Shakuhachi có nghĩa là 1.8 foot = 30.3 cm. Đây là một nhạc cụ truyền thống tiêu biểu làm bằng tre ở Nhật, gọi là sáo tre Shakuhachi. Du nhập vào Nhật từ Trung quốc khoảng cuối thế kỷ thứ 7, sáo tre Shakuhachi phát triển ở Nhật như một nhạc cụ độc đáo, gợi lên một âm hưởng sâu lắng trong tâm hồn. 

Sáo này làm từ giống tre Madake, có 4 lỗ ở phía trước và 1 lỗ ở phía sau. Vì vậy đôi khi người phương Tây cũng gọi nó là “sáo tre 5 lỗ”. Năm lỗ này đủ để tạo ra các nốt trong mọi âm vực. Trên thực tế, số lượng lỗ thổi nhỏ đã khiến âm thanh của sáo Shakuhachi trở nên réo rắt, đôi lúc khá chói tai. Tuy rất đơn giản, nhưng sáo tre Shakuhachi đòi hỏi người chơi không chỉ tập trung cao độ ở chiếc môi, mà phải rất thành thạo trong việc kiểm soát hơi thổi (phải thổi trong 117 nhịp thở). Sáo Shakuhachi được coi như là một công cụ tinh thần độc quyền của môn phái Zen sáo tre. Ðây là nhạc cụ truyền thống của Nhật Bản được các thiền sư Komusou (“nhà sư hư vô” ) ngày xưa hay thổi các bản nhạc thiền khi đi hành thiền. 

Theo truyền thuyết, Kyochiku – một thầy tế lễ – người sáng lập môn phái thiền Myoan đã mê đi trong khi thực hành thổi sáo trong ngôi đền ở Ise. Ông mơ thấy mình đơn độc trên một chiếc thuyền giữa biển đầy mù sương và nghe một âm thanh lạ từ trên trời. Khi sương tan dần, ông lại nghe một âm thanh kỳ diệu khác. Tỉnh dậy, ông lập tức thể hiện những âm thanh bí ẩn đó vào các dụng cụ bằng tre, và tạo ra ba khúc nhạc: “Koku” (Empty sky), “Kyorei” (Empty bell), và “Mukaiji” (misty sea). Ðó là “Ba tấu khúc xưa” rất đặc trưng và mẫu mực cho nhạc thiền “Koku” – một điệu nhạc thanh thản và trầm lặng, được chơi với sáo Shakuhachi. Dòng nhạc này coi như thể hiện được quan niệm Hư Vô của Phật giáo.

Phong cách chơi sáo chủ yếu theo truyền thống của đền Myoan ở Kyoto. Âm thanh chính của nó là “tiếng thì thào của gió qua động tre” dùng để thư giãn và thiền. Sáo tre Shakuhachi là một nhạc cụ được sáng tạo một cách bất ngờ, đơn giản, nhưng trong tay các bậc thầy có thể trình tấu một loạt các âm thanh từ đơn giản đến phức tạp và truyền cảm như tiếng nói của con người, dựa trên trực quan và tinh thần của người biểu diễn. Diễn đạt âm thanh là để đạt cao trình độ phát triển của tinh thần.

Dưới đây là video clip một nhà sư Komusou đang thổi sáo Shakuhachi ở Nagoya (một thành phố lớn thứ 4 ở Nhật, thuộc vùng Trung bộ, trung tâm đảo Honshu).

Socotra là một phần của quần đảo gồm 4 đảo, nằm trên Ấn Độ Dương cách Somalia 250km và Yemen 340km, thuộc nước Cộng Hòa Yemen. Quần đảo này tách ra khỏi châu Phi cách đây hàng triệu năm, và nằm khuất trong vịnh Aden, là khu bảo tồn sinh vật độc nhất trên thế giới. 

Nơi này có ảnh hưởng hết sức quan trọng đối với hệ động – thực vật, vì sự đa dạng sinh học cao với hệ động thực vật phong phú, đặc biệt rất nhiều loài trong đó là loài đặc hữu – nghĩa là không có ở ở bất cứ nơi nào khác trên thế giới. Thực vật ở đây đã được bảo tồn và duy trì một cách tự nhiên qua hàng triệu năm, có những loài đã tồn tại từ cách đây… 20 triệu năm. 

Một trong những nét ấn tượng nhất của đảo Socotra là cây huyết rồng, có hình dáng kỳ dị, mọc trên những ngọn núi cao và có thể sống tới 500 năm. Nhựa của nó màu đỏ, được dùng để trang trí, làm thuốc nhuộm hoặc dùng trong y học. Đây là loài thực vật mang lại sự huyền bí và nổi tiếng cho quần đảo này. 

Tuy khí hậu khắc nghiệt, nóng và khô, nhưng thật ngạc nhiên là cây cối ở đây phát triển rất nhanh. Bãi cát rộng, trải dài tới các dãy núi đá vôi với các hang động (dài khoảng 7km) và các ngọn núi cao tới 1525m.

Cư dân trên đảo đa số là người Ả Rập, Somali và Nam Á, theo đạo Hồi và nói tiếng Soqotri – tiếng địa phương của Ả Rập. Chỉ có khoảng 50,000 người sống trên đảo này. Họ sống bằng nghề đánh bắt thủy hải sản, nuôi trồng gia súc, trồng chà là, và gần đây là du lịch.

Chính vì sự huyền bí, cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp và đa dạng về sinh học, vào tháng 7/2008, UNESCO đã chính thức công nhận đảo Socotra là di sản thiên nhiên thế giới.

Loan Subaru
.

Dano – Lễ hội Đoan Ngọ còn được coi là “Ngày của thần linh” là ngày 5 tháng 5 âm lịch hàng năm. Con số 5 là biểu tượng cho sức sống và thông thái, đồng thời ngày 5/5 với con số 5 được lặp lại 2 lần được coi là một điềm may. Tại những cộng đồng nông nghiệp, Dano là một ngày lễ hội, một ngày để nghỉ ngơi sau một mùa thu hoạch lúa mạch và gạo. Đây cũng là một lễ hội cầu một vụ mùa bội thu.

 Trong khi Dano, một lễ hội theo mùa vốn bắt nguồn từ Trung Quốc và sau đó được lan truyền tới các quốc gia trong khu vực Đông Bắc Á vào thời trung cổ, những thế hệ kế tiếp đã đã biến Danoje – lễ hội Đoan ngọ khu vực Gangneung thành một lễ hội tổng hợp hết sức độc đáo của bán đảo Triều Tiên. Nói một cách khác, Danoje tại Gangneung, tỉnh Gangwon, là một lễ hội địa phương nhằm khơi dậy tinh thần cộng đồng của người dân sinh sống tại khu vực phía Đông của rặng Daegwallyeong tại Yeong-dong. Trong suốt lễ hội này, người dân bày tỏ sự kính trọng đến 3 vị thần giám hộ: Tướng Kim Yusin thời Silla – người có công đóng góp vào lần đầu tiên thống nhất bán đảo; Tăng lữ Beomil – tăng lữ xuất thân tại Gangneung, nhà lãnh đạo về mặt tinh thần của những vị tổ tiên sáng lập ra triều đại Goryeo; một nữ nhân trong lịch sử hiện thân cho sự đau khổ do thiên tai và những gian khổ trong cuộc đời.

 Danoje khu vực Gangneung được đánh giá cao với lịch sử dài gần 1000 năm, phản ánh lịch sử và cuộc sống của tầng lớp thường dân. Đặc biệt, nền tảng về tinh thần của lễ hội này là sự pha trộn các tôn giáo truyền thống của dân tộc Hàn như Nho giáo, Đạo Shaman, Đạo Phật và Đạo Lão, đồng thời diễn ra với rất nhiều các lễ hội và chương trình biểu diễn đa dạng. Âm nhạc, các điệu múa, các tác phẩm văn học, kịch và các tác phẩm thủ công được đưa vào lễ hội này đều mang giá trị nghệ thuật cao.

Ngoài ra, Danoje khu vực Gangneung cũng được coi là cơ hội để gìn giữ văn hóa truyền thống. Trong suốt thời gian diễn ra lễ hội, người dân có dịp tiếp xúc với những nghi lễ mang tính chất tôn giáo như Dano Gut (một nghi lễ đạo shaman), kịch mặt nạ, Nongak và Nongyo (nông nhạc) và rất nhiều di sản văn hóa hữu hình có giá trị nghệ thuật cao.

Là một nguyên mẫu lễ hội văn hóa của dân tộc Hàn, Danoje đóng vai trò không chỉ là một kênh truyền tải văn hóa truyền thống mà còn cả những kinh nghiệm mang tính giáo dục. Lễ hội kéo dài trong 30 ngày thu hút hơn 1 triệu du khách trong và ngoài nước, trong đó có 230 nghìn người dân khu vực Gangneung.

Nét độc đáo về mặt văn hóa, cộng với giá trị lớn về mặt nghệ thuật của lễ hội Danoje khu vực Gangneung – Di sản văn hóa quan trọng số 13, đã được UNESCO công nhận. Đồng thời lễ hội này đã được công nhận là Kiệt tác di sản truyền miệng & di sản hữu hình của nhân loại vào ngày 25/11/2005.

Đám cưới người Campuchia thường được tiến hành trong 3 ngày:

Ngày vào lều: Là ngày đầu tiên của đám cưới. Đầu tiên nhà gái phải dựng ở nhà mình một lều tân lang, bên cạnh đó là lều tiếp khách và lều bếp núc. Chú rể khi đến nhà cô dâu thì vào luôn lều tân lang.

Ngày thứ hai: Từ sáng sớm, bố mẹ và bạn bè hai gia đình đến nhà cô dâu tổ chức lễ cúng tổ tiên, cầu nguyện, phù hộ cho đôi vợ chồng trẻ. Buổi chiều tổ chức lễ cắt tóc. Sau 3 tiếng trống phù dâu và phù rể sẽ cắt tóc cho cô dâu, chú rể trong tiếng hát “Bài ca cắt tóc”, một người của đội nhạc đại diện cho cô dâu chú rể múa hát. Tổ chức nghi lễ này là để xoá tan những điều không may mắn của hai người. Cuối cùng là lễ tụng kinh. Cô dâu, chú rể quỳ trước mặt 4 nhà sư, hai tay chắp trước ngực, 4 nhà sư tụng kinh trong khoảng nửa tiếng.

Tiếp theo là tiệc cưới, ăn xong thì hát múa. Nam nữ thanh niên quây quần xung quanh cô dâu, chú rể hát múa đến tận đêm khuya, hát múa xong thì tổ chức lễ buộc dây. Cô dâu chú rể ngồi xếp vòng tròn, hai tay chắp lại trước ngực, bố mẹ hai người sẽ lần lượt buộc dây vào cổ tay hai người. Điều này tượng trưng cho mối quan hệ với hai gia đình gắn bó chặt chẽ.

Ngày thứ ba: Là ngày bái đường. Nghi lễ do một người già cả chủ trì, phần lớn được tổ chức ở chùa chiền. Khi tổ chức lễ, đội nhạc sẽ tấu lên ca khúc bái đường. Sau đó đến tiết mục song ca của cô dâu chú rể và mọi người hát tập thể. Cuối cùng người chủ trì nghi thức sẽ phân phát trầu cau cho người nhà. Mọi người rắc hoa tươi lên cô dâu, chú rể để chúc phúc.

Sau khi kết thúc nghi lễ bái đường, người hát lúc nãy sẽ hát bài ca quấn chiếu cỏ và cuốn cái chiếu cỏ lúc nãy hai người ngồi và đem bán đấu giá. Khi ấy, cô dâu, chú rể phải bỏ tiền ra mua lại và đem vào trong phòng tân hôn, chiếc chiếu này sẽ được trải trên giường của họ. Sau đó, chủ hôn sẽ giao chú rể cho cô dâu trước mặt mọi người, đám cưới cũng kết thúc tại đó.

Dưới đây là một đoạn video clip về lễ cắt tóc trong tiếng hát “Bài ca cắt tóc”. Mời các bạn thưởng thức.

Loan Subaru
.

Vào những ngày đầu tháng năm, trên những vùng quê Nhật Bản bạn sẽ bắt gặp hình ảnh những chú cá chép màu sắc sặc sỡ đang bơi lội trên bầu trời xanh. Và nếu có dịp đi đến thăm những gia đình có bé trai, bạn sẽ được ngắm nhìn những bộ áo giáp, mũ của các samurai, hay những hình nộm samurai được trang trí trong phòng khách. Tất cả những điều này là một trong những nghi thức cầu chúc cho sự trưởng thành của những bé trai ở những gia đình người Nhật Bản. 

Ở Nhật Bản, có tất cả 5 ngày quan trọng nhằm đánh dấu sự thay đổi của thời điểm chuyển mùa trong năm. Ngày 5 tháng 5 là một trong những ngày quan trọng đó (Tết đoan ngọ), là ngày báo hiệu cho một mùa xuân, mùa cây xanh đâm chồi nảy lộc, mùa sinh trưởng của tất cả mọi loài, đồng thời cũng là giai đoạn dễ phát sinh dịch bệnh, dễ đau ốm do chuyển tiết, chuyển mùa. Bắt nguồn từ những phong tục, nghi lễ được tiến hành trong dịp lễ tết Đoan ngọ của Trung Quốc, gia đình Nhật hoàng và giới quý tộc triều đình cũng tổ chức việc phân phát lá thuốc phòng bệnh, hay tổ chức những buổi lễ phi ngựa bắn cung nhằm phòng trừ tà ma ác quỷ.

Đến thời Kamakura (1185 -1333: bắt đầu thời kì Samurai), các tập tục này được các gia đình Samurai thay đổi bằng việc treo những lá cờ (Nobori), mũ giáp (Kabuto), hay những vũ khí chiến đấu trước cổng và hàng rào nhà mình. Còn với người dân thường thì thay thế bằng những mũ giáp và hình nộm Samurai to lớn, dũng mãnh được làm từ giấy.

Cho đến thời Edo, việc chính phủ Nhật quy định đây là ngày lễ quan trọng trong năm càng làm cho phong tục này lang rộng trong dân gian. Có một điều khác biệt ở đây là ở các gia đình dân thường vì không có cờ để treo như các gia đình Samurai, thay vào đó là những Koinobori (cờ cá chép) rất được yêu thích.

Cờ cá chép bắt nguồn từ chuyện kể về một loại cá chép sống ở sông Hoàng Hà (Trung Quốc) vượt dốc bơi lên thượng nguồn. Do vậy người xưa cho rằng đây là loài cá xuất thế, làm biểu tượng cầu mong cho những đứa trẻ trong nhà sau này lớn lên có thể tự thân lập nghiệp, thành công trên đường đời. Nếu bạn chú ý hơn nữa sẽ thấy cờ cá chép có ba màu sắc: đen, đỏ, xanh biểu hiện cho người cha, người mẹ và trẻ con.

Theo thuyết ngũ sắc:

* Màu đen biểu hiện cho nước vào mùa đông. Mùa đông là mùa vạn vật đều tĩnh lặng, ít hoạt động. Người cha theo quan điểm của người xưa là người phải trầm tính. Còn nước là nơi bắt nguồn của mọi sự sống.

* Màu đỏ là màu của lửa vào mùa hạ. Lửa làm cho vạn vật sinh trưởng dồi dào, cũng là biểu hiện cho trí tuệ. Mùa hạ là mùa sinh sôi nảy nở của muôn loài. Nên có thể nói là biểu trưng cho hình ảnh người mẹ.

* Màu xanh là màu biểu hiện cho cây vào mùa xuân,mùa cây cối đâm chồi nảy lộc, vươn thẳng, biểu hiện cho lớn lên của đứa trẻ.

 Như vậy, ba chú cá chép biểu hiện cho sự an định và cung cấp nguồn sống, trí tuệ và nuôi dưỡng, sự trưởng thành và phồn vinh, là những yếu tố không thể thiếu được trong một gia đình đầm ấm, làm cơ sở cho sự trưởng thành hài hòa của những đứa trẻ.

Gần đây, do các gia đình sống trong thành phố, vì không có sân vườn để có thể treo cờ cá chép, nên cờ cá chép cũng được thu nhỏ lại để có thể treo ở ban công, cửa sổ trong nhà . Đồng thời, bên cạnh cờ cá chép còn có chong chóng, các sợi dây đủ màu sắc cũng được treo cùng, bay phất phơi trong gió.

Dưới đây là 1 đoan video clip với bài hát “Koinobori”. Mời các bạn thưởng thức.

Năm 1999 lần đầu tiên đến Nhật, mình tình cờ nghe bài hát “Dango 3 kyodai” (3 anh em nhà Dango). Lúc đó, đi đến đâu cũng nghe vang bài hát này. Khoảng thời gian này, bài hát “Dango 3 kyodai” đã trở thành cơn sốt ở Nhật, nhận được rất nhiều giải thưởng của hiệp hội âm nhạc Nhật Bản và được xem là “Song of the year” vào năm 1999! 😀

Hôm nay, xin được giới thiệu một chút với các bạn về ý nghĩa của “Dango” cũng như bài hát “Danyo 3 kyodai” này!

1) Ý nghĩa của Dango:

Dango nói chung là một loại bánh được làm bằng bột gạo luộc sau khi vo viên (có nơi còn cho thêm đậu phụ tươi, riêng ở Hokkaido người ta dùng bột khoai tây thay vì bột gạo) và thường được xiên vào que tre, uống với trà xanh. Dango cơ bản chỉ là viên bột luộc nhưng để tạo hương vị riêng, người Nhật đã sáng tạo ra các cách kèm dango với mùi vị như: bọc nhân bên trong, hay bọc bột bên trong, rưới nước sốt lên.

Dango được chia ra làm 2 loại chính: gốc xì dầu và không xì dầu. Những loại dango có gốc xì dầu được phân theo 2 loại: vị mặn ngọt và vị mặn. Dưới đây là vài loại Dango.

* Vị mặn ngọt có gốc xì dầu: được ưa thích và biết đến rộng rãi nhất là Mitarashi dango. Mitarashi dango là loại dùng nước sốt rưới lên. Mitarashi dango thường được bán trong những quầy hàng nhỏ ở các lễ hội, chợ đêm… Có nguồn gốc từ cố đô Kyoto, giờ đây Matarashi Dango đã trở thành một món ăn nhanh rất phổ biến ở Nhật.

* Vị mặn có gốc xì dầu: ít phổ biến hơn gồm có: Shoyu Dango (Dango ăn với xì dầu không), Nori Dango (Dango rong biển) và Wasabi Dango (Dango mù tạt).

* Anko Dango: Đây là loại Dango phổ biến nhất với mứt đậu đỏ và rất ngọt. Có 2 loại mứt đậu đỏ: mứt thô (hạt đậu không nghiền) và mứt tinh (hạt đậu được nghiền kỹ).

* Hanami Dango hay Sanshoku Dango: Đúng như tên gọi, loại dango này có 3 màu: hồng, trắng và xanh. Nó được gọi là Hanami Dango vì theo truyền thống người Nhật ăn loại Dango này vào mùa xuân khi ngắm hoa anh đào.

* Tsukimi Dango: Dango xếp thành hình kim tự tháp đặt trên khay ăn vào trung thu khi ngắm trăng, đôi khi được làm hình chú thỏ đáng yêu. 

2) Bài hát “Dango 3 kyodai”:

Dưới đây là video clip về bài hát “Dango 3 kyodai”. Mời các bạn thưởng thức.

Và để có thể hiểu được nội dung bài hát, mình xin được dịch sơ lược bài hát như dưới đây! 😀

“Dango được xiên vào que tre, 3 anh em Dango xếp thành 1 hàng,
3 anh em Dango được rưới xì dầu.
Trên cùng là anh cả, dưới cùng là em út,
Bị kẹp ở giữa là anh hai
Anh cả thì luôn nghĩ về em trai, em út thì nghĩ về anh trai, còn anh giữa cho mình là số một.
Nếu được sinh ra lần nữa thì chúng ước mong cả 3 sẽ được xiên cùng 1 que.
Nếu được thì lần này muốn thành Dango được trét đầy mứt đậu đỏ.
Vào một ngày, anh em cãi nhau chỉ vì việc ai chín vàng hơn ai, và thế là 3 anh em Dango rời nhau. Nhưng chúng nhanh chóng làm hòa lại với nhau.
Hôm nay 3 anh em Dango vào kệ tủ và ngủ trưa. Do ngủ quên, nên sáng dậy cả 3 đều bị khô cứng.
Mùa xuân đến thì ngắm hoa anh đào, mùa thu đến thì ngắm trăng. Cả năm đều là Dango, 3 anh em nhà Dango”

Loan Subaru
.

Khantoke là một trong những di sản văn hóa của miền Bắc Thái Lan. Cho đến ngày nay, Khantoke vẫn được dùng để gọi tên của những bữa ăn trưa hay tối do chủ nhà tự tay làm để mời khách vào những dịp lễ tết hay kỷ niệm như lễ cưới, khánh thành nhà mới, mừng sinh nhật, tiệc mừng thăng chức, mừng thọ. 

Bệ đặt khay trong bữa ăn Khantoke thường là những chiếc bàn tròn, thấp, chân gắn vào đáy tròn của khay. Khay ăn Khantoke (đôi khi được gọi tắt là toke) ban đầu được làm từ những khúc gỗ tếch rỗng, tiện và khắc bằng máy. Đôi khi người ta cũng dùng cả tre và mây để thay cho gỗ tếch, do đó những chiếc khay ăn Khantoke được làm từ tre, mây và phủ một lớp sơn mài giờ đây đã trở nên rất phổ biến ở Thái. Điểm thú vị ở những bữa ăn truyền thống Khantoke là sự kết hợp của những vũ điệu cổ điển cùng âm nhạc và những món ăn tuyệt hảo. Các vũ điệu Thái như một sự phơi bày những cảm xúc trong muôn vàn ý thơ. Xuất phát từ vũ điệu hoàng cung của vua Siam, những vũ điệu này đã lan rộng đến tận những nước phương đông như kinh đô Angkor của Khmer và được các vũ công biểu diễn thành công, làm toát lên được vẻ cao quý, trang trọng. 

Bạn phải dùng tay vê một ít xôi đặt trong những giỏ tre đan thành những viên nhỏ, tròn. Sau đó, nhúng những nắm xôi này vào đĩa đựng các món ăn chính. Khi ăn, bạn không nên đưa cả tay vào miệng, như vậy sẽ rất bất lịch sự và làm mất đi sự tao nhã của bữa ăn. Sau khi ăn hết, rửa sạch tay và vê những nắm xôi tiếp theo. Tất cả mọi người thuộc mọi tầng lớp địa vị trong xã hội cùng nhau ăn theo cách ăn truyền thống này trong các bữa ăn kỉ niệm lễ hội văn hóa hay các bữa tiệc gia đình. Chính điều đó đã khiến cho cách ăn này trở nên dễ dàng hơn và thêm phần thanh lịch hơn. 

Khi các thực khách đã dùng được nửa bữa ăn của mình, ban nhạc cổ điển sẽ hòa tấu cho đoàn vũ công biểu diễn trong những trang phục đẹp mắt, hoặc đôi khi là những diễn viên múa. Đó là những vũ điệu rất riêng của miền Bắc Thái Lan, hoàn toàn khác biệt so với những vũ điệu vẫn được trình diễn ở Angkor hay Ayutthaya, và được bắt nguồn từ lịch sử, nền văn hóa, từ lối sống của người dân khu vực này. Chương trình biểu diễn trở nên đặc sắc hơn khi các vũ công hướng dẫn các thực khách nhảy và mời họ cùng tham gia, tạo một không khí đầm ấm, thân mật vui vẻ cho đoạn kết của chương trình.

Loan Subaru