Category Archives: trà đàm

Hãy là người công chính

Chào các bạn,

Cả chục năm nay, và nhiều nhất là hơn một năm nay, mình nói với các bạn thường xuyên là thế giới mong manh, nhiều chao đảo, và có nhiều nguy cơ bất ổn. Mình chẳng biết là trong thời gian đó có bao nhiêu bạn nắm được lời mình nói, hay cứ nghĩ rằng đó chỉ là lời nói của người bi quan và hay lo. Bây giờ thì các bạn đã bắt đầu thấy rõ hơn rồi đó – từ chiến tranh Nga-Ukraine, đến Hamas-Israel, cuộc chiến nào cũng có tiềm năng leo thang lan rộng và cơ nguy bom hạch nhân. Đó là chưa kể chiến tranh bạo loạn lắt nhắt khắp thế giới. Continue reading Hãy là người công chính

Chủ thì phải quan tâm

Chào các bạn,

Thế giới bây giờ nhiều chao đảo phầm lớn cũng là hậu quả còn lại của thời thực dân và thuộc địa – nhiều quốc gia cựu thuộc địa hưởng di sản và văn hóa bất bình đẳng và áp bức của thời thuộc địa, cũng như lòng thiếu tự tin vì bị lệ thuộc cả hàng trăm năm, như chúng ta thấy rõ nhất ở các nước Châu Phi và Nam Mỹ; các nước thực dân tạo lập và phân chia biên giới quốc gia bậy bạ trong khối Hồi giáo ở Trung Đông; cách sắp xếp quốc gia mới mà hoàn toàn không quan tâm đến chủ đất như sắp xếp cho Do thái ở Palestine… Nói chung là các ông nội thực dân thời đó, xem mình là Trời, muốn xâm lăng nước nào làm thuộc địa thì xâm lăng, muốn sắp xếp địa hình thế giới thế nào thì sắp xếp. Các nước và dân thuộc địa được xem là ngu dốt chẳng có ý kiến gì được. Continue reading Chủ thì phải quan tâm

Clean hand doctrine – Nguyên lý bàn tay sạch

Chào các bạn,

Nguyên lý bàn tay sạch (clean hand doctrine) là một nguyên lý luật pháp căn bản của khối common law (luật Anglo Saxon – Anh Mỹ). Tuy nhiên nguyên lý này hầu như cũng xuất hiện trong khối civil law (luật La Mã hay luật Napoleon, gồm phần lớn Châu Âu và các nước cựu thuộc địa của họ), và các khối văn minh khác, dưới nhiều hình thức khác nhau. Có lẽ nguyên lý bàn tay sạch có tự nhiên trong tư duy con người khắp thế giới.

Vắn tắt: Nếu bạn kiện tôi làm việc phi pháp hại bạn, thì ít nhất bạn cũng không đang làm chuyện phi pháp. Tức là, nếu bạn kiện tay tôi bẩn, thì ít ra tay bạn phải sạch. Continue reading Clean hand doctrine – Nguyên lý bàn tay sạch

Phát triển lòng từ

Chào các bạn,

Đời sống rối rắm làm cho chúng ta, khi còn bé thì đầy yêu thương, khi lớn lên thì thành chai đá, nhiều dữ dằn, nhiều ganh ghét, nhiều thù hận.

Đương nhiên đó là tiến trình đi lui chẳng thể gọi là trưởng thành được.

Mọi chúng ta, do đó, cần phát triển lòng từ của mình – từ trong từ bi hỉ xả là lòng thương người. Continue reading Phát triển lòng từ

Ứng xử công bình với mọi người

Chào các bạn,

Cuộc chiến giữa Hamas (của Palestine) và Israel bùng nổ dữ dội mấy ngày nay và có lẽ sẽ còn tiếp diễn lâu dài. Israel là thế lực quân sự mạnh hơn Hamas rất nhiều, nhưng Hamas vẫn tấn công Israel bất ngờ và làm Israel lẫn thế giới chới với vì bất ngờ.

Câu hỏi là tại sao Hamas to gan vậy? Tấn công Israel thì chỉ bị ăn đòn trả lại nặng hơn mà thôi, sao lại đánh? Continue reading Ứng xử công bình với mọi người

Mọt sách

Chào các bạn,

Trong một buổi lễ ra trường, Bill Gates nói với các sinh viên một câu để đời: “Be nice to nerds. Chances are you’ll end up working for one.” Tạm dịch là “Hãy tử tế với những người mọt sách. Có khả năng là sau này bạn sẽ làm việc dưới quyền một mọt sách.”

Cuộc đời như thế đó các bạn, những bạn mọt sách, cù lần trong mọi chuyện chơi, khi ra đời làm việc luôn là những người tài giỏi, chăm chỉ, kiên trì và lên vù vù. Còn các cô các cậu hồi đi học chỉ thích chạy theo những thứ gì làm mình nổi tiếng – đẹp, nhảy đầm giỏi, áo quần à la mode, giày dép hợp thời trang, tóc tai đúng kiểu, trà sữa mới, điểm check-in mới, biết chơi đủ thứ từ thuốc lá điện tử đến vaping – khi ra đời thường làm nhân viên cho mấy cô cậu mọt sách. Continue reading Mọt sách

Quan tâm đến đất nước và chính mình

Chào các bạn,

Điều làm mình đau lòng thường xuyên là nhìn các bạn học cùng lớp hồi nhỏ. Lúc nhỏ học với nhau mình thấy ai cũng như nhau. Mình học thường đứng hạng cao hơn các bạn, nhưng khi chơi thì các bạn thông minh hơn mình nhiều – mình luôn là đứa khờ trong các môn chơi như bóng đá – chạy thì chạy không nổi, vì có lẽ là phổi yếu, chạy vài bước là thở không ra hơi, cho nên các bạn phải để mình giữ gôn. Chẳng phải vì mình là thủ môn giỏi, mà vì dở quá nên các bạn cố chiến đấu để bóng chẳng bao giờ về gần khuông thành của mình. Cũng có ích lợi cho team chứ không phải không. 🙂

Tuy nhiên vài thập kỷ sau thì có sự tách biệt rất rõ rệt và xa xôi. Mình thấy rất nhiều bạn cầu bơ cầu bất, sống không có mục đích và ý nghĩa, nói chuyện thì chẳng biết gì để nói, và mấy chục tuổi nhưng tầm hiểu biết chẳng hơn hồi tuổi teen một chút nào. Continue reading Quan tâm đến đất nước và chính mình

Ý thức cộng đồng

Chào các bạn,

Mỗi chúng ta đều được sinh ra với ý thức cộng đồng, vì bản chất chúng ta là một sinh vật bầy đàn, mọi sinh vật bầy đàn đều có ý thức cộng đồng trong gene, dù đó là ý thức (consciousness) hay bản năng tự nhiên (primitive instinct). Dù bạn chẳng hề ý thức, bản năng tự nhiên của bạn cũng lâu lâu trồi lên để bạn thấy những khổ đau, hạnh phúc và nhu cầu của nhũng người quanh bạn, những bất công và bất quân bình cho nhiều người quanh bạn, và những mơ ước của bạn về một thế giới bình đẳng và hạnh phúc hơn. Đó là ý thức cộng đồng. Continue reading Ý thức cộng đồng

Integrity

Chào các bạn,

Integrity thường có 3 nghĩa hỗ trợ nhau. 1) thanh liêm, liêm chính, công trực, công chính… và (2) nhân phẩm, nhân cách…khi nói về cá nhân. 3) toàn vẹn, hoàn toàn… khi nói về những gì khác.

Integrity là một từ được dùng rất thường xuyên trong tiếng Anh khi người ta nói về một người, như là he has integrity, hoặc uphold your integrity in hard times… Continue reading Integrity

Đường đường chính chính

Chào các bạn,

Chúng ta hay nói: “Quân từ thì làm gì cũng đường đường chính chính, không thập thò lén lút.” Tức là làm gì thì cũng đứng giữa đời, đầu đội trời chân đạp đất, mọi thiên hạ đều biết mình làm gì. Chẳng làm gì lén lút mà không ai biết.

Đó cũng chỉ là một cụm từ khác của thành thật. Continue reading Đường đường chính chính

Sự sụp đổ của nếp sống văn minh

Chào các bạn,

Có lẽ các bạn đã nhận ra thế giới đang chao đảo và chiến tranh cùng hàng triệu người tị nạn và di dân không nhà cửa khắp nơi trên thế giới. Đặc biệt là trong môi trường chính trị, nhiều chính trị gia trên thế giới nói chuyện với nhau cực kì thiếu văn minh, cứ như con nít thiếu giáo dục. Rõ nhất là chính trường nước Mỹ, người anh cả của thế giới – không chỉ ngôn ngữ tồi tệ, mà còn bạo động và hình sự. Các nước nhỏ hơn thì một là nội chiến, hai là chính phủ bỏ tù lãnh đạo đối lập. Continue reading Sự sụp đổ của nếp sống văn minh

Thường xuyên

Chào các bạn,

Chữ “thường xuyên” mình ít khi nghe trong học tập và huấn luyện. Mình thường nghe kiên trì, cố gắng, siêng năng, tinh tấn – tất cả những từ này có thể nói là có hàm ý “thường xuyên” trong đó, nhưng “thường xuyên” là một khái niệm cụ thể và độc lập tự chính nó.

Thường xuyên có nghĩa là lập đi lập lại. Thường xuyên đi nhà thờ là đi mỗi ngày hay mỗi tuần. Thường xuyên gần giống như hằng ngày, tức mỗi ngày. Nhưng thường xuyên không nhất thiết đòi hỏi mỗi ngày, có thể là mỗi hai ngày, mỗi ba ngày, mỗi tuần, mỗi tháng, tùy trường hợp. Continue reading Thường xuyên

Nghỉ và ngủ

Chào các bạn,

Chúng ta đều biết rằng chúng ta cần ngủ chừng 8 tiếng mỗi ngày để cơ thể ngơi nghỉ. Và đêm nào chúng ta vì lý do gì đó mà ngủ không được, cứ nằm trằn trọc, thì ta thường bị rất stress, nằm mà lo sáng mai dậy sẽ rất mệt và cứ như zombie cả ngày, chẳng làm ăn gì được, vì bị mất ngủ.

Đó cũng là vấn đề schedule (lịch làm việc). Chúng ta có lịch làm việc mỗi ngày. Mỗi khi có sự cố gì đó làm cho lịch làm việc bị xáo trộn, là chúng ta thường stress sau đó cả ngày, vì mọi việc đã lên lịch giờ đã bị xáo trộn theo. Continue reading Nghỉ và ngủ

Người nói có nhiệm vụ nói cho người ta hiểu

Chào các bạn,

Người lớn thì nói phét là thường, đặc biệt là các ông nhậu, ngà ngà rồi là kinh thư một bụng, xuất khẩu thành thơ, kinh kệ tuôn ào ạt. Sự thực là các quý vị chẳng hiểu gì cả, vì người hiểu thì chẳng bao giờ nói gì, nhất là nói trên bàn nhậu.

Quý vị nói và gật gù vỗ tay tán thưởng nhau, như đây là bàn nhậu của các tinh hoa đất nước. Thực sự chẳng ai hiểu gì và tán phét như vẹt. Nhưng các lớp trẻ thì luôn kinh ngạc và kinh hãi với kiến thức biển trời của các bác các chú, mình chẳng hiểu được một chữ. Thật là thông thái, ghê gớm và huyền diệu. Continue reading Người nói có nhiệm vụ nói cho người ta hiểu

Học lý luận

Chào các bạn,

Mình gặp nhiều người lý luận rất dở và không thích lý luận. Điều đó cũng dễ hiểu – Trời sinh ra có người IQ (thông minh lý luận) cao và có người EQ (thông minh tình cảm) cao. Nhưng lý luận là một phần lớn của tư duy, lớn đến mức nhiều người cho đó là toàn thể tư duy và gạt phăng tình cảm ra ngoài.

Mình cho rằng tình cảm quan trọng cho tư duy của chúng ta hơn lý luận và lý luận thường là lính của tình cảm – tình cảm muốn điều gì, lý luận tìm cách lý giải để chứng minh rằng ý muốn đó là đúng. Continue reading Học lý luận