vĩnh viễn không thể cao lớn để sánh vai cùng chàng.
Bạch Dương ý thức được những tâm tư buồn chán của nàng, vì vậy chàng càng dồn tình thương yêu của mình vào những chiếc rễ để ôm lấy nàng chặt hơn. Được chàng tiếp sức và che chở, nàng mỗi ngày một cao hơn và to hơn, giờ nàng đã cao hơn chiếc tường và đã có thể cùng chàng lắng nghe tiếng líu ríu cười nói của làn gió, có thể cùng chàng ngồi đếm những đám mây trên bầu trời…
Vào một đêm nọ, cuồng phong bỗng nổi lên, những đợt cười dữ tợn của gió hướng về tấm thân gầy guộc của nàng, khiến cho nàng phải lắc lư và da thịt của nàng không ngừng cọ xát với bức tường, toàn thân nàng lại đầy những vết trầy xước. Sót xa khi thấy người mình thương yêu phải chịu đau đớn, chàng Bạch Dương đã cố làm giảm những đau đớn ấy bằng cách nghiêng hẳn người về phía của nàng, tập chung hết sức của mình vào những chiếc rễ để cuốn lấy nàng, để tiếp sức và cùng nàng chống chọi với những cơn gió lốc.
Những chiếc rễ của chàng giờ đây cuốn chi chít trên thân nàng, đến nỗi không thể phân biệt được đâu là rễ của chàng và đâu là rễ của nàng, chàng và nàng đã nhập làm một để cùng nhau chống lại cơn cuồng phong.
Cũng trong chính cái đêm mưa bão ấy, trong cái giây phút mà chàng và nàng đang phải đấu tranh từng giờ từng phút để chống trọi lại với sự giận giữ của gió, thì toàn bộ khu vườn bỗng tràn ngập một mùi hương thơm lạ lùng. Mùi hương này đã làm chàng thức tỉnh, chàng vội vàng đánh thức nàng để hai người cùng có thể tận hưởng giây phút lãng mạn này. Nhưng, Bạch Dương đã đứng lặng người khi trước mắt chàng lúc này là nụ cười đầy âu yếm của nàng, và tấm thân gầy guộc của nàng lại là vô số những nụ hoa bé bằng hạt gạo đang chứa đầy những mùi hương kỳ lạ đó.
Chàng lặng lẽ nhìn nàng, cảm động trước sắc đẹp của nàng, trước những vết nứt trên thân thể của nàng. Chỉ có chàng mới hiểu được rằng, nàng đã phải trả một cái giá đắt như thế nào cho ngày hôm nay, cho cái giờ phút thiêng liêng này. Và chàng thấy yêu những vết sẹo trên người nàng hơn bao giờ hết, chính những vết sẹo ấy là bằng chứng cho tình yêu mà nàng giành cho chàng.
Khi trời rạng sáng, người chủ nhà bước vào khu vườn của mình và đứng trước hai cái cây kỳ lạ này, họ nói với nhau: “cái cây dây leo này hoa của nó thật là thơm, chúng ta để lại đi, chỉ chặt cây Bạch Dương này thôi.”
Khi người chủ nhà dùng chiếc cuốc để rỡ bỏ rễ của hai cái cây, họ cảm thấy rất kì quặc vì làm thế nào cũng không thể tách chúng ra khỏi nhau. Người chủ nhà đã không hiểu được rằng, đó chính là kết quả mà chàng Bạch Dương và nàng dây leo đã cố gắng vun đắp gây dựng. Trong tích tắc Bạch Dương đã bị người chủ nhà dùng chiếc quốc chặt ngang thân, khi chàng ngã đổ xuống toàn bộ cánh hoa của nàng dây leo đã trút xuống như một cơn mưa rào.
Qua vài ngày sau, người chủ nhà phát hiện nàng dây leo cũng chết theo, toàn thân nàng ngã nghiêng về phía gốc cây Bạch Dương còn sót lại trên mặt đất. Nhưng điều đó cũng không làm cho người chủ nhà hiểu nổi chuyện gì đang diễn ra trong khu vườn của mình, chỉ bạn và tôi là hiểu vì sao mà nàng dây leo lại chết phải không?
Tôi chưa bao giờ viết về Mẹ, vì tôi nghĩ không có giấy viết nào đủ để viết về Mẹ được. Với tôi, Mẹ là những gì vĩ đại nhất và tuyệt vời nhất…
Những năm tháng tôi sống cạnh Mẹ không được nhiều, nếu so với khoảng thời gian tôi sống tha phương cầu thực, lập gia đình và yên bề gia thất. Thỉnh thoảng tôi mới về thăm nhà, một năm đôi ba lần, nhưng lần nào cũng không ở được lâu, vì công việc của hai vợ chồng và cũng vì việc học của con cái nữa.
Chỉ những năm cuối của Mẹ, tôi mới được gần Mẹ nhiều nhất. Mẹ hay lên xuống thành phố khám chữa bệnh, và dù muốn dù không Mẹ cũng phải ở lại lâu. Vậy mà lần nào Mẹ cũng khăng khăng đòi về, viện lý do phải lo chuyện này chuyện nọ…Tôi biết là Mẹ tôi nhớ nhà, nhớ các con, nhớ mảnh vườn, sân trước, sân sau. Nhà tôi ở chung cư, Mẹ phải suốt ngày ở trong nhà, bảo sao không chán, không đòi về cho được. Suốt ngày Mẹ phải loay hoay trong mấy bức tường, hết xem TV lại vào phòng đọc kinh, thậm chí xem cả những cuốn truyện tranh của đứa cháu đưa nữa. Thế mà Mẹ cũng ráng ở với chúng tôi khá lâu một phần cũng vì vợ chồng tôi và các cháu nài nỉ.
Nhờ vậy, các con tôi mới được biết thêm nhiều về bà ngoại của chúng qua những câu chuyện bà kể. Mẹ chạy giặc Tây, trốn giặc Nhật ra sao, các con còn nhớ rõ hơn tôi. Bọn trẻ tâm phục khẩu phục nhất là khi nghe kể về thời niên thiếu của Mẹ. Mới hơn 10 tuổi đầu mà Mẹ đã biết đi bán thuốc lá cho bọn Nhật, chỉ biết lõm bõm vài câu tiếng Nhật để đối đáp nhưng cũng biết ứng xử thật nhanh nhẹn. Mẹ tôi vất vả khi còn nhỏ. Nhà nghèo, Mẹ phải bưng thức ăn đến bán ở trước cổng trường học chứ không được đến trường như những đứa trẻ khác, nhưng Mẹ thật hiếu học. Mẹ nói lúc nào cũng để sẵn cuốn tập học vần để tranh thủ mỗi khi học trò vào lớp là lấy ra ráp vần, tự học. Cũng vì vất vả trong việc học nên Mẹ từ đó luôn tâm niệm rằng, khi lớn lên, nếu lấy chồng có con, sẽ cố gắng cho con cái học đến nơi đến chốn, ít nhất cũng được hết lớp mười hai.
Các con tôi nghe chuyện phục bà lắm. Nhờ vậy, tôi mới được gần Mẹ hơn bao giờ hết. Công việc nhà có gì vui buồn, Mẹ đều thủ thỉ với tôi. Con cái đứa nào khiến Mẹ buồn, đứa nào làm Mẹ vui, Mẹ đều kể hết. Ngay cả ngôi nhà hư hao ở đâu, cần sửa chữa gì, giỗ chạp tháng nào, Mẹ đều nhớ rõ. Tôi cũng rù rì với Mẹ về những lo toan, tính toán trong cuộc sống và lần nào cũng nhận được những lời khuyên thật quý giá của Mẹ.
Rồi bất ngờ tai biến đổ ập xuống gia đình tôi. Nhà tôi ở quê bị cháy. Em trai tôi mất. Đau xé lòng…! Nỗi đau không bao giờ nguôi trong trí nhớ của tôi.
Bị cú shock quá lớn, hai năm sau Ba tôi mất. Liên tiếp chịu đựng những nỗi đau lớn trong đời, mất nhà, mất con và mất chồng, Mẹ tôi suy sụp. Nhưng rồi với ý chí và nghị lực phi thường, Mẹ đã vượt qua được. Mẹ chắt chiu dành dụm sau bao năm tháng buôn bán để xây lại ngôi nhà. Con cái gửi tiền về, mẹ cũng ăn không dám ăn, mặc không dám mặc. Mẹ giao hết tiền bạc cho tôi quản lý. Nhìn những đồng tiền thẳng băng không một nếp gấp, tôi ứa nước mắt. Suốt cuộc đời Mẹ tần tảo lo cho con, giờ cuối đời rồi Mẹ vẫn còn lo. Mẹ nói: “Khi nào xây lại được căn nhà, Mẹ mới yên tâm nhắm mắt. “Mẹ ơi! Lòng Mẹ cao cả quá. Mẹ hi sinh vĩ đại quá! Các con mang tiếng là lớn cả rồi mà có báo đền gì được đâu”.
Ba năm sau kể từ ngày Ba tôi mất, Mẹ tôi xây lại được căn nhà. Thật như một giấc mơ!
Những năm tháng cuối đời, Mẹ hay xuống ở với tôi để chữa bệnh. Những ngày cuối, Mẹ ở với chúng tôi được gần 2 tháng. Cả nhà vui mừng săn sóc Mẹ hết lòng cho đến khi thấy khoẻ hơn, Mẹ lại đòi về.
Rồi Mẹ yếu dần… Những ngày cuối, tôi về quê cùng chị và các em chăm sóc Mẹ. Nhưng Mẹ cũng không qua khỏi. Mẹ ra đi trong một đêm khuya sau khi chúng tôi đưa Mẹ về từ bệnh viện, để mẹ được nhắm mắt tại nhà như ý nguyện. Các em tôi ở xa không về được, khóc hết nước mắt…
Có một điều kỳ diệu xảy ra tôi không lý giải nổi. Giờ mỗi khi nhớ lại tôi vẫn còn cảm thấy lạ lùng: Trong đám tang Mẹ tôi, một ngày sau khi Mẹ mất và trước khi nắp quan tài được đóng lại. Tôi nhớ lời em gái tôi ở xa không về được, có dặn rằng: “Chị nhớ hôn Mẹ một cái cho em”. Tôi đã cúi xuống hôn Mẹ. Và ô kìa! Lạ chưa! Hai nếp nhăn trên sóng mũi, giữa hai hàng lông mày quen thuộc của Mẹ đâu rồi? Hai nếp nhăn hằn thật sâu theo năm tháng của Mẹ sao tự nhiên không còn nữa. Nó giãn ra thẳng cả vầng trán an bình của Mẹ. Khuôn mặt Mẹ tôi thanh thản lạ. Đẹp tuyệt vời! Lòng tôi lâng lâng buồn vui lẫn lộn. Tôi biết Mẹ tôi đã mãn nguyện khi từ giã cuộc đời vô thường này, mẹ đã rủ bỏ hết nợ trần. Kỳ diệu thay!
Bây giờ, mỗi khi thấy tôi buồn nhớ Mẹ, con trai tôi thường nói: “Mẹ đừng buồn nữa. Mẹ phải biết rằng bà Ngoại luôn hiện diện ở quanh đây. Và Ngoại sẽ luôn ở trong tim của mỗi chúng ta”.
Lam đứng trên lầu ba, trước phòng máy vi tính của trường. Cô thích đứng ở đây, giữa lồng lộng gió, và chỉ cần với tay ra một chút, Lam đã có thể hái vài chiếc lá khuynh diệp tươi, vò vò rồi đưa lên mũi để nghe một mùi thơm thanh thanh, tinh khiết thoang thoảng lan nhẹ ra, bám vào trên tóc. Mười năm rồi còn gì. Sau khi tốt nghiệp sư phạm, Lam cũng đã mất mấy năm lăng quăng ở thành phố, dạy tin học tại một trung tâm, cho đến khi mẹ viết thư vào: ”Về đi con, trường cấp hai của mình vừa có một phòng máy vi tính, khang trang lắm. Lương có thể không cao nhưng dù sao cũng ở quê nhà, dù sao cũng thân con gái.” Thế là Lam về, không cần phải xin xỏ nhiều để trở về trường cũ, ngôi trường đang thiếu giáo viên cho môn tin học. Trường thay đổi nhiều, mới toanh, cửa kính, đèn điện, căng tin. Và những thầy cô già. Nhưng Lam có cảm giác như lớp 9A mà Lam phụ trách cũng giống y như lớp 9A của cô hồi đó, cũng nhí nhố, cũng những đứa con gái rất ngoan, thậm chí bẽn lẽn, những đứa con trai nghịch ngợm, cũng một cô bé lớp trưởng kiêm bí thư đoàn trường, thông minh, học giỏi và nhanh nhẹn, cũng một học sinh được giáo viên xếp vào loại cá biệt, mặt lì lì, bơ bơ. Lam luôn có sự chú ý đặc biệt đến những học sinh cá biệt, không phải để theo dõi, cảnh giác, mà là để yêu thương chăm sóc nhiều hơn một chút, có lẽ, tại chuyện của Khánh ngày xưa.
Lam hình dung lại khuôn mặt của Quý “heo”, đứa học trò mà hôm Lam nhận lớp cô hiệu phó đã nhắc khẽ:”Thằng này học sinh cá biệt nghen, nó quậy lắm”
– Quậy sao cô ?
– Trời ơi, nó lì lắm, nói gì nó cứ cười cười, mặt trơ trơ phát bực. Có hôm còn mang cưa lên cưa chân ghế cho các bạn ngồi sụm chơi.
Lam hỏi mấy đứa học trò :
– Sao gọi bạn là Quý”heo” ?
Học trò cười hì hì :
– Tại ở nhà nó mổ heo mà cô ?
Nhưng Quý ít khi “quậy” trong giờ của Lam, chỉ duy có một lần, cô bé lớp trưởng lên nói nhỏ với cô là Quý mang dao găm vô lớp, lận trong lưng quần, cho nó lòi cái chuôi ra ngoài.
– Quý, sao em mang dao găm vô lớp ?
– Chơi mà cô.
– Không được, nguy hiểm lắm. Em cất vào cặp đi, mai để ở nhà không mang lên lớp nữa, lỡ đâm trúng mấy bạn thì sao ?
– Em đâu có đâm, em đem theo để phòng thân mà cô .
Lam thật kêu trời không thấu.
– Không phòng thân phòng thiếc gì hết, đua dao đây cho cô rồi về chỗ ngồi.
Quý “heo” nhe răng cười, ngoan ngoãn rút con dao găm có chuôi chạm trổ khá đẹp đặt lên bàn:
– Nhưng mà lát nữa cô trả em nghen, cái này của ba em .
– Được rồi, nếu em hứa không đem lên trường nữa.
Lam gật đầu.
– Hôm nay các em tạo một cây thư mục của lớp mình, mỗi tên học sinh là một tên file, tên tổ trưởng là tên thư mục…
Quý “heo” giơ tay :
– Cô ơi, em lấy tên cô đặt tên thư mục được không?
– Cô nói rồi, tên tổ trưởng làm tên thư mục, sao đặt tên cô làm chi?
– Tên đẹp mà cô – Quý lẩm bẩm – Hải Lam. Cô ơi, tên cô có nghĩa gì vậy ?
– Không có nghĩa gì cả ?
– Phải có nghĩa chớ. Ba em đặt tên em là Phú Quý, em em là Kim Ngân, Kim Hoàn… Phú Quý là giàu, Ngân là tiền, Hoàn là hột xoàn. Má em mỗi lần khùng lên chửi là tại ba em đặt tên giàu nên nhà em mới nghèo xơ vậy…hì hì…tên ai cũng có nghĩa chớ. Tên cô không có nghĩa gì hả, lạ quá ha ?
Lam cười thầm, học trò thật lạ, rất nhiều khi chúng có thể yêu quý mình chỉ vì một cái tên, có điều, nếu cảm tình mất đi thì đừng hòng lấy lại. Những ấn tượng ban đầu thật khó xóa nhòa, nhất là khi người ta 15 tuổi.
– Thôi, lo làm bài tập đi, nếu cả lớp làm xong sớm thì cô kể chuyện cho nghe.
Và từ đó Lam tìm được cách chinh phục đám học trò lau nhau. Học trò trường làng, ít đọc sách nên mê nghe truyện cổ tích. Quý cũng mê. Kỳ lạ, thế giới tuổi mới lớn thích nghe những câu chuyện phiêu lưu, nguy hiểm, những cuộc đối địch gay go giữa thiện và ác, nhưng phải có hậu, luôn luôn có hậu. Lam nhớ ngày xưa, khi đọc một câu chuyện đến những phút gay cấn thì cô không chịu được, phải lật trang cuối để xem kết cục thế nào, số phận nhân vật chính ra sao rồi mới có can đảm đọc tiếp. Ba cô cười, “ Đọc thế thì còn gì hay”. Nhưng biết làm sao, khi người ta mới mười bốn, mười lăm tuổi và tâm hồn cơ hồ chưa chịu nổi những nỗi buồn dù rất xa xăm, và những thương tổn dù rất nhẹ. Lam kể đủ thứ chuyện, phiêu lưu, trinh thám, cổ tích mà cô đã từng nghe, từng đọc, từng thích thú, say mê.
Mắt học trò đứa nào đứa nấy tròn xoe, khi Lam kể những chuyện tình lãng mạn thì con gái cúi mặt, mắt long lanh, con trai nhìn nhau cười khúc khích. Quý thì khác, lúc nào cũng nhe răng cười, mặt bơ bơ nhưng khi ra cửa bao giờ nó cũng quay lại: ”Bữa nào cô kể tiếp, nghen cô ?”
Một hôm, Lam gọi Quý lại sau giờ học :
– Nè, tặng em, hôm nay sinh nhật em phải không?
– Ngày sinh của em hả cô?
– Ừ.
– Sao phải tặng quà ?
– Để nhớ, ngày sinh nhật mình phải kỷ niệm chớ.
Quý lại nhe răng cười, Lam muốn làm nó cảm động, nhưng cuối cùng chính Lam lại cảm động vì thấy nó chẳng suy suyển gì sất. Quý có quan tâm đến ngày sinh nhật của nó đâu, kể cả khi Lam nhắc, nó chỉ sung sướng vì được tặng quà, một cuốn truyện cổ Andecxen.
– Trong đó có chuyện cô kể không cô ?
– Có. Nhiều lắm.
Thế là Quý nhét cuốn sách vào bụng, hí hửng ra về. Lam tự hỏi có nên gọi nó lại, để nhắc nó phải cám ơn khi được tặng quà hay không, rồi cô nghĩ để đến lúc khác cũng được.
Một ngày cuối tuần, Lam tổ chức cho lớp cắm trại đêm ở trường. Cô gom lá và cành khuynh diệp khô, đốt một đống lửa nhỏ. Học trò ngồi vây quanh.
– Khói thơm quá hả cô?
– Ừm…
– Hồi xưa cô cũng học trường mình hả cô?
– Ừm…
– Cô kể chuyện hồi cô đi học đi cô ? Cô nhớ nhất là cái gì ?
– Cô nhớ nhất mùi khói khuynh diệp.
Có nên kể cho các em nghe không, chuyện của một người kể chuyện cổ tích. Lần đầu tiên Lam kể cho học trò nghe một câu chuyện không có hậu. Nhưng cuộc đời đâu phải bao giờ cũng có hậu, phải vậy không ?
– Ngày xưa, ở đây có một ông lão cai trường…
– Ông khác ông bây giờ ân3
– Ừ, ông khác. Già rồi, tóc ông bạc hết, dài dài gần bằng tóc cô, búi lại thành một búi nhỏ xíu, tròn tròn sau ót…
Học trò cười khúc khích….:
– Ổng hiền không cô ? Ông cai bây giờ dữ thấy sợ.
– Hiền lắm, và hay kể chuyện cổ tích cho cô nghe.
***
Chiều chiều. Ông lão ngồi trước căn chòi lá dựng ở góc sân, thổi phù vào đám lửa nhỏ, làn khói mỏng manh nhẹ nhàng uốn mình bay lên và tan dần ra trước khi chạm đến những chiếc lá khuynh diệp màu xanh bạc ở trên cao. Lửa cháy tí tách và thơm thơm mùi bạc hà của lá khuynh diệp khô. Ông lão nói:“ Ông đốt để đuổi muỗi, và ông thích mùi lá khuynh diệp.”
Chiều chiều, sau khi tan học Lam thường ghé vào nghe ông kể chuyện , những câu chuyện mà ông đọc từ lúc còn nhỏ, rất nhỏ. Sinbad, Aladin, những chú lính chì dũng cảm. Lam chống cằm nghe say sưa.
Thỉnh thoảng ông ngừng kể, nhìn Lam thở dài, tựa như những câu chuyện cổ tích và cô bé này làm ông chạnh lòng.
– Cháu sẽ là một người tốt.
– Sao ông biết?
– Vì cháu thích nghe chuyện cổ tích. Khi người ta tin vào những câu chuyện cổ tích, người ta còn tin vào những điều tốt đẹp…
– Ông cũng là một người tốt.
Ông lão bật cười, lắc đầu. Lam cũng cười :
– Cháu nói thật mà, vì ông có thể kể được bao nhiêu là chuyện cổ tích.
Ông trầm ngâm nghĩ đến Khánh, cháu ngoại của ông, học cùng lớp với Lam. Ngày xưa, Khánh cũng từng tròn xoe mắt hinh hích cười khi nghe ông kể chuyện. Còn bây giờ, nó là học sinh cá biệt của lớp 9A, lầm lì, hằn học. Nó đen đúa, gầy còm, ngoài giờ học chỉ thích lê la ngoài đường, tối về ăn cơm với ông rồi lăn ra ngủ, có đêm theo đám bụi đời ra nằm ngoặt nghẹo trên những sạp hàng ở chợ. Mỗi lần ông lân la đến gần, định tâm sự hay nói chuyện là nó lại nhìn ông chòng chọc với vẻ đầy cảnh giác và thù hận làm ông chùng lòng, quay đi. Cùng một nỗi đau, nhưng ông không tài nào chia sẻ được.
– Ở lớp Khánh có phá phách không ? Ông hỏi. Lam bảo :
– Bạn ấy không quậy phá, nhưng lầm lì quá ông à. Cháu sờ sợ.
– Cháu có nói chuyện với Khánh không?
– Có, cháu là lớp trưởng mà. Cháu nói Khánh đừng đi chơi nhiều nữa, ở nhà với ông và lo học đi. Khánh nói Khánh không cần ai quan tâm đến Khánh hết…
Lam gật đầu, thấy mình cũng có trách nhiệm, không phải chỉ vì cô là lớp trưởng, mà còn vì mỗi chiều cô lại ngồi bên đống lửa khuynh diệp để nghe ông lão kể chuyện cổ tích. Lam chú ý đến Khánh nhiều hơn, nói chuyện với Khánh nhiều hơn, dù chỉ là những câu hỏi vớ vẩn. Có hôm, khi Lam ngồi kể chuyện vui trong giờ ra chơi, Lam thấy Khánh phì cười. Nhưng rồi một ngày, khi Lam đến lớp thì thấy túm tụm một đám ầm ĩ. Khánh và Thái, một học sinh khác lớp, đang quấn lấy nhau, đứa này cố đấm vào mặt đứa kia. Khánh nghiến răng, mắt đỏ ngầu, túm đầu Thái lụi vào tường:
– Đ.M mày !
Lam túm lấy tay Khánh :
– Dừng lại ngay, tui đi méc thầy hiệu trưởng bây giờ . Dừng lại, mấy trò muốn bị đuổi học không ?
Khánh quay ngoắt lại, trợn trừng mắt, thét vào mặt Lam :
Khánh nghiến răng, đấm mạnh nắm tay xuống bàn, tiện chân đá luôn chiếc cặp của Lam ra cửa, rồi chạy vụt đi. Thầy hiệu trưởng gọi Thái lên phòng, Lam đi theo ;
– Tại sao hai em đánh nhau ?
– Em không biết, tự nhiên nó nhào vô đánh em.
– Sao tự nhiên được?
Thái vẫn cẳn nhẳn, hai tay xoa xoa vết trầy đỏ trên trán :
– Em chỉ hỏi có phải ba nó đốt mẹ nó chết không, tự nhiên nó nhào vô đánh em…
Lam lặng người đi, sững sờ còn hơn lúc Khánh quăng vào mặt Lam tiếng chửi thề thô tục. Chiều, Lam chạy ra căn nhà nhỏ của ông lão, và thút thít nghe ông kể một câu chuyện, không phải là cổ tích.
– Ngày xưa, khi Khánh còn nhỏ, nó thông minh, lanh lợi và ngoan như cháu vậy, ông cũng thường kể chuyện cổ tích cho nó nghe. Nhưng chỉ một que diêm đã phá tan tất cả. Nhà Khánh khó khăn, ba Khánh ở nhà, làm ruộng, mẹ Khánh di theo xe hàng, rồi tiếng vào tiếng ra, ghen tuông, cãi vã thường xuyên. Hôm đó, ba Khánh say rượu đòi đốt vợ, mẹ Khánh bực mình nên thách thức, và thùng xăng hắt ra, và que diêm bật lên. Có những sai lầm mà khi phạm phải người ta không bao giờ có thể sữa chữa được, đôi khi, chỉ từ một que diêm. Con gái ông quằn quại, mê sảng vì bỏng nặng toàn thân suốt một tuần thì mất, con rể ông đi tù. Ông đưa Khánh về sống với mình, hai em gái Khánh thì vào Biên Hòa ở với gia đình chú ruột. 15 tuổi, Khánh bỗng dưng trở nên lầm lì, mặt xám xịt, tối tăm. Và bây giờ…Ông không trách Thái, có lẽ nó quá vô tư. Nhưng Hải Lam à, cháu biết không, sự vô tư đôi khi …
Khánh bỏ đi từ ngày đó, ông lão đi tìm, năn nỉ, nó không về. Lam nghe phong thanh Khánh nhảy xe đò vào Biên Hoà tìm hai đứa em gái, nghe phong thanh nó nhập băng xã hội đen, nghe phong thanh có lần nó đến nhà giam tìm ba, rồi lại nghe nó ăn cắp xe đạp bị bắt vô tù, nghe nó chết bụi chết bờ ở đâu đó để ông lão phải đi nhận xác. Nghe phong thanh nhiều, không có tin nào là tốt đẹp. Và mỗi lần có ai kể chuyện nhắc tên Khánh, tim Lam lại nhói lên. Ông lão cũng không về nữa. Vài năm sau, Lam được tin ông mất, ở một nơi nào đó ngoài miền Trung.
***
Đêm dịu dàng với những vì sao nhấp nháy, tiếng gió thì thào trên những cành khuynh diệp rủ lá xuống từ trên cao. Có một vài tiếng thút thít, còn lại là sự im lặng. Lam đã kể, không lấy tên thật của một vài nhân vật. Lam cũng không biết mình kể ra để làm gì, có lẽ chỉ để bớt day dứt hơn, nỗi day dứt vẫn dậy lên mỗi khi Lam ngửi thấy mùi lá khuynh diệp làm trái tim cô đau nhói, cũng có lẽ để nhắn nhủ với những đôi mắt trong veo này một điều gì đó, rằng tâm hồn con người mong manh biết bao, ai cũng vậy, và đôi khi ta có thể vô tình làm tổn thương nhau, đôi khi, sự vô tình của ta có thể làm hại cả một cuộc đời. Mắt học trò long lanh. Không biết tại câu chuyện hay tại khói. Khói khuynh diệp thơm thơm một mùi thanh khiết, và đôi khi cũng làm cay mắt người…
Đông Vy
Mỗi lần ngẫm lại lời ca ấy, tôi lại bần thần. Dễ thường mấy ngàn năm qua những bà mẹ đã nuôi dưỡng con bằng bản năng sinh vật mớm mồi. Mà đó là bản năng yêu thương. Hạt cơm từ miệng mẹ sang con, yêu thương từ mẹ trực tiếp vào con, mà tâm hồn con cũng từ đó mà thành hình.
Rồi sau những câu ca thời thơ ấu, tôi mãi miết đi vào cõi mênh mông thi phú, và trong mênh mông ấy tôi càng cảm nhận mênh mông tình mẹ.
Ai cũng một thời ấu thơ, cũng có cái phúc dựa vào yêu thương của mẹ, những chăm ẳm từng tí từng li của mẹ rồi lớn đến khôn cùng trong ngày đời xa tắp. Kiên Giang thi sĩ đã ghi lại ngày xưa yêu thương bằng những lời thơ thật cảm động:
Ngày xửa ngày xưa thời bé dại
Con đau rên xiết mẹ sầu lo
Bán đôi bông cưới mua thang thuốc
Mua bánh tai heo, giấy học trò. Kiên Giang
Đến cái kỉ niệm buổi mẹ buổi cha thành một thể ấy mẹ cũng không có quyền cất giữ, mà chỉ để đem lại cho con thơ niềm vui nho nhỏ : Giấy học trò cùng chiếc bánh tai heo. Đổi chác hay hi sinh, hi sinh hay ban tặng, ban tặng hay đem cho, đem cho hay dành lại mẹ ơi?
Rồi mỗi bước một dần xa, diện đời mênh mông, rồi góc mẹ góc cha đâu hay một ngày thành góc khuất. Rồi nhói lòng mỗi lúc mỗi khi nhớ vườn cau cũ nhớ bóng dừa xưa nhớ tóc mẹ bồng bềnh mây trắng. Một khao khát trở về cũng chỉ là khao khát, chao ôi!
Thức trắng đêm nay nghe mưa rơi
Niềm đau thôi rụng bốn phương trời
Nay mai con sẽ về quê mẹ
Mẹ của hồn con, Mẹ của đời! Dũ Tường Long.
Rồi mỗi bước một dần xa. Bầu vú mẹ xa rồi mà sữa đời thì đắng lắm. Những phong trần đày đọa lên dáng con ngổ ngáo tục tằn, những bước đi nặng gánh đời cứ vồng lên những bước chân, không còn chập chững thuở ấu thơ mà sụp xuống chới với hơn cả ngày xưa lững chững, con còn sống đây là tựa vào niềm tin mẹ với tình yêu bất diệt. Ê Xê Nhin, nhà thơ Nga đã thật giản đơn mà thấm thía trong đốn ngộ thiêng liêng tình mẹ:
Con có đâu nát rượu sa đà
Đến nỗi chết mà không nhìn thấy mẹ. Ê Xê Nhin
Ai như Vương Trọng thì phải đã nói rằng chỉ duy nhất lần con đau mà mẹ không khóc là khi mẹ qua đời. Xin chân thành chung cùng nỗi đau của nhà thơ Đồng Đức Bốn:
Đưa mẹ lần cuối qua làng
Ba hồn bảy vía con mang vào mồ
Mẹ nằm như thuở còn thơ
Mà con trước mẹ già nua thế này.
Khi mẹ trở về cõi ấu thơ là khi con hiểu mình không còn phép làm ấu thơ được nữa. Người ta chỉ có quyền làm trẻ thơ khi còn có mẹ thôi. Buồn thay những đứa trẻ không mẹ không cha, chúng không có tuổi thơ, bé tuổi người mà cái tuổi đời già nua lăm lắm!
Mỗi người rồi sẽ đến khi không còn thấy quê mẹ ở phương nào nữa, bởi đụng đâu cũng mẹ mà không thấy người!
Mà khi mẹ bỏ quê đi rồi ấy là khi quê mẹ dọn vào ở cõi lòng con, vĩnh viễn!
Nhìn về quê mẹ xa xăm
Lòng ta chổ ước mẹ nằm đêm mưa
Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa
Miệng nhai cơm búng lưỡi lữa cá xương. Nguyễn Duy.
Mẹ giờ khuất nẻo phương nào, ngày của mẹ, lòng con cõng mẹ đi chơi, con ru mẹ, như ngày xưa mẹ ru con mẹ nhé!
Lòng con yên ủi lắm, nhìn thấy mẹ cười, mẹ cười thanh thản chiêm bao, vĩnh viễn cõi mộng nhẹ gánh đời nhìn con thanh thản!
(Cho Ba đang nằm trên giường bệnh,
và những người cha khác.)
Cách nay hơn một tháng, Lê Thị Hà Tuyên – cô học trò 18 tuổi ở thị xã Tuy Hòa (Phú Yên) – bị tai nạn do nổ bình gas tại phòng trọ học. Cô bị phỏng toàn thân tới 66% và các bác sĩ tiên lượng khó qua khỏi. Ba Tuyên quyết cứu lấy đứa con thương yêu, đã đưa cô vào BV Chợ Rẫy và xin các bác sĩ phẫu thuật lóc da ở hai đùi mình để ghép cho con.
Những ngày này, người cha ấy vẫn đang lê lết hai đùi chân đã lóc da rỉ máu để chăm con.
Đó là một trong nhiều người cha mà tôi biết.
***
Nhà văn Jean-Louis Fournier trong tự truyện “Ba ơi mình đi đâu?” đã viết:
“Hồi còn trẻ, tôi thường ao ước về sau sinh được một lũ con. Tôi thấy mình vừa hát vừa leo lên những dãy núi, vượt qua các đại dương cùng những thủy thủ bé nhỏ nom rất giống tôi, đi khắp thế giới với phía sau là một bầy trẻ con vui vẻ, tò mò, ánh mắt sống động, những đứa trẻ sẽ được tôi dạy thật nhiều điều, tên gọi của cây cối, chim muông và các vì sao. Những đứa trẻ sẽ được tôi dạy chơi bóng rổ và bóng chuyền, những đứa trẻ sẽ cùng tôi thi đấu và không phải trận nào tôi cũng thắng.”
Giấc mơ đó chắc cũng giống như giấc mơ của bất cứ người đàn ông nào.
Jean-Louis Fournier có đến hai đứa con trai thiểu năng và “tật nguyền vĩnh viễn”. Mathieu đã chết và Thomas mãi đến ba mươi tuổi vẫn chỉ có thể lặp đi lặp lại hàng chục lần câu hỏi “Ba ơi mình đi đâu?”
“Những ai chưa từng sợ có một đứa con bất thường hãy giơ tay.
Chẳng có ai giơ tay cả.
Mọi người đều nghĩ đến chuyện đó như nghĩ đến một trận động đất, như nghĩ đến ngày tận thế, thứ gì đó chỉ xảy ra một lần.
Tôi có đến hai ngày tận thế.”
Những người đàn ông trở thành người cha không chỉ để hiện thực hoá ước mơ, mà còn để gánh vác trách nhiệm, nỗi lo lắng, đôi khi cả sự đau đớn và tuyệt vọng.
***
Tôi nhớ lúc nhỏ, có lần tôi phạm lỗi, mẹ phạt quỳ úp mặt vào tường suốt hai tiếng đồng hồ. Khi đi làm về, nghe mẹ kể lại, ba đã gọi tôi đến và nói: “Trở thành người như thế nào là tự do của con. Trở thành người tốt hay người xấu là tự do tuyệt đối của con. Con có toàn quyền lựa chọn cho cuộc đời mình. Ba mẹ yêu thương con không phải vì con ngoan mà vì con là con của ba mẹ, bởi vậy kể cả khi con trở thành một người xấu, một kẻ dối trá hay thậm chí trộm cắp, thì tình yêu của ba mẹ dành cho con vẫn không thay đổi. Nhưng ba muốn con biết rằng ba mẹ sẽ rất hạnh phúc và tự hào nếu con trở thành một người chính trực và biết yêu thương”
Đó là lý do đầu tiên để tôi muốn trở thành một người chính trực và biết yêu thương. Thậm chí là tôi chỉ cần một lý do đó mà thôi.
Kinh Talmud viết “Khi ngươi dạy con trai mình, tức là người dạy con trai của con trai ngươi” Bởi thế, hiển nhiên là tôi cũng sẽ nói với con tôi những lời ba tôi đã nói.
***
Ngạn ngữ Anh chép rằng “Một người cha hơn một trăm ông thầy”. Còn Sigmund Freud thì nói “Tôi không thể nghĩ ra nhu cầu nào trong thời thơ ấu mạnh mẽ hơn nhu cầu có được sự bảo vệ của một người cha”
Ai cũng có thể dạy một cậu con trai mới lớn lái xe, hoặc mở ra và lau cái bugi bị ướt khi đi qua quãng đường ngập nước. Nhưng thật đặc biệt khi cậu học những điều đó từ chính cha mình.
Ai cũng có thể dạy một cậu bé đá bóng và vẽ tranh. Ai cũng có thể đọc cho cậu bé nghe một cuốn sách hay kể chuyện trước khi ngủ. Ai cũng có thể trả lời những câu hỏi ngây thơ, tò mò và không chịu ngừng nghỉ của cậu. Nhưng sẽ là những giây phút thiên thần nếu đó là một người cha. Khi cậu có thể nằm cuộn trong lòng, gác chân lên bụng cha và cười khúc khích.
Và mẹ cậu sẽ bảo trông hai cha con giống nhau như hai hình vuông hay hai hình tròn hay hai ngôi sao hay hai trái tim, hai giọt nước hay hai tam giác đồng dạng. Dù là gì thì cũng giống nhau một cách ngộ nghĩnh.
Và người ta nói rằng đó là bằng chứng hiển nhiên nhất của sự tiếp nối.
***
Cha mẹ yêu thương chúng ta, và chúng ta yêu thương con cái mình bất kể giới tính. Nhưng có một điều chắc chắn là cha mẹ luôn chia sẻ điều gì đó đặc biệt hơn, sâu sắc hơn với những đứa con cùng phái tính với mình. Như mẹ và con gái, cha và con trai.
Cha và con gái là một tình cảm ngọt ngào, thậm chí dễ cảm nhận hơn tình cảm giữa Cha và con trai. Một đứa con gái với những lọn tóc mềm và giọng nói nũng nịu có thể làm trái tim người cha tan chảy. Chỉ những cô gái mới khiến người cha trở nên mềm mỏng và dịu dàng: “Con gái rượu của ba!”. Còn những đứa con trai luôn ít được tận hưởng sự dịu dàng đó từ cha, trái lại, luôn là sự nghiêm khắc, cứng rắn và thậm chí lãnh đạm. Nhưng dù vậy, sợi dây kết nối giữa cha và con trai luôn mãnh liệt hơn những mối liên hệ khác trong gia đình. Bởi “những gì nín lặng nơi người cha sẽ được nói ra nơi đứa con trai. Và tôi thường nhìn thấy ở những đứa con trai bí mật hiển lộ của người cha” (Friedrich Nietzsche)
***
Có bao nhiêu lần cha và con trai nhìn vào mắt nhau để nhìn thấy tình thương tràn đầy trong đó? Hay chỉ nhìn vào mắt nhau những khi đối đầu? Như Charles Wadsworth nói “Lúc mà một người đàn ông nhận ra rằng cha mình có lẽ đã đúng, thường thì ông ta có một đứa con trai nghĩ rằng ông ta đã sai”
Cha và con trai, sách vở thường dạy rằng hãy cố gắng để là bạn của nhau. Nhưng cũng như bạn bè đồng lứa, đôi khi ta không thể làm bạn với người mà ta mong được là bạn. Không phải người cha nào cũng có thể là bạn với con. Vì sự khác nhau (hay quá giống nhau?) về tính cách, chúng ta có thể xung khắc nhau như nước và lửa. Nhưng vậy thì sao? Cho dù không thể là bạn thì chúng ta vẫn luôn là cha và con trai.
Chẳng lẽ điều đó không đủ tuyệt vời hay sao?
***
Tôi nhớ ngày xưa khi tôi chuẩn bị nhập ngũ, cũng là lần đầu tiên xa nhà. Mẹ lăng xăng đồ đạc, nước mắt ngắn dài. Ba ngồi im không nói.
Tôi cứ ngỡ ba không để tâm.
Chiều nay, tôi bỗng nhớ lại dáng ngồi nghiêng nghiêng ấy, khi đọc được mấy câu thơ này:
“Không tiễn con ra phi trường,
Ba chỉ ngồi lặng yên quay mặt
Nghẹn lời thương đỏ mắt chuyện tương phùng”(*)
Từ một người anh
Ngồi với tôi, trong một tâm tình, anh đọc cho tôi nghe một bài thơ:
Thêm một mùa Vu Lan vắng mẹ
Mây trời hay tóc phủ con xưa
Và nắng cũng thương tình nên dịu nhẹ
Ai biết lòng con đang đổ mưa.
Bài thơ anh viết sau một giấc chiêm bao, thấy mẹ về nhổ tóc sâu cho mình. Lạ thay, tỉnh giấc rồi mà sợi tóc mẹ còn vương trên áo. Bài thơ ấy, câu chuyện ấy cứ day dứt tôi hoài. Ngồi trước mặt tôi không còn là viện trưởng thành đạt, mà là một người bạn trong một giao cảm ước mong con đừng lớn nữa và mẹ đừng đi qua. Và chúng ta là những người con của mẹ, anh Lê Tú à, tình mẹ ấy sẽ giữ các con mãi sạch trong dù phải lặn lội dọc theo các bụi hồng trần.
Tôi yêu sao lời thơ của Kiên Giang:
Đêm nào con khóc đòi ru ngủ
Mẹ thức mõi mòn nhịp võng đưa
Thân lạnh nằm khoanh lòng mẹ ấm
Mẹ ơi con lớn giữa niềm ru!
Chao ôi! Giá như đêm nào là đêm nay, để được làm đứa con bé thơ trong vòng tay mẹ ấm! Chao ôi! Có hay mỗi bước đường là mỗi bước đi qua, mỗi trưởng thành là mỗi mất mát, mất dần ấu thơ, mất dần yêu thương, mà mất mát hiển nhiên đến đau lòng là mất mẹ!
Và tôi yêu mẹ
Năm tôi học lớp mười, lần đầu ở trọ, nhớ mẹ lắm, cứ chiều chiều ngồi trong lớp học là nước mắt lưng tròng. Ngày ấy nào đã biết làm thơ, chỉ có chút lòng thành gửi mẹ, bài Lời Hứa:
Tạm biệt mẹ, con lên đường mẹ nhé
Lần đầu tiên con trai phải đi xa
Xa đàn trẻ thân yêu, vắng bóng mẹ già
Chắc con nhớ con thương nhiều đó mẹ
Mái trường mới biệt li đời tấm bé
Gắng lên mình tấm thẻ nhỏ : Cấp ba.
Con bước vào đời khác mẹ, khác cha
Không phải vào đời trong đau thương dòng lệ
Bằng cái rựa, cái quang như cha thường kể,
Con bước vào đời bằng ngưỡng cửa cấp ba
Con bước vào đời khác mẹ khác cha!
Tạm biệt mẹ, lên đường con xin hứa
Mái trường mới con gắng nhiều gắng nữa
Cố học chăm cho lòng mẹ được vui
Từng củ khoai, củ sắn ngọt bùi
Vẫn nhắc nhỏ con trên đường học vấn
Rằng miền quê con có dáng ai cần mẫn
Quên tuổi tác già làm lụng say sưa
Rằng mẹ con chẳng quản nắng hay mưa
Bán tóc bạc mà nuôi con ăn học.
Mẹ có nghe chăng lời con đã khóc
Về miền quê trong một buổi học chiều
Con khóc thương về mẹ.. Mẹ thương yêu!
Con lại hứa sẽ gắng nhiều, gắng nữa!
Cứ nghĩ sau tháng ngày ở trọ lại trở về, lại là con bé bỏng của mẹ con, đâu hay lại suốt một đời ở trọ trần gian, và rồi cũng đến lúc phải lơ ngơ hoài nỗi mồ côi !
Mà tôi nay đã được làm thầy giáo, có lẽ quá thời vụng dại rồi, mừng vì chưa một lần to tiếng, chưa cố ý hại ai, vui với mình, phải không là tôi đã giữ lời ngày xưa đã hứa: Sẽ gắng nhiều , gắng nữa ?
Xin rằng nơi xa kia mẹ của con hãy yên lòng!
Đọt Chuối Non yêu quí!
Tôi cứ nghĩ đây là nhà của chúng mình, nên cứ thuật chuyện mình, mà không kể về những người mẹ của các vĩ nhân.
Mà có mẹ nào không là mẹ của các vĩ nhân, chỉ có các con không kịp lớn thành vĩ nhân, đành để phần thiệt thòi cho mẹ, lại thêm một lần thấy mình có lỗi.
Xin chia sẻ cùng ai trong nỗi nhớ niềm thương của mùa báo hiếu.
Cũng xin mừng cùng ai chưa chạm đến niềm đau phải đi tiếp đoạn đường dài mà không có mẹ bên mình.
Và đọc lại lời nhắn nhủ:
Ai còn mẹ xin đừng làm mẹ khóc
Đừng để buồn lên mắt mẹ nghe không.
NGUYỄN TẤN ÁI
Thời khắc đứa con chào đời cũng là thời khắc người mẹ được sinh ra. Người mẹ chưa bao giờ tồn tại trước đó. Chỉ tồn tại người phụ nữ chưa từng là người mẹ. Mẹ là một điều gì đó hoàn toàn mới (Rajneesh).
Khi sinh đứa con đầu lòng, tôi mệt lả nhìn vào sinh linh nhỏ bé, tự nhủ giờ đây mình đã là mẹ. Nhưng đến khi con gái bú những giọt sữa đầu tiên, lòng tôi mới thật sự tràn ngập cảm xúc và nhận thức làm mẹ mới thật sự hiện hữu. Lúc đó, tưởng chừng như cuống nhau chưa cắt. Và tôi biết, dòng máu đang chảy trong tôi và trong cơ thể nhỏ bé tôi đang bế trên tay là một, đây là máu của tôi, đây là da thịt của tôi. Gần như đó không chỉ là cảm nhận mà là một cái gì thực thể, có thể đụng chạm được. Tưởng như hai chúng tôi là một và không thể có gì tách rời chúng tôi được. Ấy là lúc tôi nghĩ đến mẹ tôi, hiểu được thế nào là “mang nặng đẻ đau” khi mẹ sinh ra tôi. Và biết tôi đã mang đến cho mẹ niềm vui lớn như thế nào bằng sự có mặt của mình!
Rồi con tôi lớn lên. Trong giai đoạn khó khăn chung của cả đất nước. Tôi đã nhận từng mét vải phân phối, cặm cụi may tay thành những chiếc áo đầm kiểu cọ và tự hào ngắm con mình xinh đẹp. Tôi đã từng thức trắng đêm vì con nóng sốt. Đã từng run rấy đánh rơi liên tục cả ba chiếc kẹp nhiệt độ, dù rằng tôi là một bác sĩ. Chính những lúc đó, tôi nhớ đến mẹ tôi! Nhớ những lúc hai mẹ con chờ khám ở phòng mạch. Trước cửa phòng khám luôn luôn có gánh hàng rong bán đồ chơi trẻ con. Khi nào tôi cũng vòi vĩnh cho được một món đồ chơi, và chưa bao giờ mẹ tôi từ chối. Nhớ mẹ dỗ dành tôi từng muỗng cháo. Nhớ bàn tay mẹ đan thành chiếc lược chải mớ tóc dính bết của tôi trong cơn nóng sốt. Có con rồi, tôi mới thấu được tình thương mẹ dành cho tôi trong những cử chỉ săn sóc đơn giản như vậy!
Con tôi đến tuổi thiếu niên chông chênh và khó bảo. Tôi đặt báo Mực tím cho con. Nhưng con gái chưa bao giờ biết, mẹ đã đọc không sót một bài nào trong mỗi số báo. Đọc để hiểu con và các bạn đồng lứa, để luôn đặt mình vào vị trí của con, thông cảm con, chấp nhận con. Vậy mà mẹ con vẫn không tránh khỏi bất đồng, không tránh khỏi xung đột, đến nỗi nhiều lần tôi phải dùng roi vọt với con. Đó là lúc tôi nhìn lại vết sẹo trên khuỷ tay mình. Một vết sẹo có từ hơn ba mươi năm trước, bây giờ chỉ còn là một lằn chỉ nhỏ khó thấy. Lần đó, để bảo vệ một ý kiến ngông nghênh nào đó của mình, tôi đã láo xược với mẹ và làm mẹ phát điên lên vì giận. Mẹ đã đánh tôi vào một chỗ duy nhất, là cánh tay tôi đưa ra đỡ đòn. Năm sáu nhát roi hằn vào một chỗ đã làm cánh tay tôi chảy máu, và để lại cho tôi vết sẹo nhớ đời. Nhớ đời không phải vì đau, nhớ đời vì sau khi buông roi, mẹ ôm mặt khóc! Lúc đó tôi đã hả hê biết mấy! Đã tưởng mình là người chiến thắng vì thà chịu đòn chứ không chịu khuất phục. Bây giờ tôi mới biết, cảm giác bất lực khi thấy con vừa sai vừa bướng, cảm giác đau đớn của một người mẹ không dạy được con, cảm giác xấu hổ vì không làm chủ được mình đến nỗi phải dùng roi vọt với con, là như thế nào!
Có nhiều bài tụng ca Mẹ. Mỗi bài mang một vẻ đẹp riêng. Nhưng với tôi, bài Bông hồng cài áo của nhạc sĩ Phạm Thế Mỹ (lời của Thầy Nhất Hạnh) và bài Child do Little Fox hát là hai bài gây cho tôi nhiều cảm xúc nhất. Bất cứ ở đâu, bất cứ khi nào, tôi luôn luôn không thể nghe quá nửa bài mà không rơi nước mắt! Chưa bao giờ tôi hát được trọn vẹn hai bài hát này. Có lẽ tuổi tác và trải nghiệm của việc làm mẹ đã tác động mạnh đến tôi. Đúng là làm mẹ rồi, tôi mới thấu hiểu lòng cha mẹ!
Đó là lý do vì sao trong mùa Vu lan báo hiếu này, tôi lại không chỉ viết về Mẹ mà lại viết cả cho con! Suốt thời trẻ thơ, tuy tôi vẫn luôn cảm nhận được tình thương của mẹ cũng như luôn thủ thỉ với mẹ rằng: Mẹ ơi, con thương Mẹ lắm…, nhưng tôi chỉ thật sự hiểu tình thương của mẹ lớn lao như thế nào khi tôi cũng là một người mẹ. Và những trải nghiệm trong vai trò người mẹ giúp tôi hiểu được lòng mẹ tôi. Trong tôi, tình thương dành cho mẹ đã lớn lên rất nhiều cùng với tình thương tôi dành cho con gái. Hay nói một cách khác, chính con gái tôi đã khiến tôi thương và hiểu cha mẹ tôi hơn, khiến tôi nhận ra bao lầm lỗi của mình, hối hận vì bao nhiêu điều bất hiếu tôi đã gây ra làm đau lòng cha mẹ. Tôi cũng biết tôi đã được tha thứ, bởi vì lỗi lầm của tôi đã không còn vết tích gì trong đại dương bao la tình thương của cha mẹ!
Với các bạn may mắn được cài bông hồng trong mùa Vu lan này, mong các bạn làm theo lời khuyên mà Thầy Nhất Hạnh đã đề nghị cách đây 47 năm trong một đoản văn và sau đó nhạc sĩ Phạm Thế Mỹ đã phổ nhạc trong ca khúc Bông hồng cài áo:
Chiều nay, khi đi học hoặc đi làm về, anh hãy vào phòng mẹ với một nụ cười thật trầm lặng và bền. Anh sẽ ngồi xuống bên mẹ. Sẽ bắt mẹ dừng kim chỉ, mà đừng nói năng chi. Rồi anh sẽ nhìn mẹ thật lâu, thật kỹ, để trông thấy mẹ và để biết rằng mẹ đang sống và đang ngồi bên anh. Cầm tay mẹ, anh sẽ hỏi một câu ngắn làm mẹ chú ý. Anh hỏi: “Mẹ ơi, mẹ có biết không?” Mẹ sẽ hơi ngạc nhiên và sẽ nhìn anh, vừa cười vừa hỏi: “Biết gì?” Vẫn nhìn vào mắt mẹ, giữ nụ cười trầm lặng và bền, anh sẽ hỏi tiếp: “Mẹ có biết là con thương mẹ không?”…
Cũng xin chia sẻ với các bạn tình yêu lớn lao của các bậc sinh thành qua ca từ của bài Child:
When you were born into this world
Your mom and dad saw a dream unfurled
A dream come true
The answer to their prayers
You were to them a special child
You gave them joy everytime you smiled
Each time you cried
They’re at your side to care
Child you don’t know
you’ll never know
How far they’d go to give you all their love can give
To see you through
And god it’s true
They’ll die for you if they must to see you live
How many seasons came and went
So many years have now been spent
For time ran fast and now at last you are strong
Now what has gotten over you
You seem to hate what your parents do
Speak out your mind why do you find them wrong
Child you don’t know
you’ll never know
How far they’d go to give you all their love can give
To see you through
And god it’s true
They’ll die for you if they must to see you live
And now your path has gone astray
Child you don’t know what to do or say
You’re so alone no friends are on your side
Child as you now break down in tears
Let them drive away your fears
Where must you go their arms stay open wide.
Child you don’t know
you’ll never know
How far they’d go to give you all their love can give
To see you through
And god it’s true
They’ll die for you if they must to see you live
.
Chúc các bạn mùa Vu lan báo hiếu trọn vẹn ý nghĩa…
Hôm nay ngày rằm tháng bảy, là ngày đại lễ Vu Lan theo Phật giáo, là ngày mà những người con đến chùa cầu nguyện cho cha mẹ hiện tiền được an lạc, cha mẹ quá vãng được siêu thoát.
Tuy vậy, nhưng cả tháng 7 âm lịch được xem như mùa báo hiếu và ở nhiều nơi các hoạt động chào mừng ngày Vu Lan đã diễn ra từ chủ nhật vừa rồi kéo dài cho đến hết tuần. Các bạn đã biết và đã nghe rất nhiều bài thơ và khúc hát về Mẹ hiền, về tình mẹ như bài Bông Hồng Cài Áo ( thơ Nhất Hạnh, nhạc Phạm Thế Mỹ), Tình Mẹ, và bạn sẽ nghe những bài hát về Mẹ như thế vào chuyên mục đặc biệt trên Đọt Chuối Non.
Người Việt Nam có một ngày lễ về Mẹ thực đặc biệt. Thế còn Phương Tây thì sao? Vẫn có một ngày cho Cha vào chủ nhật thứ ba của tháng 6 ( Father’s Day) và một ngày cho Mẹ ( Mother’s Day) vào chủ nhật thứ hai của tháng 5, nhưng tất nhiên không có nghi thức cài bông hồng trên áo độc đáo như người Phật tử Việt Nam chúng ta.
Nhưng tình mẫu tử thì bất kể ngôn ngữ, chủng tôc, tôn giáo, tuổi tác, hay giới tính nào cũng đều có chung một tiếng gọi mẹ yêu dấu thiết tha, và những bài hát ca ngợi Mẹ – tình yêu mẹ, luôn được mọi người yêu mến, vì trên đời này còn chi cao quý, lớn lao, và tuyệt vời bằng tình Mẹ? Có ai trong chúng ta không biết mẹ là suối nguồn vô tận của yêu thương?
Hai ngày qua, Nhạc Xanh đã nhận được một số đề nghị của các bạn trẻ về những bản nhạc đặc biệt cho chủ đề này. Hôm nay là lúc phù hợp để bạn nghe những bài nhạc diễn tả tình mẹ, cảm xúc về Mẹ, và một số bạn sẽ dịch các bài ưa thích sang Tiếng Việt như một cách thể hiện tình cảm trân quý các bạn dành cho mẹ.
Các bạn sẽ nghe những danh ca như Céline Dion, The Beatles, Shania Twain, Dolly Parton, Jamie O’Neal, Taylor Swift, Charlotte Church, Christina Aguilera, và Phi Collins.
Các bạn sẽ thấy mẹ là người hùng trong mắt cô con gái ( In My Daughter’s Eyes).
Nhưng thực ra mẹ cũng là tất cả, đầu bếp, người lái xe đưa đón, người kể chuyện thần tiên, người chắp cho con đôi cánh để bay cao khỏi cái tổ ấm đầu tiên, là người hùng của ai đó ( Somebody’s Hero).
Mẹ là người, ngày con bé bỏng, bởi nhà nghèo không có tiền, đã dùng giẻ vụn để may một chiếc áo khoác nhiều màu trăm mảnh vụn cho con được ấm lúc thu đông. Vậy nên dù bạn bè con cười cợt, con đã tự hào mặc nó tung tăng, tự thấy mình giàu có trong chiếc áo khoác vải vụn nhiều màu với từng đường kim nét chỉ kết bằng trọn vẹn thương yêu của mẹ ( Coat of Many Colors).
Ngày đẹp nhất đời con là khi con có mẹ chẳng kể con lên 5 hay 13 tuổi, hoặc khi 50 tuổi (The Best Day), vì mỗi khi con bị cuốn vào những cơn bão táp phong ba, mẹ luôn là thành lũy che chắn gió mưa; khi con vấp ngã đã có tay mẹ nâng đỡ. Mẹ là bạn hiền, là sức mạnh, là tình yêu, là ý chí cho con vươn vai mà lớn (I Turn To You).
Tuyệt vời hơn, mẹ không chỉ chăm sóc con phần thể xác, mẹ còn dạy bảo và cầu nguyện cho con được bình an, hiểu biết, khôn ngoan. ( Mother’s Prayer). Mẹ đã cho con cuộc sống, cho con một cái tên, và trên hết mẹ đã dạy cho con biết ý nghĩa của yêu thương. ( Mama You Gave Me Life).
Tình yêu của mẹ ấp ủ và trải rộng suốt cuộc đời con. Con lớn lên trong dòng sữa mẹ ngọt ngào và lời ru dịu dàng. Rồi con thành chàng trai và cô thiếu nữ của tuổi hồng, tuổi ngọc. Mẹ vẩn chăm chút cho con, chỉ bảo cho con từ cách đi, dáng đứng, lời ăn và tiếng nói, manh quần tấm áo. Mẹ hi sinh cả bản thân, ăn uống kham khổ, áo quần giản dị; tất cả chỉ vì lo lắng dành dụm tất cả cho con. Khi con đã thành nhân chi mỹ, bước vào tuổi yêu đương, Mẹ lại lo lắng, mong sao con có một người bạn đời phù hợp và con được hạnh phúc trong tổ ấm của riêng mình. Dẫu con 30, 40 tuổi, con vẫn là con trẻ ngây thơ trong mắt mẹ ngày nào…
Mẹ luôn ở trong trái tim con suốt đời, dù mẹ ở đâu, còn trên trần thế hay đã về bên kia suối nguồn vỉnh cửu: (You’ll Be In My Heart). Con chẳng bao giờ quên bài hát mẹ đã dạy con và sẽ truyền lại cho đàn cháu của mẹ. ( Song My Mother Taught Me). Còn một điều: Xin đừng quên nhớ mẹ. ( Don’t Forget To Remember Me).
Trong ngày Vu Lan dạt dào xúc cảm về Mẹ, xin mượn lời thơ Thanh Nguyên tặng tất cả các anh chị em, và các bạn mấy lời về mẹ:
Mẹ!
Có nghĩa là ánh sáng
Một ngọn đèn thắp bằng máu con tim
Cái đóm lửa thiêng liêng
Cháy trong bão bùng, cháy trong đêm tối
Mẹ!
Có nghĩa là mãi mãi
Là cho – đi – không – đòi – lại – bao – giờ
Cổ tích thường bắt đầu từ: “Ngày xưa có một công chúa…” hay “Ngày xưa có một vị vua…”
Cổ tích còn bắt đầu từ: “Ngày xưa có mẹ…”
Với mình mẹ mãi là suối nguồn yêu thương với những hi sinh tảo tần nuôi con ăn học của ngày xưa còn bé, và của bây giờ khi tóc trên đầu đã đIểm sương và mẹ già lưng đã còng không còn đi lại được
Cho mình được nhắn gửi các bạn một lời:
Những ngày này hãy nghĩ đến mẹ và bằng cách tốt nhất có thể làm vui lòng mẹ cha bằng những việc có ý nghĩa thiết thực và giá trị làm Người con hiếu thảo. Hãy chăm sóc yêu thương mẹ cha, ông bà khi còn tại thế, làm cho họ hạnh phúc. Các bạn còn mẹ hãy cài cho mình một bông hồng đỏ thắm và hân hoan vì mình còn diễm phúc có mẹ trên đời.
Với những bạn không được may mắn còn cha mẹ, hay mẹ đã đi xa, bạn hãy cài cho mình một bông hồng trắng. Xin bạn chớ buồn phiền bởi mẹ vẫn còn đó: tràn đầy trong trái tim yêu mẹ của bạn. Nhắm mắt lại một thoáng thôi, bạn sẽ đắm mình vào biết bao kỉ niệm và hồi ức đẹp của những ngày có mẹ.
Mẹ không ở đâu xa. Mẹ là tình yêu- là suối nguồn yêu thương trong trái tim của tôi, của bạn.
Thân ái chúc các bạn một ngày vui tề tựu quanh mẹ hiền, và nếu có thể lên chùa hay tại nhà cầu nguyện cho mẹ cha được bằng an vui sống.
Mời các bạn cùng với mình nghe những giai điệu ngợi ca Mẹ và trải lòng mình qua những xúc cảm bài hát đem lại cho các bạn:
1. Coat of Many Colors – Shania Twain
Back through the years
I go wonderin once again
Back to the seasons of my youth
I recall a box of rags that someone gave us
And how my momma put the rags to use
There were rags of many colors
Every piece was small
And I didn’t have a coat
And it was way down in the fall
Momma sewed the rags together
Sewin every piece with love
She made my coat of many colors
That I was so proud of
As she sewed, she told a story
From the bible, she had read
About a coat of many colors
Joseph wore and then she said
Perhaps this coat will bring you
Good luck and happiness
And I just couldn’t wait to wear it
And momma blessed it with a kiss
Chorus:
My coat of many colors
That my momma made for me
Made only from rags
But I wore it so proudly
Although we had no money
I was rich as I could be
In my coat of many colors
My momma made for me
So with patches on my britches
Holes in both my shoes
In my coat of many colors
I hurried off to school
Just to find the others laughing
And making fun of me
In my coat of many colors
My momma made for me
And oh I couldnt understand it
For I felt I was rich
And I told them of the love
My momma sewed in every stitch
And I told em all the story
Momma told me while she sewed
And how my coat of many colors
Was worth more than all their clothes
But they didn’t understand it
And I tried to make them see
That one is only poor
Only if they choose to be
Now I know we had no money
But I was rich as I could be
In my coat of many colors
My momma made for me
Made just for me
Coat of Many Colors – Dolly Parton –
2. I Turn To You ( Christina Aguilera )
When I’m lost in the rain,
In your eyes I know I’ll find the light
To light my way.
And when I’m scared,
And losing ground,
When my world is going crazy,
You can turn it all around.
And when I’m down you’re there
– pushing me to the top.
You’re always there,
giving me all you’ve got.
For a shield from the storm,
For a friend, for a love
to keep me safe and warm
I turn to you.
For the strength to be strong,
For the will to carry on
For everything you do,
for everything that’s true
I turn to you.
When I lose the will to win,
I just reach for you and
I can reach the sky again.
I can do anything
‘Cause your love is so amazing,
‘Cause your love inspires me.
And when I need a friend,
You’re always on my side
Giving me faith
taking me through the night
For a shield from the storm,
For a friend, for a love
to keep me safe and warm
I turn to you.
For the strength to be strong,
For the will to carry on
For everything you do,
for everything that’s true
I turn to you.
For the arms to be my shelter
through all the rain,
For truth that will never change,
For someone to lean on,
For a heart I can rely on through anything,
For that one who I can run to…
For a shield from the storm,
For a friend, for a love
to keep me safe and warm
I turn to you
For the strength to be strong,
For the will to carry on
For everything you do,
for everything that’s true
I turn to you.
For a shield from the storm,
For a friend, for a love
to keep me safe and warm
I turn to you.
For the strength to be strong,
For the will to carry on
For everything you do,
for everything that’s true
I turn to you.
I turn to you…
3. MAMMA YOU GAVE LIFE TO ME – CELINE DION
Mamma
You gave life to me
Turned a baby into a lady
Mamma
All you had to offer
Was the promise of a lifetime of love
Now I know
There is no other
Love like a mother’s love for her child
And I know
A love so complete
Someday must leave
Must say goodbye
Goodbye’s the saddest word I’ll ever hear
Goodbye’s the last time I will hold you near
Someday you’ll say that word and I will cry
It’ll break my heart to hear you say goodbye
Mamma
You gave love to me
Turned a young one into a woman
Mamma
All I ever needed
Was a guarantee of you loving me
‘Cause I know
There is no other
Love like a mother’s love for her child
And it hurts so
That something so strong
Someday will be gone, must say goodbye
Goodbye’s the saddest word I’ll ever hear
Goodbye’s the last time I will hold you near
Someday you’ll say that word and I will cry
It’ll break my heart to hear you say goodbye
But the love you gave me will always live
You’ll always be there every time I fall
You offered me the greatest love of all
You take my weakness and you make me strong
And I will always love you ’til forever comes
And when you need me
I’ll be there for you always
I’ll be there your whole life through
I’ll be there this I promise you, Mamma
Mamma, I’ll be
I’ll be there through the darkest nights
I’ll be the wings that guide your broken flight
I’ll be your shelter through the raging storm
And I will love you ’till forever comes
Goodbye’s the saddest word I’ll ever hear
Goodbye’s the last time I will hold you near
Someday you’ll say that word and I will cry
It’ll break my heart to hear you say goodbye
‘Till we meet again…
Until then…
Goodbye
4. Julia – the Beatles
Half of what I say is meaningless
But I say it just to reach you,
Julia
Julia, Julia, oceanchild, calls me
So I sing a song of love, Julia
Julia, seashell eyes, windy smile, calls me
So I sing a song of love, Julia
Her hair of floating sky is shimmering, glimmering,
In the sun
Julia, Julia, morning moon, touch me
So I sing a song of love, Julia
When I cannot sing my heart
I can only speak my mind, Julia
Julia, sleeping sand, silent cloud, touch me
So I sing a song of love, Julia
Hum hum hum…calls me
So I sing a song of love for Julia, Julia, Julia
5. Jamie O’Neal -Somebody’s Hero
She`s never pulled anybody from a burning building
She`s never rocked Central Park to a half a million fans, screaming out her name
She`s never hit a shot to win the game
She`s never left her footprints on the moon
She`s never made a solo hot air balloon ride, around the world,
No, she`s just your everyday average girl (but)
She`s somebody`s hero
A hero to her baby with a skinned up knee
A little kiss is all she needs
The keeper of the cheerios
The voice that brings Snow White to life
Bedtime stories every night
And that smile lets her know
She`s somebody`s hero
She didn`t get a check every week like a nine-to fiver
But she`s been a waiter, and a cook and a taxi driver
For twenty years, there at home, until the day her girl was grown
Giving all her love to her was her life`s ambition
But now her baby`s movin` on, and she`ll soon be missin` her
But not today, those are tears of joy runnin` down her face
She`s somebody`s hero
A hero to her daughter in her wedding dress
She gave her wings to leave the nest
It hurts to let her baby go down the aisle she walks right by
Looks back into her mother`s eyes
And that smile lets her know
She`s somebody`s hero
Thirty years have flown right past
Her daughters` starin` at all the photographs
Of her mother, and she wishes she could be like that
Oh, but she already is
She`s somebody`s hero
A hero to her mother in a rockin` chair
She runs a brush through her silver hair
The envy of the nursing home
She drops by every afternoon
Feeds her mama with a spoon
And that smile lets her know
Her mother`s smile lets her know
She`s somebody`s hero
6. Taylor Swift – “The Best Day”
I’m 5 years old It’s getting cold out
Got my big coat on
I hear your laugh And look up at smilin at you
I run and run
Past the pumpkin patch and the tractor rides
Look now, the sky is gold
I hug your legs and fall asleep
On the way home
I don’t know why all the trees change in the fall oh oh
But I know you’re not scared of anything at all oh oh
Don’t know if Snow White’s house is near or far away
But I know I had the best day with you today
I’m 13 now and don’t know how my friends could be so mean
I come home crying and you hold me tight
And grab the keys
And we drive and drive until we found a town far enough away
And we talk and window shop til I forgotten
All their names
I don’t know who I’m gonna talk to now at school uh uh
But I know I’m laughin pn the car ride home with you uh uh
Don’t know how long it’s gonna take to feel okay but I know I had the best day
With you, today
I have an excellent father
His strength is making me stronger
God smiles on my little brother
Inside and out he’s better than nothin
I grew up in a pretty house
And I had space to run
And I had .. The Best Days with you
There is a video I found
From back when I was three
You set up a paint set in the kitchen
And you’re talkin’ to me
It’s the edge of princesses and pirate ships
And the seven dwarfs
My Daddy’s smart and you’re the prettiest lady in the whole wide world
Now I know why the all the trees change in the fall oh oh
I know you were on my side even when I was wrong
And I love you for giving me your eyes
Staying back and watching me shine
And I didn’t know if you knew
So I’m takin’ this chance to say
I had the best day
With you, today
7. MOTHER’S PRAYER – Celine Dion
I pray you’ll be my eyes
And watch her where she goes
And help her to be wise
Help me to let go
Every mother’s prayer
Every child knows
Lead her to a place
Guide her with your grace
To a place where she’ll be safe
I pray she finds your light
And holds it in her heart
As darkness falls each night
Remind her where you are
Every mother’s prayer
Every child knows
Need to find a place
Guide her to a place
Give her faith so she’ll be safe
Lead her to a place
Guide her with your grace
To a place where she’ll be safe.
8. SONG MY MOTHER TAUGHT ME – Charlotte Church
Songs my mother taught me
In the days long vanish’d
Seldom from her eyelids
Were the teardrops banish’d
Now I teach my children
Each melodious measure
oft the tears are flowing
oft they flow from my mem’ry treasure
9. Martina McBride – “In My Daughter’s Eyes”
In my daughter’s eyes I am a hero
I am strong and wise and I know no fear
But the truth is plain to see
She was sent to rescue me
I see who I wanna be
In my daughter’s eyes
In my daughter’s eyes everyone is equal
Darkness turns to light and the
world is at peace
This miracle God gave to me
gives me strength when I am weak
I find reason to believe
In my daughter’s eyes
And when she wraps her hand
around my finger
It puts a smile in my heart
Everything becomes a little clearer
I realize what life is all about
It’s hangin’ on when your heart
has had enough
It’s giving more when you feel like giving up
I’ve seen the light
It’s in my daughter’s eyes
In my daughter’s eyes I can see the future
A reflection of who I am and what will be
Though she’ll grow and someday leave
Maybe raise a family
When I’m gone I hope you see how happy
she made me
For I’ll be there
In my daughter’s eyes
10. Oh Mother (Christina Aguilera )
Whoa, oh, yeah,
She was so young with such innocent eyes
She always dreamt of a fairytale life
And all the things that your money can’t buy
She thought that he was a wonderful guy
Then suddenly, things seemed to change
It was the moment she took on his name
He took his anger out on her face
She kept all of her pain locked away
Oh mother, we’re stronger
From all of the tears you have shed
Oh mother, don’t look back
Cause he’ll never hurt us again
So mother, I thank you
For all that you’ve done and still do
You got me, I got you
Together we always pull through
We always pull through
We always pull through
Oh mother, oh mother, oh mother
It was the day that he turned on the kids
That she knew she just had to leave him
So many voices inside of her head
Saying over and over and over,
“You deserve much more than this.”
She was so sick of believing the lies and trying to hide
Covering the cuts and bruises (cuts and bruises)
So tired of defending her life, she could have died
Fighting for the lives of her children
Oh mother, we’re stronger
From all of the tears you have shed (all of the tears you have shed)
Oh mother, don’t look back
Cause he’ll never hurt us again (he’ll never hurt us again)
So mother, I thank you (thank you)
For all that you’ve done and still do (still do)
You got me, I got you, (yeah you got me and I got you)
Together we always pull through.
Oh mother, oh mother, oh mother
All of your life you have spent
burying hurt and regret
But mama, he’ll never touch us again
For everytime he tried to bring you down
Just remember who stood around
It’s over, and we’re stronger
And we’ll never have to go back again
Oh mother, we’re stronger
From all of the tears you have shed
Oh mother, don’t look back (oh mother don’t look back again)
Cause he’ll never hurt us again (cause he’ll never hurt us again)
So mother, I thank you (and I thank you for all that you’ve done)
For all that you’ve done and still do (together we always move on)
You got me, I got you, (you got me, I got you)
Together we always pull through (always pull through)
We always pull through
We always pull through
I love you mom
11. “You’ll Be In My Heart” – Phil Collins
Come stop your crying
It will be all right
Just take my hand, Hold it tight
I will protect you
from all around you
I will be here
Don’t you cry
For one so small,
you seem so strong
My arms will hold you,
keep you safe and warm
This bond between us
Can’t be broken
I will be here
Don’t you cry
‘Cause you’ll be in my heart
Yes, you’ll be in my heart
From this day on
Now and forever more
You’ll be in my heart
No matter what they say
You’ll be here in my heart, always
Why can’t they understand
the way we feel
They just don’t trust
what they can’t explain
I know we’re different but,
deep inside us
We’re not that different at all
And you’ll be in my heart
Yes, you’ll be in my heart
From this day on
Now and forever more
Don’t listen to them
‘Cause what do they know
We need each other,
to have, to hold
They’ll see in time
I know
When destiny calls you
You must be strong
I may not be with you
But you’ve got to hold on
They’ll see in time
I know
We’ll show them together
‘Cause you’ll be in my heart
Yes, you’ll be in my heart
From this day on,
Now and forever more
Oh, you’ll be in my heart
No matter what they say
You’ll be in my heart, always
Always
12. DON’T FORGET TO REMEMBER ME ( Carrie Underwood)
18 years have come and gone
For momma they flew by
But for me they drug on and on
We were loading up that Chevy
Both tryin’ not to cry
Momma kept on talking
Putting off good-bye
Then she took my hand and said
‘Baby don’t forget
Before you hit the highway
You better stop for gas
There’s a 50 in the ashtray
In case you run short on cash
Here’s a map and here’s a Bible
If you ever lose your way
Just one more thing before you leave
Don’t forget to remember me’
This downtown apartment sure makes me miss home
And those bills there on the counter
Keep telling me I’m on my own
And just like every Sunday I called momma up last night
And even when it’s not, I tell her everything’s alright
Before we hung up I said
‘Hey momma, don’t forget to tell my baby sister I’ll see her in the fall
And tell mee-ma that I miss her
Yeah, I should give her a call
And make sure you tell Daddy that I’m still his little girl
Yeah, I still feel like I’m where I’m supposed to be
Don’t forget to remember me’
Tonight I find myself kneeling by the bed to pray
I haven’t done this in a while
So I don’t know what to say but
‘Lord I feel so small sometimes in this big ol’ place
Yeah, I know there are more important things,
But don’t forget to remember me
But don’t forget to remember me’
Ngày Vu Lan đã về. Không kể tôn giáo nào, đây là ngày truyền thống của Châu Á, nhất là của người dân Việt Nam, còn gọi là “ngày báo hiếu”. Ai cũng có mẹ, mẹ luôn thương ta dầu ta có bạc bẽo với mẹ thế nào, hay đã có biết bao lỗi lầm và từng làm cho mẹ sầu khổ! Có thể ai đó trong chúng ta đã từng bất hiếu với mẹ.
Xin các bạn hãy nhớ đến mẹ: nếu mẹ còn sống, xin hãy hết lòng với mẹ, hãy tỏ lòng biết ơn mẹ qua cách cư xử trân trọng hàng ngày và hôm rằm tháng bảy; nếu mẹ đã khuất, xin dâng một nén hương nhớ mẹ và cầu mẹ tha thứ mọi lỗi lầm nếu có, mẹ sẽ hiển hiện bên bạn suốt đời và sẽ nâng đỡ giúp bạn vượt qua mọi khó khăn, lâm lụy, bi ai, tuyệt vọng để đến bến bờ hạnh phúc!
Chúc các bạn luôn hạnh phúc, may mắn với mẹ bên mình!
Xin tặng các bạn bài thơ này:
CÓ VẦNG TRĂNG THEO TÔI
Thuở còn bé, có khi buồn tôi khóc,
Lần ra chỗ vắng, nhìn ngắm mây trời
Ước là con thuyền ra chốn mù khơi
Lạ lùng thay, có vầng trăng theo tôi
Có khi lêu lỏng thầy la cô mắng
Điểm xấu, zéro, lệ ướt mặn môi
Ngại ngần ôm phiếu điểm đời sao chán
Lạ lùng thay, có vầng trăng theo tôi!
Lớn lên rồi, tình yêu tôi nổi sóng
Vị ngọt, đắng cay, tôi được nếm mùi
Thất tình, ngao ngán, nghĩ chuyện trời ơi!
Lạ lùng thay, có vầng trăng theo tôi!
Bước vào đời, vẫn là người khờ khạo
Đâu biết thế gian thật giả nổi trôi
Bất đắc chí, tôi chui vào ốc đảo
Lạ lùng thay, có vầng trăng theo tôi!
Giờ đây tóc râm, sức cùng lực tận
Sự nghiệp công danh quẩn quanh lận đận
Có lúc nom thế thái, muốn buông xuôi
Lạ lùng thay, có vầng trăng theo tôi!
Vầng trăng theo tôi mãi một đời
Lúc sáng, lúc mờ, phải chăng ảo ảnh?
Trong giấc mơ, tôi giận hờn đỏng đảnh
với ai, với mẹ, mẹ của tôi thôi
Mùa Vu Lan Kỷ Sửu,
Mỗi mùa Vu Lan con đều nhớ đến mẹ. Mẹ đã khuất, con đã già nhưng trong tâm tưởng, con vẫn là đứa trẻ thơ của mẹ ngày nào, vẫn nũng nịu, vẫn vòi mẹ nuông chiều như ngày xưa bé bỏng mẹ yêu của con ạ!
Mẹ tôi đã khuất từ lâu,
Sao còn vẳng tiếng ơ ..ầu.. mẹ ru!
Mẹ tôi yên giấc ngàn thu
Không! không! chỉ đám sương mù bay qua!
( và khóc!)
Bs Nguyễn Quý Ninh
Bệnh viện Đa khoa Buôn Hồ
huyện Krong Buk, tỉnh Daklak
Đá hỏi: Con đang nghĩ xem nên lấy người con yêu làm vợ hay tìm một ai đó yêu con làm vợ?
-Đá hỏi: Nếu đã vậy, thì con có nên đối xử tốt một chút với người con gái yêu con không?
-Đá hỏi: Tại sao trước đây khi yêu người con gái đầu tiên con luôn cảm thấy cô ấy là đẹp nhất trong mắt mình, vậy mà bây giờ khi yêu người con gái thứ hai này con lại thường xuyên phát hiện có rất nhiều người con gái khác còn đẹp hơn cả cô ấy?
nàng mỗi ngày một cao hơn và to hơn, giờ nàng đã cao hơn chiếc tường và đã có thể cùng chàng lắng nghe tiếng líu ríu cười nói của làn gió, có thể cùng chàng ngồi đếm những đám mây trên bầu trời…
Người chủ nhà đã không hiểu được rằng, đó chính là kết quả mà chàng Bạch Dương và nàng dây leo đã cố gắng vun đắp gây dựng. Trong tích tắc Bạch Dương đã bị người chủ nhà dùng chiếc quốc chặt ngang thân, khi chàng ngã đổ xuống toàn bộ cánh hoa của nàng dây leo đã trút xuống như một cơn mưa rào. 
Thế là Lam về, không cần phải xin xỏ nhiều để trở về trường cũ, ngôi trường đang thiếu giáo viên cho môn tin học. Trường thay đổi nhiều, mới toanh, cửa kính, đèn điện, căng tin. Và những thầy cô già. Nhưng Lam có cảm giác như lớp 9A mà Lam phụ trách cũng giống y như lớp 9A của cô hồi đó, cũng nhí nhố, cũng những đứa con gái rất ngoan, thậm chí bẽn lẽn, những đứa con trai nghịch ngợm, cũng một cô bé lớp trưởng kiêm bí thư đoàn trường, thông minh, học giỏi và nhanh nhẹn, cũng một học sinh được giáo viên xếp vào loại cá biệt, mặt lì lì, bơ bơ. Lam luôn có sự chú ý đặc biệt đến những học sinh cá biệt, không phải để theo dõi, cảnh giác, mà là để yêu thương chăm sóc nhiều hơn một chút, có lẽ, tại chuyện của Khánh ngày xưa.
Đọt Chuối Non 
