Chào các bạn,

Mẹ Xel đi xe máy với mình ra Tp. Buôn Ma Thuột, trên quãng đường dài sáu mươi cây số mẹ Xel đã kể cho mình nghe về quãng đời thơ ấu của mẹ Xel. Mình thật bất ngờ khi nghe mẹ Xel kể:

– “Những năm học cấp I mình thường chơi với mẹ Thanh, mẹ Val, mẹ Rít và mẹ Yuong, đó là bốn bạn học, bốn bạn thân của mình khi mình học tiểu học. Ngày đó gia đình bố mẹ mình nghèo lắm! Bốn bạn có dép đi học còn mình không có dép phải đi chân không đến trường, mình chỉ có hai cái áo, một cái áo rách nhiều mình mặc ở nhà, một cái áo rách ít hơn mình để dành mặc đi học. Bốn bạn mình có Yêng đẹp mặc đi học còn mình không có Yêng đẹp chỉ có Yêng rách mặc đi học, mình muốn có một ít chỉ để vá Yêng mặc đi học cũng không có tiền mua chỉ.

Bốn bạn một buổi đi học còn một buổi đi chăn bò, nhà mình nghèo không có bò, đi học về mình đi lượm củi, hái lá rừng, đi mót những củ mì người ta nhổ còn sót lại đem về ăn. Tối đến bốn bạn đến nhà mình chơi. Bốn bạn đến nhà mình chơi thường xuyên còn mình mặc dầu là bạn thân nhưng không bao giờ dám đến nhà bốn bạn ấy chơi!”

– “Bạn thân với nhau tại sao bốn bạn ấy đến chơi nhà mẹ Xel, còn mẹ Xel không dám đến chơi nhà của bốn bạn ấy? Yăh thấy anh em Buôn Làng mình người lớn cũng như các em nhỏ, muốn đến nhà ai là đến, muốn ăn ngủ nhà ai cũng được vì mọi nhà trong Buôn Làng đều là nhà của mọi người! ”

– “Chỉ đến nhà mọi người cùng giống như nhà mình, nghĩa là cùng nghèo như mình. Còn không dám đến những nhà có nhiều của hơn nhà mình vì thấy mình không xứng đáng. Lúc nhỏ mình chỉ thấy như vậy nhưng khi lớn mình suy nghĩ và hiểu do mặc cảm nhà nghèo làm cho mình không dám đến.”

– “Bây giờ nhìn lại gia đình của bốn mẹ với gia đình mẹ Xel, Yăh thấy gia đình của bốn mẹ không bằng gia đình mẹ Xel. Mẹ Xel làm gì để có được như hôm nay? Trong Buôn Làng hiện nay Yăh thấy mẹ Xel là một trong rất ít người phụ nữ thành đạt. Gia đình mẹ Xel thuộc hàng khá giả lại làm hội trưởng hội phụ nữ xã Ea Yiêng đến nay là mười chín năm, và Yăh biết hiện tại mẹ Xel vẫn còn được các mẹ chị trong Buôn Làng thương mến và tín nhiệm. Một số mẹ nói với Yăh nhiệm kỳ tới các mẹ chị tiếp tục bầu phiếu cho mẹ Xel vì mẹ Xel làm lâu năm có nhiều kinh nghiệm, lại nói năng nhẹ nhàng với mọi người nên các mẹ chị thích.”

– “Khi nhỏ thấy bố mẹ đi nương rãy để nuôi mình rất khổ, mình muốn có cái gì đó để báo đền công ơn bố mẹ, mình quyết tâm làm tốt mọi việc dù việc lớn hay việc nhỏ. Từ đó, ngay từ nhỏ mình đã có được lòng tin của bà con Buôn Làng nên mình được bầu làm hội trưởng hội phụ nữ khi mới hai mươi ba tuổi cho đến bây giờ. Và cũng nhờ có học, mình học được biết tiết kiệm nên gia đình mình không còn nghèo nữa.”

Matta Xuân Lành