Category Archives: trà đàm

Cố chấp hay không-cố chấp?

Chào các bạn,

Chúng ta thường hỏi “cố chấp” hay “không cố chấp”, nhưng trong bài này ta đi một bước sâu hơn và hỏi “cố chấp” hay “không-cố chấp”.

Nếu các bạn đã cố gắng thực hành nghiêm chỉnh vô chấp, tức là xả bỏ, buông bỏ mọi chấp, các bạn đã biết là xả bỏ, nói thì dễ như làm lại khó đến mức nào. Ta muốn xả bỏ, không giận, nhưng ta vẫn giận. Ta muốn xả bỏ, không cay đắng, nhưng ta vẫn cay đắng. Ta muốn xả bỏ không lắng lo, nhưng ta vẫn lắng lo. Ta muốn xả bỏ các thành kiến, nhưng ta vẫn đầy thành kiến.

Tại sao?

Continue reading Cố chấp hay không-cố chấp?

Thư viện Trí tưởng tượng Dolly Parton

Chào các bạn,

Chắn hẳn các bạn yêu thích các bài hát tiếng Anh, đặc biệt là dòng nhạc Country Western , đều biết tới ca sĩ Dolly Parton. Chị là the Queen of Country Music.  Ngoài thành công về âm nhạc, chị còn rất thành công với hoạt động thiện nguyện “Thư viện Trí tưởng tượng” mà minh muốn giới thiệu với các bạn hôm nay. Mình ấn tượng đặc biệt, là cách mở rộng hoạt động của tổ chức chị mà chắc các bạn làm về phi chính phủ có thể tham khảo.

1. Dolly Parton’s Imagination Library:

Mình là fan của thư viên công cộng của thành phố Columbia nơi mình ở. Khi checkout sách ở đó, mình thấy ngay brochure và hàng chữ giới thiệu về hoạt động này của Dolly Parton: “Dolly Parton Imagination Library: Nếu con bạn dưới 5 tuổi, hãy đăng ký để được nhận miễn phí 1 cuốn sách một tháng” 🙂

Hay quá, mình giới thiệu cho mấy gia đình người Việt có con nhỏ ở gần nhà. Hơn thế nữa, mình tìm kiếm và xem thêm thông tin về tổ chức này của chị.

Tại sao chị lập quỹ “món quà sách” cho các em nhỏ?

Continue reading Thư viện Trí tưởng tượng Dolly Parton

Từ bụi đời đến phiền não

Thích Thái Hòa

Có những vị bác sĩ bị áp lực bởi công việc của gia đình, nghề nghiệp và xã hội, nên họ đã nhờ tôi chỉ bày cho họ “pháp an tâm”, để giúp cho họ vượt ra khỏi tình trạng bị áp lực bởi các công việc và đời sống của họ hàng ngày.

Họ hỏi tôi rằng, “pháp an tâm” có phải là tập trung tâm ý để theo dõi hơi thở phải không thầy? Tôi nói phải mà cũng không phải.

Phải là vì tâm ta vọng động, nên cần phải có phương pháp thực tập cụ thể để đưa tâm trở về lại với trạng thái an tịnh của chính nó. Nên, thực tập theo dõi hơi thở chỉ là một trong nhiều phương pháp thực tiễn giúp tâm an tịnh, chứ không phải nó là duy nhất và tất cả.

Continue reading Từ bụi đời đến phiền não

Nghệ sĩ và tĩnh lặng

Chào các bạn,

Thường thì chúng ta thấy phần lớn nghệ sĩ sống rất bất trật tự, so với người bình thường. Nghệ sĩ ăn ngủ bất bình thường, khi thì thức trắng đêm, khi thì ngủ li bì; làm việc thì tùy hứng, hứng đến thì làm không nghỉ, không hứng thì làm không được; các chất kích thích—rượu, bia, thuốc lá, cà phê—cũng được tiêu thụ nhiều. Tình cảm thì khi đứng trên đỉnh núi, khi rơi xuống vực sâu… Nói chung là nghệ sĩ sống bằng cảm xúc, nuôi dưỡng cảm xúc, và nhờ cảm xúc mà tạo ra các tác phẩm nghệ thuật.

Nếu bạn muốn sống kiểu nghệ sĩ cách này thì e rằng tĩnh lặng thường trực không phải là con đường cho bạn. Các nghệ sĩ thường thì tìm cách tĩnh lặng thỉnh thoảng một lần, như là những đoạn nghỉ hè ngắn giữa những chuỗi dài xung động. Nhưng đa số nghệ sĩ không muốn tâm mình tĩnh lặng thường xuyên.

Continue reading Nghệ sĩ và tĩnh lặng

Sợ hãi và bạo lực

Chào các bạn,

Mỗi người chúng ta có nhiều nỗi sợ–sợ thi hỏng, sợ mất việc, sợ mất tình, sợ mất tiền, sợ giận, sợ đòn, sợ sỉ nhục, sợ tai nạn… Sợ là một xúc cảm lớn của con người. Và chúng ta dùng sợ hãi để quản lý nhau, như bố mẹ dọa sẽ cho con ăn đòn nếu con làm gì sai, tòa án ra phán quyết nặng trong một vụ án để răn đe mọi người, bộ y tế dùng hậu quả HIV để khuyến khích mọi người dùng bao cao su…

Và đó cũng chính là vấn đề của mỗi cá nhân chúng ta và cả thế giới.

Continue reading Sợ hãi và bạo lực

Bắt tay chào hỏi bằng con tim

Chào các bạn,

Rất nhiều sách vở và “thầy” dạy giao tiếp dạy người ta các thủ thuật bên ngoài. Như là, bắt tay chứng tỏ quyền lực bằng cách bắt nhẹ, bắt hời hợt cho có lệ, và mở cửa vào phòng trước, khách theo sau. Vào phòng ăn cùng bạn bè thì mình nên lựa ghế trong góc (vì đó là vị thế quan sát được toàn cảnh—cứ như là mafia). Hai người ngồi uống nước cùng một bàn thì cho ly tách của mình lấn sang nữa bàn bên kia, gọi là “lãnh thổ quyền lực”. Nói chuyện thì nói trong phòng của mình và đặt ghế mình cao hơn ghế khách… Còn rất nhiều thủ thuật rẻ tiền khác, các bạn cứ mua các quyển sách dạy “power” (quyền lực ) trong giao tiếp, các bạn sẽ thấy.

Các bạn, mấy thứ đó là đồ nhảm nhí của con nít. Không thể dùng được với các lãnh đạo cấp cao, vì bạn sẽ như môn sinh đai trắng múa võ trước mặt các cao thủ võ lâm.

Continue reading Bắt tay chào hỏi bằng con tim

Nguồn gốc của sức mạnh tập thể

Chào các bạn,

Lúc còn học đại học mình học đủ thứ môn trên đời—luật, kinh tế, chính trị, xã hội, triết… Và trong các môn này ta luôn luôn học được các trường phái và các chủ nghĩa khác nhau, và đương nhiên là ta có thói quen lựa chọn các trường phái và chủ nghĩa ta cho là hay nhất. Bên cạnh đó, hành nghề luật cũng tập cho mình thói quen giấy tờ bài bản. Nhưng những năm sau này, có một sự kiện làm thay đổi thang giá trị của mình rất lớn, và làm cho mình nhìn các liên hệ con người và phát triển xã hội với một cái nhìn hoàn toàn mới—đó là sự thành công của các công ty gia đình của người Việt tại Mỹ.

Continue reading Nguồn gốc của sức mạnh tập thể

Chạy Theo Hay Chống Lại

Thích Thái Hòa

Bạn thử nghĩ, một người ca ngợi những chú chó ăn phẩn và một người khác chống lại việc của những chú chó ăn phẩn, cả hai hạng người làm như vậy có ích lợi gì cho họ và cho cả những chú chó?

Đối với các dục ở trong thế gian cũng vậy, có những người đem hết tâm lực để ca ngợi sự hưởng thụ các dục và có một số người khác cũng đem hết tâm lực để chống đối lại việc con người hưởng thụ các dục, cả hai hạng người làm như vậy, có lợi gì cho họ và cho thế giới con người?

Continue reading Chạy Theo Hay Chống Lại

“Nếu không làm điều đó, sao ta sống nổi với mình?”

    “Hãy tự hỏi mình xem điều gì sẽ khiến bạn tỉnh thức, và thực hiện điều đó. Bởi cái thế giới cần là những con người đã thức tỉnh”

    Howard Thurman

Tôi từng là sinh viên ngành sư phạm trước khi trở thành nhà báo. Những ngày ngồi ở giảng đường, tôi chưa bao giờ hình dung về bản thân mình như một giáo viên, dù tôi rất yêu quý trẻ con. Tôi luôn cảm thấy có gì đó không đúng, như một chiếc bánh răng không đặt khớp trong cỗ máy đời mình. Rồi một ngày nọ, tôi gạt qua một bên những ngăn trở, những hoài nghi, dè dặt của gia đình và bè bạn để trở thành phóng viên ở một tờ báo học trò.

Cho đến tận bây giờ, tôi chưa phút nào hối tiếc.

Continue reading “Nếu không làm điều đó, sao ta sống nổi với mình?”

Ừ, chỉ có vậy mà cũng không biết…

Chào các bạn,

Có một điều mình không biết cả mấy mươi năm, và chỉ khám phá ra những năm gần đây thôi. Đó là khái niệm về tính khí của mình.

Từ nhỏ đến lớn mình hiểu được tính khí của mình như thế nào—chuyện gì có thể làm mình vui, chuyện gì làm mình giận, thích loại người nào, ghét loại người nào, ước mong gì, không ước mong gì, mạnh chỗ nào, yếu chỗ nào… Và mình nghĩ rằng “cha mẹ sinh con trời sinh tính”. Trời sinh mình tính khí như thế, thì dùng tính khí đó để sống cách nào tốt nhất, thành công nhất trong đời. Đó là nghệ thuật sống.

Continue reading Ừ, chỉ có vậy mà cũng không biết…

Thành kiến

Chào các bạn,

Nếu chúng ta nghiên cứu về chế độ nô lệ ở Mỹ, mới chấm dứt chính thức năm 1863 ở Mỹ với “Tuyên cáo giải phóng” (emancipation proclamation) của tổng thống Lincohn và cuộc nội chiến Mỹ, thì chúng ta hiểu được thành kiến ảnh hưởng mạnh mẽ thế nào đến tư duy con người.

Mỹ là một quốc gia Tin Lành, tức là nhóm Thiên chúa giáo chạy tị nạn tôn giáo từ Âu Châu sang Mỹ từ thế kỷ 17. Jesus dạy bình đẳng, và Tin Lành, vì là dân tị nạn, là nhóm Thiên chúa giáo có tư duy bình đẳng nhất. Dù vậy họ vẫn không thấy chế độ nô lệ là sai.

Người nô lệ không có giá trị bình đẳng với một người da trắng. Người nô lệ không thể tự tồn tại. Mỗi người nô lệ phải có một người chủ, và người chủ sở hữu người nô lệ như là một đồ vật. Người chủ có thể bán người nô lệ cho người khác như là một đồ vật. Và người nô lệ nào bỏ chủ trốn đi sẽ bị pháp luật trừng trị. Thế thì bình đẳng ở đâu? Trong lúc gần 2 nghìn năm trước Jesus đã là khuôn mẫu cho khiêm tốn và bình đẳng? Và vào thời chế độ nô lệ ở Mỹ, hầu như là 100% người da trắng theo Thiên chúa giáo.

Continue reading Thành kiến

Tay quen

Chào các bạn,

Có lẽ mọi chúng ta đều rất quen thuộc với câu “Trăm hay không bằng tay quen”, tức là biết cả trăm chuyện không bằng nhuần nhuyễn chỉ một chuyện. Đó là lẽ đương nhiên rồi. Biết một việc gì nhuân nhuyễn thì có thể hành nghề kiếm sống bằng việc đó, giúp đời bằng việc đó. Biết 100 chuyện nhưng chẳng làm việc gì ra hồn, thỉ chẳng làm được gì cho ai cả.

Nhưng điểm mình muốn nói ở đây là hai chữ “tay quen”. Các bạn có biết làm sao để “tay quen” hay “quen tay” không? Muốn quen tay một động tác nào đó ta cứ làm động tác đó thường xuyên, hoài hoài, mỗi ngày vài trăm lần hay vài ngàn lần. Cho đến nhiều năm sau thì ta sẽ rất quen tay với động tác đó. Ví dụ: Người học đàn, ngày nào cũng đi các thang âm “đồ rê mi fa sol la si đô, đô si la sol fa mi rê đồ” lên xuống xuống lên như thế cả trăm lần, làm cho hàng xóm điên cả đầu… Nhiều năm như thế thì các ngón tay lướt trên phím đàn nhẹ nhàng như cánh bướm.

Continue reading Tay quen

Biết ơn người gần ta

Chào các bạn,

Tiếng Mỹ có câu “take it for granted” tức là “coi như đó là điều đương nhiên”, chỉ một thái độ không biết quý trọng, không biết ơn. Ví dụ: Chúng ta đều take the air for granted, cho đến khi ta bị nhốt trong một cái hộp bít bùng thiếu không khí. Chúng ta cũng take water for granted như thế, cho đến khi ta bị lạc trong sa mạc. Hoặc là sự việc là chúng ta khỏe mạnh không bệnh hoạn tật nguyền gì, chúng ta take it for granted cho đến khi ta ngã bệnh, hay bị tật nguyền. Và đối với mọi người quanh ta, bố mẹ anh em, vợ chồng, bè bạn, thầy cô… ta take them for granted và không biết ơn, hoặc không tỏ vẻ gì là biết ơn, cho đến khi ta mất họ.

Continue reading Biết ơn người gần ta

Tạ ơn trời

Chào các bạn,

Nếu chúng ta nhìn lại về mình một chút thì sẽ thấy ta có rất nhiều điều để tạ ơn trời đất.

Nếu ta khỏe mạnh, không bệnh hoạn, đó là l‎ý do để tạ ơn.
Nếu ta có ăn hàng ngày, đó là lý do để tạ ơn.
Nếu ta có nơi để ngủ ban đêm…
Nếu ta có áo quần để mặc…
Nếu ta có cơ hội đi học…
Nếu ta có một việc làm…
Nếu ta có thể thấy đường đi…
Nếu ta có thể bước trên đường phố…
Nếu ta đẹp…
Nếu ta thông minh…
Nếu ta học giỏi…
Continue reading Tạ ơn trời

Phải chi hồi đó…

Chào các bạn,

Tất cả mọi người khoảng 40, 50 đều thỉnh thoảng nói câu này: “Phải chi hồi 20 tuổi tôi biết điều đó”. Phải chi hồi đó tôi biết điều đó! Có nghĩa là lúc còn trẻ, 19, 20 tuổi, hay 30 tuổi, người ta làm những việc và những quyết định mà nhiều năm sau người ta thấy là không tốt.

Nhưng nếu người lớn cố gắng truyền các kinh nghiệm vàng ngọc đau thương của mình lại cho những người trẻ hơn thì cũng chỉ như là nước đổ lá môn. Ngày xưa các cụ đã không bảo được mình, ngày nay mình cũng không bảo được những người trẻ như mình thuở trước. Tại sao? Có cái gì ở tuổi trẻ làm người ta kém thông minh, nói không hiểu được hay sao?

Continue reading Phải chi hồi đó…