“Bác Dương thôi đã thôi rồi
nước mây man mác ngậm ngùi lòng ta…”

Câu thơ quen thuộc trong bài thơ “Khóc bạn” của Nguyễn Khuyến nói về Dương Khuê, cụ cố của nhạc sĩ Dương Thụ.

Nhạc sĩ Dương Thụ sinh năm 1943 tại Hà Nội, thuộc gia tộc họ Dương danh giá, nhiều người đỗ đạt. Nhưng đến thời ông thì cái lý lịch “địa chủ” đã làm gia đình ly tán, ông phải vất vả kiếm sống từ bé.

Dù ở hoàn cảnh có phần…nghịch cảnh nhưng ông không hề oán hận cuộc đời và vẫn có cái nhìn trong trẻo, trẻ thơ trước sự vật. Hầu hết những ca khúc là ông sáng tác cho chính mình và bạn bè nghe. Chỉ sau này khi đã gặp “duyên”, nhạc của ông mới trở nên phổ biến và được đông đảo người nghe yêu thích.

Continue reading Lắng nghe mùa xuân về →

Nếu hỏi về nhà thơ Đỗ Quý Toàn có lẽ ít người biết, vì rằng ông không nổi danh lắm. Nhưng có một bài thơ rất ngộ nghĩnh của ông, “Mùa xuân yêu em”, được nhạc sĩ Phạm Duy phổ nhạc (khoảng năm 1964) đã đem tên tuổi ông đến với mọi người.

Nhà thơ Đỗ Quý Toàn kể về bài thơ và bài hát này như sau:

Bài này nguyên tác là “Chuyện tình”, được nhiều người biết vì anh Phạm Duy phổ nhạc hay quá xá. Vì anh mà nhiều người gọi tôi là “thi sĩ hai hòn bi” 😀

Bài thơ được tôi viết vào khoảng năm 1959 và in lần đầu trên báo Ngàn Khơi khoảng 1960-1961. Ngày đám hỏi tụi tôi, năm 1964 tôi đọc cho bạn bè nghe. Anh Phạm Duy có ở đó, bảo đưa anh đem về. Một tuần sau anh gặp tôi ở đường Lê Lợi dừng lại hát cho tôi nghe liền. Nghe chị Thái Thanh hát ở Đêm Màu Hồng đã lắm.

Continue reading “Mùa xuân yêu em” và chàng thi sĩ…hai hòn bi →

Lần đầu tiên nghe bài hát “Xuân thì” mình hơi…giật mình. Bởi lẽ nó …từa tựa một ca khúc rất nổi tiếng của xứ Ăng lê mà chúng ta thỉnh thoảng vẫn nghe trên dotchuoinon.

Thay vì giải đáp, mình sẽ đố các bạn, bạn nào đoán đúng sẽ được …khen 😀

 

“Ngày thắm tươi bên đời xuân mới
Lòng đắm say bao nguồn vui sống
Xuân về với ngàn hoa tươi sáng
Ta muốn hái muôn ngàn đóa hồng…”

Nhạc sĩ La Hối (tên thật La Doãn Chánh), ông sinh năm 1920 tại Hội An trong một gia đình gốc Quảng Đông đã định cư nhiều đời ở Việt Nam. Năm 14 tuổi ông đã bắt đầu sáng tác và thể hiện năng khiếu âm nhạc qua các giai điệu vui tươi, sôi nổi… Những năm 1936-1938, ông vào Sài Gòn để hoàn chỉnh chương trình học văn hóa và trau dồi thêm nhạc cổ điển Tây phương. Sau đó, ông lại trở về Hội An dạy đàn. Ông là người yêu âm nhạc ngay từ thuở thiếu thời nên lúc nào cũng ôm ấp hoài bão quy tụ những người cùng yêu âm nhạc lại thành một nhóm để cùng nhau nghiên cứu, trao đổi kinh nghiệm… Năm 1939, ông và một số nhạc sĩ thành lập hội yêu âm nhạc (société philharmonique). Ông được tín nhiệm vào chức Hội Trưởng và cũng là người đầu tiên đưa hành khúc cách mạng Việt Nam vào các chương trình hòa tấu.

Continue reading Xuân và tuổi trẻ: Khúc ca xuân của người nhạc sĩ gốc Hoa →

Có một bài hát hay nhưng vì lí do…lịch sử, nó phải mang hai tên gọi khác nhau: Bến Xuân & Đàn chim Việt.

Bến Xuân là bài hát mình được nghe từ bé, ca từ đẹp thanh thoát và thơ mộng:

“Nhà tôi bên chiếc cầu soi nước
Em đến tôi một lần
Bao lũ chim rừng hợp đàn trên khắp bến xuân
Từng đôi rung cánh trắng ríu rít ca u ú ù u ú
Cành đào hoen nắng chan hòa
Chim ca thương mến, chim ngân xa u ú ù u ú
Hồn mùa ngây ngất trầm vương,
Continue reading Bến Xuân (Đàn Chim Việt) →

Enersto de Curtis (1875- 1937) là một nhà soạn nhạc Ý. Ông sinh tại Napoli. Học piano và tốt nghiệp nhạc viện San Pietro a Majella.

Từ năm 1900 đến 1930, ông viết hàng trăm bài hát.

Bản nhạc nổi tiếng nhất của ông “Torna a Surriento” thực ra được ông viết với sự giúp sức của anh trai – Giambattista- vốn là một họa sĩ & nhà thơ.

Các bạn nghe danh ca Andrea Bocelli hát bằng tiếng Ý: (Andrea Bocelli -sinh năm 1958, là một nam ca sĩ người Ý nổi tiếng với chất giọng nam cao. Ông bẩm sinh có tật ở mắt, và hoàn toàn mù năm 12 tuổi)

Continue reading Những tình khúc bất tử (7) – Torna a Surriento (Enersto de Curtis) →

Trong số các nhạc sĩ cổ điển, Robert Schumann có lẽ là người có số phận …buồn thảm nhất.

Là một trong những nhà soạn nhạc lãng mạn lừng danh nhất thế kỷ 19 của nước Đức, Schumann lại là người không may mắn trong tình yêu và hôn nhân, ông tự sát không thành và phải đưa vào viện tâm thần sống nốt những ngày cuối đời.

Tác phẩm lớn nhất của Schumann là “Giao hưởng mùa Xuân” Toàn bộ “Giao hưởng mùa Xuân” là những cảm xúc tươi tắn, tràn đầy những hương sắc của khí trời và hoa cỏ. Hình thức giai điệu mới mẻ, hòa âm đẹp, mang vẻ độc đáo và đầy cá tính.

Schumann sáng tác Kinderszenen (“Thời thơ ấu”), Opus 15, năm 1838, để hồi tưởng lại thời thơ ấu của mình. Tác phẩm này gồm 13 đoạn viết cho đàn piano. Lúc đầu ông viết tới 30 đoạn nhưng cuối cùng lựa ra chỉ 13 đoạn để xuất bản.

Trong 13 đoạn này, đoạn thứ 7, Träumerei (tức Rêverie), là đoạn hay nhất. Có thể nói đoạn này là một trong những bài cho piano nổi tiếng nhất từng được sáng tác trong nhạc cổ điển. Nhưng mình lại giới thiệu với các bạn danh cầm Joshua Bell với tiếng vĩ cầm hết sức mượt mà:

Continue reading Những tình khúc bất tử (6) – Träumerei (Schumann) →

 

Nhạc mùa Giáng Sinh – Gloria in excelsis Deo (Gregorian chant, Bach, Mozart, Vivaldi)
Nhạc mùa Giáng Sinh – Thế giới Ả-rập và Byzantine Chant
Nhạc mùa Giáng Sinh – Alleluia & Water Music – Handel
Nhạc mùa Giáng Sinh – Greensleeves
Nhạc mùa Giáng Sinh – Các thánh ca Giáng Sinh quốc tế phổ thông nhất
Nhạc mùa Giáng Sinh – Các bản dân ca Giáng Sinh phổ thông nhất thế giới
Nhạc mùa Giáng Sinh – Những bản tình ca Giáng Sinh quốc tế I
Nhạc mùa Giáng Sinh – Những bản tình ca Giáng Sinh quốc tế II
Nhạc mùa Giáng Sinh – Những bản tình ca Giáng Sinh quốc tế III
Nhạc mùa Giáng Sinh – Những bản tình ca Giáng Sinh quốc tế IV
Nhạc mùa Giáng Sinh – Những bản tình ca Giáng Sinh quốc tế V (Dolly Parton & Kenny Rogers)
Nhạc mùa Giáng Sinh – Những bản tình ca Giáng Sinh quốc tế VI (The Beach Boys)
Nhạc mùa Giáng Sinh – Những bản tình ca Giáng Sinh quốc tế VII
Nhạc mùa Giáng Sinh – Các bản nhạc Giáng Sinh nổi tiếng của các quốc gia
Nhạc mùa Giáng Sinh — Tiếng ca thiên thần của Celtic Woman
Nhạc mùa Giáng Sinh – Christmas rock với Trans-Siberian Orchestra
Merry Christmas 2011: Christmas History – World Christmas Trees
Những Bài Hát Noel Quốc Tế Không Bao Giờ Cũ
Những Bản Nhạc Noel Bất Tử
Nhạc mùa Giáng Sinh – Thánh ca Giáng Sinh Việt
Nhạc mùa Giáng Sinh – Tình ca Giáng Sinh Việt 1
Nhạc mùa Giáng Sinh – Tình ca Giáng Sinh Việt 2
Nhạc mùa Giáng Sinh – Tình ca Giáng Sinh Việt 3
Nhạc mùa Giáng Sinh – Hang Bê Lem và nhạc sư Hải Linh
Nhạc mùa Giáng Sinh – Cao Cung Lên & Linh mục nhạc sĩ Hoài Đức

Bài hát “Hang Bê-lem” có lẽ rất quen thuộc với người dân Việt. Mỗi mùa Giáng Sinh về, giai điệu thanh thoát của nó lại rộn ràng vang lên khắp các phố phường:

Đêm đông lạnh lẽo Chúa sinh ra đời…
Nằm trong hang đá, nơi máng lừa

Bài hát Hang Bê-lem được chính tác giả điều khiển ca đoàn nhà thờ chính tòa Phát Diệm hát lần đầu tiên trong thánh lễ Đêm Giáng Sinh 1945.

Thầy Phanxicô Hải Linh (tên thật là Trần văn Linh, quê Ứng Luật, Kim Sơn, Ninh Bình) là một tên tuổi lẫy lừng trong giới thánh nhạc. Suốt một đời hoạt động âm nhạc đã để lại hơn 100 tác phẩm âm nhạc nhằm tôn vinh Thiên Chúa và tán tụng quê hương Việt Nam.

Jules Massenet là nhạc sĩ hàng đầu của trường phái lãng mạn Pháp. Ông là một trong những đại diện quan trọng nhất của tinh thần Pháp trong nghệ thuật âm nhạc thế kỷ 19 bằng đặc tính tinh tế, sắc sảo, hấp dẫn và duyên dáng.

Massenet sáng tác nhiều loại hình opera và hầu như mọi thời kỳ sáng tác đều có chất lượng nghệ thuật cao, trong đó 3 vở opera thành công nhất là Manon, Werther và Thais.

Bên cạnh opera, Massenet cũng sáng tác nhiều tổ khúc hòa nhạc, âm nhạc cho ballet, oratorio, cantata và khoảng 280 mélodie.

Các bạn nghe danh cầm Joshua Bell chơi mới thấy hết cái hay, cái đẹp hết sức tinh tế của giai điệu đặc trưng cho chủ nghĩa lãng mạn Pháp thế kỉ 19:

Continue reading Những tình khúc bất tử (5) – Élégie (Jules Massenet) →

Nhạc mùa Giáng Sinh – Gloria in excelsis Deo (Gregorian chant, Bach, Mozart, Vivaldi)
Nhạc mùa Giáng Sinh – Thế giới Ả-rập và Byzantine Chant
Nhạc mùa Giáng Sinh – Alleluia & Water Music – Handel
Nhạc mùa Giáng Sinh – Greensleeves
Nhạc mùa Giáng Sinh – Các thánh ca Giáng Sinh quốc tế phổ thông nhất
Nhạc mùa Giáng Sinh – Các bản dân ca Giáng Sinh phổ thông nhất thế giới
Nhạc mùa Giáng Sinh – Những bản tình ca Giáng Sinh quốc tế I
Nhạc mùa Giáng Sinh – Những bản tình ca Giáng Sinh quốc tế II
Nhạc mùa Giáng Sinh – Những bản tình ca Giáng Sinh quốc tế III
Nhạc mùa Giáng Sinh – Những bản tình ca Giáng Sinh quốc tế IV
Nhạc mùa Giáng Sinh – Những bản tình ca Giáng Sinh quốc tế V (Dolly Parton & Kenny Rogers)
Nhạc mùa Giáng Sinh – Những bản tình ca Giáng Sinh quốc tế VI (The Beach Boys)
Nhạc mùa Giáng Sinh – Những bản tình ca Giáng Sinh quốc tế VII
Nhạc mùa Giáng Sinh – Các bản nhạc Giáng Sinh nổi tiếng của các quốc gia
Nhạc mùa Giáng Sinh — Tiếng ca thiên thần của Celtic Woman
Nhạc mùa Giáng Sinh – Christmas rock với Trans-Siberian Orchestra
Merry Christmas 2011: Christmas History – World Christmas Trees
Những Bài Hát Noel Quốc Tế Không Bao Giờ Cũ
Những Bản Nhạc Noel Bất Tử
Nhạc mùa Giáng Sinh – Thánh ca Giáng Sinh Việt
Nhạc mùa Giáng Sinh – Tình ca Giáng Sinh Việt 1
Nhạc mùa Giáng Sinh – Tình ca Giáng Sinh Việt 2
Nhạc mùa Giáng Sinh – Tình ca Giáng Sinh Việt 3
Nhạc mùa Giáng Sinh – Hang Bê Lem và nhạc sư Hải Linh
Nhạc mùa Giáng Sinh – Cao Cung Lên & Linh mục nhạc sĩ Hoài Đức

Trong tập “17 tình ca bất tử” mà nhạc sĩ Phạm Duy chọn và soạn lời Việt, có đến hai ca khúc của Johann Strauss.

Đúng ra tên của J. Strauss phải là Johann Strauss II, vì cha ông cũng là một nhạc sĩ và thường được gọi là Johann Strauss I.

Johann Strauss II được coi là vua của thể loại Waltz vì những đóng góp to lớn của ông cho sự nổi tiếng của Waltz tại Vienna thế kỉ 19.

Các bạn nghe phiên bản tiếng Việt hai ca khúc rất nổi tiếng: When we were young (Khúc hát thanh xuân) và The Blue Danube (Dòng sông xanh):

 

Continue reading Những tình khúc bất tử (4) – When We Were Young & The blue Danube (Johan Strauss II) →

 

Etude (tiếng Pháp nghĩa là nghiên cứu) trong thuật ngữ âm nhạc có thể tạm hiểu như các bài tập ngắn, là một thể loại nhạc viết ra để các nhạc công dùng vào việc tập luyện.

Về mặt âm nhạc thì etude thường khô khan, giai điệu không hay vì chú trọng kĩ thuật là chính.Nhưng tới Chopin thì khác, ông là người tiên phong trong việc viết etude mà giai điệu vẫn đẹp lạ thường.

(Sau này có nhạc sĩ Franz List phát triển Etude đến một kĩ thuật khó và phức tạp hơn nhiều.)

Chopin viết khoảng 27 etudes, nổi tiếng nhất là Étude Op. 10 No. 3, E major mà sau này được nhiều nhạc sĩ trên thế giới soạn thêm phần lời và thường được gọi là “Tristesse de Chopin”.

Thực ra đây là một đoản khúc nhạc không lời nặng tình hoài hương, được Chopin viết ở Pháp năm 1832 trong tâm trạng buồn đau vì nhớ thương tổ quốc Ba Lan.

Continue reading Những tình khúc bất tử (3) – Tristesse de Chopin →

 
Nhạc sĩ Phạm Duy kể rằng:

“Với bài DẠ KHÚC, tôi biết rằng Schubert đã phổ nhạc một bài thơ Ðức thành ra bản nhạc chiều nổi danh này. Tôi cũng biết rằng bản dạ khúc của nhạc sĩ Ðức Quốc nói thẳng vào cảnh vật và con người. Nhưng với lời Việt, với tình cảm Việt, tôi không dùng ngôn ngữ trực tiếp để nói lên cái sầu của những buổi chiều trong không gian Việt Nam và trong lòng tôi. ”

 
Các bạn thân mến,

Mình sẽ sưu tầm và giới thiệu lại 17 tình ca bất tử có kèm phiên bản tiếng Việt. Có lẽ ngày xưa nhờ sớm tiếp xúc với những ca khúc này nên sau này mình đâm ra có …năng khiếu nghe nhạc 😀

Có vài bạn đã phản hồi cho những bài viết của mình, khen mình biết nhiều nhạc, nhưng thực ra mình không phải là người hay nghe nhạc, mà chỉ là người thích nghe nhạc…hay 😀

“17 tình ca bất tử” là một tập ca khúc do nhạc sĩ Phạm Duy tuyển chọ và soạn lời Việt từ nhiều tác giả cổ điển danh tiếng trên thế giới như Johann Strauss, Brahms, E. Curtis, Chopin..v.v.

Trong hồi ký của mình, NS.Phạm Duy kể rằng:

Continue reading Phiên bản lời Việt những tình khúc bất tử (1) – Serenata (Toselli) →