Category Archives: Văn

Mẹ – Suối Nguồn Yêu Thương

Hôm nay ngày rằm tháng bảy, là ngày đại lễ Vu Lan theo Phật giáo, là ngày mà những người con đến chùa cầu nguyện cho cha mẹ hiện tiền được an lạc, cha mẹ quá vãng được siêu thoát.

hhong_do

Tuy vậy, nhưng cả tháng 7 âm lịch được xem như mùa báo hiếu và ở nhiều nơi các hoạt động chào mừng ngày Vu Lan đã diễn ra từ chủ nhật vừa rồi kéo dài cho đến hết tuần. Các bạn đã biết và đã nghe rất nhiều bài thơ và khúc hát về Mẹ hiền, về tình mẹ như bài Bông Hồng Cài Áo ( thơ Nhất Hạnh, nhạc Phạm Thế Mỹ), Tình Mẹ, và bạn sẽ nghe những bài hát về Mẹ như thế vào chuyên mục đặc biệt trên Đọt Chuối Non.

Người Việt Nam có một ngày lễ về Mẹ thực đặc biệt. Thế còn Phương Tây thì sao? Vẫn có một ngày cho Cha vào chủ nhật thứ ba của tháng 6 ( Father’s Day) và một ngày cho Mẹ ( Mother’s Day) vào chủ nhật thứ hai của tháng 5, nhưng tất nhiên không có nghi thức cài bông hồng trên áo độc đáo như người Phật tử Việt Nam chúng ta.

Nhưng tình mẫu tử thì bất kể ngôn ngữ, chủng tôc, tôn giáo, tuổi tác, hay giới tính nào cũng đều có chung một tiếng gọi mẹ yêu dấu thiết tha, và những bài hát ca ngợi Mẹ – tình yêu mẹ, luôn được mọi người yêu mến, vì trên đời này còn chi cao quý, lớn lao, và tuyệt vời bằng tình Mẹ? Có ai trong chúng ta không biết mẹ là suối nguồn vô tận của yêu thương?

LongMe

Hai ngày qua, Nhạc Xanh đã nhận được một số đề nghị của các bạn trẻ về những bản nhạc đặc biệt cho chủ đề này. Hôm nay là lúc phù hợp để bạn nghe những bài nhạc diễn tả tình mẹ, cảm xúc về Mẹ, và một số bạn sẽ dịch các bài ưa thích sang Tiếng Việt như một cách thể hiện tình cảm trân quý các bạn dành cho mẹ.

Các bạn sẽ nghe những danh ca như Céline Dion, The Beatles, Shania Twain, Dolly Parton, Jamie O’Neal, Taylor Swift, Charlotte Church, Christina Aguilera, và Phi Collins.

Các bạn sẽ thấy mẹ là người hùng trong mắt cô con gái ( In My Daughter’s Eyes).
Nhưng thực ra mẹ cũng là tất cả, đầu bếp, người lái xe đưa đón, người kể chuyện thần tiên, người chắp cho con đôi cánh để bay cao khỏi cái tổ ấm đầu tiên, là người hùng của ai đó ( Somebody’s Hero).
Mẹ là người, ngày con bé bỏng, bởi nhà nghèo không có tiền, đã dùng giẻ vụn để may một chiếc áo khoác nhiều màu trăm mảnh vụn cho con được ấm lúc thu đông. Vậy nên dù bạn bè con cười cợt, con đã tự hào mặc nó tung tăng, tự thấy mình giàu có trong chiếc áo khoác vải vụn nhiều màu với từng đường kim nét chỉ kết bằng trọn vẹn thương yêu của mẹ ( Coat of Many Colors).

me 4

Ngày đẹp nhất đời con là khi con có mẹ chẳng kể con lên 5 hay 13 tuổi, hoặc khi 50 tuổi (The Best Day), vì mỗi khi con bị cuốn vào những cơn bão táp phong ba, mẹ luôn là thành lũy che chắn gió mưa; khi con vấp ngã đã có tay mẹ nâng đỡ. Mẹ là bạn hiền, là sức mạnh, là tình yêu, là ý chí cho con vươn vai mà lớn (I Turn To You).

Tuyệt vời hơn, mẹ không chỉ chăm sóc con phần thể xác, mẹ còn dạy bảo và cầu nguyện cho con được bình an, hiểu biết, khôn ngoan. ( Mother’s Prayer). Mẹ đã cho con cuộc sống, cho con một cái tên, và trên hết mẹ đã dạy cho con biết ý nghĩa của yêu thương. ( Mama You Gave Me Life).

Tình yêu của mẹ ấp ủ và trải rộng suốt cuộc đời con. Con lớn lên trong dòng sữa mẹ ngọt ngào và lời ru dịu dàng. Rồi con thành chàng trai và cô thiếu nữ của tuổi hồng, tuổi ngọc. Mẹ vẩn chăm chút cho con, chỉ bảo cho con từ cách đi, dáng đứng, lời ăn và tiếng nói, manh quần tấm áo. Mẹ hi sinh cả bản thân, ăn uống kham khổ, áo quần giản dị; tất cả chỉ vì lo lắng dành dụm tất cả cho con. Khi con đã thành nhân chi mỹ, bước vào tuổi yêu đương, Mẹ lại lo lắng, mong sao con có một người bạn đời phù hợp và con được hạnh phúc trong tổ ấm của riêng mình. Dẫu con 30, 40 tuổi, con vẫn là con trẻ ngây thơ trong mắt mẹ ngày nào…

Mẹ luôn ở trong trái tim con suốt đời, dù mẹ ở đâu, còn trên trần thế hay đã về bên kia suối nguồn vỉnh cửu: (You’ll Be In My Heart). Con chẳng bao giờ quên bài hát mẹ đã dạy con và sẽ truyền lại cho đàn cháu của mẹ. ( Song My Mother Taught Me). Còn một điều: Xin đừng quên nhớ mẹ. ( Don’t Forget To Remember Me).

Trong ngày Vu Lan dạt dào xúc cảm về Mẹ, xin mượn lời thơ Thanh Nguyên tặng tất cả các anh chị em, và các bạn mấy lời về mẹ:

Mẹ!
Có nghĩa là ánh sáng
Một ngọn đèn thắp bằng máu con tim
Cái đóm lửa thiêng liêng
Cháy trong bão bùng, cháy trong đêm tối

Mẹ!
Có nghĩa là mãi mãi
Là cho – đi – không – đòi – lại – bao – giờ
Cổ tích thường bắt đầu từ: “Ngày xưa có một công chúa…” hay “Ngày xưa có một vị vua…”
Cổ tích còn bắt đầu từ: “Ngày xưa có mẹ…”

mehien2

Với mình mẹ mãi là suối nguồn yêu thương với những hi sinh tảo tần nuôi con ăn học của ngày xưa còn bé, và của bây giờ khi tóc trên đầu đã đIểm sương và mẹ già lưng đã còng không còn đi lại được

Cho mình được nhắn gửi các bạn một lời:

Những ngày này hãy nghĩ đến mẹ và bằng cách tốt nhất có thể làm vui lòng mẹ cha bằng những việc có ý nghĩa thiết thực và giá trị làm Người con hiếu thảo. Hãy chăm sóc yêu thương mẹ cha, ông bà khi còn tại thế, làm cho họ hạnh phúc. Các bạn còn mẹ hãy cài cho mình một bông hồng đỏ thắm và hân hoan vì mình còn diễm phúc có mẹ trên đời.

Với những bạn không được may mắn còn cha mẹ, hay mẹ đã đi xa, bạn hãy cài cho mình một bông hồng trắng. Xin bạn chớ buồn phiền bởi mẹ vẫn còn đó: tràn đầy trong trái tim yêu mẹ của bạn. Nhắm mắt lại một thoáng thôi, bạn sẽ đắm mình vào biết bao kỉ niệm và hồi ức đẹp của những ngày có mẹ.

Mẹ không ở đâu xa. Mẹ là tình yêu- là suối nguồn yêu thương trong trái tim của tôi, của bạn.

Thân ái chúc các bạn một ngày vui tề tựu quanh mẹ hiền, và nếu có thể lên chùa hay tại nhà cầu nguyện cho mẹ cha được bằng an vui sống.

Mời các bạn cùng với mình nghe những giai điệu ngợi ca Mẹ và trải lòng mình qua những xúc cảm bài hát đem lại cho các bạn:

1. Coat of Many Colors – Shania Twain

Back through the years
I go wonderin once again
Back to the seasons of my youth
I recall a box of rags that someone gave us
And how my momma put the rags to use
There were rags of many colors
Every piece was small
And I didn’t have a coat
And it was way down in the fall
Momma sewed the rags together
Sewin every piece with love
She made my coat of many colors
That I was so proud of
As she sewed, she told a story
From the bible, she had read
About a coat of many colors
Joseph wore and then she said
Perhaps this coat will bring you
Good luck and happiness
And I just couldn’t wait to wear it
And momma blessed it with a kiss

Chorus:

My coat of many colors
That my momma made for me
Made only from rags
But I wore it so proudly
Although we had no money
I was rich as I could be
In my coat of many colors
My momma made for me

So with patches on my britches
Holes in both my shoes
In my coat of many colors
I hurried off to school
Just to find the others laughing
And making fun of me
In my coat of many colors
My momma made for me

And oh I couldnt understand it
For I felt I was rich
And I told them of the love
My momma sewed in every stitch
And I told em all the story
Momma told me while she sewed
And how my coat of many colors
Was worth more than all their clothes

But they didn’t understand it
And I tried to make them see
That one is only poor
Only if they choose to be
Now I know we had no money
But I was rich as I could be
In my coat of many colors
My momma made for me
Made just for me

Coat of Many Colors – Dolly Parton –

2. I Turn To You ( Christina Aguilera )

When I’m lost in the rain,
In your eyes I know I’ll find the light
To light my way.
And when I’m scared,
And losing ground,
When my world is going crazy,
You can turn it all around.
And when I’m down you’re there
– pushing me to the top.
You’re always there,
giving me all you’ve got.
For a shield from the storm,
For a friend, for a love
to keep me safe and warm
I turn to you.
For the strength to be strong,
For the will to carry on
For everything you do,
for everything that’s true
I turn to you.
When I lose the will to win,
I just reach for you and
I can reach the sky again.
I can do anything
‘Cause your love is so amazing,
‘Cause your love inspires me.
And when I need a friend,
You’re always on my side
Giving me faith
taking me through the night
For a shield from the storm,
For a friend, for a love
to keep me safe and warm

I turn to you.
For the strength to be strong,
For the will to carry on
For everything you do,
for everything that’s true
I turn to you.
For the arms to be my shelter
through all the rain,
For truth that will never change,
For someone to lean on,
For a heart I can rely on through anything,
For that one who I can run to…
For a shield from the storm,
For a friend, for a love
to keep me safe and warm
I turn to you
For the strength to be strong,
For the will to carry on
For everything you do,
for everything that’s true
I turn to you.
For a shield from the storm,
For a friend, for a love
to keep me safe and warm
I turn to you.
For the strength to be strong,
For the will to carry on
For everything you do,
for everything that’s true
I turn to you.
I turn to you…

3. MAMMA YOU GAVE LIFE TO ME – CELINE DION

Mamma
You gave life to me
Turned a baby into a lady

Mamma
All you had to offer
Was the promise of a lifetime of love

Now I know
There is no other
Love like a mother’s love for her child

And I know
A love so complete
Someday must leave
Must say goodbye

Goodbye’s the saddest word I’ll ever hear
Goodbye’s the last time I will hold you near
Someday you’ll say that word and I will cry
It’ll break my heart to hear you say goodbye

Mamma
You gave love to me
Turned a young one into a woman

Mamma
All I ever needed
Was a guarantee of you loving me

‘Cause I know
There is no other
Love like a mother’s love for her child

And it hurts so
That something so strong
Someday will be gone, must say goodbye

Goodbye’s the saddest word I’ll ever hear
Goodbye’s the last time I will hold you near
Someday you’ll say that word and I will cry
It’ll break my heart to hear you say goodbye

But the love you gave me will always live
You’ll always be there every time I fall
You offered me the greatest love of all
You take my weakness and you make me strong
And I will always love you ’til forever comes

And when you need me
I’ll be there for you always
I’ll be there your whole life through
I’ll be there this I promise you, Mamma

Mamma, I’ll be
I’ll be there through the darkest nights
I’ll be the wings that guide your broken flight
I’ll be your shelter through the raging storm
And I will love you ’till forever comes

Goodbye’s the saddest word I’ll ever hear
Goodbye’s the last time I will hold you near
Someday you’ll say that word and I will cry
It’ll break my heart to hear you say goodbye

‘Till we meet again…
Until then…
Goodbye

4. Julia – the Beatles

Half of what I say is meaningless
But I say it just to reach you,
Julia

Julia, Julia, oceanchild, calls me
So I sing a song of love, Julia
Julia, seashell eyes, windy smile, calls me
So I sing a song of love, Julia

Her hair of floating sky is shimmering, glimmering,
In the sun

Julia, Julia, morning moon, touch me
So I sing a song of love, Julia

When I cannot sing my heart
I can only speak my mind, Julia

Julia, sleeping sand, silent cloud, touch me
So I sing a song of love, Julia
Hum hum hum…calls me
So I sing a song of love for Julia, Julia, Julia

5. Jamie O’Neal -Somebody’s Hero

She`s never pulled anybody from a burning building
She`s never rocked Central Park to a half a million fans, screaming out her name
She`s never hit a shot to win the game
She`s never left her footprints on the moon
She`s never made a solo hot air balloon ride, around the world,
No, she`s just your everyday average girl (but)

She`s somebody`s hero
A hero to her baby with a skinned up knee
A little kiss is all she needs
The keeper of the cheerios
The voice that brings Snow White to life
Bedtime stories every night
And that smile lets her know
She`s somebody`s hero

She didn`t get a check every week like a nine-to fiver
But she`s been a waiter, and a cook and a taxi driver
For twenty years, there at home, until the day her girl was grown
Giving all her love to her was her life`s ambition
But now her baby`s movin` on, and she`ll soon be missin` her
But not today, those are tears of joy runnin` down her face

She`s somebody`s hero
A hero to her daughter in her wedding dress
She gave her wings to leave the nest
It hurts to let her baby go down the aisle she walks right by
Looks back into her mother`s eyes
And that smile lets her know
She`s somebody`s hero

Thirty years have flown right past
Her daughters` starin` at all the photographs
Of her mother, and she wishes she could be like that
Oh, but she already is

She`s somebody`s hero
A hero to her mother in a rockin` chair
She runs a brush through her silver hair
The envy of the nursing home
She drops by every afternoon
Feeds her mama with a spoon
And that smile lets her know
Her mother`s smile lets her know
She`s somebody`s hero

6. Taylor Swift – “The Best Day”

I’m 5 years old It’s getting cold out
Got my big coat on
I hear your laugh And look up at smilin at you
I run and run
Past the pumpkin patch and the tractor rides
Look now, the sky is gold
I hug your legs and fall asleep
On the way home
I don’t know why all the trees change in the fall oh oh
But I know you’re not scared of anything at all oh oh
Don’t know if Snow White’s house is near or far away
But I know I had the best day with you today
I’m 13 now and don’t know how my friends could be so mean
I come home crying and you hold me tight
And grab the keys
And we drive and drive until we found a town far enough away
And we talk and window shop til I forgotten
All their names
I don’t know who I’m gonna talk to now at school uh uh
But I know I’m laughin pn the car ride home with you uh uh
Don’t know how long it’s gonna take to feel okay but I know I had the best day
With you, today

I have an excellent father
His strength is making me stronger
God smiles on my little brother
Inside and out he’s better than nothin
I grew up in a pretty house
And I had space to run
And I had .. The Best Days with you
There is a video I found
From back when I was three
You set up a paint set in the kitchen
And you’re talkin’ to me
It’s the edge of princesses and pirate ships
And the seven dwarfs
My Daddy’s smart and you’re the prettiest lady in the whole wide world
Now I know why the all the trees change in the fall oh oh
I know you were on my side even when I was wrong
And I love you for giving me your eyes
Staying back and watching me shine
And I didn’t know if you knew
So I’m takin’ this chance to say
I had the best day
With you, today

7. MOTHER’S PRAYER – Celine Dion

I pray you’ll be my eyes
And watch her where she goes
And help her to be wise
Help me to let go

Every mother’s prayer
Every child knows
Lead her to a place
Guide her with your grace
To a place where she’ll be safe

I pray she finds your light
And holds it in her heart
As darkness falls each night
Remind her where you are

Every mother’s prayer
Every child knows
Need to find a place
Guide her to a place
Give her faith so she’ll be safe

Lead her to a place
Guide her with your grace
To a place where she’ll be safe.

8. SONG MY MOTHER TAUGHT ME – Charlotte Church

Songs my mother taught me
In the days long vanish’d
Seldom from her eyelids
Were the teardrops banish’d

Now I teach my children
Each melodious measure
oft the tears are flowing
oft they flow from my mem’ry treasure

9. Martina McBride – “In My Daughter’s Eyes”

In my daughter’s eyes I am a hero
I am strong and wise and I know no fear
But the truth is plain to see
She was sent to rescue me
I see who I wanna be
In my daughter’s eyes

In my daughter’s eyes everyone is equal
Darkness turns to light and the
world is at peace
This miracle God gave to me
gives me strength when I am weak
I find reason to believe
In my daughter’s eyes

And when she wraps her hand
around my finger
It puts a smile in my heart
Everything becomes a little clearer
I realize what life is all about

It’s hangin’ on when your heart
has had enough
It’s giving more when you feel like giving up
I’ve seen the light
It’s in my daughter’s eyes

In my daughter’s eyes I can see the future
A reflection of who I am and what will be
Though she’ll grow and someday leave
Maybe raise a family
When I’m gone I hope you see how happy
she made me
For I’ll be there
In my daughter’s eyes

10. Oh Mother (Christina Aguilera )

Whoa, oh, yeah,

She was so young with such innocent eyes
She always dreamt of a fairytale life
And all the things that your money can’t buy
She thought that he was a wonderful guy
Then suddenly, things seemed to change
It was the moment she took on his name
He took his anger out on her face
She kept all of her pain locked away

Oh mother, we’re stronger
From all of the tears you have shed
Oh mother, don’t look back
Cause he’ll never hurt us again

So mother, I thank you
For all that you’ve done and still do
You got me, I got you
Together we always pull through
We always pull through
We always pull through
Oh mother, oh mother, oh mother

It was the day that he turned on the kids
That she knew she just had to leave him
So many voices inside of her head
Saying over and over and over,
“You deserve much more than this.”

She was so sick of believing the lies and trying to hide
Covering the cuts and bruises (cuts and bruises)
So tired of defending her life, she could have died
Fighting for the lives of her children

Oh mother, we’re stronger
From all of the tears you have shed (all of the tears you have shed)
Oh mother, don’t look back
Cause he’ll never hurt us again (he’ll never hurt us again)

So mother, I thank you (thank you)
For all that you’ve done and still do (still do)
You got me, I got you, (yeah you got me and I got you)
Together we always pull through.
Oh mother, oh mother, oh mother

All of your life you have spent
burying hurt and regret
But mama, he’ll never touch us again

For everytime he tried to bring you down
Just remember who stood around
It’s over, and we’re stronger
And we’ll never have to go back again

Oh mother, we’re stronger
From all of the tears you have shed
Oh mother, don’t look back (oh mother don’t look back again)
Cause he’ll never hurt us again (cause he’ll never hurt us again)

So mother, I thank you (and I thank you for all that you’ve done)
For all that you’ve done and still do (together we always move on)
You got me, I got you, (you got me, I got you)
Together we always pull through (always pull through)
We always pull through
We always pull through

I love you mom

11. “You’ll Be In My Heart” – Phil Collins

Come stop your crying
It will be all right
Just take my hand, Hold it tight

I will protect you
from all around you
I will be here
Don’t you cry

For one so small,
you seem so strong
My arms will hold you,
keep you safe and warm
This bond between us
Can’t be broken
I will be here
Don’t you cry

‘Cause you’ll be in my heart
Yes, you’ll be in my heart
From this day on
Now and forever more

You’ll be in my heart
No matter what they say
You’ll be here in my heart, always

Why can’t they understand
the way we feel
They just don’t trust
what they can’t explain
I know we’re different but,
deep inside us
We’re not that different at all

And you’ll be in my heart
Yes, you’ll be in my heart
From this day on
Now and forever more

Don’t listen to them
‘Cause what do they know
We need each other,
to have, to hold
They’ll see in time
I know

When destiny calls you
You must be strong
I may not be with you
But you’ve got to hold on
They’ll see in time
I know
We’ll show them together

‘Cause you’ll be in my heart
Yes, you’ll be in my heart
From this day on,
Now and forever more

Oh, you’ll be in my heart
No matter what they say
You’ll be in my heart, always
Always

12. DON’T FORGET TO REMEMBER ME ( Carrie Underwood)

18 years have come and gone
For momma they flew by
But for me they drug on and on
We were loading up that Chevy
Both tryin’ not to cry
Momma kept on talking
Putting off good-bye
Then she took my hand and said
‘Baby don’t forget

Before you hit the highway
You better stop for gas
There’s a 50 in the ashtray
In case you run short on cash
Here’s a map and here’s a Bible
If you ever lose your way

Just one more thing before you leave
Don’t forget to remember me’

This downtown apartment sure makes me miss home
And those bills there on the counter
Keep telling me I’m on my own
And just like every Sunday I called momma up last night
And even when it’s not, I tell her everything’s alright
Before we hung up I said
‘Hey momma, don’t forget to tell my baby sister I’ll see her in the fall
And tell mee-ma that I miss her
Yeah, I should give her a call
And make sure you tell Daddy that I’m still his little girl
Yeah, I still feel like I’m where I’m supposed to be
Don’t forget to remember me’

Tonight I find myself kneeling by the bed to pray
I haven’t done this in a while
So I don’t know what to say but
‘Lord I feel so small sometimes in this big ol’ place
Yeah, I know there are more important things,
But don’t forget to remember me
But don’t forget to remember me’

BONUSES :

1. Bài DOES YOUR MOTHER KNOW do ABBA trinh diễn

2. Bài MAMMA MIA do ABBA trinh diễn

3. HOLY MOTHER do Eric Clapton, Pavarotti trình diễn


Vầng Trăng Theo Tôi

Thưa các bạn,

Ngày Vu Lan đã về. Không kể tôn giáo nào, đây là ngày truyền thống của Châu Á, nhất là của người dân Việt Nam, còn gọi là “ngày báo hiếu”. Ai cũng có mẹ, mẹ luôn thương ta dầu ta có bạc bẽo với mẹ thế nào, hay đã có biết bao lỗi lầm và từng làm cho mẹ sầu khổ! Có thể ai đó trong chúng ta đã từng bất hiếu với mẹ.

mecon-1

Xin các bạn hãy nhớ đến mẹ: nếu mẹ còn sống, xin hãy hết lòng với mẹ, hãy tỏ lòng biết ơn mẹ qua cách cư xử trân trọng hàng ngày và hôm rằm tháng bảy; nếu mẹ đã khuất, xin dâng một nén hương nhớ mẹ và cầu mẹ tha thứ mọi lỗi lầm nếu có, mẹ sẽ hiển hiện bên bạn suốt đời và sẽ nâng đỡ giúp bạn vượt qua mọi khó khăn, lâm lụy, bi ai, tuyệt vọng để đến bến bờ hạnh phúc!

Chúc các bạn luôn hạnh phúc, may mắn với mẹ bên mình!

Xin tặng các bạn bài thơ này:

CÓ VẦNG TRĂNG THEO TÔI

Thuở còn bé, có khi buồn tôi khóc,
Lần ra chỗ vắng, nhìn ngắm mây trời
Ước là con thuyền ra chốn mù khơi
Lạ lùng thay, có vầng trăng theo tôi

trang

Có khi lêu lỏng thầy la cô mắng
Điểm xấu, zéro, lệ ướt mặn môi
Ngại ngần ôm phiếu điểm đời sao chán
Lạ lùng thay, có vầng trăng theo tôi!

Lớn lên rồi, tình yêu tôi nổi sóng
Vị ngọt, đắng cay, tôi được nếm mùi
Thất tình, ngao ngán, nghĩ chuyện trời ơi!
Lạ lùng thay, có vầng trăng theo tôi!

Bước vào đời, vẫn là người khờ khạo
Đâu biết thế gian thật giả nổi trôi
Bất đắc chí, tôi chui vào ốc đảo
Lạ lùng thay, có vầng trăng theo tôi!

Giờ đây tóc râm, sức cùng lực tận
Sự nghiệp công danh quẩn quanh lận đận
Có lúc nom thế thái, muốn buông xuôi
Lạ lùng thay, có vầng trăng theo tôi!

nua trang

Vầng trăng theo tôi mãi một đời
Lúc sáng, lúc mờ, phải chăng ảo ảnh?
Trong giấc mơ, tôi giận hờn đỏng đảnh
với ai, với mẹ, mẹ của tôi thôi

Mùa Vu Lan Kỷ Sửu,
Mỗi mùa Vu Lan con đều nhớ đến mẹ. Mẹ đã khuất, con đã già nhưng trong tâm tưởng, con vẫn là đứa trẻ thơ của mẹ ngày nào, vẫn nũng nịu, vẫn vòi mẹ nuông chiều như ngày xưa bé bỏng mẹ yêu của con ạ!

Mẹ tôi đã khuất từ lâu,
Sao còn vẳng tiếng ơ ..ầu.. mẹ ru!
Mẹ tôi yên giấc ngàn thu
Không! không! chỉ đám sương mù bay qua!

( và khóc!)

Bs Nguyễn Quý Ninh
Bệnh viện Đa khoa Buôn Hồ
huyện Krong Buk, tỉnh Daklak

Về bên kia núi

Em mặc yên bằng bàn tay gân guốc của mẹ. Yên cứng và còn thơm mùi hồ. Áo tròng qua cổ, cổ tay em nhỏ và mềm ngọ nguậy dưới lớp áo đen thẫm. Áo mới, em theo chị đi dự lễ tối nay.

Chị Xuân đẹp. Chị mặc yên mặc áo một mình. Cứ xoay trước xoay sau trước mặt bà để bà khen. Bà già rồi, nhưng bà muốn nhìn thấy ngày xưa từ dáng tròn mây mẩy hồn nhiên như lá của cháu gái. Vì vậy mỗi khi mặc yên mới, áo mới. Chị Xuân lại làm bà rơm rớm nước mắt. Nước mắt bà lăn từ những nếp nhăn xếp đều đặn trên mặt. Em thấy thương bà.

Chị Xuân không muốn ở mãi một xó rừng.

taynguyen
Chị nói với em điều đó khi chị em cặm cụi lên rẫy buổi sớm. Con đường mòn gập ghềnh và dốc. Mùa khô gió bốc từng nắm bụi ném vào mặt người. Mặt em lấm lem, mặt chị cũng thế. Chị ném những quả bắp to bằng bắp chân trẻ con của em vào bao bực dọc. Trưa chị không ăn cơm, em ngồi một mình với nắm cơm gạo trắng. Cơm ăn với muối vừng. Chị ngồi mãi ở gốc cây muồng, mông lung nhìn về cuối chân trời. Xung quanh chị hoa vàng rụng kín. Em thấy chị lau nứơc mắt vào chiếc yên cũ kỹ và sờn hết gấu.

Em thấy anh Plin nhìn chị. Aùnh mắt anh sáng lấp lánh như vòng đồng bắt gặp ánh nắng buổi sớm. Anh nhổ củ mì cho em bằng đôi tay rắn như gỗ rừng, củ mì gãy đôi, sữa trắng lấm lem đất. Anh nhặt cây khô nướng củ mì cho em ngay bên bìa rẫy. Em bẻ một nửa cho chị, nhưng chị không ăn. Chị bảo không thích ăn củ mì, chị thích ăn xôi nếp với thịt gà chấm muối ớt xanh. Câu nói của chị làm mắt anh hơi tối lại. Ngày hôm sau anh mang đến rẫy một con gà rừng. Gà bọc trong đất sét, trắng nõn khi anh lôi ra từ đống than hừng hực. Chị nhấm nhấm chiếc đùi gà rồi bỏ xuống xách gùi đi bẻ đọt mây. Chị bảo chị không thích nữa. Em thương anh Plin. Nhìn theo dáng khập khiễng của anh, em thấy chạnh lòng.

Chỉ có em mới biết chị muốn gì.

Chị không nói chuyện với mẹ. Chỉ thì thầm hát với em.

Những hôm trời mưa, em nằm gọn trong lòng chị. Tay vân vê những sợi tóc dài mượt đen bóng vì gội bằng bồ kết rừng. Em nghe chị hát, Giọng chị trong trong và ngọt như nước đầu nguồn tuồn trong ống lồ ô. Chị hay mân mê yên mới trong tay. Em thấy chị dệt túi mới, may áo mới. Mặt chị ngời ngời sáng.

Chị muốn lên phố. Bạn chị lên phố ba năm, quay trở về làng bằng đôi dép cao nghều nghệu, gót nhọn hoắc, chênh vênh như người ta chơi trò cà kheo. Aùo xanh lông két, váy mềm lòe xòe bay bay khi bạn chị leo lên cầu thang.

Em nép sau cửa buồng nhìn chị gói quần áo vào túi xách. Hớn hở. Khi chị xách túi bước xuống cầu thang thì quay lại nhìn em, ngùi ngùi. Chị thơm em thật lâu ở má trái, má phải. Nước mắt chị thấm ướt má em. Vậy mà chị vẫn đi. Chị giúi vào tay em tờ giấy nghệch ngoạc. Em nhỏ quá chẳng biết chị viết gì. Chỉ thấy mí trở về ngã xuống sàn nhà. Từ hôm ấy câm lặng cho đến khi em lớn.

Mí giận em. Nếu chị với em đều là núm ruột của mí có lẽ lại khác. Chị Xuân là con gái mẹ lớn. Mẹ lớn về với ông bà ngay sau khi sinh chị Xuân được hai giờ đồng hồ. Không có người chăm sóc trẻ con, không có người dỗ nó khóc lúc nửa đêm gần sáng, không có người bón nước cháo lúc nó đói. Cha nối dây với mí của em. Rồi cha mất, chị Xuân ở với mí. Mí không xem chị Xuân là con chồng. Nhưng người làng mấy ai hiểu hết lòng mí.

Em lớn và biết mặc váy áo một mình. Em tự dệt váy cho mình. Mền cũng cũng tự em dệt cho mình. Bà không còn ngồi bên khung cửi nữa. Chân bà run và yếu, bà không đủ sức duỗi chân để dệt áo cho bà nữa. Mí đi rẫy suốt và trở về đến nhà vào lúc chiều tối, khi ánh nắng là những vệt mờ xa tít ở chân trời. Mí chẳng bao giờ nói chuyện với em, cũng chẳng nói chuyện với bà. Mí nhìn em bằng cái nhìn sẫm buồn.

Em chẳng có bạn cùng lứa. Bạn em là những đứa trẻ con, tóc vàng hoe và cháy khét. Chẳng đứa nào mang dép. Chúng có những chiếc quần đùi mỏng thếch, áo thun nhàu nhàu mùi đất. Chiều nào em cũng tắm gội cho chúng. Em lôi từng đứa xuống suối, vò đầu vò tóc và kỳ cọ. Chúng bám lấy vai em, hò hét ỏm tỏi. Tắm xong chúng trèo lên trên bờ, lúp xúp trên những tảng đá và hát. Chúng chờ em giặt quần áo cho bà.

    ***

Em nhìn thấy Plin một mình.

Plin ngồi trên tảng đá với con chó nhỏ. Con chó có lông vàng và gầy tong teo. Anh thổi sáo bằng hai tay, bằng cả đôi mắt nhắm nghiền, một chân vung vẩy và mái tóc xoăn xoăn mềm.

Em đứng chôn chân nhìn. Cách Plin khoảng hai chục bước chân. Bỗng thấy trong lòng mình một cảm giác rất lạ lùng. Tiếng sáo kéo em lên lưng chừng không gian. Từ trên đó nhìn xuống dưới mọi thứ thật nhỏ bé và thơm. Mùi cỏ, mùi bùn, mùi hoa lan nép mình dịu dàng trên những thân cây.

Khi em mở mắt thì Plin đang nhìn em. Aùnh mắt anh buồn và mệt mỏi. Từ ngày chị đi, anh cứ ngồi mãi chỗ này mỗi buổi chiều. Anh đợi chị quay về bằng cây sáo 6 lỗ với những âm thanh da diết. Chân anh lấm đất, đầu anh khét mùi nắng nhưng hai tay anh lúc nào cũng ôm cây sáo.

Em mỉm cười rồi quay lưng đi, suýt vấp vào con chó vàng gầy tong teo đang quấn dưới chân.

    ***

Bà đã ngủ một giấc trưa. Và không tỉnh dậy nữa.
nhamo1
Mí khóc vật vờ và dai dẳng. Người ta lôi cái trống lớn nhất, đánh bên phía bịt da con trâu đực. Sầm sầm và buồn. Trống báo tin làng có người mất. Chỉ chốc lát nhà em đã đông nghịt là người, đàn bà trong làng vừa leo lên cầu thang đã khóc, khóc từ cầu thang lếch dần vào nhà. Những tiếng khóc buồn miết vào không gian não nùng.

Em ngồi ở bậc cửa sau, luôn phải nép người sang một bên cho những người phụ nữ lo cơm nước đi lên đi xuống. Em không khóc, em mân mê chiếc yên mới tự tay em dệt mà bà chưa kịp mặc lần nào.

Người ta đưa bà đến nghĩa địa. Đến ở chung với những người đã chết. Người đi đưa đông. Nhưng không có chị. Chị không biết tin nên không về. Không ai biết chị ở đâu để báo tin. Em vùi xuống đất một chiếc ché mới, nắm ba nắm cơm gạo nếp đặt vào đó. Em khóc khi mọi người về hết. Em ngồi một mình cho đến khi không còn nhìn thấy mặt người. Plin đến đưa em về, ngọn đuốc của anh chập chờn ma quái đã mang em khỏi nghĩa địa của bà.

Bà trở về nhà đêm ấy.

Bà đi vào từ nhà trước và ngồi xuống bếp lửa. Bà bảo sao không vùi khoai vào bếp cho nhà có mùi thơm. Không khí trong nhà chết chóc quá. Bà mặc chiếc áo mới, yên mới. Cổ tay đeo đầy vòng đồng. Gót chân bà nứt nẻ và thâm sì. Bà bảo đau chân, đau cả lồng ngực nữa. Bà không thấy cháu gái về nên không đi đâu được. Bà nhớ cháu gái của bà, cháu xinh và người tròn đầy mây mẩy.

Em tỉnh dậy khi mồ hôi ướt đẫm. Bà không có ở đây, chỉ có mí ngồi thờ thẫn bên bếp. Dáng mí còng và tội nghiệp. Gian nhà nhỏ xíu thơm thơm mùi khoai lang nướng. Có lẽ mí cũng nghe lời bà. Bà chẳng bao giờ ăn khoai nướng nhưng thích nghe mùi thơm của nó. Em sờ lên má mình, thấy má ướt. Em đã khóc khi đang vùi trong giấc ngủ chập chờn.

Em không ngủ được vì tiếng giã gạo của mí mỗi đêm. Em nghe cả tiếng hát ư ử buồn buồn phía dưới sàn nhà. Nhà thênh
thang và buồn. Em đi tìm Plin.

    ***

Em nói với Plin rằng muốn đi tìm chị.

Plin nhìn vào mắt em. Không nói. Nhưng em biết Plin đang hỏi em có biết chị ở đâu không mà đi tìm. Em khóc, nước mắt làm khuôn mặt em mờ đi và nóng hổi. “Em không biết, nhưng em phải đi tìm chị về.”

Em chạy về nhà. Em bỏ quần áo vào túi xách. Mí nhìn thấy không hỏi gì. Em đứng tần ngần trước mí, chào nghèn nghẹn. Mí không hỏi em đi đâu, vì sao lại đi. Em chạy xuống cầu thang, vừa chạy vừa khóc. Em hay khóc thế có khi nào em không còn thấy đường trước mặt nữa không.

Em đi một mình trên phố. Em mặc áo vải hoa và quần tây. Em nhớ mùi hồ của yên, cái cấn cấn của tay áo em tự dệt. Nhưng em phải mặc quần áo người Kinh để đi tìm chị cho dễ. Em xuống chợ. Mỗi sáng gùi một gùi măng lấy lại của người cùng làng. Em mong gặp chị vì em chẳng biết chị ở đâu.

Chợ đông và ồn ã. Em không biết rao. Ai dừng lại ở hàng em, em cười và dịu dàng mời mọc. Tiếng em nhỏ. Em hay nhìn sâu vào mặt những người phụ nữ ngồi trên xe, bịt mặt kín mít. Họ mua hàng và luôn miệng kêu đắt. Có khi nào trong số đó có chị của em. Em bị xe đô thị hốt hai lần, cả hai lần em đều níu gùi lại cật lực và khóc. Họ sửng sốt nhìn em. Họ không biết em chẳng tiếc gì những cành măng trong gùi. Em chỉ sợ không gặp được chị khi vắng một buổi chợ.

Nhưng em không gặp chị. Chị không đi chợ và không mua hàng của em.
Em không gặp chị. Có lẽ chị của em đã đi mất rồi.
Em đứng một mình giữa trời nắng. Khóc và thấy trống rỗng.
Em phải về làng. Mí chắc không vui. Nhưng em chẳng biết làm sao.

Em vào sâu trong chợ. Em muốn mua cho mí một cái gì đó. Em cũng sẽ mua cho Plin một cái mũ. Plin vẫn để đầu trần. Tóc xoăn và cháy nắng. Nhìn Plin hoang dã. Em thương cái hoang dã ấy của Plin.

Em nhìn mọi thứ bằng con mắt lạ. Rụt rè và không dám dừng lại ở bất cứ hàng nào. Mọi người nhìn em cũng bằng con mắt lạ. Nhưng họ quên ngay em sau đó và đổ xô đến cuối chợ xem một đám cãi nhau. Tiếng gào thét ầm ĩ. Hình như hai người đàn bà đang túm tóc nhau. Họ hét vào tai nhau những tiếng tục tĩu lanh lảnh. Em nghe như tiếng hét của chị.

Đó là chị của em.

Chị dừng cuộc vật nhau bằng bộ dạng tơi tả. Tóc chị rối tung. Quần áo có nhiều vết toạc. Em nép vào tường. Mép tường nham nhở. Em nhìn chị từ xa xa sau những vết nham nhở ấy. Chị của em. Có lẽ không. Chị em mặc yên mới, áo mới chứ không nhàu nhĩ như thế kia. Tóc chị em không xù và vàng rực như thế kia. Chị em không bao giờ nói với ai nặng lời, nhăn mày với ai quá một ngày.
taynguyen1
Em rời mép tường nham nhở. Rón rén đến gần đám đông bằng bước chân run run. Em sẽ ôm chị và khóc tức tưởi nhé. Em sẽ bảo chị về nhà. Mí không mắng chị vì chị bỏ nhà đi lâu đến thế. Em sẽ nói với chị rằng Plin đang đợi chị.

Mà có khi không phải chị đâu. Em muốn thế. Em run run nghĩ thế.

Lô nhô người. Họ xúm quanh người ngồi bệt dưới đất một cách hiếu kỳ. Nhìn qua vai của những người đang xúm đông ấy, em thấy vết sẹo dài và nhỏ như sợi chỉ vắt ngang trên thái dương bên trái. Dấu vết của lần cành cây rơi xuống khi chị và em đi rẫy về gặp giông.

Chị nhìn em.
Chị có thấy không mà mắt thảng thốt thế kia.
Chị có nhận ra em không mà xoay người phủi đất cát dưới mông mà quay lưng đi thẳng một mạch thế kia.
Chị quên mặt em hay chị không muốn em thấy chị như thế này.

Đám đông tan ngay sau đó. Chỉ có em đứng thẫn thờ giữa lối đi. Có người đi ngang mắng em sao đứng nghênh ngang giữa đường. Chị không xuất hiện để bênh em.
Có lẽ chị đi thật rồi.

    ***

Em trở về làng vào một buổi sáng.
Em đã đi bộ suốt đêm trên con đường nhấp nhô đá. Hai bàn chân em tê buốt. Nhưng không buốt bằng khi em nhớ về chị. Má em nóng rát vì nước mắt.

Mí ôm chầm lấy em. Mí sờ soạng khắp người em như kiểm chứng rằng em có phải bằng xương bằng thịt hay không. Đứng thật gần mí, em mới phát hiện ra mí già đi nhiều quá. Khóe mắt không đếm nổi có bao nhiêu vết chân chim.

Mí không hỏi em có tìm thấy chị hay không? Em cũng không nói rằng em đã gặp chị và không nói được rằng chị nhất quyết không trở về làng. Chị không muốn sống cuộc sống của mí, của em. Chị muốn là người thành phố. Chị bảo có thể sống khốn khó nhục nhã ở đây cũng được. Chị quen rồi.

Em nhìn thấy Plin trên đường ra suối. Plin ôm chầm lấy em, cái ôm của Plin chặt và nóng ấm. Em gục vào ngực Plin và khóc tức tưởi. Nước mắt em thấm ướt một vạt áo. Plin thầm thì “ Em ơi đừng khóc. Em đừng đi tìm chị Xuân nữa. Chị Xuân trở thành người dưng của làng mất rồi. Chị Xuân không trở về nữa đâu.”

“ Chị đi mãi vì làng mình nghèo phải không Plin.”
“ Anh không biết. Nhưng làng hết nghèo thì chị Xuân cũng không trở về nữa đâu em à.”

Em im lặng. Chị không về Plin có đau lòng không. Plin yêu chị.
Em im lặng. Chị không về mí có đau lòng không. Vì mí luôn thấy có lỗi khi chị rời bỏ làng.

Nhưng chị không về, trái tim em nhói buốt. Mí tưởng rằng em không tìm được chị. Mí vẫn đợi cửa chị mỗi khi đi ngủ. Mí chờ chị rời phố phường và về bên kia núi. Em thương mí. Và em thương em.


Niê Thanh Mai

Outside Lands Music and Arts Festival

Chào các bạn,

Kim Môn Kiều
Kim Môn Kiều

Outside Lands Music and Arts Festival là một lễ hội âm nhạc hàng năm ở San Francisco, California, trong Công Viên Golden Gate , tức là rất gần cầu Golden Gate (Kim Môn Kiều).

Outside lands là tên gọi ngày xưa của vùng đất ngày nay là Sunset District (Vùng Mặt Trời Lặn) ở San Francisco.  Ngày xưa vùng này không có người ở vì không có đường sá và chỉ có các đồi cát hoang vu.

Cầu Stow Lake trong công viên Golden Gate (Kim Môn)
Cầu Stow Lake trong công viên Golden Gate (Kim Môn)

Outside Lands Music and  Arts Festival bắt đầu lần đầu tiên tháng 8 năm 2008, với 60 màn biểu diễn của các ban nhạc đến từ nhiều nơi trên thế giới.

Ngày Outside Land Festival năm nay là cuối tuần này (Aug. 29 và 30, 2009).  Khi mình viết bài này thì các ban nhạc đang biểu diễn ở San Francisco.  You Tube đang webcast videos liên tục về festival này.

Xem các videos dưới đây, chúng ta có thể xem phần chính của Festival, ngay tại nhà 🙂   Ta sẽ thưởng thức được Festival và có thêm khái niệm về  âm nhạc của đa số các ban nhạc trẻ ngày nay. Các bạn có thể đến Youtube tìm thêm. Mai mốt có thể có thêm nhiều videos trên Youtube về Festival.

Chúc các bạn một ngày vui.

Mến,

Hoành

.

Silversun Pickups (www.silversunpickups.com) perform “Panic Switch.”

.

Dave Matthews Band (www.davematthewsband.com) performs “Why I Am.”

.

Thievery Corporation (www.thieverycorporation.com) performs “Warning Shots.”

.

Zap Mama (www.myspace.com/zapmama) perform “Show Me The Way” from their new album “ReCreation.”

.

Street Sweeper Social Club. Tom Morello and Boots Riley have joined forces to form Street Sweeper Social Club (www.streetsweepersocialclub.c om). Here they perform “Promenade.”

.

Trombone Shorty
breaks out his trumpet and a Louie Armstrong impression.

Những chiếc bánh Tét con

Những năm cậu đi học xa, mẹ cho tôi đến ở với bà để nhà đỡ cô quạnh. Mọi việc trong nhà được chúng tôi phân định rạch ròi: bà việc lớn, cháu việc nhỏ. Chẳng hạn như mỗi sáng thức dậy, bà quét sân, tôi quét nhà. Bà bằm rau nấu cháo cho heo, tôi thì xúc tấm cho gà ăn. Bà đi chợ, còn tôi ngồi đợi. Bà dọn mâm, tôi sắp chén. Cuộc sống trở nên ngắn nắp rõ ràng, và…không ai được tị nạnh ai – bà nói vậy.
bàcháu
Dưới con mắt của tôi thì tất cả các hoạt động của bà đều hướng đến một cái đích duy nhất: Tết! Tưới rau, để Tết. Nuôi gà, để Tết. Trồng cây dong riềng, để Tết! Chuẩn bị cho Tết với bà là cả một quá trình, lặp lại mỗi năm. Và quan trọng nhất là nuôi heo, nguồn thu nhập chính để ăn Tết. Đầu năm, bà nuôi một con heo mẹ. Vỗ béo cho đến một đêm bà gọi tôi dậy giữa khuya, khi heo kêu rống lên đau đớn. Nó sắp sinh con.

Dưới ánh sáng chập chờn của cây đèn dầu, tôi đứng bên cạnh đợi bà đỡ từng con heo con đỏ hỏn, bé xíu, lau rửa sạch sẽ, dùng kềm bấm răng nanh rồi đưa cho tôi đặt vào máng ổ bên cạnh được bà lót bằng vải sạch và rơm từ mấy ngày trước. Có những con bé xíu, vặt vẹo tưởng chết. Bà bĩnh tĩnh thổi hơi rồi nhúng chúng vào nước ấm. Tôi reo lên nho nhỏ khi thấy chúng khẽ cựa mình và mở mắt ra. Hai bà cháu tiếp tục nâng niu chăm bẵm cho lũ heo con mau lớn. Bà lo phần heo mẹ, còn tôi chịu trách nhiệm canh chừng lũ heo con khi chúng bú, để những con mạnh khỏe háu ăn không được tranh giành vú mẹ với những con gầy yếu.
[gallery
Gần Tết, bà kêu lái đến cân hết heo mẹ heo con, chỉ để lại vài con khỏe. Số tiền đó dùng để mua sắm cho Tết, và chủ yếu là để làm bánh Tét. Bà mua về thật nhiều thịt, đậu xanh, nếp và hành. Lá chuối và lá dong thì sẵn sau vườn. Mỗi năm bà gói rất nhiều bánh Tét, cho cả gia đình các dì, cậu… Tôi không gói được, vì tay tôi chưa đủ mạnh để ém chặt bánh và xiết những sợi lạt. Tôi chỉ phụ trách phần lau lá.
góibánhtét
Khi chỉ còn một ít nguyên liệu, bà thường ngẫu hứng làm cho tôi một cái bánh Tét con, nhỏ xíu xinh xinh. Tôi sung sướng vô bờ, nâng niu như trứng, ngồi đợi canh cánh suốt đêm để chờ nó chín. Rồi sáng mai đem khoe khắp xóm. Những đứa trẻ khác tha hồ ghen tị. Chúng cũng thèm những cái bánh Tét nhỏ dành cho riêng mình.

Những chiều 30 Tết, bà thường xếp bánh vào giỏ rồi mang đi đâu đó. Tôi hỏi thì bà nó: “Đem biếu những người nghèo, những người không có bánh Tét để ăn Tết, không có gì cả!” Tôi lại hỏi: “Họ có con nít không?” Bà trả lời “Có!” rồi dừng lại nhìn tôi, một tia sáng ấm áp lóe lên trong ánh mắt. Tôi thẽ thọt: “Vậy năm sau bà làm cho con nhiều nhiều bánh Tét con!” “Để làm gì?”Tôi cười sung sướng “Bí mật!”. À, bí mật của tôi. Bà cười : “Rứa à ? ” Nhưng bà cũng làm. Tết năm sau, tôi hầu như đã quên béng đề nghị của mình, còn bà vẫn nhớ.

Khi dì và mẹ tôi về nhà bà lấy bánh thì thấy trên giàn bếp treo hai dãy bánh Tét, một dãy dài những cặp bánh Tét to đùng, và bên dưới là một dãy 12 cặp bánh Tét con ngộ nghĩnh. Tôi chỉ: “Ở trên là của bá, ở dưới là của con”. Mọi người nhìn bánh Tét, nhìn bà và tôi đang hớn hở, rồi nhìn nhau than: “Trời ạ, cả bà lẫn cháu đều trẻ con như nhau”.

Chiều 30 năm đó, bà xếp bánh vào giỏ. Tôi cũng vậy. Rồi bà cháu dắt nhau đi sâu vào phía núi. Bà xách giỏ lớn đựng bánh Tét to, tôi xách giỏ nhỏ đựng bánh Tét nhỏ. Chúng tôi im lặng đi, ghé vào những ngôi nhà xập xệ, xiêu vẹo, với những người lớn đăm chiêu và những đứa trẻ gầy còm, dơ bẩn. Ai cũng hồ hởi chào đón bà. Bà để lại nhà này một cặp, nhà kia hai cặp bánh. Còn tôi thì rộng rãi hơn, mỗi đứa một cái bánh Tét con, lớn nhỏ như nhau.

Giao thừa. Ở nhà chỉ còn hai cái bánh lớn và không còn chiếc bánh Tét con nào cho tôi cả. Nhìn tôi buồn buồn, bà nói : “Con nít hơi đông, hè !”. Tôi gật gù: “Năm tới phải làm nhiều hơn bà ạ”. Bà im lặng xoa đầu tôi.
bánhtét
Nhưng năm sau, Tết chưa đến thì bà đã mất. Tôi vẫn chưa tự mình gói bánh được, cả đến bây giờ, khi đã tốt nghiệp đại học. Nhưng Tết nào về quê tôi cũng đi lại con đường từng đi với bà, trên tay là hai chiếc giỏ cũ, một đựng bánh mứt, một đựng đồ chơi và những cuốn truyện cổ tích. Một cho người lớn, một cho trẻ con. Một vì tấm lòng bà đã yên giấc cỏ, một cho tuổi thơ tôi đã xa tít tắp…

Bao giờ cũng vậy, trên con đường hẹp gập ghềnh đi vào núi, tôi lại cảm nhận trọn vẹn niềm hạnh phúc đơn sơ từng làm tim tôi rung động từ ngày xa xưa ấy: niềm hạnh phúc được cho, từ những cái bánh Tét con, nhỏ bé nhưng chứa đựng tình thương sâu xa của bà.

Đông Vy

Vui Vui Câu Đối

Tự bao giờ câu đối cứ ngự một cách trang trọng nơi cung thất, miếu đền hay những ngôi nhà cổ. Câu đối cũng đi liền với danh thần, lương tướng, thi sĩ văn nhân tạo nên những giai thoại. Bởi thế cái nhìn của người đời nay về những hàng chữ dọc có phần ngài ngại. hoanh phi cau doi

Ấy thế mà cũng có khi cái sang trọng ấy cũng xủ áo vi hành đi lạc vào cõi nhân gian, cho hay khi áy những vế đối mới nôm na gần gũi mà không kém phần thú vị.

Xin giới thiệu một đôi câu đối dân gian, như kể chuyện đùa cùng bạn bè những lúc cao hứng mà không cần câu chấp.
Người đầu tiên bày ra chuyện đùa cùng những vế đối là ai thì tôi không tường, nhưng biết được cụ Tam nguyên Yên Đổ là vị khoa bảng lừng danh vậy mà cũng hay đùa với thứ chữ mực tàu này lắm.
Này là bà vợ ông thợ rèn khóc chồng, xin cụ một đôi câu, cụ huơ tay thảo liền tắp lự:

Nhà cửa lầm than con thơ dại lấy ai rèn cặp
Cơ đồ bỏ bể vợ trẻ trung lắm kẻ đe loi.

Thật đúng tình, đúng cảnh, đúng nghiệp, đúng người.
Còn đây là chữ giành cho người thợ nhuộm:

Thiếp từ lá thắm xe duyên, khi vận tía, lúc cơn đen, điều dại điều khôn nhớ bố đỏ
Chàng ở suối vàng có biết, vợ má hồng, con răng trắng, tím gan tím ruột với trời xanh.

Cùng một chút nghịch nghịch vui vui. Mà cũng thâm trầm đáo để. Dường như cụ Nguyễn tin vào phẩm chất bà nhuộm hơn bà rèn.

Dân gian còn truyền lại một đôi vế đối cũng rất nhà nghề:

Đến phố Mía gặp cô hàng mật, cầm tay kẹo lại hỏi thăm đường.
Trời mưa đất thịt trơn như mỡ, giò (dò) đến hàng nem chả muốn ăn.

Đem thịt mỡ chả nem mà trả lại mía mật kẹo đường thì cũng xứng đồng tiền bát gạo.
Vế trên thì ngọt. Vế dưới thì béo. Cả hai vế đều ngon cả!

Nghe_Thuat_Cau_Doi_

Chuyện lang thang dọc đường dân gian thì còn dài dòng lắm, xin kết lại chuyện xưa bằng một vế hãy còn bỏ ngỏ:

Gái tơ chỉ kén ngài quân tử

Tơ chỉ kén ngài làm nên cái nghiệp tằm tang, cũng làm nên cái giá của cô hàng dệt, chết ngặt là thế.
Ngày nay, đi dọc đường cười, cái đối đôi khi cũng trêu ghẹo con người ta chút đỉnh, ghẹo cho vui thôi mà.

Đây là bản lĩnh của người đất thép:

Gái Củ Chi chỉ cu hỏi củ chi!

Lật ngược lật xuôi hai chữ thành ba nghĩa, vừa nghịch chữ vừa bạo miệng, gặp câu này thì các thầy đối cũng bó tay chấm com.
Này là các thầy các cô đùa nhau:

Cô dạy lí bồ thầy dạy hóa hóa ra vô lí
Thầy sinh vật cưới cô sinh vật vật vật sinh sinh.

Đây là tình cảnh của những anh nghèo rách mồng tơi mà lại thêm bỉ vận:

Con heo nái của anh Hai nếu ngủm cù đeo nghẻo cù đum.
Chú cu mồi của bác Côi mù ngấc cẳng quay ngay cẳng quấc.

Tôi thường được học rằng văn hóa văn học dân gian là nơi cư trú sức sống bình dân. Mạo muội nói thật rằng trong thời đại nào cũng thế, người bình dân thường có mức sống thấp nhất, vậy mà họ là lớp người có sức sống mạnh mẽ nhất. Cứ coi cách họ đùa với cái ngặt của mình thì có lẽ ít có triết gia nào đạt đến.
Ta đang trò chuyện đối xưa, đối nay. Dĩ nhiên là đã lược bỏ đi cái phần trang nghiêm đĩnh đạt, cái trí vốn chuộng sự hài của tôi cũng chỉ kịp lưu giữ một vài câu vui vui và cũng thuộc hàng “vô danh thị”.

cau doi 2

Và kết lại chuyện xưa- nay bằng một gặp gỡ khá thú vị cũng thuộc hàng xưa nay hiếm.
Xưa còn lưu truyền một vế đối:

Đồng tử đả đồng tử, đồng tử lạc, đồng tử lạc.
( Đứa trẻ ném trái ngô đồng, trái ngô đồng rụng, đứa trẻ hân hoan)

Tôi chưa gặp lời đối nào cho ưng ý. Mãi gần đây, ở Ngũ Hành Sơn miền trung thịnh nghề tạc tượng đá, và tôi nhặt thêm một vế ưng ý:

Tượng nhân tạc tượng nhân, tượng nhân hoàn, tượng nhân hoàn.
( Người thợ tạc tượng người đi tạc tượng người, tượng tạc xong, người tạc tượng trở về)

Các bạn xem thấy có chỉnh không?
Một ngày bận bịu, tối về gom lại những câu vui, tự khuyến mình, cũng đem chia sẻ cùng các bạn của Đọt Chuối Non. Chúc các bạn một ngày vui.

NGUYỄN TẤN ÁI.

Hoa Blang (Sử thi Dam San)

Viết lại chuyện tình chàng Dam san
Hoa Blang

Dam San bỏ mặc khách cầu hôn ngồi chật nhà cho chị em H’Âng, H’Lí tiếp. Chàng cuốn gọn mớ tóc dài trong chiếc khăn bịt đầu đỏ chói của tù trưởng, gỡ chiếc xagac treo trên vách, nhảy qua cửa sổ buông mình xuống giữa lưng ngựa, phóng đi không hề ngoảnh lại.

galloping

Bước chân ngựa vẫn như hàng ngày nhanh hơn cơn gió. Thân hình Dam San vẫn dẻo như nõn mây. Nhưng dường như hôm nay tai chàng không nghe được tiếng động nào, ngoài tiếng nói cứ nhắc đi nhắc lại trong đầu :

– Phải đến ngay nhà H’Bia Điết Klứt (*).

Tiếng con chim tao vao vắt vẻo trên cột gỗ ở cổng đầu buôn, chao chác gọi bạn tình chẳng lọt lỗ tai chàng. Cơn gió ù ào luồn qua rừng khộp, đùa giỡn tung những chiếc lá đỏ tơi tả bay đầy trời, không khiến mắt Dam San chú ý. Thúc ngựa lội ào qua suối, nước ngập tới ức ngựa , ướt cả đuôi khố, chàng không hay.

– Không! Không Không thể lấy H’Nhi, H’Bhi làm vợ. Dù cho hai nàng có đẹp, có giàu. Ta đã thuộc về H’Bia Điết Klứt.

Tiếng lách cách của khung dệt báo Dam San biết người yêu đang dệt vải. Vịn tay đầu sàn, chàng ghé nhìn qua khung cửa. H’Bia bên cửa sổ vẫn đang vừa luồn chỉ vừa hát:

Dệt tấm khố em mong anh về
Trao tấm áo để đón anh về
Mẹ bảo em rằng anh sẽ về
Mai mốt anh về như chim có bầy
(**)

Nàng dệt đã sắp xong tấm khố để tặng chàng. Bên cạnh lại còn bày cả tấm chăn apăn lẫn chiếc áo tù trưởng knuky có hàng nút vàng và hàng dây đỏ rực như chim mlang đang giang cánh trước ngực, đã dệt xong. Nhìn những trang phục đó, nàng giục mình phải xe chỉ, luồn sợi nhanh tay hơn nữa, bởi đó chính là một phần những lễ vật nàng sẽ đem sang nhà để cưới chàng về làm chồng.

Dam San nắm lấy đôi bầu vú gỗ nơi đầu thang, đu thẳng người lên sàn. Bước nhảy mạnh mẽ của chàng dũng sĩ khiến cả căn nhà sàn dài rung rinh.H’Bia dừng tay dệt ngó ra cửa, nói dỗi :

-Dam San ! Mấy lần con gà lên ổ rồi em không thấy chàng. Hay Dam San để con diều mổ, con quạ tha em đi rồi mới tới đây chăng?

– H’Bia ơi ! Em mắng anh sao như nước sôi trên lửa vậy? Mai này cơm ai người đó ăn, rượu ai người đó uống.Em có còn được chờ, được mắng anh nữa không đây?

– Sao vậy Dam San ?

Bước tới sau lưng người yêu, Dam San cởi hộ nàng sợi dây buộc khung dệt, vén mớ tóc dài xõa đầy trên sàn, đỡ H’ Bia đứng dậy :

– Cột một ché rượu hai người uống đủ đi em. Ta uống với nhau một lần cho say, quên cả đường về, quên cả những gì đang chờ ở nhà anh kia nữa nhé.

Cảm thấy có điều gì xẩy ra, H’Bia lặng lẽ bới gọn mớ tóc rồi đi tới góc nhà phía Đông nơi mẹ ủ rượu, chọn lấy một ché ngon. Dam San với tay lên xà nhà, lấy cây cột gơng chống xuống sàn, chàng phụ H’Bia bưng tới, cột ché rượu cho chắc.Trong lúc H’Bia lui cui múc nước và soi lại cho thông cái cần hút, Dam San nhanh chóng đem về một ôm lá chuối khô, xoay tròn ấn vào ché. Họ lặng thinh làm, không nói gì với nhau, cũng không gọi tôi tớ.

Hai người ngồi bên nhau, tay cùng đặt lên cần rượu, chân đạp lên chân, mắt nhìn trong mắt. Nếu có hai chiếc cần, thày cúng, cái rìu và đôi vòng đồng nữa, thì đã thành lễ cưới của họ rồi. Mặt ché đầy nước sóng sánh như ánh mắt H’ Bia đắm đuối nhìn người yêu. Đam San dịu dàng nâng cần rượu đặt lên môi nàng :

– Uống đi H’Bia . Cho Dam San được tiếp em uống rượu lần sau chót. Rượu có đắng ta cũng coi là rượu ngọt mà uống cùng nhau.

Đôi mắt H’Bia mở to, lóng lánh như cặp mắt con mang nhỏ Dam San bẫy được mà không nỡ giết, lại chữa vết thương rồi giữ cho nó quen đùa với hai người mỗi lần đi thăm rẫy.

– Có việc gì Dam San ? Chị em nhà anh không cho hai đứa mình thương nhau sao?

– Không phải đâu H’ Bia. Chỉ là H’Nhi và H’Bhí cho các anh trai đem lời ông nội đến nhà. Đã đến lúc theo luật tục nối dây, anh phải về nhà hai nàng đó làm người đổi trâu bò lấy ching ché, lấy voi. Ngồi trên chiếu hoa làm sang cho nhà họ.

– Còn em sao Dam San ?

– Ờ, H’Bia ở đầy trong đầu, trong mắt, trong ngực Dam San đây nè. Nhưng bao đời nay, em có thấy ai cãi lời luật tục không? Việc này đã được ông Y Kla của anh dặn dò từ khi ông còn phải cõng H’Bhi trên lưng, bế Dam San bên vế trái, ôm H’ Nhi một bên vế phải, cách nay mười lăm mùa rẫy rồi đó em.

– H’Bia không chịu đâu Dam San. Mình thương nhau đã hai lần hoa tăng bi gửi hương cho gió rồi. Nhà em cũng danh giá, giàu sang đâu có kém gì H’ Nhi, H’Bhí? Dòng họ Êban cũng được quyền cưới họ Niê Kdam chứ.

– Nhưng còn sợi dây nối nòi , làm sao dứt đứt được ?

H’ Bia tựa đầu lên vai Dam San. Mái tóc dài thơm ngát của nàng xổ tung, quấn quýt lên cổ, lên vai, lên tấm lưng trần của chàng Dam San. Họ khép mắt im lặng ngồi bên nhau…..H’Bia đi trước trên con đường rừng vắng, hai bên dày đặc những bông hoa mnga phí vàng óng giữa đám lá xanh mướt.Đôi gót chân đỏ như bôi đất non của nàng bước tung tăng trong tiếng đinh năm dìu dặt. Tiếng kèn như nâng bước chân và tiếng hát H’ Bia.

Lược ngà anh dắt mái tóc xoăn
Để em mơ đêm thương ngày nhớ
Chiếc chiếu em một bên mốc dở
Bởi không có người nằm kề bên

Ơ anh…(***)

Dam San cũng say trong nhịp điệu của câu hát ai rei. Người chàng lắc lư, đôi chân và cả thân mình nhấc lên, nhún xuống, tua khố tung bay.Những con chim kơtia mỏ đỏ, chim nhông mỏ vàng kéo hàng đàn ríu rít sà xuống theo hai người. Góc rừng anh công kiêu hãnh xòe hết chiếc đuôi lóng lánh những hình mặt trời xanh, khoe mẽ với nàng công đang yểu điệu rón rén từng bước. Tiếng suối róc rách ngân nga đâu đây trong bài ca bất tận của núi rừng và tình yêu. Từng chùm hoa xoài trắng đung đưa trong nắng…Dam San ngửa mặt gọi thần mặt trời :

– Ông ơi, thả cho cháu cái thang.

Chiếc thang vàng óng kéo lên. Ông Gỗn cười ha hả hỏi Dam San :

– Hai vợ cháu đang đi đón đó, sao chưa về đi. Từ nay đừng làm con mang, con hoẵng lang thang trong rừng nữa nghe. Phải làm cây cột cái trong nhà chớ.

– Nhưng cháu thương H’ Bia Điết Klứt ông à. Nàng cũng ưng cưới cháu nữa. Chúng cháu muốn ăn cơm một mâm, ngủ chung một chiếu, hút cùng một ống điếu. Sao bắt cháu nối dây với H’ Nhi, H’Bhí? Cháu đâu có ưng hai nàng đó.

– Sợi dây ràng buộc dòng họ Niê với Mlô đã có từ ngàn xưa ông bà rồi.Bà H’Klu chết, họ Mlô phải đem H’ Nhí cho ông Y Kla. Bây giờ đến lượt cháu phải thay ông nội làm chồng H’Nhi, H’bhí. Niê với Mlô kết đôi, của cải mãi mãi sinh sôi, buôn làng đời đời no ấm. Dam San ưng làm tù trưởng hay làm tôi tớ giữ bò, giữ ngựa cho H’ Nhí?

– Có đúng cháu lấy hai nàng đó sẽ thành tù trưởng hùng mạnh, giàu có nhất vùng không?

– Ông Gỗn sao nói sai lời với cháu ?

Hai người mở bừng mắt. Họ vẫn ngồi bên nhau mà thiếp đi, mỗi người một giấc mơ. Chiếc cần rượu bị bỏ quên không ai uống, chảy tong tong xuống sàn, loang ướt cả vạt gỗ.

Dam San quấn mái tóc thơm của H’ Bia quanh cổ như tấm khăn.Hai tay chàng nâng khuôn mặt người yêu. H’ Bia nhắm mắt, dòng lệ trong veo lăn trên đôi má mịn màng. Dam San ghé môi nhấp cạn giọt lệ của người thương. Mắt chàng không rời khuôn mặt nàng, cố khắc ghi những nét yêu thương mai này không còn được ngó thấy…Này hàng mi dài, H’ Bia ưng ghé sát má chàng rồi chơm chớp, thích thú thấy chàng bị nhột.Cặp môi xinh, hàng răng trắng đều như bắp nếp, không còn được gửi cho chàng những nụ cười hoa nở nữa.Khắp bao bến nước, không có cô gái nào có suối tóc dài thơm ngát như H’Bia. Hương tóc ngọt ngào này chàng sẽ không bao giờ được úp mặt vào hít thở. Không còn nữa lời đinh năm buổi sáng, câu hát với đàn goong những đêm trăng xanh.Im lặng úp mặt trong tóc, họ ôm riết lấy nhau, bện trong nhau như con trăn quấn mồi, như đôi sam bơi trong biển. Nhà sàn rung rinh, bay, bay, bồng bềnh trôi trong gió, mỗi lúc mỗi dào dạt. Đóa hoa mây khổng lồ trắng muốt, sà xuống phủ kín căn nhà, bao bọc, ấp ủ, chở che. Đất trời, rừng suối, chòng chành trên con thuyền căng buồm lướt sóng…

Dam San cuốn lại tóc cho H’ Bia, thủ thỉ :

– Lúc nào nghe chiêng trống thì đến nhà anh nhé.

Đôi tay họ xoắn lại, níu lấy nhau không muốn rời ra. Dam San đi lui tới tận đầu thang nhà sàn. H’ Bia thổn thức tựa cửa nhìn ngựa của chàng mỗi lúc mỗi xa. Có gì sáng lên trong đầu, nàng quay lại thét gọi tôi tớ :

– Các con ! Chuẩn bị lễ vật ! Lấy váy áo đẹp cho ta. Đóng bành voi, đi tới nhà Dam San ngay.
voi_tay_nguyen
Nàng ướm lên người chiếc váy đen lánh như cánh bướm đêm. Thấy chưa ưng lại thử tấm váy vàng rực như tia nắng mặt trời. Cuối cùng nàng lựa chiếc váy sáng nhóng nhánh như ánh trăng xanh, mặc với chiếc áo ngắn thêu hoa và chim rực rỡ. Từ hai bông hoa đỏ trên vai, thả xuống những sợi chỉ bím dài, khiến mỗi bước nàng đi thêm mềm mại. Một góc vạt váy buông lơi bên hông, càng tăng cho nàng vẻ duyên dáng. Tôi tớ đã kịp chuẩn bị xong lễ vật, voi đã đóng bành phủ tấm mền thổ cẩm đỏ đen rực rỡ, ghé lại bên sàn. H’ Bia ra lệnh nài thẳng hướng nhà Dam San giục bước chân voi.

Con đường trôi giữa hai bờ cỏ lau khô lút đầu. Mỗi lần làn gió xào xạc chạy qua, cỏ lau dịu dàng nhường nhịn nằm rạp xuống, rồi lại kiêu hãnh ngóc dậy. H’ Bia quyết đến giành lại người yêu trong tay H’Nhi và H’Bhí, cho dù có phải chống lại luật tục muôn đời.

Dam San bước lên cầu thang nhà sàn phía sau, kịp nghe tiếng Y Đ’hinh, anh của H’ Nhí lớn giọng :

– Anh Dam San đâu. Tôi muốn hỏi một lời thôi : gia đình ta có còn nhớ luật lệ ông bà, có nhớ lời dặn của ông nội Y Kla không?

Chàng chậm rãi bước tới, khoanh chân ngồi trên chiếc đệm tù trưởng phủ vải thổ cẩm ngay giữa nhà, xếp lại mép khố cho ngay ngắn. Đôi tay đặt trên đùi, đầu ngước cao. Đuôi chiếc khăn buộc đầu cũng ngẩng lên thách thức. Mọi người chợt im bặt. Chưa ai kịp nói lời nào thì một đàn voi xịch tới bên sàn. H’ Nhi, H’Bhí yểu điệu bước xuống dưới bàn tay dìu đỡ của anh Y Linh. Chị H’Âng tíu tít chạy ra đón khách. Chưa kịp mở lời mời ngồi, lại một đàn voi khác rầm rập quỳ gối ghé hiên nhà, H’ Bia mạnh mẽ bước xuống, khoanh tay đứng chờ nơi đầu sàn. H’LÍ lật đật thay chị chạy ra ríu rít mời mọc :

– Mừng chị H’ Bia tới chơi. Nhà chúng tôi bữa nay được đón toàn khách giàu khách quý. Các chị có tới nhầm nhà không đấy ?

– Không nhầm đâu ! Tôi tới hỏi anh Dam San về làm chồng đây. Các con ! Bưng đồ lễ lên.

Tiếng H’ bia lanh lảnh. Mọi người chưa kịp ngồi ấm chỗ đã nhấp nhổm đứng dậy. Đam San lặng người đăm đắm nhìn H’ Bia.Nàng đã công khai gây chiến rồi. Bụng chàng bên thương bên lo. Thương nàng dám một mình đương đầu với dòng họ Mlô danh giá, đưa ngay lễ cưới xin đón chàng, chứ không phải lễ hỏi. Nửa lo H’ Bia làm sao bẻ gãy được luật tục và miệng lưỡi của cả cộng đồng.

Đoàn tôi tớ nhà H’ Bia đứng chật đầu sàn. Nàng thủng thẳng bước đi trước mắt mọi người. Vẻ đẹp rực rỡ và ánh mắt cương quyết của H’ Bia khiến những kẻ rắp tâm muốn làm trò xấu cũng phải rẽ qua, kính nể nhường bước. Nàng ý tứ đứng lui sang phần đing ok dành cho phái nữ, khẽ gật đầu. Tên nô lệ đi đầu quỳ xuống dâng lên cho chị H’ Âng chiếc mâm đồng đựng đủ bảy món lễ vật : tấm mền, chiếc áo, khố, túi đeo, bát đồng và hai chiếc vòng. Sáu nô lệ tiếp theo đặt xuống ba chiếc ché tuk cao ngang ngực người rồi cúi đầu lui ra. Hai người khác khiêng một bộ ching Lao đặt xuống. Chắc chắn trâu bò heo còn đứng chật cả ngoài sân.

Y Đ’Hinh nãy giờ ngồi trầm ngâm, bỗng thẳng lưng lên, nghiêm giọng hỏi H’ Bia :

– H’ Bia Điết Klứt ! Con gái tù trưởng sao không theo đúng lệ của ông bà? Đi hỏi chồng sao không có cậu dăm dei, lại chưa nộp lễ hỏi đã trao lễ vật xin cưới?

– Ta không cần dăm dei. Nữ tù trưởng được quyền tự ý bắt chồng. Nhà ta bên đó với chị em Dam San bên này đều đã biết hai ta ưng nhau đằng mặt, thương nhau đằng lòng. Đó là xong lễ hỏi, nay ta xin rước chàng là đúng chớ. Y Đ’hinh không bẻ được lý phải của ta như bẻ trái bắp đâu.

Y Đ’hinh gập gãy cành củi đang cầm trên tay kêu cái rắc, cao giọng hơn :

– H’ Bia có biết Dam San được nối dây cho H’Nhi, H’Bhí từ mười lăm mùa rẫy trước rồi không?

– Ta biết! Nhưng luật tục đâu có ép nếu chàng không ưng. Dam San thương cái đẹp của ta, mến cái tình của ta. Luật tục có cấm Ê Ban với Niê Kdăm kết đôi không?

Y Đ’hinh vươn thẳng người lên dõng dạc :

– Không nói nhiều ! Tôi chỉ hỏi chị H’ Âng và anh Dam San : dòng họ Niê Kdam có còn giữ lề lối luật tục Radeh không? Có chịu kết đôi cùng em gái chúng tôi theo như lời ông nội Y Kla đã dặn không?

Trời đất bỗng dưng tối sầm, ngả nghiêng, sấm sét ầm ầm nổi lên từ bốn phía. Gió cuốn đất đá, cỏ cây bay mù mịt. Voi ngựa, trâu bò, heo ngoài sân gầm rống. Lũ con nít thét lên túm lấy váy mẹ. Tiếng ông Y Kla oang oang át cả tiếng sấm rền :

– Nếu Dam San và H’ Nhí, H’Bhí lấy nhau, họ sẽ thành tù trưởng hùng mạnh, giàu có nhất vùng. Ai làm ngược lại sẽ phải chịu thành nô lệ giữ trâu bò, giữ ngựa cho người kia. Ô hô…ô hô…
taynguyen3
Yang sét thu búa về. Yang gió đẩy mây bay đi, trời lại xanh bao la, yên tĩnh. H’ Âng nhìn Dam San. H’Nhi, H’Bhí nhìn Dam San. Mọi người cùng nhìn Dam San. Như không có H’ Nhi, H’Bhí, như không còn có ai tồn tại, chỉ có ánh mắt Dam San và H’ Bia lặn trong nhau, gài vô nhau đau đớn. Đôi tay khỏe mạnh của Dam San nhắc lên như muốn đưa ra níu lấy, nhưng rồi lại nặng nề rơi xuống đùi. Thân hình xinh đẹp của H’ Bia thẳng căng đổ về phía trước như muốn lao tới với Dam San. Nhưng nàng vẫn bất động. Dường như sức nặng của luật tục ngàn đời đang đè lên hàng trăm con người trong căn nhà sàn dài mênh mông này.

H’ Ấng khe khẽ nén tiếng thở dài vô trong lồng ngực, từ từ đứng thẳng người dậy :

– Con cháu dòng họ Niê chưa bao giờ làm trái lời luật lệ ông bà. Chúng tôi thuận cho Dam San về làm chồng H’ Nhi, H’Bhí.

Tắt, tắt, tắt…chiêng mừng vang lên mỗi lúc một dồn dập. Char (***) ơi! Đem nỗi đau này của Dam San tới tận vực Srêpôk sâu thẳm, cho cả bày cá sấu ở dưới đáy sông Krông Nô kia thôi hững hờ, nổi lên đây cùng chia xẻ. Liang (***) ơi, hãy đem tình yêu của H’ Bia rải khắp chín tầng trời, bảy tầng đất. Cho những con chim có đôi, con người có bạn, cả những nàng tiên thanh thản suốt đời trên bầu trời bao la kia, cảm nỗi đớn đau của tình yêu bị cắt rời….

H’Nhi, H’Bhi và Dam San đã ngồi trên những chiếc bành có lọng che, bầy voi đã hươ vòi từ biệt và cất bước. Ngựa của anh em Y Đ’Hinh, Y Linh đã phóng nhanh như bay đi trước báo tin. Dam San ngoái lại nhìn H’Bia đơn độc đứng chênh vênh nơi mép sàn, dõi theo bước chân voi. Chàng càng đi xa, hình dáng nàng càng lớn lên , cao lên, tạc sâu vào nền trời xanh như ngọc. Rồi tất cả nhòa đi, chỉ còn một thân cây cao lớn sừng sững vươn những cánh tay dài lên bầu trời thăm thẳm cao, xa vời vợi. Những người đàn bà gọi đó là cây blang. Cây blang có hoa đỏ mùa hè, kết thành bông trắng mùa đông. Cánh đỏ như máu của hoa chính là từng mảnh trái tim đầy yêu thương đã tan nát của nàng H’ Bia. Gió đông tách những chùm bông trắng xóa, mang theo tình yêu của H’ bia theo Dam San tới tận cuối đất cùng trời. Các cô gái Radeh nhặt bông ấy xe chỉ, nhuộm nước lá rừng, dệt những tấm chăn, đắp ấm mọi lứa đôi yêu nhau.
_______________

(*) H’Bia Điết Klứt : là một nữ tù trưởng , người yêu của Dam San, mà theo luật tục, chàng buộc phải bỏ để cưới hai nàng H’Nhi & H’Bhí ( Theo sử thi Dam San)
(**) Dân ca Êđê
(***) tên các chiêng trong dàn

Linh Nga

Hãy nói yêu thôi, đừng nói yêu mãi mãi!

Sáng nay, trong khi sắp xếp những chồng thư cũ, tôi tình cờ đọc lại một bài thơ ngắn của Jacques Prévert mà cô bạn cũ đã nắn nót chép tặng trên một tờ thư có in hoa rất đẹp. Bài thơ vỏn vẹn năm câu được cô đặt vắt qua hai trang giấy một cách đầy ngụ ý.
true_love
Trang thứ nhất:
Tôi sung sướng và tự do
Như ánh sáng
Bởi hôm qua anh ấy nói với tôi rằng anh ấy yêu tôi.

Hai câu cuối bị đẩy qua trang sau:
Anh ấy đã không nói thêm
rằng anh ấy sẽ yêu tôi mãi mãi…

Khi đọc bài thơ này cách nay hai mươi năm, tôi đã cảm nhận nó bằng một tâm hồn tươi trẻ. Bây giờ, cuộc sống đã giúp tôi nhìn khác đi về bài thơ trên trang giấy cũ này.

Cô gái trong thơ nhạy cảm và tinh tế, vì đã không đợi đến khi người mình yêu quay lưng mới xót xa nhận ra rằng tự do “như ánh sáng” chỉ là một thứ tự do mong manh. Hạnh phúc “như ánh sáng” là một hạnh phúc có thể vụt tắt bất cứ lúc nào.

Nhưng giả sử chàng trai có nói thêm rằng “sẽ yêu mãi mãi”, hoặc có thề hứa trăm năm đi nữa… ai dám khẳng định trái tim chàng sẽ không đổi thay? Nếu từng đọc Ruồi Trâu, hẳn bạn còn nhớ đọan văn này: “Ràng buộc con người không phải là lời thề. Chỉ cần mình tự cảm thấy thiết tha với một điều nào đó, thế là đủ rồi.”

Ngoài sự “thiết tha tự nguyện” đó ra, chẳng có gì ràng buộc được trái tim con người, nên đừng tin chắc rằng ai đó sẽ mãi không đổi thay. Cũng không thể buộc ai đó không được đổi thay. Trên đời không có thứ vũ khí hay quyền lực tuyệt đối nào có thể níu giữ trái tim một khi nó đã quyết tâm rẽ lối. Cho dù đó là nhan sắc, một tình yêu sâu đậm, những kỷ niệm sâu sắc đắm say. Càng không phải là sự yếu đuối, sự khéo léo sắc sảo hay vẻ thông minh dịu dàng, sự giàu có hay thương hại…Những thứ đó có thể níu kéo một thân xác, một trí óc…nhưng không thể níu kéo một trái tim.

Trái tim vốn là một tạo vật mong manh và thiếu kiên định. Vì vậy, hãy tin vào điều thiện, lòng tốt, vào nhân cách và năng lực…nhưng đừng tin vào sự bất biến của nhận thức và tình cảm nơi con người. Hãy tin là mình được yêu trong khoảnh khắc này, nhưng đừng chắc rằng mình sẽ được yêu mãi mãi. Nếu chịu chừa chỗ cho sự đổi thay, ta sẽ tránh được không ít tổn thương sâu sắc.

Tôi không cho niềm tin là món quà vô giá mà ta dành cho người khác. Bởi đôi khi, sự tin tưởng hoá ra là một việc rất… đơn phương và vô trách nhiệm. Nó có nghĩa bắt người kia vào rọ, không tính đến khả năng thay đổi của trái tim con người. Tin tưởng là trút gánh nặng sang vai người khác, bất kể người ta có chịu nhận nó hay không. Việc nhận định hay quyết định vấn đề không còn dựa vào sự thận trọng, tỉnh táo, sáng suốt hay sự nhạy cảm, bao dung của ta mà hoàn toàn giao phó cho người khác. Và khi họ thay đổi, ta thường nhân danh sự tin tưởng tuyệt đối mà mình đã tự nguyện gửi gắm để cho phép mình cái quyền được ghép tội họ.

Nhưng, bất cứ ai cũng có thể có lúc đổi thay.
lovesign
Sự thay đổi của người khác, nhất là ở người ta vô cùng yêu quý, chắc chắn khiến ta tổn thương. Nhưng hãy nhớ rằng người quân tử khi đã hết tình cảm thì thường tỏ ra lạnh nhạt. Như ẩn sĩ Urabe Kenkô trong tập Đồ Nhiên Thảo đã viết: “Khi người sáng chiều hết sức thân quen, không có gì ngăn cách bỗng một hôm lại làm mặt lạ và có cử chỉ khác thường, chắc hẳn sẽ có kẻ bảo: “Sao xưa thế kia mà bây giờ lại thế khác?” Theo ta, thái độ lạnh lùng đó chứng tỏ người ấy hết sức đàng hoàng và thành thật.”

Cuối cùng đó mới chính là cốt lõi của tình yêu, tình bạn và những mối quan hệ thân sơ khác. Sự thành thật, chứ không phải là lời hứa vĩnh viễn thủy chung. Bạn có thể yêu hay ghét. Thích hay không còn thích nữa. Chỉ cần thành thật, bạn sẽ luôn luôn thanh thản.

Tôi đọc lại lần nữa bài thơ ngắn ngủi trên tờ thư cũ, và cảm nhận một cách rõ rệt vẻ trách móc đắng cay dịu dàng rất đỗi con gái. Nhưng ít nhất cô gái trong bài thơ kia cũng biết rằng người yêu cô đã rất thành thật, khi không hứa một điều mà anh không tin chắc. Cô cũng biết trái tim con người là một tạo vật hoàn toàn tự do, và một khoảnh khắc đắm say hạnh phúc không hề là lời hứa hẹn vĩnh cửu.

Cô bạn yêu quý của tôi chắc cũng nhận ra điều đó, nên đã viết thêm một dòng chữ xinh xinh vào cuối trang thư, một dòng ngắn mà tôi không bao giờ quên được:

“Hãy nói yêu thôi, đừng nói yêu mãi mãi”.

Đông Vy & Phạm Công Luận

Một mảnh nhỏ của thiên đường

    Ngồi trong bóng râm vào một ngày nắng đẹp và nhìn ngắm cây cỏ xanh tươi là sự tĩnh dưỡng hoàn hảo nhất.

    (Jane Austen)

Khi tình cờ nhìn thấy cây liễu xanh rủ xuống những chùm bông đỏ trong vườn một biệt thự ở Phú Nhuận, tôi đã muốn sau này xây nhà xong, tôi sẽ trồng một cây liễu trước sân. Vẻ mong manh của nó sẽ hợp với mảnh sân nhỏ xíu. Nhưng chợt nhớ câu “đông đào tây liễu”. Nên thôi.

“Liễu mùa xuân xanh mơn mởn nhưng xin đừng trồng liễu trong vườn nhà. Cũng như chớ kết giao với hạng người khinh bạc. Dương liễu xum xuê đấy nhưng không chịu nổi trận gió đầu thu, khác nào người khinh bạc dễ nhạt mối giao tình. Liễu kia còn thắm lại lúc xuân về chứ người khinh bạc một đi không hề trở lại.”(*)
Tiny White Cottage
Vậy là phải tìm một loại cây khác cho mảnh sân của tôi. Một mảnh sân nhỏ chừng sáu mét vuông ở trước nhà, và một mảnh nhỏ hơn nữa ở góc giếng trời phía sau. Đó là chưa kể sân thượng. Chồng tôi bảo: “Nhà mình không đủ chỗ cho một mảnh vườn thật sự, nhưng ba khoảng xanh đó tùy em định liệu, trồng gì cũng được!”

Với những công chức bình thường, không áp phe, không chứng khoán, đủ tiền xây một cái nhà riêng tư ở Sài Gòn là đã nhiều cố gắng, nói chi đến vườn. Trong tâm trí nhiều người dân thành thị, vườn chỉ còn là một ký ức, một nỗi nhớ, êm đềm và xa xôi như nỗi nhớ nhà. Nên chi một mảnh sân bé tí cũng đủ làm tôi mãn nguyện.

Đầu tiên, tôi muốn trồng ở sân trước một cây xanh, để che bớt nắng vì nhà nằm hướng Tây Bắc. Tôi cũng thích những cây có hoa như cây bò cạp nước rủ từng chùm màu vàng mơ thỉnh thoảng bắt gặp ở Sài Gòn. Nhưng cây ấy thì lớn quá. Chồng tôi thích trồng cây ăn trái, như mận chẳng hạn để nhớ thời thơ ấu leo trèo. Nhưng mận là giống rễ ngang nên sẽ làm hư sân nhà.

Hay là trồng dây leo, cho nó leo từ cổng lên tường. Nhưng đừng là Sử quân tử, vì nó gợi nhớ thời đi học, căn gác trọ tôi ở nằm giáp một bờ tường phủ đầy sử quân tử. Đêm đêm, những ngọn gió lùa vào cửa sổ mang theo một mùi thơm nồng nàn đến nhức đầu khiến tôi không thể nào học được. Tôi thích loài hồng leo thường mọc bên tường nhà, trổ hoa thành từng chùm dịu dàng ở Đà Lạt. Nhưng thời tiết Sài Gòn rất khó trồng. Hay là hoa Đăng tiêu, vì đó là loài ưa nắng, không kén đất, dễ trồng. Những chùm hoa màu cam sẽ làm sáng rực một góc sân…

Dù rằng nhà vẫn còn chưa xây, và dù đó chỉ là những khoảng xanh nhỏ xíu thôi, nhưng thật nhiều toan tính, nhiều đo đếm cân đong. Mắt chồng tôi sáng ngời khi nói về những mảng tường mà anh sẽ được trang trí, còn giọng tôi thì vô cùng sôi nổi khi nói về những loài cây và dây leo. Hạnh phúc như thể chúng tôi sẽ xây dựng, không phải một ngôi nhà phố hẹp, mà là …một mảnh nhỏ của thiên đường.
frontyard1
Đã sống qua những năm tháng …không vườn, tôi chợt hiểu vì sao trong hình dung của con người từ thuở ban sơ cho đến tận bây giờ, thiên đường chưa bao giờ thiếu cỏ cây. Tôi cũng đồng cảm với Jared Diamond hơn khi ông phải viết những bộ sách đồ sộ như “Sụp đổ” hay “Súng, vi trùng và thép” với ngồn ngộn cứ liệu và bằng chứng chỉ để thuyết minh một điều đơn giản: sự tàn lụi hay phát triển rực rỡ của các nền văn minh phụ thuộc rất nhiều vào môi trường tự nhiên, và để kêu gọi xã hội loài người nhớ một điều tưởng chừng phải là bản năng: hãy bảo vệ thiên nhiên trong quá trình phát triển, hãy bảo vệ nguồn sinh khí của trái đất này.

Đôi khi, chúng ta nghĩ về con người như một hệ vật thứ ba, ngoài thực vật và động vật. Chúng ta quên mất mình– đối với tự nhiên thì cũng giống như các loài động vật khác – cần cây cối như một sự cộng sinh. Chúng ta quên rằng mình là những Achilles – con của Đất – từ trong vô thức, vươn đến bầu trời với tất cả khát vọng, nhưng đồng thời, khi rời khỏi mặt đất cũng là lúc chúng ta cũng trở nên nhiều hoang mang và dễ tổn thương hơn.

Danh ngôn có câu “Trái tim con người khi rời xa thiên nhiên sẽ trở nên khô cứng”. Vì vậy, tôi sẽ trồng cây trong vườn nhà mình. Không thể là liễu rủ thì sẽ là bông giấy. Không thể là cây lớn thì sẽ là cây nhỏ. Không thể là cây nhỏ thì sẽ là dây leo. Không thể là dây leo thì sẽ là cỏ dại. Bởi vì nhà thơ Walt Whitman đã tin rằng “một lá cỏ cũng không nhỏ nhoi hơn hành trình của những vì sao”. Và còn bởi, một ngôi nhà nhỏ nuôi dưỡng trong nó một gia đình hạnh phúc, đó cũng là một mảnh thiên đường.

Mà thiên đường thì không thể thiếu cỏ cây.

Đông vy
———————————————-

*trích truyện Hẹn Mùa Hoa Cúc của Ueda Akinari (Nguyễn Nam Trân dịch).

(Tạp chí Nội thất – số 38, ra ngày 15.05.07)

Thương trái mãng cầu bở

Vườn nhà ngoại có hai cây mãng cầu, một mãng cầu bở, một mãng cầu dai. Bà ngoại nói xưa nay chẳng ai thích mãng cầu bở, vì nó ít cơm, nhiều hạt. Chỉ trừ ông ngoại. Mà lạ, ông ngoại bị rụng gần hết răng từ hồi mới 40 tuổi, đến khi già chỉ còn hai hàm lợi, miệng móm mém, nhưng cứ khăng khăng đòi ăn mãng cầu bở. Cây mãng cầu bở mọc ngay bên cửa sổ. Mỗi mùa trái chín, bà lại ngồi chăm chú, cần mẫn bẻ quả mãng cầu làm đôi, dùng thìa xắn xắn, lấy từng cái hạt đen nhánh, để riêng phần cơm ít ỏi vào một cái đĩa nhỏ cho ông ăn.
CayMangCau
Ông mất đi rồi, chẳng còn ai ăn mãng cầu bở. Cả đến chim và dơi cũng không thèm ăn. Trong khi cây mãng cầu dai ở góc vườn thật đông khách viếng thăm, bà ngoại, cậu, rồi mẹ và các anh chị tôi thay phiên nhau ra thăm suốt ngày, để thấy có trái nào vừa già, gai vừa nở to là hái mang ngay vào nhà vì sợ để chín cây thì chim ăn mất, không đến lượt người. Bên cửa sổ, cây mãng cầu bở mọc chơ vơ, lá cứ nhỏ dần, cành cứ khẳng khiu dần, trái chín rồi rụng xuống. Họa hoằn lắm, mới có một buổi sáng thấy vỏ và hạt đen rơi đầy trên mặt đất, phía trên cao treo lủng lẳng một quả mãng cầu đã bị chim mổ gần một nửa. Cậu nói : “Chặt quách nó đi cho rồi”. Tôi nghe xót lòng, liền thì thầm với ngoại, “Đừng chặt, ngoại à. Con thích ăn mãng cầu bở thôi!” Bà ngoại cười, lắc đầu: “Cha mi , răng giống ông mi rứa, thích chi mà lạ lùng. Thôi, bà nỏ chặt mô!”

Từ đó tôi cần mẫn hết mấy mùa với mãng cầu bở, vừa ăn vừa nghịch hạt trong miệng, phải tập cả tính kiên nhẫn, giống như ăn hạt dưa mà không dùng tay, lừa lừa, cắn cắn, đôi khi vẫn không tách được lớp cơm mãng cầu mỏng tang bọc quanh cái hạt đen nhánh. Tôi nhớ lời con chồn trong Hoàng tử bé (Saint Exupéry): “Khi đã thuần dưỡng nó rồi, thì nó thuộc về ta, và ta phải có trách nhiệm với nó”. Cứ mỗi lần cầm trái mãng cầu dai ngon lành tôi lại thấy có lỗi với cây mãng cầu bở mọc buồn bên cửa sổ. Cây cũng như người, ra hoa kết trái có cầu chi đâu, chỉ mong dâng cho đời chút gì thơm thảo, cũng đâu phải tự nó muốn mình sinh ra làm giống mãng cầu ít cơm nhiều hạt, rời rạc lỏng bỏng như vậy, chẳng làm hại ai sao lại hất hủi nó đi. Chắc chắn trời phải có gì bất công, giống như sinh người xấu lại sinh người đẹp, sinh người thông minh lại sinh người ngờ nghệch, sinh người tài năng lại sinh người kém trí… Giống như một câu chuyện nào đó mà ông ngoại từng kể cho tôi nghe, trong đó nói rằng vạn đồng tiền bố thí của người giàu cũng không bằng mấy đồng lẻ chắt chiu chia sẻ của một bà goá. Tôi nghĩ có lẽ xưa ông cũng nghĩ vậy, khi ăn mãng cầu bở, vì thương.
mangcau
Tháng tư, đi trên đường Sài Gòn thấy người ta đẩy từng xe chất ngất ngưỡng những quả mãng cầu to đi bán. Tôi dừng lại hỏi theo thói quen: “Mãng cầu dai hay bở hả chị?”. Người bán hàng giở nón lên, quệt tay lau mồ hôi trán, nhìn tôi mà cười khoan dung như với một kẻ ngờ nghệch : “Làm gì có bở. Toàn mãng cầu dai!”. Cũng dễ hiểu thôi, cái giống mãng cầu bở ăn bắt mỏi miệng. Theo quan điểm “ưu sinh” làm sao không tiệt chủng cho được. Tôi cầm lên một trái mãng cầu, mềm mà chắc tay, bóp vào không thấy rời từng hạt, vỏ mỏng tươi, gai nở to. Chắc chắn là mãng cầu dai rồi. Tự nhiên thấy buồn, tự nhiên thấy nhớ cây mãng cầu bở của ông ngoại. Tuổi nhỏ tôi với tấm lòng trong trẻo cố ngồi ăn cho hết mấy mùa mãng cầu bở, để đến lớn, lại theo thuyết “ưu sinh” của người lớn chọn mãng cầu dai để ăn.

Tôi gọi điện thoại về nhà. Hỏi mẹ cây mãng cầu ra sao. Mẹ nói , nhớ con nên không chặt. Nhớ ngày xưa ngày nào con cũng leo lên đó. Tới mùa thì ngày nào cũng ra thăm, gặp trái chín thì rút ngay cùi vứt đi, rồi vắt vẻo ăn ngay trên cành, cả chim cũng không giành được…Bây giờ nó không ra trái nữa, nếu có thì chỉ còi cọc, chẳng ai buồn ăn. Ba cứ tỉa bớt cành, chỉ còn gốc và những cành nhỏ, nhưng được cái mỗi mùa mưa, nấm mèo mọc nhiều lắm. Cũng lạ, những cây khác chẳng thấy mọc nấm mèo, chỉ có nó, sau mỗi ngày mưa, sáng ra nấm mèo nở đầy gốc. Tôi cười, ứa nước mắt. Ôi cây mãng cầu của tôi, cảm ơn mày vẫn cố sống, cám ơn những hoa quả từ giọt nhựa chắt chiu mày vẫn cố mang đến cho cuộc đời này, dù phải vay mượn từ những cơn mưa.

Đông Vy

Daffodils – Thủy Tiên

I don’t know exactly how and when my liking for poetry began. The seed of my love for Wordsworth and Byron must have been sowed during my collegiate days. wordsworth

“The Daffodils” is one of the best poems that Ms Hue has introduced to us. Three years passed, but the poem has stayed in my mind since the morning she recited it in our English Literature class. It has made a great impression upon me. How regretful it would be if this poem were not recommended to to the poetry buff.

“The Daffodils” known as “I Wandered Lonely As A Cloud” is a famous poem written in 1804 by William Wordsworth. Daffodils is one of the most popular poems of the Romantic Age, unfolding the poet’s excitement, love and praise for a field blossoming with daffodils. It was inspired by an April 15, 1802 event, in which Wordsworth and his sister, Dorothy, came across a “long belt” of daffodils on a walk near Ullswater Lake in England. This poem was first published in 1807, and a revised version was released in 1815.

I wander’d lonely as a cloud
That floats on high o’er vales and hills
When all at once I saw a crowd,
A host of golden daffodils,
Beside the lake, beneath the trees
Fluttering and dancing in the breeze.

Daffodils

Continuous as the stars that shine
And twinkle on the milky way,
They stretched in never-ending line
Along the margin of a bay:
Ten thousand saw I at a glance
Tossing their heads in sprightly dance.

The waves beside them danced, but they
Out-did the sparkling waves in glee:
A poet could not but be gay
In such a jocund company!
I gazed – and gazed – but little thought
What wealth the show to me had brought:

For oft, when on my couch I lie
In vacant or in pensive mood,
They flash upon that inward eye
Which is the bliss of solitude!
And then my heart with pleasure fills,
And dances with the daffodils.

Just reading the first verses, we can feel the time and space William wrote The Daffodils. The inspiration for this poem may have been drawn from a walk he took with his sister Dorothy around Lake Ullswater.

“I wander’d lonely as a cloud
That floats on high o’er vales and hills …
… Beside the lake, beneath the trees”

The poet was wandering in the forest and enjoying the fascinating nature around him, when suddenly he saw a crowd of golden daffodils by the lakeside. The daffodils appeared so beautifully that he was compelled to gaze at these flowers playing with pleasure in the wind.

His sister Dorothy later wrote in her journal as a reference to this walk: “I never saw daffodils so beautiful they grew among the mossy stones about and about them, some rested their heads upon these stones as on a pillow for weariness and the rest tossed and reeled and danced and seemed as if they verily laughed with the wind that blew upon them over the lake, they looked so gay ever dancing ever changing…”

How glorious and plentiful these daffodils were! Maybe this was also the first time he had come across such an immense field of daffodils along the shore. It was impossible for us to count them, but the author could still feel how many flowers were stretching as far as the eye can see:
daffodils 2
“Ten thousand saw I at a glance”… (Hyperbole)
“They stretched in never-ending line

Along the margin of a bay…
The figures of simile and metaphor are also subtly used and it is not very hard for us to find them in the poem. The golden daffodils were compared to the stars shining and twinkling on the galaxy; and enjoying themselves in a happy dance.

“Continuous as the stars that shine
And twinkle on the milky way…” (Simile)
Though the lake’s sparkling waves danced beautifully, the daffodils seemed to do much better than them, in its pleasure.
“The waves beside them danced, but they
Out-did the sparkling waves in glee”… (Comparison/Personification)

The poet felt happy and pleasant in the meanwhile to see golden flowers smiling in the sunshine. He put his loneliness aside and mingled with the beautiful sight. To him, the daffodil’s charm was a great gift and no fortune was as wonderful as the beauty granted by the God:
“I gazed – and gazed – but little thought
What wealth the show to me had brought”… (Metaphor) Daffodils
In the description of the daffodils, William used quite a lot of literary devices and it was these figures that helped us understand more about the vivid picture he draw and the way he connected with the nature.

“I wander’d lonely as a cloud
That floats on high o’er vales and hills…” (Simile)
“Fluttering and dancing in the breeze…” (Personification)
“Tossing their heads in sprightly dance…” (Personification)

“The waves beside them danced, but they
Out-did the sparkling waves in glee…” (Comparison/Personification)

Through characterized daffodils, we could find that nature had its own soul. William lifted him out of his soul and placed him in a higher state in which the soul of nature and the soul of man were united into a single harmony. Apparently, he felt dazed with so many daffodils around him and there was no limitation between his vision and the long belt of golden flowers.
Many years later, the daffodil’s beauty still haunted William. Whether he stayed in empty or thoughtful mood, the images of daffodils came to mind and flashed upon his inner eyes.
“They flash upon that inward eye
Which is the bliss of solitude!” (Oxymoron)
The memory of the daffodils was etched in the author’s mind and soul to be cherished forever. When he was feeling lonely, dull or depressed, he thought of the daffodils and cheered up. These flowers seemed to be emerging before him, far and wide. Then his loneliness and sorrow seemed to vanish; and he desired to dance with the daffodils.
“And then my heart with pleasure fills,
And dances with the daffodils.”

The full impact of the daffodil’s beauty (symbolizing the beauty of nature) did not strike him at the moment of seeing them, when he stared blankly at them but much later when he sat alone, sad and lonely and remembered them. Thanks to the closing of the last stanza, we can get more reason why William wrote the poem. His impression at the daffodils would never fade in his mind, and it was the amazing motivation for him.
“For oft, when on my couch I lie
In vacant or in pensive mood,
They flash upon that inward eye…”

We can point out that William’s state was changing in a slight way. He was not alone any longer, yet he probably thought that he would be stronger if he made a contrast between a lonely traveler and happy daffodils. This simple but effective way seems to take hold on us, and then each time we read this poem, we can see the harmonious beauty of the poet and the long belt of golden daffodils and enjoy their brightness.
Daffodils3

This poem helps us get into our head how much love and admiration William gives to Nature. He would like to call us to come back to the nature and enjoy it. Moreover, at any rate William could make us realize that what we feel at the beauty of golden daffodils is the way they speak to us, via their own soul.
As for me, the Daffodils has touched my soul very deeply

MỘT VÀI CẢM NHẬN VỀ BÀI THƠ “HOA THỦY TIÊN”

Tôi không biết đích xác như thế nào và khi nào tôi bắt đầu đem lòng yêu thích thơ ca. Chắc hẳn những hat giống cho tình yêu Worsdsworth và Byron… đã được gieo trong những ngày của đời sinh viên của tôi.

“Hoa Thủy Tiên” là một trong những bài thơ hay nhất mà cô Huệ đã giới thiệu cho chúng tôi. Ba năm đã trôi qua, và bài thơ vẫn còn ở trong tâm trí tôi kể từ buổi sáng mà cô đọc cho chúng tôi trong giờ Văn học Anh. Bài thơ để lại trong tôi nhiều ấn tượng sâu sắc. Thật đáng tiếc nếu không giới thiệu bài thơ này đến bạn đọc yêu thơ ca.

“Hoa Thuỷ Tiên” còn được biết đến với tên khác “Tôi Phiêu Du Như Áng Mây Trôi” là một bài thơ nổi tiếng được William Wordsworth sáng tác năm 1804. Đây là một trong những bài được yêu thích nhất của thời kỳ văn học lãng mạn, thể hiện hứng thú, tình yêu, và chiêm ngưỡng của nhà thơ trước một cánh đồng rực rỡ Thủy tiên vàng. Bài thơ được lấy cảm hứng từ một sự kiện xảy ra ngày 15 tháng Tư năm 1802, khi Wordsworth cùng chị gái mình, Dorothy, tình cờ nhìn thấy một thảm hoa Thủy tiên nhân một cuộc dạo chơi gần hồ Ullswater. Bài thơ được giới thiệu lần đầu tiên năm 1807, và được tái bản năm 1815.
ulls

Như đám mây phiêu diêu đơn độc
Trôi bồng bềnh trên thung lũng, núi đồi
Ồ phía dưới trải dài khắp muôn nơi
Hoa Thuỷ tiên nở vàng rực rỡ
Bên bờ hồ, và bên dưới tán cây
Cùng thổi sáo, khiêu vũ với gió nhẹ

Và cứ thế như sao trời toả sáng
Lấp lánh trên dòng sông Ngân bạt ngàn
Hoa trải dài xa tít tắp muôn nơi
Và bất chợt, bên bờ hồ tôi thấy
Mười nghìn hoa Thuỷ tiên vàng khoe sắc
Uốn mình theo điệu vũ luân sống động

Bên Thuỷ tiên, từng con sóng nhảy múa
Thủy tiên càng toả sáng trong hân hoan
Một bài thơ không thể tả hết lời
Nhưng niềm vui bên bạn bè – có thể
Tôi ngắm nhìn và rồi chợt nghĩ đến
Điều tuyệt vời bên Thủy tiên đem lại

Và mỗi tối khi nằm trên trường kỷ
Khi lơ đãng hay lúc trầm tư
Thuỷ tiên lại hiện về trong tâm trí
Đó chính là niềm vui trong cô đơn
Và khi ấy tim tôi tràn cảm xúc
Nhảy múa cùng những đoá Thuỷ tiên xinh.

Đọc những khổ thơ đầu tiên, ta có thể cảm nhận được khoảng thời gian và không gian William viết bài thơ “Hoa Thủy Tiên” này. Cảm hứng bài thơ có thể từ một lần dạo chơi cùng người chị gái Dorothy bên hồ Ullswater.
“Như đám mây phiêu diêu trong đơn độc
Trôi bồng bềnh trên thung lũng, núi đồi….
…..Bên bờ hồ, phía dưới những tán cây”
Daffodils.5jpeg

Khi đang thơ thẩn trong rừng và ngắm nhìn cảnh đẹp tuyệt quanh mình, chợt người thi sĩ nhìn thấy một thảm hoa Thuỷ tiên vàng cạnh hồ nước. Hoa Thuỷ tiên đẹp đến nỗi nhà thơ phải đứng lại ngắm nhìn nhứng đóa hoa này hòa mình trong gió.

Chị gái William, Dorothy, sau này đã ghi lại trong nhật ký như một gợi nhớ rằng: “Tôi chưa từng thấy những đoá hoa Thuỷ tiên nào đẹp đến vậy. Chúng mọc xen kẽ nhau giữa những tảng đá phủ đầy rêu, một vài bông hoa ngả cánh lên những phiến đá ấy như thể đang tựa đầu vào gối để xua đi sự mệt mỏi, những đóa khác thì tung mình uốn lượn, nhảy múa như thể chúng cười đùa với những cơn gió thoảng trên mặt hồ, những bông hoa trông thật vui vẻ, cứ mãi nhảy múa, cứ mãi rập rờn…”

Những bông Thuỷ tiên ấy thật là rực rỡ và nhiều biết bao! Cũng có thể đây là lần đầu tiên nhà thơ bắt gặp một cánh đồng hoa Thuỷ tiên rộng thênh thang, trải dài theo bờ hồ đến vậy. Thật không thể đếm nổi bao nhiêu bông hoa, nhưng tác giả vẫn cảm nhận được thảm hoa ấy trải dài bất tận phía chân trời xa.

“Và bất chợt, bên bờ hồ tôi thấy
Mười nghìn hoa Thuỷ tiên vàng khoe sắc (Cường điệu hoá)
Uốn mình theo điệu vũ luân sống động”

Phép so sánh và ẩn dụ cũng được tác giả sử dụng thật tinh tế, và chẳng khó cho ta tìm thấy trong bài thơ này. Những bông Thuỷ tiên vàng được ví như những vì sao toả sáng lấp lánh trên dải ngân hà, đắm mình trong vũ điệu hạnh phúc.

” Và cứ thế như sao trời toả sáng
Lấp lánh trên dòng sông Ngân bạt ngàn” (phép so sánh)

Dẫu những con sóng lóng lánh/bạc đầu của mặt hồ khiêu vũ đã đẹp rồi, nhưng dường như hoa Thuỷ tiên còn tuyệt hơn thế nữa, trong niềm hân hoan của mình,
“Bên Thuỷ tiên, từng con sóng nhảy múa
Thủy tiên càng toả sáng trong hân hoan” (sự so sánh và nhân hoá)

Thi nhân cũng cảm thấy thật hạnh phúc và dễ chịu khi ngắm nhìn những đóa thuỷ tiên vàng hàm tiếu dưới ánh nắng mai, và gạt nỗi trống trải sang một bên để hoà mình vào cảnh đẹp. Với nhà thơ, vẻ đẹp của hoa Thuỷ tiên là một món quà tuyệt vời và không có tài sản nào tuyệt vời bằng món quà mà Chúa đã ban tặng cho:

Tôi ngắm nhìn và rồi chợt nghĩ đến
Điều tuyệt vời bên Thủy tiên đem lại

Khi miêu tả những bông hoa thuỷ tiên, William đã sử dụng rất nhiều các biện pháp tu từ và chính những biện pháp này giúp chúng giúp ta hiểu sâu hơn về bức tranh rực rỡ mà tác giả phác họa cũng như cách nhà thơ giao tiếp/hòa mình với thiên nhiên

“Như đám mây phiêu diêu trong đơn độc
Trôi bồng bềnh trên thung lũng, núi đồi” (So sánh)
Cùng thổi sáo, khiêu vũ với gió nhẹ (nhân hoá)
“Bên Thuỷ tiên, từng con sóng nhảy múa
Thủy tiên càng toả sáng trong hân hoan” (so sánh/nhân hoá)

Qua những bông hoa Thuỷ tiên được nhân cách hóa, ta có thể nhận ra rằng thiên nhiên mang tâm hồn riêng của mình. William đã thoát ra khỏi tâm hồn và đặt mình vào một trạng thái cao hơn, nơi mà ở đó hồn thiên nhiên và hồn người như được hòa quyện vào nhau. Dường như là, nhà thơ cảm thấy mê hồn bởi quá nhiều bông hoa Thuỷ tiên quanh mình và không có giới hạn nào giữa tầm nhìn của nhà thơ với thảm hoa vàng rực rỡ đấy.

Nhiều năm về sau, vẻ đẹp của hoa Thuỷ tiên vẫn ám ảnh William. Dẫu cho có cảm thấy trống vắng hay trầm tư, nhưng hình ảnh của hoa Thuỷ tiên vẫn hiện lên trong tâm trí và loé sáng trong con mắt tâm tưởng nhà thơ.
Cô đơn phiền muộn dường như tan biến, rồi nhà thơ trở nên khao khát múôn được khiêu vũ cùng với Thuỷ tiên vàng
Thuỷ tiên lại hiện về trong tâm trí
Đó chính là niềm vui trong cô đơn!” (phép nghịch hợp)

Daffodils.6, pg

Kí ức về hoa thuỷ tiên đã khắc sâu trong tâm trí và tâm hồn nhà thơ và mãi mãi được ấp ủ. Khi cảm thấy cô đơn, buồn bã hay tuyệt vọng/chán chường, tác giả lại nghĩ đến hoa thuỷ tiên và cảm thấy vui trở lại. Những bông hoa ấy dường như hiện lên trước mắt ông, rộng mênh mông. Nỗi cô đơn và phiền muộn dường như tan biến, và nhà thơ lại muốn nhảy múa cùng những đóa thủy tiên.
“Và khi ấy tim tôi tràn cảm xúc
Nhảy múa cùng những đoá thuỷ tiên xinh.”
Tác động trọn vẹn của vẻ đẹp của hoa Thuỷ tiên (tượng trưng cho vẻ đẹp của thiên nhiên) thực ra không gây ấn tượng với thi sĩ ngay khoảnh khắc nhìn thấy chúng, khi ông ngắm nhìn sững sờ, mà là những lúc tác giả ngồi một mình, cô đơn và nhớ về hoa Thủy tiên. Nhờ khổ thơ cuối, ta có thể hiểu lý do William viết nên bài thơ này. Ấn tượng về hoa Thủy tiên sẽ không phai mờ trong tâm trí, và đấy cũng là một thôi thúc tuyệt vời đối với nhà thơ.

Và mỗi tối khi nằm trên trường kỷ
Khi lơ đãng hay lúc trầm tư
Thuỷ tiên lại hiện về trong tâm trí

Có thể thấy rằng tâm trạng của William đang thay đổi một cách nhẹ nhàng. Dù không còn thấy cô đơn nữa, nhưng nhà thơ vẫn nghĩ rằng mình sẽ mạnh mẽ hơn nếu tạo ra sự tương phản giữa người lữ hành cô đơn với những đoá hoa thuỷ tiên hạnh phúc. Biện pháp đơn giản nhưng đầy hiệu quả này dường như có tác động lớn đến chúng ta, và mỗi khi đọc bài thơ, ta có thể cảm nhận vẻ đẹp hài hoà của nhà thơ và thảm thuỷ tiên vàng; và tận hưởng vẻ rực rỡ đấy.
Bài thơ giúp ta nhận ra tình yêu và lòng ngưỡng mộ mà William dành cho thiên nhiên phong phú và sâu đậm biếtdường nào. Nhà thơ kêu gọi ta hãy trở về và tận hưởng thiên nhiên. Hơn nữa, ở một mức độ nào đấy, William giúp ta nhận thấy rằng những gì chúng ta cảm nhận về vẻ đẹp của những bông hoa thuỷ tiên vàng chính là cách những bông hoa nói chuyện với chúng ta, bằng chính tâm hồn mình.

Với riêng tôi, bài thơ đã chạm vào cõi sâu thẳm trong hồn tôi

Viên Hy

Sao Chẳng Về Đồng Cỏ Ơi

Ngày xưa có cô Tấm hiền lành.
tamtanthoi
Tấm ngoi lên từ chiếc ao làng, đầu tóc áo quần lấm lem buồn đất, quà tặng cho Tấm là chị Bống tâm tình.
Ừ thì ta tắm ao ta
Ừ thì trong đục ao nhà vui lắm Tấm ơi!
Đồng quê sẵn rồi con rô con rạch, đồng quê sẵn rồi rau má rau sam. Tấm ngồi hóng mát bờ tre, Tấm đi bờ ruộng Tấm về bờ kênh, gió nồm ru Tấm ngủ quên…
Hây hây má thắm đồng tiền tặng anh, anh cho Tấm giấc mộng lành.

Rồi làng mở hội. Rồi Tấm đua chen. Rồi đời phù du cám dỗ, rồi Tấm giữ mộng phù hoa.
Tấm đánh rơi giày đôi chân khập khiễng. Rồi nòi con ghẻ đánh ghen. Té lên té xuống mệt nhoài. Tấm chết giữa ngày, chết giữa chiêm bao. Anh thương Tấm lắm, anh giận Tấm lắm!
Nhà quê mặc áo nhà quê, mang chi áo thắm xun xoe với đời, sao chẳng trở về đồng cỏ Tấm ơi!

Ngày xưa có cô Tấm hiền lành.
Tấm bước ra từ quả thị. Thơm!
Quà tặng cho Tấm là bát nước bà hàng phúc đức. quảthị
Bà có nồi cơm tám. Bà có cơi trầu đầy. Lòng bà hạt gạo làng ta. Lòng bà lòng trầu thắm đỏ. Bà kể chuyện cổ tích Tấm nghe. Bà vắt sữa ca dao nuôi Tấm lớn .
Bà mừng tóc Tấm dài mượt mà hương bưởi. Bà vui răng Tấm nhưng nhức hạt na.
Tấm chăm tưới cải trồng cà, tay chai da sạm mới là Tấm ngoan.

Rồi vướng bùa yêu. Rồi võng tía lọng vàng.
Tấm ngồi chỗ cao, Tấm ngồi chỗ sang.
Bà mừng cô Tấm trổ hoa, bà lo cô Tấm bôn ba xứ người, bà kêu ơi Tấm về thôi!

Mà Tấm không về.
Chuyện xưa cô Tấm một ngày rủ áo lên ngôi hoàng hậu.
Sao chẳng giữ yêu thương, sao chỉ có hận thù.
Tấm giết Cám rồi. Cái ác Cám trả nợ đời. Nợ đời cái ác còn nơi cô Tấm.
Sao chỉ vừa thay bậc đổi ngôi đã vội bạc lòng đến thế.
Bà hoàng soi gương.
Gương kia ngự ở trên tường, nữ lưu ai độc ví dường như ta.
Bà hoàng sưởi nắng ngả chiếc bóng đen. Bà hoàng hóng mát ao sen, ngả chiếc bóng hồng diêm dúa.
tấm cám

Tấm bỏ Tấm rồi. Tấm đem cái ác Tấm trả nợ đời. Cái Tấm – Bà hoàng sinh đôi khác mặt.
Anh thương Tấm lắm, anh giận Tấm lắm, thề chẳng gặp Tấm nữa đâu!
Anh về nhà quê qua chiếc ao làng, ao làng rưng rưng.
Anh về nhà quê qua lối bờ tre, bờ tre thút thít.
Anh về nhà quê anh ngắm bóng trăng, bóng trăng mây che.

Anh về nhà quê vục mặt vào rượu, rượu đắng.
Anh về nhà quê anh hát câu ca, thơ buồn:
Đói từ bờ rơm gốc rạ
Mẹ đâu hay
Chắt chiu gửi ác cho đời.
Sao chẳng trở về đồng cỏ Tấm ơi!

Chuyện xưa cô Tấm nhắc người, yêu thương nghìn lần chưa đủ, cái oán uất kết một lần cái oán khó tan.
Tấm nhớ giữ mình lòng lành như nước, lắng đục thành trong.
Tấm gắng giữ mình hồn thơm cỏ hoa, đẹp đời một chốc.
Mùa hè Tấm về giỗ bà, anh còn Tấm hiếu thảo.
Mùa xuân Tấm về thăm họ hàng, anh còn Tấm trong veo.
Sự người chín bỏ làm mười, đừng giận đừng hờn.
Mà Tấm chưa về. Anh thương Tấm lắm, anh giận Tấm lắm!
hoilang

Chuyện xưa cô Tấm một lần bỏ quê trẩy hội. Anh lo cho Tấm giữa đời phù du.
Anh ngồi anh ru:
Ru hời ru hỡi là ru
Tấm đi có hứa thiên thu Tấm về?
Tấm mau trở về đồng cỏ Tấm

Nguyển Tấn Ái

Phạm Thiên Thư Của Tôi

Cha mẹ chỉ cho tôi yêu một lần.
Trời đất chỉ se duyên cho tôi một lần.
Ủy ban cũng chỉ cấp cho một tờ đăng kí kết hôn.
Bằng chẳng thế, bằng nhiều lần, hẳn tôi chẳng còn, hoặc chẳng chịu là người của hôn nhân nữa.
Có thể là hoang tàn. Có thể là vô vị. Cũng có thể vì chẳng còn đúng mùi vị tình yêu nữa.PhamThienThu

Tình yêu của tôi với thơ Phạm Thiên Thư cũng vậy.
Ngày xưa học trò, những trang thơ nằm lòng chỉ có đàn kiến, quả dừa, con cua, hạt gạo…được chế ra từ một thần đồng thơ.
Ngày xưa học trò, những trang thơ nằm lòng của tôi nghênh ngang đao kiếm, lại vang lừng đến hai mươi phát đại bác.
Tôi đã được rèn giũa để sẵn thành một anh hùng.
Và tự nguyện lắm.

Rồi một ngày, năm lớp tám, một cô giáo của tôi ôm đàn gõ nhịp:

Em tan trường về
Đường mưa nho nhỏ…

Điệu valse và giọng cô mênh mang cõi nhớ mang những bước chân se sẽ của trang thơ tình vào trong tôi từ đó.

Cô giáo thị thành ngày ấy chắc tiếc chút tuổi học trò, chắc luyến chút tình kín dấu mà tâm tư đầu độc đứa học trò miền quê bằng Cung Tiến, bằng Lê Hựu Hà, bằng Phạm Duy… bằng Phạm Thiên Thư, bằng Nguyễn Tất Nhiên, bằng Hoàng Trúc Ly, bằng Nguyễn Nho Sa Mạc nữa. ôm dan

Và bây giờ tôi biết cảm ơn cô.

Giáo án của cô ngay hàng thẳng nếp. Này là Tố Hữu với “ củ sắn lùi” và cánh đồng hợp tác dập dìu mùi no ấm.

Giáo án cô còn những trang thơm hương, thằng nhỏ tò mò. Này trái táo thơm, này xin làm cây thánh giá, này môi thâm khô từ thuở định hôn người

Giờ thì thơ ca nhiều hàng xịn. Thời đại mới cho ta đôi cánh. Tôi thỉnh thoảng lại mở trang vở cũ nhấm nháp thứ “hàng hiếm”, “hàng độc” quà tặng ngày xưa.

Này là Ngày xưa Hoàng thị. Cái cô Ngọ đời thường đã ý tứ dấu tên để chỉ còn cái họ như lời dẫn vào cõi động hoa vàng.

Nhịp thơ như những bước chân học trò se sẽ, nhẹ khẽ như đếm từng bước một, như sợ mưa gió cõi trần, như sợ chạm ngày biển động

Cuối đường mây đỏ
Anh nhìn theo Ngọ
Dáng lau lách buồn…

Này là Guốc Tía:

Con đường hoàng hoa
Em đi hài lục
Con đường bạch cúc
Em đi hài hồng
Con đường sầu đông
Em đi guốc tía

Khởi từ mạch kể, nhịp tĩnh đến lạ thường. Thằng này chỉ điểm, rình chộp từng bước chân.
Rồi cái tĩnh giả vờ qua đi, để cái thật lộ nhẹ, nhẹ thôi, mà lây lan mãi:

ngay xua 2
Anh ngồi thấm thía
Cội sầu trổ bông!

Đúng điệu, đúng tông, đúng cái bâng quơ chết người của…học trò!

Này là Em Học Bài:

Em ngồi học bài
Dưới cành mận trắng
Tóc xõa ngang vai
Mi trầm xa vắng
Trời hoe hoe nắng
Nhuốm dải mây sầu
Nhìn em thật lâu
Đố người vì đâu?

Như có sự gặp gỡ của vần và ý, tình cờ mà hữu duyên.
Khởi là vần gián cách:

………………………..bài
………………………..trắng
………………………….vai
………………………….vắng

Biểu đồ biểu diễn đôi mắt học trò trộm nhìn, xấu hổ, ngó lơ, mà chẳng đành, lại trộm.
Mà tình yêu và khói thuốc thì làm sao mà giấu được ( Duyên Anh bảo thế).Thì kệ, hết biết xấu, nhìn, cứ nhìn.
Vậy nên cái vần e lệ kia lại trơ tráo vần nhau liên tiếp:

………………………..vắng
………………………….nắng
………………………….sầu
………………………….lâu
………………………….đâu

Cái thơ thật duyên, thật đúng nết trẻ thơ.
Và tôi yêu cái duyên này lăm lắm.
Này là,
ngayxuahoangthi
Mà thôi. Tôi cảm ơn cô Tôn Thất Hoàng Linh trước khi bỏ trường về xuôi vui với thị thành đã kịp tặng lại cho tôi tập NGÀY XƯA HOÀNG THỊ chép tay. Và từ đó tôi mơ mộng làm thơ, bấp bênh ngoại đạo.

Sau này tôi lớn lên, học giả hơn (nghĩa là học chơi, không học thật) khi lăn lội vào trường đại học, giàu có hơn khi nhập vào thế giới mạng, gặp nhà thơ xưa, giờ là cụ Phạm, và mọi góc đời riêng đã hơ hớ quá rồi, lại tiếc hoài một Phạm xưa.
Và tôi biết là cái tình đầu.
Lại là cái tình ngày xưa Hoàng thị.

Nguyễn Tấn Ái

Vô hạn tình yêu

“Làm sao em có thể yêu anh hơn thế này nữa! Em không thể” Đó là lời thoại trong một bộ phim Hàn Quốc nào đó mà tôi đã quên mất tựa đề từ lâu. Nhưng tôi nhớ rất rõ cảm giác của mình khi nghe câu thoại này. Tôi đã tưởng đó là câu tỏ tình tuyệt nhất (của người khác dành cho người khác) mà tôi từng nghe!

Love Square -- Square Love
Love Square -- Square Love

“Không thể yêu anh nhiều hơn”, tôi chợt nhớ lại câu thoại đó khi vừa lật qua một trang sách (của cuốn sách nào thì bây giờ tôi cũng quên mất rồi) và bắt gặp một câu tương tự. “Không thể yêu anh nhiều hơn”, nghĩa là em chỉ có thể yêu đến thế thôi, bởi vì tình yêu của em dành cho anh lớn đến giới hạn tuyệt đối rồi, đến …lim rồi!

Nhưng, kỳ diệu thay tình yêu, sự thật không phải như vậy, không thể như vậy! Bạn không thể yêu ai và yêu cái gì đến mức tận cùng hạn độ!

Có lẽ sự thật này làm thất vọng nhiều người, những người có trái tim đa cảm. Bạn tin rằng (và muốn rằng) tình yêu mình dành cho người con gái này, chàng trai này là cùng đích, là sâu đậm tuyệt đối, là duy nhất, là vĩnh viễn.

Bạn tin rằng mình chỉ có thể yêu một người, hoặc hai người, hoặc ba bốn người… gì đó trong đời!

Nhưng, kỳ diệu thay, không phải vậy!

Circula Love
Circula Love

Khi tôi còn nhỏ, tôi đã viết trong nhật ký của mình, rằng tình yêu trong tôi là một hình vuông mà bốn góc của nó là ba, mẹ, và hai đứa em trai của tôi. Hình vuông có bốn góc, và chỉ cần bốn điểm để tạo thành. Tôi đã có rồi! Tôi không cần yêu thêm ai nữa, tôi không thể yêu thêm ai nữa trong đời…

Buồn cười phải không! Bởi vì sau đó tôi đã yêu một người hoàn toàn xa lạ. Yêu nhiều đến nỗi phải…kết hôn, rồi sinh con. Hình vuông của tôi hoá ra …đố bạn biết là hình gì!

Lúc đó tôi nghĩ rằng tình yêu trong tôi, trong bạn, và trong bất cứ ai trên cõi đời này …là một hình cầu. Đó mới là một hình hoàn hảo. Cần có …vô số điểm để tạo thành nó.

Những người mẹ khi sinh đứa con đầu lòng thường tưởng rằng mình đã đạt đến hạn độ. Đôi khi, họ thậm chí không dám sinh thêm đứa thứ hai vì sợ rằng mình phải san sẻ, phải yêu mỗi đứa ít đi…

Những người tan vỡ trái tim sau một cuộc tình sâu đậm thường nghĩ rằng mình không thể yêu ai hơn cô ấy hay anh ấy. Đôi khi, họ không dám mở lòng thêm lần nữa vì sợ rằng nó chỉ là thứ tình bù đắp nhạt nhẽo…

Nhưng, đó không phải là sự thật! Đừng tự đóng gói tình yêu của mình! (Ý nghĩ này khiến hình cầu của tôi hoá ra…đố bạn biết là hình gì?)

Bạn có thể sinh vài chục đứa con và vẫn yêu mỗi đứa nhiều như vậy. Bạn có thể trải qua nhiều cuộc tình mà không cuộc tình nào kém say đắm hơn. Và, đây là điều quan trọng, bạn có thể yêu một người càng ngày càng nhiều, khiến cho cái khoảnh khắc để bạn có thể nói “Không thể yêu anh nhiều hơn thế này nữa’…sẽ không bao giờ đến.

Big Bang
Big Bang

Hình cầu của tôi nổ tung, như một Big Bang, và hóa thành …vũ trụ. Ngạc nhiên chưa? Tình yêu hẳn có liên quan đến toán học và không gian, (và…mọi thứ khác mà bạn có thể nghĩ ra) vì giới hạn bao la của nó.

Đó là tất cả những thứ lan man mà tôi đã nghĩ chiều hôm qua, trong khi chạy xe từ hiệu sách Xuân Thu về nhà mình, giữa cơn mưa thất thường và dòng xe đông đúc của đường phố Sài Gòn. Vừa nghĩ đến đây thì về tới nhà.

Nhưng tôi cũng cố gắng kết một câu cho entry này đỡ lan man. Rằng nếu bạn khám phá tình yêu bằng cả trái tim, chắc chắn bạn sẽ còn ngạc nhiên về…năng lực yêu của chính mình!

Đông Vy

Old Town

Old Town

It may be said that Thanh Thi has been one of the best songs of the Bai Hat Viet program as yet. A title seems to remind us of far-away memories that flow along the time. The guy’s memories came to mind so beautifully, after being absent from his hometown for so long. A town of poor childhood and peddling wares gone with his mum’s steps on each close street was bound to him, in the current of time and space. hang rong

On his way back, the old images were still evident in his mind, the space seemed to stand still, the time seemed to stop, and his source of feelings seemed to be in pieces when he found out memories of the past…

Although it was the place that hid difficult and needy years, his town still retained nice, simple and sweet memories. Frosty mizzling nights, peddling wares on each old poor street, or a foggy town at sunrise. The town crouched when the winter whispered, cold and frosty; but he was still warm in the large and long pullover in which his mum had placed all her love. His town emerged in little but simple joys, such as the rice pot by the fire, or his mum’s expectation for his dad back from the far battlefield: for a day of reunion.

The town was the winter of coldness and remembrance, and the spring of glory and love. The images of the poor town gradually appeared in the guy away from home. Eyes with jubilation for his mum down from the late market with some small treats. Beautiful and peaceful childhood! Like the verses of a poem. Like the words of a song. Silently flowing in memory and softly chanting happy songs. The town was also the guy’s desire for a peaceful life with his relatives and family. Gentle dreams in the passing of the time.
hanoixua
The town was still there, how tender it was! Old streets were not only the names that reminded him of close people, but the places that filled vacancies in his heart. That was the lover in bygone days, out of sight but not out of mind! That was the flavor of young rice-flakes fragrance on his sister’ hands. The flavor still awaited for the guy to return…

I don’t know why I miss Hanoi to the full whenever hearing Thuy Chi sing Thanh Thi. Hanoi, the town in the heart of a person absent from home. A close and far-away town! Though my departure was not started yet, my town would have already expected my day of return. Return to look for a belt of memories fading into the years, for an affection left in every small alley, for my mum scurrying on the old roads to Mo Market and Lu Temple, and for my heart in remembrances that were left behind. Oh Hanoi, my town!

A foggy morning I returned…

Văn Quân

Nghe Thùy Chi hát Thành Thị ở đây

Nghe Hoàng Phương hát Thành Thị bằng tiếng Anh ở đây
.

Phố Thị Xưa ….

Có thể nói rằng “Thành Thị” là một trong những bài hát hay nhất chương trình Bài Hát Việt cho đến thời điểm này. Tên bài hát gợi lên trong ta một kí ức xa xôi đã phai nhạt theo thời gian. Những kỉ niệm của người con trai sau bao nhiêu năm xa cách phố thị giờ hiện về thật đẹp. Một thành thị của tuổi thơ nghèo với những gánh hàng rong theo từng bước chân mẹ trên những phố quen gắn bó với chàng trai đã theo dòng chảy của không gian và thời gian.Về lại phố xưa, những hình ảnh cũ vẫn luôn hiện lên trong tâm trí anh, không gian như tĩnh lặng, thời gian như ngừng trôi, và cảm xúc dâng trào trong anh dường như vỡ òa khi anh tìm về với kỷ niệm xa xưa…. em xưa-4

Dẫu nơi đó chôn giấu một thời khốn khó, thành thị của anh vẫn cất giữ những kí ức đẹp, đơn sơ và trìu mến. Những đêm mưa phùn gió bấc rét mướt, những gánh hàng rong theo mẹ qua từng phố nghèo hay phố thị chìm trong làn sương sớm mai. Thành thị nép mình khi mùa đông đến, xao xác lạnh buốt; nhưng vẫn thật ấm áp trong chiếc áo len rộng dài mà mẹ đã đan trọn yêu thương. Thành thị hiện lên trong niềm vui nhỏ bé giản dị là nồi cơm bên bếp hồng, hay nỗi ngóng trông của mẹ mong tiếng chân cha từ chiến trường xa trở về: cho ngày đoàn tụ, xum họp.

Thành thị là mùa đông giá rét da diết nỗi nhớ, và mùa xuân rực rỡ thắm thiết yêu thương. Hình ảnh phố thị nghèo dần hiện lên trong tâm hồn người con xa xứ. Là ánh mắt hân hoan trông ngóng mẹ tan chợ phố mang theo chút quà nho nhỏ. Thật đẹp đẽ và bình dị ấu thơ! Như vần thơ. Như khúc hát. Lặng lẽ chảy trong miền kí ức và nhẹ nhàng cất khúc hoan ca. Thành thị cũng là khát vọng của chàng trai ấy về một cuộc sống bình yên với những người thân và gia đình. Ước mơ an bình theo năm tháng .
Cốm

Thành thị vẫn ở đó, nghe sao thân thươngquá! Con phố xưa không chỉ là cái tên gợi lại những người thân thuộc, mà còn là nơi lấp đầy khoảng trống trong tim anh. Đó là người yêu dấu một thời dĩ vãng, tuy xa mặt nhưng ko cách lòng. Là hương cốm xông xênh, thơm nức bàn tay người em gái, hương cốm mong từng bước chân người trai trở về…

Không hiểu tại sao tôi lại nhớ Hà Nội nao lòng mỗi khi nghe Thuỳ Chi hát “Thành Thị”. Hà Nội, phố thị trong trái tim người tha hương. Một thành phố gần gũi mà xa xôi.Chưa đi xa , mà thành phố của tôi đã ngóng đợi ngày về. Trở về để tìm lại miền kí ức đã nhạt nhoà theo năm tháng, tìm lại niềm yêu thương gởi gắm trong từng ngõ vắng nhỏ, tìm lại dáng mẹ tất tã trên những con đường xưa đến chợ Mơ và đền Lừ, và tìm lại hồn mình trong nỗi nhớ không mang theo. Ôi Hà Nội, phố thị của tôi!

Tôi đã về trong một sớm mờ sương…

Viên Hy dịch
.