All posts by Trần Đình Hoành

I am an attorney in the Washington DC area, with a Doctor of Law in the US, attended the master program at the National School of Administration of Việt Nam, and graduated from Sài Gòn University Law School. I aso studied philosophy at the School of Letters in Sài Gòn. . I have worked as an anti-trust attorney for Federal Trade Commission and a litigator for a fortune-100 telecom company in Washington DC. I have taught law courses for legal professionals in Việt Nam and still counsel VN government agencies on legal matters. I have founded and managed businesses for me and my family, both law and non-law. I have published many articles on national newspapers and radio stations in Việt Nam. In 1989 I was one of the founding members of US-VN Trade Council, working to re-establish US-VN relationship. Since the early 90's, I have established and managed VNFORUM and VNBIZ forum on VN-related matters; these forums are the subject of a PhD thesis by Dr. Caroline Valverde at UC-Berkeley and her book Transnationalizing Viet Nam. I translate poetry and my translation of "A Request at Đồng Lộc Cemetery" is now engraved on a stone memorial at Đồng Lộc National Shrine in VN. I study and teach the Bible and Buddhism. In 2009 I founded and still manage dotchuoinon.com on positive thinking and two other blogs on Buddhism. In 2015 a group of friends and I founded website CVD - Conversations on Vietnam Development (cvdvn.net). I study the art of leadership with many friends who are religious, business and government leaders from many countries. I have written these books, published by Phu Nu Publishing House in Hanoi: "Positive Thinking to Change Your Life", in Vietnamese (TƯ DUY TÍCH CỰC Thay Đổi Cuộc Sống) (Oct. 2011) "10 Core Values for Success" (10 Giá trị cốt lõi của thành công) (Dec. 2013) "Live a Life Worth Living" (Sống Một Cuộc Đời Đáng Sống) (Oct. 2023) I practice Jiu Jitsu and Tai Chi for health, and play guitar as a hobby, usually accompanying my wife Trần Lê Túy Phượng, aka singer Linh Phượng.

Thất bại của Michael Jordan

michael_jordan
Michael Jordan được xem như cầu thủ hay nhất trong lịch sử bóng rổ. Và đây là câu nói của Michael trong video:

Tôi thẩy trật hơn 9 nghìn lần trong đời chơi bóng.
Tôi thua gần 300 trận.
26 lần tôi đã được giao nhiệm vụ thẩy quả bóng quyết định trận đấu, và thẩy trật.
Tôi thất bại, thất bại tới thất bại lui hoài trong đời.
Và đó là lý do tại sao tôi thành công.

.

.

Thử thách Anh ngữ hàng ngày — 30.4.2009

englishchallenge
Chào các bạn,

Có lẽ các bạn bận đi đi chơi dịp lễ nên chưa có bạn nào trả lời thử thách hôm qua.

Hôm nay mình sẽ làm hai việc. Đầu tiên là góp ý với các bạn một tí về thử thách hôm qua. Sau đó, là hỏi ý kiến các bạn về một diễn đàn để bàn luận về các vấn đề Anh ngữ.

I. Muốn cho bài viết của mình trôi chảy, ta có thể tạm dùng các qui luật sau đây (tạm dùng cho đến khi ta trở thành điêu luyện đến mức quên luôn cả qui luật).

1. Các qui luật viết. 50%
2. Dùng tai nghe. 25%
3. Cảm được ngôn ngữ. 25%

Các qui luật viết chiếm 50%, tức là theo các qui luật này thì đạt được một nửa đường.

25% kế tiếp là đọc to tiếng để nghe xem có trôi chảy không. Điều này chỉ có thể đạt được với những người có trình độ nghe khá cao. Ngay dân bản xứ, nhiều người cũng không đến được mức này. Ví dụ nhiều người Việt viết tiếng Việt rất lủng củng.

25 phần trăm còn lại là mức cảm được ngôn ngữ như thi sĩ. Phần này thì ít người đạt tới.

Bây giờ ta nói qua một tí về qui luật viết nhé. Các qui luật này hầu như đúng với mọi ngôn ngữ, chứ không nhất thiết chỉ là tiếng Anh.

1. Giữ cho câu văn ngắn gọn. Chữ nào không cần thì đừng viết. Nếu hai câu cùng nghĩa, câu ngắn hơn là câu hay hơn.

2. Viết rõ ràng. Chữ nào không rõ nghĩa cho người đọc, hay bắt người đọc ngừng lại tìm hiểu, không nên viết.

3. Đừng viết câu quá dài. Nếu quá dài thì ngắt thành nhiều câu ngắn. Dễ hiểu hơn cho người đọc.

4. Passive voice không nên viết, vì vừa tối nghĩa vừa nghe lọng cọng.

Qui luật thì luôn luôn có ngoại lệ. Và qui luật khác ngoại lệ thế này: Luôn luôn theo qui luật mà không cần lý do. Nếu muốn dùng ngoại lệ thì bạn phải có một lý do rất rõ ràng là tại sao bạn muốn dùng ngoại lệ, và lý do đó phải đủ mạnh đề bạn bỏ qui luật.

Bây giờ mình edit một đoạn của bài báo hôm qua để các bạn xem nhé. Đoạn còn lại để các bạn tiếp tục thử thách. Ngôn ngữ thì không chính xác 100%. Cao lắm là 90% hay thấp hơn. Hơn nữa cá tính của một người luôn luôn có ảnh hưởng đến việc sử dụng ngôn ngữ của người đó. Cho nên mình chỉ đưa ra như một ví dụ về editing thôi. Các bạn tha hồ edit theo ý riêng.

Trong editing này mình chỉ làm các việc cần thiết để “smooth out” bài viết thôi, chứ không phải là edit để bài viết có thể đến mức rất hay (bởi vì như vậy là viết lại chứ không phải là biên tập nữa).

Đây là phần chưa edit.

Tran Huynh, 82, worked at the Hoang Sa meteorological observation station in 1964-1968.

He left his wife and his son at home on the mainland to take up his position. At that time he had to cook for his colleagues and fly weather balloons.

He was stationed with four other meteorological staff, three from Saigon and a fellow citizen from Da Nang.

Every day, he had to get up early to release weather balloons as big as rice baskets, and then he had to cook breakfast.

In his free-time he would walk around the island, enjoying the nature around him.

Huynh said there were a lot of fish in Hoang Sa islands at that time. It took him only a few hours to catch ten groupers. To supplement the meals he cooked, he planted vegetables and bred pigs.

Đây là phần đã edited.

Tran Huynh, 82, worked at the Hoang Sa meteorological observation station between 1964 and 1968.

He had left his wife and son on the mainland to take up a position at the station. Once there, he cooked for the team and flew weather balloons.

Beside him there were four other meteorological staffers, three from Saigon and a hometown fellow (?) from Da Nang.

Every day he woke up early to release weather balloons the size of a rice basket, and then cooked breakfast.

In free time he would walk around the island, enjoying the surrounding nature.

Huynh said Hoang Sa islands were teeming with fish then. It would take him only a couple of hours to catch ten groupers. To supplement the meals, he planted vegetables and bred pigs.

Rồi. Các bạn cứ tiếp tục thử thách với phần còn lại nhé.

II. Và bây giờ là câu hỏi. Nếu ta muốn bàn luận sâu xa hơn và hấp dẫn hơn về Anh ngữ, blog format rất bất tiện. Ta cần forum format. Nếu cần, chúng ta có thể mở một forum rồi link forum với trang nhà của dotchuoinon. Câu hỏi là các bạn thấy có cần vậy không?

Các bạn cho ý kiến nhé.

Mến,

Hoành

Thử thách Anh ngữ hàng ngày — 29.4.2009

englishchallenge
Chào các bạn,

Hôm nay ta tạm ngưng bài thơ I Still Rise của Maya Angelou. Nhưng trước khi ngưng hẳn, mình cần nói đến một điểm quan trọng trong bài thơ này, để các bạn không hiểu lầm.

Bốn câu đầu:

You may write me down in history
With your bitter, twisted lies,
You may trod me in the very dirt
But still, like dust, I’ll rise.

Câu thứ ba “You may trod me in the very dirt” là bad English (Anh văn tồi). Các bạn đừng học theo nhé. Đây là Angelou cố tình dùng Anh văn của những người ít học, nói theo kiểu người da đen ít học. Chữ trod là past tense của to tread (bước đi). Nói “you may trod” là không được rồi.

Chữ “very” thì trước kia được xem là bad English nếu dùng với noun, như “This is the very man I love” (nhấn mạnh: Đây là chính người tôi yêu). Nhưng ngày nay thiên hạ dùng hơi nhiều nên mọi người có thể du di chút đỉnh. Nhưng nếu bạn viết thơ xin việc mà viết kiểu đó thì rất nguy hiểm. Don’t do that!

OK. cho phần thử thách hôm nay. Dưới đây là một bài báo tiếng Anh của một tờ báo Việt. Nó là một bài dịch từ một bài tiếng Việt. Đọc biết là văn dịch. Các bạn có thể edit bài, sửa lại cách viết chỗ này chổ kia một tí, để đọc cho trôi chảy và hay hơn không?

Mình post nguyên bài ở đây để các bạn có thể đọc (vì đây cũng là một bài thông tin hay). Nhưng không cần edit cả bài. Làm đến đâu cũng được.

Nếu thích, thì giải thích thêm là tại sao bạn edit như thế (để giúp các bạn yếu Anh ngữ hơn học thêm được một tí).

Tran Huynh, 82, worked at the Hoang Sa meteorological observation station in 1964-1968.

He left his wife and his son at home on the mainland to take up his position. At that time he had to cook for his colleagues and fly weather balloons.

He was stationed with four other meteorological staff, three from Saigon and a fellow citizen from Da Nang.

Everyday, he had to get up early to release weather balloons as big as rice baskets, and then he had to cook breakfast.

In his free-time he would walk around the island, enjoying the nature around him.

Huynh said there were a lot of fish in Hoang Sa islands at that time. It took him only a few hours to catch ten groupers. To supplement the meals he cooked, he planted vegetables and bred pigs.

Memories of Hoang Sa islands are also imprinted in the minds of Vo Nhu Dan and Nguyen Tan Phat.

Dan and Phat are from Da Nang City and often get together to reminisce about their times on the island.

Dan went to Hoang Sa in 1953, at that time he had a one-year old son. He cooked for soldiers based on the island and dug for turtles’ eggs, as part of his menu. He devised a method to transfer food from boats to the meteorological station by tortoise shells.

Phat was 25 years-old went he went to the islands in 1958. After finishing his three month tenure, he decided to stay on for another three.

Phat said that Hoang Sa is an important position for weather forecasting. When he was on the island he had to read surface atmospheric pressure, wind direction and then radio the results in. Based on the figures, forecasts were always accurate.

According to Dan, the island’s summer is very nice but is very harsh in the storm season.

During the storm season, the occupants of Hoang Sa faced food shortages for months. Many boats were unable to land at the island due to the strong winds, while the islanders could not go out fishing or plant vegetables. They had to snare birds which flew into their station.

Dan added he also loved to catch snails.

Their story betrayed that Hoang Sa is still strong in the minds of many people, they have a strong attachment to it. They, along with other Vietnamese believe the islands are forever Vietnam.

Hoang Sa (Paracel) Island is an integral part of Vietnam.

Chúc các bạn vui khoẻ.

Mến,
Hoành

Chùm ảnh thế giới phòng cúm lợn

Click vào ảnh này để xem toàn chùm ảnh
Click vào ảnh này để xem toàn chùm ảnh

Chào các bạn,

Cúm lợn thì chẳng có gì là tích cực. Nhưng Việt Nam ta, có lẽ nhờ kinh nghiệm chống cúm gia cầm, đã phản ứng rất nhanh với cúm lợn. Đó là điều tích cực và đáng mừng, như các tin sau đây cho thấy.

Chúc các bạn một ngày vui.

Mến,

Hoành

WHO nâng câp cảnh báo cúm lợn ở người lên mức 4

Việt Nam: Phòng chống dịch cúm lợn tử sân bay và hải cảng

Kiểm soát chặt thịt lợn nhập khẩu vào Việt Nam

Sẽ hủy tour đi Mỹ nếu dịch cúm lợn nguy cấp

Đối phó với dịch cúm: Những bài học kinh nghiệm

Cộng hưởng tích cực

synergy
Chào các bạn,

Synergy là “Năng lực cộng hưởng”, năng lực tạo ra do làm việc hòa hợp với nhau. Synergy có gốc chữ Hy Lạp là “làm việc với nhau.” Năng lực cộng hưởng nói đến một hiện tượng quan trọng: Năng lực tạo ra do một nhóm người làm việc chung với nhau thì cao hơn là tổng số năng lực của tất cả các cá nhân trong nhóm cộng lại. Ví dụ: Một người làm riêng rẽ có thể cày xong 1 hecta đất một ngày, nhưng nếu 20 người làm chung với nhau thì có thể làm xong 25 hecta một ngày. Số gia tăng năng suất 5 hecta là hậu quả của cộng hưởng.

Cộng hưởng là từ của âm học. Khi một âm thanh với một tần số nào đó gặp một vật nào đó có thể dao động cùng một tần số, như tiếng của dây đàn gặp thùng đàn, cộng hưởng sẽ xảy ra và tăng cường độ âm thanh rất nhiều. Từ vật lý đến quan hệ con người, hoạt động chung với nhau cùng “tần số” sẽ làm cho cường độ của năng suất gia tăng vượt bực. Vì vậy, trong quản lý, từ synergy được nhắc nhở đến hầu như hằng ngày.

Trong quản lý thì chúng ta có thể hiểu synergy rất dễ–nếu một đội bóng thân thiết nhau, mọi người ai cũng làm đúng phận sự mình, chia sẻ với đồng đội, hiểu ý nhau rất nhanh, không ghen tị nhau, cùng một lòng quyết thắng, thì đội bóng đó có synergy rất cao và rất hay thắng. Tuy nhiên, nếu đội bóng hay cãi vã nhau, ganh tị nhau, một người nói 10 thì người các người kia hiểu được có 5, đội bóng như vậy thiếu synergy và sẽ khó thắng.

Tạo ra được synergy hay không, phần lớn là do người lãnh đạo. Khi tuyển cầu thủ mới vào đội bóng, kỹ thuật chơi bóng chỉ là một phần, tâm tính người cầu thủ có phù hợp với tâm tính của các cầu thủ khác trong đội, và tinh thần teamwork (tinh thần đồng đội) của người đó cao không, mới là yếu tố quyết định. Việc tuyển đúng người là quyết định rất quan trọng của lãnh đạo. Một con sâu làm rầu nồi canh. Một cầu thủ không có tinh thần đồng đội làm hỏng cả đội bóng.

Và trong tiến trình quản lý đội bóng, dĩ nhiên là lãnh đạo phải đặt lên mức hàng đầu việc duy trì và phát triển thiết thân và tinh thần đồng đội. Nếu có thiết thân và tinh thần đồng đội cao, tự nhiên các kỹ năng làm việc đồng đội sẽ có, như kỹ năng truyền thông—nói với nhau, ra hiệu cho nhau, và thấu hiểu nhau; kỹ năng phối hợp trên sân cỏ; kỹ năng chuyển động toàn đội đúng chiến thuật và chiến lược trên sân cỏ.

Đó là quản lý; khó nhưng vẫn còn dễ, bởi vì người lãnh đạo có một đội và kỷ luật của đội để làm việc. Cái khó là trong những sinh hoạt xã hội, khi chúng ta ai cũng là phó thường dân nhưng lại quan tâm đến việc thành phố, việc quốc gia (Nói chung là làm lính nhưng hay quan tâm đến việc quan 🙂 ), làm thế nào để chúng ta có thể tạo ra synergy cho việc gì?
synergy1

Nếu quan sát các phong trào xã hội, ta thấy tiến trình phát triển của synergy xảy ra thế này. Hãy dùng việc vệ sinh thành phố làm ví dụ.

1. Một phó thường dân viết bài trên Internet nói về vệ sinh thành phố–ngưng xả rác, thêm thùng rác, giáo dục làm đẹp thành phố, đầu tư làm đẹp thành phố, v.v…

2. Vài phó thường dân khác đồng ý và viết bài tương tự. Thế là ta bắt đầu có synergy. Càng nhiều người nói, “Đúng rồi, các bạn nói phải lắm” là ta càng có nhiều synergy. Một lúc nào đó, khi có nhiều người lên tiếng, synergy có thể mạnh đến nỗi ta cảm như có thể sờ nó được trên không.

3. Một nhóm phó thường dân nào đó quyết định đi một bước xa hơn, làm điều gì đó ngay trên đường phố–ví dụ, tổ chức với các doanh nghiệp địa phương đặt một dãy thùng rác đẹp mắt ngay trên một khúc phố. Ta sẽ thấy synergy tăng lên rất cao.

4. Tại các địa phương khác, nhiều nhóm phó thường dân, theo gương, cũng lập ra những dự án làm sạch và đẹp đường phố. Bây giờ ta đã có một phong trào, và synergy cứ tuôn lên ngùn ngụt.

Các phong trào cách mạng xã hội từ cổ chí kim phát triển theo mô hình này, ít có ngoại lệ, bởi vì tất cả đều được chi phối bởi một quy luật tự nhiên: Một năng lực tích cực từ một người có khả năng kích động năng lực tích cực từ một người khác. Và năng lực tích cực của từ hai người trở lên có tác động cộng hưởng và thành mạnh hơn rất nhiều và sẽ kích thích nhiều năng lực tích cực từ nhiều người khác. Rồi lại tăng cộng hưởng, tăng kích động, tăng tham gia, rồi tăng cộng hưởng, tăng kích động, tăng tham gia… cứ vậy mà phát triển như là quả cầu tuyết bằng nắm tay lăn từ trên núi xuống, càng lăn thì càng dính tuyết, càng lớn, lại càng lăn mạnh hơn, dính nhiều tuyết hơn, lớn hơn, lăn mạnh hơn… đến lúc lớn như trái núi lăn.

Năng lực đó thật là kinh khủng, phải không các bạn? Nhưng mình sẽ nói cho các bạn nghe một bí mật ngọt ngào khác. Cho đến lúc này, có thể là một số bạn đọc bài này như đọc tiểu thuyết nói đến những phong trào cách mạng xã hội của những huyền thoại nào đó, chẳng ăn nhập gì đến “con người nhỏ nhoi tầm thường của mình.”
synergy2

À, bạn đừng đo lường mình quá thấp như thế. Năng lực tích cực của bạn có sức mạnh không thấp hơn năng lực của người mạnh nhất trên thế giới như là Gandhi and Abraham Lincohn là bao nhiêu đâu. Nếu bạn cử tạ được bao nhiêu kg, các vị thánh nhân số một thế giới, cho là tập tạ cả đời, thì cũng chỉ có thể cử tạ bằng 3, bằng 4, hay cùng lắm là bằng 5 bạn. Không thể hơn thế được. Thế thì không lý do gì mà ta có thể nói năng lực tinh thần của các vị ấy khá hơn năng lực của ta quá 5 lần, dù là các vị ấy có thiền định hay tu cách nào cả đời. Có khác chăng là các vị ấy sử dụng tất cả mọi năng lượng tích cực của mình vào việc tích cực để đẻ ra nhiều thành quả tích cực, còn chúng ta thì không tập trung năng lực như thế mà thôi.

Có một câu nói mà hồi nhỏ mình cứ nghĩ đó là câu nói thần thoại, cho đến những năm sau nầy mình mới trải nghiệm và hiểu nó sâu xa. Đó là, “Một tiếng gảy móng tay có thể rung động đến vô lượng thế giới.” Bất kỳ một cái gì rất nhỏ ta làm cũng có ảnh hưởng lây lan từ tâm thức người này đến tâm thức người kia, vô cùng vô tận, dù là ta chẳng biết rõ ràng con đường lây lan đó đi như thế nào, từ đâu đến đâu.

Ví dụ thực tế. Nếu bạn đến Đọt Chuối Non và đọc, và chẳng làm gì thêm hết, bạn đã đương nhiên tạo ra một năng lượng tích cực cho bạn và cho Đọt Chuối Non.

Nếu bạn tích cực hơn một tí, chỉ ở mức tối thiểu, và viết một comment chỉ có hai chữ “cám ơn” (tốn tổng cộng dưới 10 giây đồng hồ để viết), bạn đã cho tác giả bài viết một viên vitamin sống được ít nhất cũng phải một tuần. Đây là mình nói rất thật, không màu mè, không phóng đại. Mình đã viết liên tục 20 năm trên Internet và các tờ báo ở Việt Nam, kể cả Nhân Dân, Tuổi Trẻ hay Đài Tiếng Nói Việt Nam, cho nên đây là kinh nghiệm sống thực. Chỉ hai chữ “cám ơn” của một người đọc có thể tạo ra một năng lượng cực kỳ lớn cho người viết, dù là anh ta đã viết mấy chục năm và đã nghe cám ơn vài nghìn lần. “Cám ơn” là vitamin, là thực phẩm. Nếu ngày nào ta cũng phải ăn ba bữa cơm, ăn cả đời không chán, không no, thì người ta cũng có thể nhận tiếng cám ơn cả đời, không chán, không no. “Cám ơn” không phải là nuôi dưỡng cái tôi của người nhận, mà là báo tin, “Ờ, việc anh làm, anh không có hoài công đâu.” Đó là synergy.

Đó là chỉ nói đến hai chữ cám ơn nhỏ xíu, các bạn đã có thể thấy năng lượng cực kỳ dũng mãnh của bạn. Nếu các bạn lại tích cực hơn, lâu lâu viết một vài câu, một vài bài, về việc làm đẹp làm sạch thành phố, các bạn có tưởng tượng được năng lượng của bạn tạo ra mạnh đến mức nào không? Những vấn đề tâm lý và siêu tâm lý thường là vô hình, không sờ mó được. Nhưng những năng lượng vô hình này cực kỳ mạnh, không thể xem thường. Dòng điện 1000 volt rất vô hình, nhưng sờ vào là biết ngay.

Và thay vì viết lách, bạn lại thực sự làm gì đó trên đường phố cho sạch thành phố, thì năng lượng tích cực đó lại càng mạnh mẽ hơn rất nhiều.

Điểm chính ta muốn nói ở đây là mỗi người chúng ta đã có những năng lượng tích cực rất mạnh. Kể cả khi bạn tin rằng bạn là người tiêu cực, thì năng lượng tích cực đó vẫn còn nguyên đó. Bạn chỉ cần dùng nó, bằng cách đọc một cái gì tích cực, hay suy nghĩ về một cái gì tích cực, hay nói một hai chữ tích cực, hay nói một hai bài tích cực, hay làm một hai hành động tích cực nào khác, năng lượng tích cực đó sẽ “đụng” người khác và sẽ sinh ra synergy, dù là bạn có thể không thấy synergy đó đâu hết.

Đừng coi thường năng lượng có sẵn trong mình. Người mạnh nhất thế giới thì cũng không hơn mình được 5 lần. “Một tiếng gảy móng tay có thể làm rung động vô lượng thế giới.” Nếu hiện nay bạn chưa hiểu hết câu này, một ngày nào đó bạn sẽ hiểu, bằng trải nghiệm thực sự.

Chúc các bạn một ngày vui vẻ.

Mến,

Hoành

© Copyright 2009, TDH
www.dotchuoinon.com
Licensed for non-commercial use

Thử thách Anh ngữ hàng ngày, 28.4.2009

englishchallenge

Chào các bạn,

Hôm qua ta có 4 câu đầu trong bài thơ I still rise của Maya Angelou. Hôm nay thêm 8 câu nữa nhé. Tổng cộng đến lúc này là 12 câu:

.

.

.

I still rise

    Maya Angelou

You may write me down in history
With your bitter, twisted lies,
You may trod me in the very dirt
But still, like dust, I’ll rise.

Does my sassiness upset you?
Why are you beset with gloom?
‘Cause I walk like I’ve got oil wells
Pumping in my living room.

Just like moons and like suns,
With the certainty of tides,
Just like hopes springing high,
Still I’ll rise.

Các bạn tiếp tục dịch nhé.

Để mình giải thích một tí, góp ý cho các bạn.

Maya Angelou là nữ thi sĩ người da đen ở Mỹ. Hiểu được lịch sử người da đen ở Mỹ thì thấm bài thơ này hơn.

Ngôn ngữ thi ca cực kỳ sáng tạo. Thi sĩ dùng những chữ bình thường và sử dụng nó một cách mới lạ, làm ta liên tưởng đến những hình ảnh và ý tưởng rất sâu xa.

Trong tiếng Việt, chữ bình thường là tiếng Việt Nôm, như là ăn, uống, anh, em. Chữ khó hiểu là Việt Hán, như bình đẳng, thân tâm, vọng quốc. Trong nghệ thuật viết, dù là viết gì, thì các chữ bình thường luôn luôn có sức mạnh hơn các chữ khó hiểu.

Trong Anh văn các chữ bình thường là các chữ có một hay hai vần (syllables), như I still rise, mỗi chữ chỉ có một syllable. Đa số các từ này là từ Anglo-Saxon, tức là từ gốc Anh Mỹ, như là tiếng Việt Nôm của ta. Các từ có 3 syllables trở lên, đa số là từ gốc Latin, tức là gốc ngoại quốc đối với truyền thống Anh Mỹ, tương tự như Việt Hán của ta. Vì vậy, các bản văn hay Anh Mỹ dùng rất ít từ có 3 syllables trở lên.

Có lẽ các bạn đã nhận ra câu đầu rất hay, “You may write me down in history.” Đây là các chữ bình thường thôi, nhưng là một sáng tạo mới.

1. Write … history liên tưởng đến “viết sử.”

2. Write me down in history: Viết tên tôi vào sử sách. (Write me down in that list = Ghi tên tôi vào danh sách đó).

Tuy nhiên, khi người Mỹ nghe câu này, vì chữ “down” và vì tác giả là người da đen, họ liên tưởng ngay đến:

3. Push me down, step down on me, reduce my value down, etc…

4. Thực ra trong kế toán có từ “write down.” Khi giá trị thực của tài sản không còn cao như trong sổ sách, kế toán viên điều chỉnh sổ sách bằng cách “write down” giá trị của tài sản cho đúng giá trị hiện hành. Nhưng người Mỹ không làm kế toán chắc không biết từ này; ngay cả các kế toán viên cấp thấp cũng có thể không biết từ này. Và có lẽ Angelou cũng không dùng từ kế toán để làm thơ (nếu bà biết kỹ thuật kế toán).

5. Ngày nay, theo tự điển thì write down còn có nghĩa là viết để hạ giá trị của điều gì, cũng gần như là nghĩa kế toán. Nhưng mình không biết nghĩa này có trước khi Angelou làm bài thơ (tức là do kế toán mà ra), hay nó trở thành từ ngữ phổ thông nhờ bài thơ. Dù sao thì dân Mỹ vẫn chưa dùng cách này hằng ngày, và có lẽ là đại đa số dân Mỹ vẫn chưa biết ý write down này.

Nhưng đối với đại đa số dân Mỹ (kể cả người ít học), thì các điểm 1, 2 và 3 đã đủ để họ thấm đúng ý thơ ngay khi nghe.

Các bạn cứ tiếp tục nhé.

Mến,

Hoành

Bồ Đề đạo tràng– Bihar, Ấn Độ

Bodh Gaya, Bồ Đề đạo tràng, tại Bihar, Ấn Độ là nơi linh thiêng nhất của Phật giáo trong danh sách Di Sản Văn HóaThế Giới. Nơi đây, dưới cội bồ đề, hơn 25 thế kỷ về trước, thái tử Siddartha Gotama, đạt giác ngộ thành Phật.

Vào thế kỷ thứ 3 trước công nguyên, vua Asoka, người có công rất lớn trong việc chấn hưng và quảng bá Phật giáo, đã xây một đền thờ nơi đây.

Sau nhiều ngàn năm, nó trở thành hùng vĩ hơn, và ngày nay là trung tâm hành hương của tín đồ Phật giáo khắp thể giới, cũng như nơi tham quan cho các du khách yêu văn hóa. Cây Bồ Đề đức Phật đã ngồi tu vẫn còn đó cho đến ngày nay.

Click vào ảnh để xem video.

Thử thách Anh ngữ hàng ngày — Daily English Challenge

englishchallenge
Chào các bạn,

Mục song ngữ được mở ra trên Đọt Chuôi Non là để giúp các bạn có thể dùng để luyện thêm môt tí Anh văn. Đằng nào thì cũng dịch, thôi thì thêm một tí kỹ luật, dịch sát, không thêm thắt, kèm thêm phần tiếng Anh nguyên thủy để các bạn có thể đối chiếu và nghiên cứu dễ dàng.

Bởi vì mức độ hiểu biết Anh ngữ đã, đang và sẽ quyết định mức độ phát triển của Việt Nam trong cộng đồng thế giới, Đọt Chuối Non sẽ tiếp tục nghiên cứu các phương cách thúc đẩy việc phát triển Anh ngữ, trong phạm vi hoạt động của mình, tức là nghiên cứu và quảng bá tư duy tích cực.

Hôm nay chúng ta có thêm một tiết mục mới: Daily English Challenge (Thử thách Anh ngữ hàng ngày). Mỗi ngày chúng ta sẽ có một thử thách về Anh ngữ nho nhỏ để các bạn xúm vào giải quyết cho vui. Các câu trả lời thường không có đúng sai mà là ai thích như thế nào. Các bạn cứ xem đây như là một trò chơi động não.

Hôm nay là 4 câu đầu trong bài thơ I still rise của Maya Angelou.

I still rise

You may write me down in history
With your bitter, twisted lies,
You may trod me in the very dirt
But still, like dust, I’ll rise.

Các bạn dịch mấy câu này ra tiếng Việt nhé.

Have a good day!

Hoành

Nguồn gốc Vịt quay Bắc Kinh

beijingkaoya
Vịt Quay Bắc Kinh, ở Mỹ gọi là Peking Duck, là món khoái khẩu của Goerge Bush bố và George Bush con. Tại nhà hàng Peking Gourmet Inn ngoài rìa thủ đô Washington, mỗi lần Bush bố hay Bush con đến là khỏi phải gọi món ăn. Nhân viên nhà hàng biết món ăn khoái khẩu của 2 vị, trong đó có Vịt quay Bắc Kinh. (Tdhoanh chú thích)

Vịt quay Bắc Kinh đã có lịch sử rất lâu đời và được người dân Trung Quốc mệnh danh là món ăn số một thiên hạ. Món ăn này đặc biệt được ưa chuộng trong cung đình Đại Thanh. Còn bây giờ thì đã là một thương hiệu nổi tiếng trong các món ăn của người Trung Quốc. Vịt Bắc Kinh thuộc loại thủy cầm, thịt mềm, mùi vị thơm, chứa nhiều chất dinh dưỡng và đặc biệt là chứa Unsaturated fatty acid, một chất rất tốt với hệ tim mạch. Trong da của Vịt còn chứa một hàm lượng cao Collagen protein có tác dụng làm đẹp. Do đó,vịt quay Bắc Kinh được coi là món ăn bảo vệ cho sức khỏe của người già cũng như trẻ em.

pekingduck
Truyền thuyết nguồn gốc Vịt quay Bắc Kinh

Đến tận bây giờ người ta vẫn không xác định được nguồn gốc rõ ràng của Vịt quay Bắc Kinh. Đại thể gồm 4 loại truyền thuyết khác nhau:

1. Người Hàng Châu( Đại Nguyên) cho rằng Thời Nam Tống có rất nhiều tiệm ăn Lâm An được gây dựng lên, và dịch vụ ăn uống thời đó rất thịnh hành. Lâm An nổi tiếng bởi món vịt nướng của mình,vì vịt ở đây thường được lấy từ vùng sông nước Chiết Giang và được nướng một cách rất công phu. Khi Nguyên diệt Tống ,đã có rất nhiều người làm thuê cho Lâm An bị bắt làm tù binh, trong đó có rất nhiều người là đầu bếp, từ đó món vịt nướng đã được lưu truyền đến Bắc Kinh. Trải qua nhiều thời đại khác nhau và đến giờ được cải biến thành Vịt quay Bắc Kinh, món ăn yêu thích của rất nhiều người.

2. Người Nam Kinh (Đại Minh) cho rằng từ khi Chu Minh lập thủ phủ tại Nam Kinh, thì Nam Kinh đã nổi tiếng bởi các món vịt muối, vịt giòn, vịt sấy , vịt nướng, vịt trăm vị… Khi thủ phủ được chuyển đến Bắc Kinh thì các món vịt của Nam Kinh cũng được lưu truyền đến đó, do đó món vịt nướng có nguồn gốc từ Nam Kinh .

pekingduck1
3. Người Bắc Kinh thì cho rằng 800 năm về trước, khi Kim triều dựng thủ phủ tại Bắc Kinh, thời đó Bắc Kinh là một vùng rừng núi rậm rạp, có nhiều kênh rạch, mương ngòi bao quanh nên chim chóc hội tụ sinh sống tại đây rất nhiều, đặc biệt là loài vịt trắng. Loại vịt này đầu tiên chỉ được người dân săn bắn rồi chuyển vào cung đình để chế biến món ăn phục vụ cho vua quan, về sau thì người dân đã bắt về nuôi và thuần hóa thành vịt ngày nay .Có rất nhiều cách chế biến, quay khác nhau, nhưng đến giờ đã thống nhất thành một quy trình nhất định và hiện giờ thì Vịt quay Bắc Kinh đã trở thành một thương hiệu rất nổi tiếng .

4. Người Tây An thì cho rằng món vịt quay có từ triều đại Đường, Võ Tắc Thiên lập ra chính sách Chu để trị nước ( Công Nguyên năm 690). Trong cuộc bắn cung hạ Hạc đọ tài của Trương Dị (một quần thần rất được sùng ái của Võ Tắc Thiên) với em trai của mình là Trương Xương thì Trương Dị đã bắn hạ được rất nhiều vịt trắng và ngỗng trời. Trương Dị đã đem toàn bộ số vịt và ngỗng săn bắn được nhốt vào một cái cũi sắt to, sau đó dùng than củi thiêu bên dưới, khi lửa bốc lên thì toàn bộ số vịt đều chạy đi chạy lại cho đến khi bị thui trụi lông và thiêu chết. Trương Dị đã lấy vịt nướng được mời Võ Tắc Thiên nếm thử và cũng từ đó món vịt nướng trở thành món ăn yêu thích trong cung đình .

Kiếu Tố Uyên
DHS, Hồ Nam, Trung Quốc

Áp lực của bạn bè — Peer pressure

Peer pressure
Peer pressure

Chào các bạn,

“Áp lực của bạn bè” là chữ mình dịch từ chữ peer pressure trong Anh ngữ. Peer pressure là một từ rất phổ thông trong giáo dục, tâm lý, luật pháp, và trong nền ván hóa nói chung. Peer pressure là áp lực của bạn bè chung quanh ta, áp lực để ta có cùng một tác phong như mọi người chung quanh, để ta có tác phong như là một thành viên của nhóm, một thành viên của cộng đồng .

Ai trong chúng ta cũng đều có kinh nghiệm về các vấn đề này. Nhiều người cho rằng, peer pressure có thể tốt, nếu một nhóm có tác phong tốt. Ví dụ, peer pressure khiến bạn bè bỏ thuốc lá, bỏ rượu. Peer pressure có thể xấu, như khi bạn bè rủ rê hút sách, trà đình tửu điếm. Nhưng trong hệ thống giáo dục ngày nay, người ta xác nhận là peer pressure gây ra bao nhiêu thảm cảnh cho học sinh tuổi teen. Mối năm khoảng 7,2 triệu teen trên khắp thế giới chết vì peer pressure.

Nếu ta khảo sát peer pressure sâu sắc hơn bình thường, đến mức suy tưởng sâu xa của người tư duy tích cực, thì peer pressure ảnh hưởng thế nào?

1. Nếu bạn nằm trong một nhóm người tích cực thì có lẽ là bạn sẽ không cảm thấy có peer pressure, vì bản chất của những người tích cực là không áp lực ai để tích cực. Nói chuyện tích cực để mọi người lên tinh thần thì có, nhưng không áp lực để người khác tích cực. Đã áp lực thì người bị áp lực, nếu có làm, thì cũng làm vì bị áp lực, tức là không có tự do, mà không tự do tức là không tích cực. Vì vậy, người tích cực không bao giờ áp lực người khác. Nếu bạn bị áp lực từ ai đó để “tích cực,” thì áp lực đó chắc không phải là áp lực tích cực thật sự.

Ở đây ta không nói đến các hành động vi phạm luật lệ của nhóm. Ví dụ: bạn vào trong nhà thờ xả rác, sẽ có áp lực yêu cầu bạn ngưng xả rác ngay. Nhưng đây không còn gọi là peer pressure nữa, mà là thi hành luật lệ. Khi nói đến peer pressure, ta thường nói đến các hành động thường vẫn nằm trong vòng luật lệ.
peerpressure

2. Thông thường các peer pressure ta gặp phải là áp lực tiêu cực.

– Nếu bạn có một tư tưởng mới, không giống cách mọi người suy nghĩ, bạn có thể sẽ được ngay nhãn hiêu “lập dị” hay “không giống ai.”

– Nếu bạn có một dự án khoa học hay làm ăn có vẻ sáng tạo, rất nhiều người sẽ cho rằng bạn sẽ thất bại vì “từ xưa đến nay không ai làm như thế,” và “chưa có sách vở nào chứng minh là cách đó thành công”.

– Nếu bạn nhất quyết gạt bỏ mọi lời nói thua cuộc ngoài tai, bạn có thể bị gọi là kiêu căng, hay khù khờ.

– Nếu mọi người nói chuyện đánh nhau và chiến tranh, và bạn nói hòa bình, bạn sẽ bị chửi bới là hèn nhát, vô dụng, chủ hòa, và sẽ bị bỏ tù. Lịch sử cận đại của Việt Nam có rất nhiều người bị ở tù chỉ vì nói chuyện hòa bình trong khi mọi người ham mê đánh nhau. Và ngày nay, năm 2009, tâm lý đó vẫn còn nguyên đó. Trong những trường hợp người ta muốn gây bạo động bằng chiến tranh, peer pressure không còn là peer pressuse như bình thường nữa, mà thành mob mentality, “Ý thức cuồng nộ của đám đông.”

– Nếu mọi người chung quanh bạn có máu kỳ thị chủng tộc và bạn xem mọi chủng tộc như anh em, bạn sẽ được xem là kẻ phản bội.

– Nếu bạn ca tụng các cường quốc nào đó, Mỹ, Anh, Pháp hay Nhật Bản, bạn có thể có ngay nhãn hiệu “vọng ngoại.”

Nghiên cứu đời sống các bậc thánh nhân, và cách giảng dạy của các vị, ta thấy không hề có “peer pressure tích cực.” Phât, Chúa, Lão tử, Khổng tử, không bao giờ pressure ai làm gì cả. Các vị cứ giảng, và kêt thúc, “Ai có tai thì nghe.” Thế thôi.
peerpressure
Tuy nhiên, nhiều người ngày nay vẫn nói có peer pressure “tốt”, ví dụ như peer pressure đi nhà thờ. Nhưng, nếu suy nghĩ sâu sa, ta thấy dù cứ tạm gọi áp lực đi nhà thờ là tốt vì nó hay hơn là đi uống rượu, thì nó vẫn tiêu cực. Có lẽ ít tiêu cực hơn đi uống rượu, nhưng bản chất vẫn là tiêu cực. Thôi thì cứ tạm đồng ý rằng dù là tiêu cực, thì peer pressure cho các chuyện tốt vẫn hay.

Hay thì hay, nhưng các bạn đừng quên rằng từ Phát Xit Đức cho đến Staline và bao nhiêu “lãnh đạo” lớn nhỏ khác cùng với những “phong trào cách mạng” vĩ đại, thế kỹ 20 đã chứng kiến hằng trăm triệu con người bị thảm sát chỉ vì áp lực của mob mentality để đi theo những cuộc cách mạng “đúng.”

Người tích cực thật sự kêu gọi và giải bày, nhưng chẳng áp lực ai cả, vì áp lực là không còn tự do, mà mất tự do là không còn tích cực.

Và người tích cực cũng cần phải biết rằng, nếu bạn suy nghĩ khác đám đông, bạn sẽ cảm nhận được peer pressure ngay lập tức. Nhưng không sao “Sáng tạo đòi can đảm. Ngay khi bạn có một tư tưởng mới, bạn trở thành nhóm thiểu số chỉ có một người.”

Nếu bạn chưa hề bị peer pressure, bạn nên hỏi tại sao?

Mỗi năm có 7,2 triệu teen trên khắp thế giới chết vì peer pressure. Mời các bạn xem video sau đây.

Chúc các bạn một ngày vui.

Mến,

Hoanh

© Copyright 2009, TDH
www.dotchuoinon.com
Licensed for non-commercial use

Eric Lewis — Bùng nổ trên phím piano

Nhạc sĩ Piano Eric Lewis đang đẩy bước chuyển hóa kế tiếp của nhạc Jazz — trộn những nốt nhạc blues cổ điển, với những đường nhạc tự do (improvisations) tế nhị, và những âm điệu của nhạc “Rock thay đổi” (alternative rock hay alt rock), trình tấu như một tín đồ hoàn toàn ngây ngất trong thánh linh.

Trong video này, Eric Lewis trình diễn bản “Going Under” của Evanescence, với ngọn lửa bùng nổ trên phím dương cầm !!
.

Rượu trong hôn lễ của người Hoa

chinesewedding
Chào các bạn,

Chị Kiều Tố Uyên, tức là Yuan, có nói chuyện với mình mấy hôm nay trên dotchuoinon. Bài này Tố Uyên gởi đến sau khi mình mời Tố Uyên viết trong cuộc đối thoại.

Tố Uyên, từ Gia Lâm, Hà Nội, là du học sinh ở Trung Quốc. Tố Uyên hiện đang theo học thạc sĩ về chuẩn đoán hình ảnh y học. Hiện giờ Tố Uyên là nghiên cứu sinh năm 1 của trường XiangYa school of Medicine, Central South University, Hồ Nam.

Cám ơn Tố Uyên rất nhiều. Cứ tiếp tục vậy nhé. Chúng ta cũng cần biết thêm rất nhiều về văn hoá của các quốc gia láng giềng. Nếu các bạn có người thân hay bạn bè ở các nước có thể chia sẻ hiểu biết văn hóa với tất cả các anh chị em chúng ta, mong các bạn chuyển lời mời của mình đến các bạn ấy. Mọi người cứ liên hệ trực tiếp với mình về tdhoanh@gmail.com. Vấn đề này lớn hơn và quan trọng hơn bản thân Đọt Chuối Non. Đây là gia tăng hiểu biết của chúng ta về các dân tộc anh em láng giềng.

Cám ơn Tố Uyên. Chúc Tố Uyên và các bạn một ngày vui.

Mến,

Hoành.

chinesewedding7
Rượu trong hôn lễ của người Hoa

女儿酒 (Nữ Nhi Tửu) của người phía Nam Trung Quốc: Người Phương Nam khi sinh con gái mới được vài tuổi đã bắt đầu dạy con tự ủ rượu. Rượu ủ được đem chôn sâu dưới đất đợi đến khi con gái đến tuổi gả chồng sẽ đươc đào lên để mời khách uống. Loại rượu này đã được truyền bá rộng rãi và hiện giờ trở thành một trong những loại rượu nổi tiếng của Trung Quốc với tên “花雕酒”(Rượu Chạm Hoa). Chất rượu không khác gì so với các loại rượu thông thường khác, chỉ đặc biệt ở cái hũ đựng rượu. Loại hũ này khi vẫn còn chôn sâu trong lòng đất đã được chạm khắc các hình cây cỏ, chim chóc, núi non…và khi được đào lên sẽ được trang trí thêm bởi nhiều màu sơn khác nhau .

chineseweddingwine
交杯酒 (Tục tráo cốc rượu): Đây là một nghi lễ truyền thống trong lễ cưới của người dân Trung Quốc, có từ đời Đường và đến đời Tống thì thịnh hành. Dùng chỉ mầu thắt thành nút đồng tâm nối hai cốc rượu lại với nhau. Trong đêm động phòng chú rể sẽ ngồi phía bên trái cô dâu, người chủ trì (thường chọn một phụ nữ trung tuổi có phúc khí tốt), và một đôi nam nữ trẻ (đại diện cho người đưa dâu và người đón dâu) sẽ đứng đối diện với Tân Lang và Tân Nữ. Đôi nam nữ này dưới sự chỉ đạo của người chủ trì sẽ múc bánh trôi nước cho tân lang và tân nữ, sau đó rót đầy hai cốc rượu (rượu được chọn thường là rượu Chạm Hoa ) để mời tân lang và tân nữ. Mỗi người sẽ chỉ nhấp một chút, rượu còn thừa sẽ được đổ lẫn vào nhau rồi phân thành hai cốc nhằm ngụ ý “Trong anh có em, trong em có anh.” Khi uống rượu thì tân lang va tân nữ sẽ ngoặc hai cánh tay lại với nhau để biểu thị sự gắn bó lâu dài.

chineseweddingteaforparents

谢亲席 (Lễ tạ ơn Cha Mẹ) của người dân tộc Mãn: Gia đình nhà trai trước lễ cưới một ngày sẽ phải chuẩn bị một trác rượu đặt trong một hộp lễ. Sau đó nhà trai cho người đại diện khiêng đến nhà gái để tạ ơn công nuôi dưỡng của gia đình ngà gái. Ngoài ra cũng phải chuẩn bị một trác rượu cho “Lễ tạ ơn bà mối” (谢媒席) để tỏ lòng biết ơn.

接风酒 (Tiếp Phong Tửu–Rượu đãi khách, hay còn có nghĩa là rượu nhập môn ) và 出门酒 (Rượu xuất môn) của người Đạt Oát Nhĩ : Đại diện bên nhà gái đến nhà trai sẽ được Cha mẹ chú rể tận tay rót đầy hai cốc rượu, gọi là “rượu đãi khách ” hay “rượu nhập môn”. Người được mời phải uống hết rượu, ngụ ý đã là người chung một nhà. Sau hôn lễ, nếu gia đình nhà gái ở xa thì thường lưu lại nhà thông gia một đêm đến sáng hôm sau thì về. Khi tiễn bên dâu gia (nhà gái), ông bà thông gia thường đứng phía trong sát cánh cửa, kính cẩn mời khách uống “rượu xuất môn”.

chinesewedding8
回门酒 (Rượu hồi môn): Ngày thứ hai sau lễ cưới, tân lang và tân nữ sẽ phải 回门 (hồi môn ), tức về nhà gái để thăm hỏi cha me, và bên nhà gái sẽ phải chuẩn bị sẵn “Rượu hồi môn” để đón hai người. Rượu hồi môn chỉ gồm bữa ăn trưa do đó tân lang tân nữ không đươc phép ngủ lại .

会亲酒 (Rượu gặp mặt): Loại rượu này được dùng trong lễ đính hôn,sau khi uống 会亲酒 , có nghĩa là việc hôn nhân đã được định đặt và có hiệu lực, do đó cả bên nam hoặc bên nữ đều không được phép tự ý hủy hôn ,từ hôn.

Kiều Tố Uyên

9 qui luật thành công

mountainclimber
Chào các bạn,

Leo núi là một môn thể thao nguy hiểm, đòi hỏi thể lực, trí lực, và khả năng chiến đấu cao để khắc phục những bất trắc xảy ra thường xuyên trong khi leo. Matthew Childs đã leo núi 25 năm và đã dạy rất nhiều người leo núi. Anh đã lập ra 9 quy luật để dạy học trò. Trong môn thể thao này, những quy luật này có tính cách sống chết với người leo núi. Mỗi lỗi lầm đều có thể gây thương tích nặng hay tử thương cho chính mình và đồng đội. Điểm thú vị ở đây là những quy luật leo núi này cũng là những quy luật thành công trên đường đời, trong đời sống nghề nghiệp và đời sống cá nhân của mỗi chúng ta. Continue reading 9 qui luật thành công