All posts by Nguyễn Anh Tuấn

I am a movie director

Dũng cảm lên con !

 

Nửa đêm, tiếng sét giật cửa kính
Con choàng sợ hãi
Bố vỗ về con bằng lời ru do bố tự tạo ra:
Dũng cảm lên con, dũng cảm lên con…

Phải, hãy dũng cảm lên con, dù con đang làm một “kẻ ăn xin”1 rất lâu nữa trước khi là người biết cho và có khả năng cho người khác… Bởi lòng dũng cảm là cội nguồn của Nhân hậu, Lương thiện – những danh từ đã bị lạm dụng, bị lợi dụng, thậm chí bị đánh cắp nội dung từ những người đáng yêu- trong đó có kẻ “ăn xin” thần thánh như con.

Con cần có đủ lòng dũng cảm để sẽ không bị chết chìm trong những dòng thác ngôn từ hình ảnh của cái thời mà tất cả biến thành quảng cáo và mọi giá trị đều bị quy thành vàng thành tiền dù là tiền vàng dương gian hay tiền vàng âm phủ.

Continue reading Dũng cảm lên con !

Cảm nghĩ ở một vùng cao Sơn La

Sau nhiều năm, mùa xuân này tôi mới có dịp trở lại với vùng cao Sơn La – Tây Bắc. Nơi đây vừa trải qua những ngày đông nghiệt ngã…

Lá cây chuối, cây mía cháy táp tiêu điều bởi sương muối.

Những bàn chân trần người lớn trẻ con nứt nẻ, trên đường núi, trong lớp học.

Những mảnh áo chàm vá víu phong phanh; những tấm da bò che tạm cơn gió buốt thấu xương.

Người phụ nữ bụng chửa gùi lu-cợ nặng trĩu, quai hằn trên trán, mặt ngửa lên trời, ngón chân bấm đá sắc.

Những cụ già, em nhỏ đèo đôi bương nước lê từ chân dốc lên núi, trong từng đợt gió căm căm.
Những bước chân gấp gáp nặng nhọc cõng lá tranh xuyên qua sương mù, trong khi hai bàn tay se sợi đay không lúc nào ngừng nghỉ.

Continue reading Cảm nghĩ ở một vùng cao Sơn La

Vườn Vải Xưa Còn Nhòa Lệ Máu…

 

Tượng Nguyễn Trãi và Nguyễn Thị Lộ trong đền thờ mới ở Lệ Chi Viên
Tôi lại về thăm khu di tích Vườn Vải (Lệ Chi Viên) – địa danh đã đi vào lịch sử ở một vùng quê Kinh Bắc xưa, nơi từng xảy ra một vụ án thảm khốc cách đây vừa tròn 570 năm mà cố Viện trưởng Viện sử học Việt Nam Trần Huy Liệu đã khái quát: “…và cái ngày đau xót không những cho Nguyễn Trãi mà còn đau xót cho cả dân tộc nữa là ngày 16 tháng 8 năm Nhâm Tuất (1442) Nguyễn Trãi và cả ba họ đã bị giết bởi lưỡi dao oan nghiệt của cái triều đình hèn hạ và ngu muội do chính ông đã chiến đấu luôn mười năm gian khổ để góp phần xây dựng nên.”

Continue reading Vườn Vải Xưa Còn Nhòa Lệ Máu…

Ngẫm lại vụ án người hóa hổ trên hồ mù sương

 

Tượng Thái Sư Lê Văn Thịnh, trong đền thờ ông ở thôn Bảo Tháp, xã Đông Cứu, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh
Chiều mùa đông cuối năm, tôi có dịp lang thang trên mặt nước hồ Tây- nơi lưu giữ nhiều di tích lịch sử vô giá, là một kho tàng huyền tích và giai thoại văn học quý báu… Hồ Tây lúc này dày đặc sương. Sương phủ khắp bến bờ. Sương phủ lên cây cối hoa cỏ. Sương phủ lên chùa chiền, phủ kín những văn bia, những nét chữ trên đình đền miếu mạo. Sương như phủ kín cả cuộc đời này, với bao dáng người mờ mờ nhân ảnh…

Cũng chính trên mặt nước mù sương khiến cho hồ mang tên Dâm Đàm từ xa xưa này, hơn chín thế kỷ trước đã xảy ra một câu chuyện thực bi thảm…

Continue reading Ngẫm lại vụ án người hóa hổ trên hồ mù sương

Nhân sự kiện ở Cống Rộc – Tiên Lãng: Ngẫm về công cuộc lấn biển của ông cha ta

 

Đêm 30 Tết, sắp tới Giao thừa, tôi chợt bâng khuâng xa xót nghĩ đến thân phận của những người trong gia đình ông Đoàn Văn Vươn… Lúc này, gia đình ông tan tác- người trong trại tạm giam, người vất vưởng tìm chỗ che mưa nắng, bàn thờ gia tiên bị vùi trong đống gạch vụn, bữa cơm tất niên ấm cúng đã trở thành ký ức… Nhưng, luật pháp sẽ công minh phán xử đúng – sai, và lịch sử sẽ công bằng xác định lại mọi giá trị…Tôi tin rằng, những người đã có công lấn biển, chinh phục biển từng được dân chúng coi là “anh hùng” của vùng Duyên hải Tiên Lãng sẽ không bị hắt hủi và lãng quên, bởi họ – giống như ông cha ta từ hàng ngàn hàng vạn năm nay đã đổ mồ hôi xương máu để tồn tại và làm giàu có thêm cho lãnh thổ Quốc gia, dù có gặp đủ thứ thiên tai nhân họa rồi cuối cùng cũng sẽ tìm cách đứng lên để khẳng định một “Chỗ đứng dưới ánh mặt trời” – như tên một cuốn tiểu thuyết nước ngoài được dịch sang ta nửa thế trước…

Như một cách để động viên, an ủi đôi chút những con người đang gặp cảnh hoạn nạn, trong đêm lạnh cuối năm Nhâm Thìn, tôi xin được phép kể lại vài cảm nghĩ của tôi về công cuộc lấn biển chinh phục thiên nhiên của ông cha ta sau một đợt làm phim ở vùng Duyên hải…

Continue reading Nhân sự kiện ở Cống Rộc – Tiên Lãng: Ngẫm về công cuộc lấn biển của ông cha ta

Sự tha hóa trong những cuộc đi tìm bản thể…

 

( Đọc tiểu thuyết “Ma trận tình” của nhà văn Nguyễn Nguyên Bảy )     

“Ma trận tình” mới đọc qua lần đầu tưởng đâu chỉ là một truyện tình… Nhưng các Ma trận tình ở trong đó cũng chính là Ma trận đời mà tác giả đã xác định cái la bàn để khỏi lạc đường bằng mấy lời phi lộ: Người viết chỉ muốn gửi một thông điệp, cội rễ của tình yêu là đức tin, không có đức tin thì đừng mong có một tình yêu đẹp.”( nguyennguyenbay.com) Song, xem ra cái la bàn đó “đánh lừa” người đọc qúa rõ nên ở trong một trang sách, tác giả đã “tạ lỗi” bằng một lưu ý rằng, chúng ta  “đều lạc trong ma trận tình, ma trận tình giăng mắc trong ma trận đời. Đời loạn thì tình loạn, không phủ được thì đành nương theo ma trận mà yêu mà sống…”

Continue reading Sự tha hóa trong những cuộc đi tìm bản thể…

Công trình của một đời người: Cuốn sách “Môi Trường và Con Đường Phát Triển”

 

Gần nửa thế kỷ trước, Martin Luther King (nhà hoạt động dân quyền Mỹ gốc Phi, và là người đoạt Giải Nobel Hoà bình năm 1964) đã từng nói: “Trong đống ngổn ngang hài cốt và tàn dư của nhiều nền văn minh, nổi lên một dòng chữ đầy nuối tiếc: Quá muộn rồi. Sau đây, chúng ta sẽ đi  về đâu, sự hỗn loạn hay một cuộc sống cộng  đồng?”

Trong quá trình phát triển, con người đã nhận thức được một cách thấm thía hậu quả chính là từ trong sự phát triển – đó là ô nhiễm môi trường, suy thoái môi trường và dẫn đến các tai biến môi trường, các nhiễu loạn sinh thái, điều đó đã và đang tác động đến an ninh xã hội, an ninh quốc gia và nhân loại. Nhận thức được những vấn đề môi trường gay gắt, các quốc gia và cộng đồng quốc tế đã tổ chức Hội nghị thượng đỉnh Trái Đất đầu tiên về môi trường ở Stockholm, và ngày 5/6/1972 đã trở thành ngày Môi trường thế giới. Kể từ đó đến nay đã gần 40 năm; mặc dù các quốc gia đã và đang thực thi nhiều biện pháp bảo vệ môi trường trong phát triển xã hội, song những vấn đề môi trường ngày càng trở nên nguy hiểm hơn, nhất là trong các quốc gia nghèo mà năng lực chống đỡ bị hạn chế. Giữa lúc cả xã hội loài người đang xao xác tơi tả bởi những vấn đề Môi trường cùng các hệ lụy đau lòng bởi Môi trường bị tàn phá, Tài nguyên thiên nhiên bị khai thác cạn kiệt, giữa khi con người trên khắp hành tinh đang bị Thiên nhiên trả thù đích đáng bởi sự thiển cận, độc ác, tham lam của chính mình thì sự xuất hiện của một công trình nghiên cứu công phu như “MÔI TRƯỜNG VÀ CON ĐƯỜNG PHÁT TRIỂN” vào lúc này kể đã là quá muộn! Nhưng, Muộn còn hơn không. Cùng với nỗ lực của các cá nhân, các tổ chức xã hội trong nước và quốc tế, cuốn sách mới nhất của PGS-TS Nguyễn Đắc Hy đã góp một tiếng nói quan trọng vào sự cảnh tỉnh cộng đồng: cần có một cách ứng xử văn minh và khoa học đối với Trái đất chung của chúng ta.

Continue reading Công trình của một đời người: Cuốn sách “Môi Trường và Con Đường Phát Triển”

Nặng trĩu đỉnh Mẫu Sơn

Dường như cái giá lạnh của mùa đông đối với nhiều người Hà Nội vẫn chưa đủ “đô”, và họ thường lên các vùng núi phía Bắc lúc cuối năm để còn được chứng kiến tuyết rơi, nước đóng băng… Nhà giáo & nhà văn Chu Sơn là một trong những người thích “chơi ngông” như vậy!

Nhân một lần tới đỉnh Mẫu sơn vào dịp mà ngay giữa Thủ đô mọi người phải mặc áo đại hàn, Chu Sơn đã “gặt hái” được hai “bông hoa thơ” về Tuyết và Hoa Layơn. Đều là cảm hứng về sự cô đơn, sự lãng quên, song “Tuyết đỉnh Mẫu Sơn” mới chỉ là sự gợi mở, gợi hứng, còn “Hoa Layơn đỉnh Mẫu Sơn” lại như một sự tổng kết, sự suy ngẫm của anh về nhân tình thế thái…

Continue reading Nặng trĩu đỉnh Mẫu Sơn

Thành công của “Canh Bạc” và Con đường lớn của phim truyện Việt Nam

 

Nhân dịp Liên hoan phim Việt nam lần thứ 17 sẽ diễn ra tại thành phố Tuy Hòa (từ ngày 14 đến ngày 17 tháng 12), và cũng để tưởng nhớ đến diễn viên tài năng Đơn Dương mới qua đời, xin được giới thiệu với bạn đọc dotchuoinon một bài viết cách đây đã gần 20 năm nhưng xem ra vẫn còn thời sự đối với nền Điện ảnh nước nhà.

Đạo diễn Nguyễn Anh Tuấn

Xem phim Canh Bạc
Đạo diễn: Lưu Trọng Ninh
Quay phim: Trần Thế Dân
Diễn viên chính: Thu Hà, Đơn Dương
Hãng phim truyện Việt Nam sản xuất năm 1991

Một cô sinh viên quyết tâm tìm cách làm giàu nhanh chóng bằng cách “dấn thân” vào môi trường của bọn buôn lậu đường rừng, với ảo tưởng ngây thơ và lòng tự tin đáng thương.

Continue reading Thành công của “Canh Bạc” và Con đường lớn của phim truyện Việt Nam

Bóng dáng một thời và thông điệp vượt thời gian

 

TẦU ĐIỆN ĐÊM

Tầu chạy cuốn đêm đông
Chở độc một người khách
Gió trong khoang chật ních
Run cầm cập môi hôn

Đèn đôi ngọn lom đom
Nhợt nhạt vàng mệt mỏi
Người lái tầu thở khói
Dựng hờ cổ áo bông

Phố như một dòng sông
Tầu trôi ngang qua cửa
Leng keng chuông gọi đỗ
Khách mơ hồ xuống ga

Tầu ngược về Thụy Khuê
Lao nhanh trong giận dỗi
Tội nghiệp chuyến tầu cuối
Gió toàn là gió hoang

Tầu mất hút cuối đường
Cây rơi vài phiến lá
Tầu về ga tầu ngủ
Khách biết ga nào về?

(thơ nguyễn nguyên bảy)

Continue reading Bóng dáng một thời và thông điệp vượt thời gian

Hé mở vài khoảng đời trong Kinh Thành Cổ Tích

( Thử bình ba bài thơ * của Nguyễn Nguyên Bảy)

Trong thế giới của “Kinh thành cổ tích” mà NNB vẽ ra có biết bao con người, sự kiện, biểu tượng, cùng những vẻ đẹp đến nao lòng mà nhà thơ chiêm ngưỡng và tự nguyện ngợi ca suốt đời… Ba bài thơ sau đây, do những người đọc yêu thơ anh chọn lựa ra và có ước mong rất đáng yêu đáng trọng là muốn được hiểu thêm về cái Thật – cái Thiện – cái Đẹp của chúng, nằm trong nguồn mạch cảm hứng nhất quán và sâu lắng nhất của thơ NNB – từ những ngày xa xưa anh đi trên “con thuyền Trương Chi”….


1. XÓM BÃI

Nước lên ngập xóm bãi bồi
Mặt đê cỏ chiếu màn trời ngủ mê
Mưa trông nước rút lội về
Rơm bùn trát lại tứ bề vách xiêu
Thủy tinh với nỗi hận yêu
Cuồng làm chi mãi để điêu đứng đời
Đừng nộ thêm nữa nước ơi
Bắt làm sao được người rời bãi sông
Nước dâng cao mãi được chăng?
Bờ đê cô gái cười vang thúng thuyền

Continue reading Hé mở vài khoảng đời trong Kinh Thành Cổ Tích

Đọc “Lời Thề Lá Sen”

 

Nguyễn Khôi bình “Lời Thề Lá Sen” của Nguyễn Đăng Luận

Tháng 7, Thi nhân về quê, tới Ao Sen đầu làng…vừa mùa Sen nở lục biếc chen hồng, lòng bật lên một “Ý Xưa” (cổ ý) :

    Sen lá như dù biếc
    Sen hoa tựa má đào
    Nhớ ai chưa gặp mặt
    Thơ thẩn mãi bên ao
    (Phù Thúc Hoành)

“Ý Xưa” là lối thơ tả tình theo tứ thơ cổ, nên thường gọi “cổ ý”. Gặp cảnh sinh tình nảy ra ý thơ…với cái thói đa tình của Thi nhân xưa nay đều thế. Ở Phù Thúc Hoành (Đại Việt-đời Lê) thấy Sen trên ao mà người thì chưa thấy vẫn đẻ ra một tứ thơ lạ “nhớ ai chưa gặp mặt” rất phi lý nhưng lại thật là thơ để Thi sĩ có cái cớ “thơ thẩn mãi bên ao”…

Continue reading Đọc “Lời Thề Lá Sen”

Hà Nội Bốn Mùa – Đông

Tùy bút điện ảnh – Đạo diễn  Nguyễn Anh Tuấn


 
Trong một thiên tuỳ bút đặc sắc viết về mùa đông Hà Nội, cố nhà văn Băng Sơn đã viết những dòng giống như lời trăng trối cho đời: “Phải cảm ơn ai đây, trái đất, vũ trụ hay thượng đế, ông trời và tổ tiên đã chọn nơi này cho ta có một đất nước quê hương mỗi năm có bốn mùa rõ rệt, nhất là Hà Nội, nắng thì thật nắng, thu thì thật thu, và mùa đông là niềm trữ tình đầy hoài niệm… Ta đang ăn mùa đông, uống mùa đông, ta giơ tay ra nhận lá thư từ trời gửi về màu đỏ lá bàng hay màu vàng cây cơm nguội, lá thư là tín sứ, là nhịp đàn thăng hoa trong không gian tìm người tri âm tri kỷ… Mùa đông Hà Nội, đến một cột đèn cũng thành kỷ niệm đời người, một tiếng rao khuya cũng rền vang tâm tưởng…”

Mùa Đông- mùa của nỗi buồn tuyệt vọng trong cuộc đời cũ, mùa dễ gợi lên sự chiêm nghiệm về những điều tàn tạ …Chúng ta hãy nhớ lại các nhạc phẩm bất hủ thời tiền chiến, như Đêm Đông, Con thuyền không bến… cùng những bức tranh Phố của danh họa Bùi Xuân Phái… Đó là mùa sương mù phủ dày đặc trên mặt nước hồ Tây- lý do để hồ được mang tên hồ Dâm Đàm, tức hồ mù sương- và cũng là một nguyên cớ để những kẻ xấu tạo dựng nên một vụ án đã vấy bùn lên thanh danh của bậc công thần ái quốc Lê Văn Thịnh trong suốt chín trăm năm…

Continue reading Hà Nội Bốn Mùa – Đông

Hà Nội Bốn Mùa – Thu

Tùy bút điện ảnh – Đạo diễn Nguyễn Anh Tuấn


 

Hà Nội ngàn năm tuổi lại bước vào Mùa Thu – mùa của những cảm hứng vô tận cho các tuyệt phẩm thơ ca, nhạc họa của những văn nghệ sĩ xưa nay sống trên đất Thăng Long- Hà Nội –  đó là sự thanh bình yên ả của cảnh vật, là nỗi chạnh lòng trước sự điêu tàn hoang phế của Kinh thành cũ, hay là sự biệt ly xa cách vời vợi… Nhưng mùa thu nơi đây cũng gợi nguồn cảm hứng lãng mạn cao cả về một cuộc đổi đời lớn lao trong thời hiện tại…

Mùa thu Hà Nội mang trong mình những dáng vẻ rất riêng biệt mà không đâu có. Thu về, Hà Nội khiến cho người ta say mê vì vẻ đẹp đến lạ lùng của nó trong từng góc phố… Theo quan niệm của người Hà Nội, mùa Thu là mùa đẹp nhất trong năm. Hà Nội vốn đẹp bởi sự trầm mặc và cảm giác bình yên. Và mùa thu lại  càng tô đậm thêm cảm giác đó…

Continue reading Hà Nội Bốn Mùa – Thu

Hà Nội Bốn Mùa – Hạ


Tùy bút điện ảnh – Đạo diễn Nguyễn Anh Tuấn


 
Trong một ngày giao mùa từ xuân sang hè, cố nhà văn Băng Sơn- người chuyên viết về Hà Nội đã có những dòng nói hộ tâm tư nhiều người như sau: ” Ta cảm nhận được thiên nhiên cũng như thời gian đang chầm chậm lướt qua bên ta như cánh buồm bình thản dong về chân trời, mang theo bí mật mà suốt đời ta tìm hiểu cũng không thể nào thấu được…Hà nội mến yêu ơi, đất nước kỳ vĩ ơi, ta muốn chắp tay cảm tạ, bởi lòng ta cũng đang dào dạt sang mùa…”

Mùa hè Hà Nội là mùa có “những cuộc chia ly màu đỏ” của bao người phụ nữ tiễn chồng ra nơi chiến tuyến… Đó cũng là mùa cá bột trên sông Nhị, mùa của những cuộc hộ đê hùng tráng, là thời điểm diễn ra những lần duyệt thủy chiến, xem rối nước của quan quân Lý – Trần trên hồ Tả Vọng- tức hồ Gươm, là mùa của những cánh buồm sải cánh trên sông Nhị – sông Tô tấp nập giao thương xuôi ngược giữa đất Kinh Kỳ Kẻ Chợ với các miền thượng nguồn hay hạ nguồn sông Cái…

Continue reading Hà Nội Bốn Mùa – Hạ