Category Archives: Văn Hóa

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Bảo Hưng

 


Là một người gốc Hoàng Thân Huế, theo gia đình lập nghiệp Banmêthuột từ năm 1970 khi vừa 9, 10 tuổi. Banmê đã như một quê hương thứ hai của Bảo Hưng khi anh gắn bó với thành phố cao nguyên này từ đó đến nay.
Sau 1975, cha mất (cha anh là một sĩ quan chế độ cũ), gia đình anh phải di dời vào vùng kinh tế mới Krông Bông, cách TP. BMT khoảng 60 Km.

Bảo Hưng có một người anh rất giỏi: Tiến Sĩ Bảo Huy, hiện giảng dạy về Lâm Nghiệp tại trường Đại Học Tây Nguyên.

Những năm phân biệt đối xử lý lịch sau chiến tranh, TS Bảo Huy thi rất nhiều lần vào trường ĐH Tây Nguyên và đều đỗ đầu nhưng vẫn bị đánh rớt. Chính Bác Y Ngông (cha của chị H Linh Niê trên Đọt Chuối Non) đã can thiệp để anh Bảo Huy được học, và anh đã trở thành Tiến Sĩ. Nhắc lại chi tiết này để cảm ơn Bác Y Ngông, (cũng vì ngày trước mình khá thân thiết với Bảo Hưng nên anh em thường …tâm sự chuyện đời.)

Continue reading Nghệ sĩ nhiếp ảnh Bảo Hưng

Summer of ’42

 

Summer of ’42 là cuốn phim tình cảm năm 1971, dựa trên hồi ký của nhà viết truyện phim Harman Raucher, về mối tình một chiều của ông lúc ông là một cậu teen nhỏ, mùa hè 1942, đi nghỉ hè ở Nantucket Island, gần Boston, Massachusett, yêu một chiều một phụ nữ tên Dorothy, có chồng đã đi chiến sự trong thế chiến thứ 2. Đây là một mối tình một chiều, rất trong sáng, của một cậu teen, như bao cậu teen khác thầm lặng yêu tha thiết, một chiều, cô giáo hay chị nào đó của mình.

Cuốn phim và quyển kịch bản của phim thành best seller ngay lúc ra đời, với tinh thần lãng mạn hippy của thời 1970’s. Sau 2 thập niên ngủ yên, đến 2001, cuốn phim được hồi phục do một nhạc kịch Broadway, Summer of ’42.

Continue reading Summer of ’42

Bông, Rong và Tiăng – Sử thi thần thoại Mnông

Người kể : N’Yu – Đăm Pơ Tiêu

Sưu tầm & Biên dịch : Điểu Kâu – Đỗ Hồng Kỳ

Chỉnh lý tiếng Việt : Đỗ Hồng Kỳ

Tóm tắt cốt chuyện :

Bông & Rŏng là hai anh em ruột. Rŏng, Bing, Bai giành nhau một người chồng. Bị thua, Rŏng rủ Bông đi nơi khác làm ăn.

Họ đi lên vùng cao , ở đó chỉ toàn là bãi đá. Đi tới đâu hai người đắp đất kiến tạo sông núi, thuần dướng thú vật, gieo trồng cây cối. Đên bon Bu Prâng ( nay là xã Quảng Trực, huyện Đăk Rlăp, Đak Nông) thì họ làm nhà để sinh sống.

Lúc đó Tiăng sau nhiều lần đầu thai vẫn chưa thực hiện được ý muốn trở thành người giàu có, danh tiếng . Biết chi đầu thai vào Rŏng mới làm được việc ấy, Tiăng đã dùng bùa ngải làm cho Bong và Rŏng, hai anh em ruột, quan hệ với nhau như vợ chồng . Điều cấm kỵ này xảy ra khiến nữ thần Bầu Trời và thần nữ Nrĭ bị bệnh, làm đất trời rung chuyển. Tiăng mang theo lễ vật lên trời và xuống lòng đất cúng cho hai nữ thần. Hai vị khỏi bệnh, đất trời trở lại bình yên .

Tiăng có trí tuệ hơn người, chỉ dẫn xây dựng thêm nhiều bon làng, truyền dạy trí thức cho mọi người. Cuộc sống đông vui, no đủ. Tiăng trở nên có uy tín và giàu có.

Continue reading Bông, Rong và Tiăng – Sử thi thần thoại Mnông

Nghệ thuật Brazil: Berimbau – Capoeira – Baden Powell

 

Chào các bạn,
3 đàn berimbau

Berimbau là một loại đàn gáo một dây của Brazil, gồm:

– một gáo như gáo dừa, gọi là Cabaça, làm từ một loại trái cây gọi là calabaça.

– một cần đàn, hình cánh cung, gọi là Verga.

– một dây đàn bằng kẽm, gọi là Arame.

– một hòn đá tròn gọi là Pedra hay Dobrão, mà nghệ sĩ cầm ở tay trái, ấn vào dây đàn để thay đổi âm thanh.

– một que nhỏ để đánh đàn, gọi là Baqueta, mà nghệ sĩ cầm ở tay phải.

– một dụng cụ xóc để tạo âm thanh, cũng cầm ở tay phải, gọi là Caxixí.

Continue reading Nghệ thuật Brazil: Berimbau – Capoeira – Baden Powell

Các diễn văn làm thay đổi thế giới – “Một ngày ô nhục sẽ sống mãi” – Diễn văn Trân Châu Cảng của Roosevelt


 

Bài diễn văn của Roosevelt đọc ngày 7 tháng 12 năm 1941 trước quốc hội, giữa lúc nước Mỹ đang bàng hoàng trước cuộc tấn công bất ngờ của quân Nhật vào Trân Châu Cảng…Trước đó 1 ngày, Nhật và Mỹ vẫn đang trong quá trình đàm phán về hòa bình cho biển Thái Bình Dương. Dù cả hai bên đều thấy cuộc đàm phán đang đi vào bế tắc, nhưng người Mỹ, với sự tự tin của 1 nước lớn và giàu có, tin rằng Nhật sẽ tránh né xung đột ngay với Mỹ vì dường như (có khá nhiều tư liệu khác nhau) Mỹ nhận định Nhật sẽ mở rộng trước lãnh thổ tại Đông Nam Á, Đông Ấn, Malaysia … là các khu vực thuộc địa của Anh và Hà Lan.

Continue reading Các diễn văn làm thay đổi thế giới – “Một ngày ô nhục sẽ sống mãi” – Diễn văn Trân Châu Cảng của Roosevelt

Nam quyền trong chế độ mẫu hệ ở Việt Nam

 

(Trích )

Ở Việt Nam, xét về văn hoá tổ chức đời sống cộng đồng dựa trên tương quan nam nữ, đang tồn tại cả ba chế độ gia đình phụ hệ, song hệ, và mẫu hệ, không kể những hình thức chuyển tiếp, tàn dư. Trong đó, phổ biến nhất là chế độ gia đình phụ hệ; từ người Việt đa số đến các tộc người thiểu số cư trú ở các vùng miền như Thái, Mường, Tày, Nùng, Dao, Mông, Brũ, Ta-ioh, Katu, Mạ, Stiêng, Hoa, v.v. đều theo chế độ gia đình phụ hệ từ lâu. Chế độ gia đình song hệ chỉ phổ biến ở các tộc người Sedang, Bahnar, Gié-Triêng, Hrê thuộc ngữ hệ Nam Á (Austro-Asiatic) ở Bắc Tây Nguyên, và ở người Khmer Nam Bộ. Còn chế độ mẫu hệ thì phổ biến ở các tộc người Chăm, Jarai, Êđê, Raglai, Churu thuộc ngữ hệ Nam Đảo (Austronesian), cư trú ở Nam Trung Bộ – Tây Nguyên, và ở các tộc người M’nông, K’ho thuộc ngữ hệ Nam Á, cư trú ở Nam Tây Nguyên bên cạnh các tộc người Nam Đảo.

Continue reading Nam quyền trong chế độ mẫu hệ ở Việt Nam

Les Feuilles Mortes


 

Les Feuilles Mortes/Autumn Leaves là một bài hát có tầm vóc quốc tế thật đặc biệt vì có thể nói được mọi lứa tuổi ưa thích.

Bản nhạc có giai điệu hay, buồn, nhẹ nhàng và trữ tình, rất hợp cho
khung cảnh mùa Thu.

Les Feuilles Mortes/Autumn Leaves, nhạc của Joseph Kosma; lời Pháp của
Jacque Prévert; lời Anh của Johnny Mercer.

Autumn Leaves / The Falling Leaves

Lời Anh: Johnny Mercer ; Nhạc: Joseph Kosma

The falling leaves
drift by my window
The falling leaves
of red and gold
I see your lips
the summer kisses
Continue reading Les Feuilles Mortes

Thơ Thái Việt Nam và việc dịch sang ngôn ngữ phổ thông

Năm 2011, hai tác giả Cà Văn Chung và Trần Vân Hạc đã giúp một sinh viên của Đại học Văn hóa làm khóa luận tốt nghiệp: “Một số làn điệu “khắp” phổ biến của người Thái đen ở huyện Mường La” – Sơn La. Khóa luận này đã đạt 9,9 điểm. Hai tác giả Cà Văn Chung và Trần Vân Hạc trích giới thiệu một phần nói về những đặc trưng cơ bản của thơ Thái, với mong muốn giúp bạn đọc hiểu thêm về thơ Thái và nên dịch sang ngôn ngữ phổ thông như thế nào để gần với nguyên tác nhất cả về nội dung và nghệ thuật:

Kho tàng truyện thơ Thái, Việt Nam vô cùng phong phú cả về nội dung và nghệ thuật. Nhiều tác phẩm đã được dịch ra ngôn ngữ phổ thông và được giảng dạy trong nhà trường, đặc biệt thiên truyện thơ: “Xống chụ xon xao” – Tiễn dặn người yêu. Thơ Thái rất phong phú về cả nội dung và nghệ thuật, song khi dịch sang ngôn ngữ phổ thông, mỗi  dịch giả lại thể hiện với những hình thức khác nhau: văn xuôi, thơ tự do, thơ song thất lục bát… Vậy thơ Thái có những đặc trưng cơ bản như thế nào và nên dịch như thế nào để đảm bảo được nội dung và nghệ thuật đặc trưng của thơ Thái?

Continue reading Thơ Thái Việt Nam và việc dịch sang ngôn ngữ phổ thông

Những Ngày Xưa Ấy

 

Những ngày xưa ấy (Those were the days) nguyên gốc là một tình ca Nga do nhạc sĩ Boris Fomin (1900-1948) sáng tác với phần lời của nhà thơ Konstantin Podrevskyi.

Bản lời Việt quen thuộc “Tình ca du mục” không rõ tác giả, nên không thể sử dụng trong các chương trình chính thức. Năm 2006, bài này được Nguyễn Quốc Trí viết lời mới, Như lá thu vàng, và được Ngọc Hạ trình bày trong DVD Asia 49 Những Bài Hát Hay Nhất Thế Kỷ 20. Ngoài ra còn có một bản lời Việt khác ít được phổ biến hơn do Phạm Duy viết với tựa đề là Nhớ lúc yêu nhau.

Continue reading Những Ngày Xưa Ấy

Nâng niu Hạnh Phúc trên tay


(Nhân đọc bài thơ Hạnh phúc của Nguyễn Thị Thúy Ngoan

                                                         Hội viên Hội nhà văn Việt Nam)

 

HẠNH PHÚC

Hạnh phúc như cát khô
Nắm chặt
Cát tìm kẽ tay trốn mất

Người đàn bà giữ được hạnh phúc
Nương nhẹ cát
Tưới bằng nước mắt
Cùng những lời ngọt ngào
Cát ngủ trong lòng tay.

(Nguyễn Thị Thúy Ngoan  

 Tuyển thơ Văn Thơ Việt, NXBVH năm 2011)

Continue reading Nâng niu Hạnh Phúc trên tay

Hãy Thay Tôi Tụng Kinh — Tản Mạn Đôi Chuyện Về Lễ Khánh Thành Tượng Đài Quán Thế Âm – An Bằng

 
An Bằng một địa danh khá trọng vọng, kín đáo, ngã mình bên bờ cát trắng, dọc theo cửa biển Tư hiền với Thuận an. An Bằng nằm giữa hai tỉnh biển. Đến An Bằng chúng ta còn thưởng lãm những nét kiến trúc quy mô của miếu đền, lăng tổ. Mọi công trình xây dựng nơi làng quê tịnh biên này, được nhiều giới nghiên cứu văn hóa, lịch sử khảo cổ nhìn nhận có nền tảng tiếp nối các mô hình đền đài, miếu mạo, lăng, đình của truyền thống người Việt xưa. Đặc biệt các giá trị nhân văn, đạo đức, nếp sống sinh hoạt được người dân kiến tạo rất có tính dân tộc và tính cung đình Huế. Khi người ta biết đến đất An Bằng, là người ta chỉ biết tới Làng chài, từng hàng cây phi lao trên những đồi cát trắng với mùi nước mặn của biển sóng quê nghèo. Với hôm nay, các con đường được bê tông hóa, các trường học, cầu cống tại địa phương và cụm dân cư tình nghĩa được bà con bản địa tùy tâm kiến thiết. Bởi từ những thập niên 80-90, vùng đặc quyền kinh tế về biển được thuận buồm xuôi gió, người dân làng tìm mọi phương cách để lập kế sinh nhai và hầu hết người dân vượt biên sang các nước và họ đã có cơ hội sinh sống làm ăn.

Continue reading Hãy Thay Tôi Tụng Kinh — Tản Mạn Đôi Chuyện Về Lễ Khánh Thành Tượng Đài Quán Thế Âm – An Bằng

Koibito Yo – bài tình ca Nhật…

 

Itsuwa Mayumi là ca sỹ rất nổi tiếng ở Nhật Bản với tiếng tăm lên đến tuyệt đỉnh qua nhạc phẩm Koibito Yo.

Koibito Yo là một trong số ít những ca khúc Mayumi Itsuwa tự sáng tác, và cũng nhờ có ca khúc này, tên tuổi của Itsuwa nổi lên như một hiện tượng âm nhạc tại Nhật Bản cũng như khắp Châu Á.

Người ta bắt đầu biết đến cái tên Mayumi Itsuwa từ những năm 1960, người ca sĩ với hình ảnh cây đàn ghita trên tay hoặc ngồi hát với chiếc đàn piano.

Continue reading Koibito Yo – bài tình ca Nhật…

Giai điệu âm nhạc trong trường ca – sử thi Tây Nguyên

 

          1. GIAI ĐIỆU ÂM NHẠC

Một chi tiết quan trọng trong sự truyền bá từ đời này qua đời khác của thể loại trường ca,sử thi Tây Nguyên  là sự tồn tại hoàn toàn không phải qua bản in ấn, mà hoàn toàn qua hình thức truyền miệng. Đặc điểm bao trùm thống nhất trong thể loại trường ca ở mọi tộc người là : Lời văn trong trường ca bắt buộc phải phù hợp với cách hát để kể, xướng lên để kể, để hoàn toàn không thể là văn học thành văn bản chỉ đọc bằng mắt mà thôi. Lời văn của trường ca được cất lên từ miệng các nghệ nhân,  qua sự diễn tả của nghệ thuật diễn xướng âm nhạc, mà ở đây chúng tôi dùng thuật ngữ “ Hát – kể” cho hình thức diễn xướng văn học độc đáo này ở Tây Nguyên.Đo đó, nghiên cứu trường ca – sử thi Tây Nguyên, không thể chỉ đơn giản ở dưới dạng văn học truyền miệng.

Các phương tiện dùng để diễn tả nội dung câu chuyện bằng ngôn từ, như ngữ điệu và nhịp điệu đều chỉ là cơ sở để tiến hành việc hát kể và đã hoàn toàn được âm nhạc hóa.

Continue reading Giai điệu âm nhạc trong trường ca – sử thi Tây Nguyên

Bản nhạc Women World Cup 2011 – và kết quả các trận quarterfinals: USA v. Brazil, Sweden v. Australia; Japan v. Germany, France v. England


 
Thứ tư 13/7/01 semifinals: Nhật v. Thụy Điển, Pháp v. Mỹ

Happiness

Alexis Jordan

Mmm mmm mmm mmm (4x)
I gotta turn this car around
I never should have left you there
Boy this traffic is making me sick
Boy I can’t wait to have you near

I gotta hurry hurry hurry
Now quick quick quick
Just step on the gas cause I don’t wanna miss this
This opportunity will only come once in my life, my life

Continue reading Bản nhạc Women World Cup 2011 – và kết quả các trận quarterfinals: USA v. Brazil, Sweden v. Australia; Japan v. Germany, France v. England

Nhớ về người cha họa sĩ đã khuất núi

 

Chân dung họa sĩ Nguyễn Quảng qua nét vẽ của họa sĩ Bùi Xuân Phái
Trên một tấm toan phủ sơn trắng toát, có mấy nét vẽ đơn sơ nguệch ngoạc màu nâu đen. Đấy là bức tranh đầu tiên, và cũng là bức tranh cuối cùng của một người đàn bà gần hết cuộc đời làm nghề nhặt củi khô trên tuyết để nuôi sống đàn con cháu mình. Bức tranh sau đó đã trở nên vô giá trong con mắt của những nhà sưu tập tranh thế giới. Câu chuyện ấy, cùng nhiều câu chuyện khác về hội hoạ, về nghệ thuật đã in hằn trong tuổi thơ của chúng tôi. Người kể chúng là bố tôi – cố hoạ sĩ Nguyễn Quảng, người đã coi Hội hoạ và những tri thức về Nghệ thuật như một thứ Tôn giáo thiêng liêng… Khi đến tuổi trưởng thành, chúng tôi hiểu: điều lớn nhất mà ông muốn gửi gắm đằng sau những câu chuyện đó, là hãy vẽ ( hay viết ) không phải bằng sự khôn khéo của đôi tay, của đầu óc- mà bằng tất cả sự rung cảm của con tim, sự trải nghiệm của tâm hồn…

Continue reading Nhớ về người cha họa sĩ đã khuất núi