Chào các bạn,

Gặp em Cua trong Buôn Làng mình thật ngạc nhiên! Đúng trái đất tròn nên còn có cơ may gặp lại học trò cũ. Em Cua người sắc tộc Hmông ở Đắc Nia tỉnh Đăk Nông. Hôm nay gặp lại em Cua gợi nhớ lại trong ký ức mình một chuyện không được vui:

Sau khi em Cua nghỉ học được hai năm, mình nhận thêm vào nhà Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột bốn em gái: Em Hoa, em Gợ, em Trợ và em Dợ, các em ở độ tuổi từ mười đến mười ba tuổi, người sắc tộc Hmông ở cùng Bản Làng với em Cua.

Tuy các em đã mười ba tuổi nhưng các em chưa đi học lớp nào! Khi cho các em đi học, các mẹ nói với mình: “Chỉ cho các em học mấy tháng rồi về để các em lấy chồng”, mình cũng chấp nhận yêu cầu của các mẹ, mình hiểu nỗi lo lắng của các mẹ với phong tục tập quán lập gia đình rất sớm của người sắc tộc Hmông. Ngoài ra mình cũng hy vọng biết đâu khi thay đổi môi trường sống, may chi cũng thay đổi được ý thức về việc lập gia đình sớm nơi các em.

Nhưng mọi việc không như mình mong, chỉ vào học được hai tháng, cả bốn em không muốn tiếp tục học. Nguyên nhân vì các em nhớ các bạn trai ở Bản Làng, đặc biệt em Gợ mười ba tuổi đến gặp mình nói: “Mình muốn về Bản Làng vì mình rất nhớ người yêu!”. Mình rất ngạc nhiên khi biết em Gợ mười ba tuổi đã có người yêu, mình hỏi: “Người yêu em Gợ tên gì và học lớp mấy?”. Em Gợ đơn sơ nói: “Người yêu mình tên Cua, trước kia học ở đây, học hết lớp Năm là nghỉ học, bây giờ ở nhà làm nương rãy trồng lúa, trồng mì!”

Sau ba tháng bốn em về Bản Làng nghỉ Tết và các em không trở lại học, dù mình đã đến Bản Làng hai lần để năn nỉ các em cũng như người nhà.

Gần một năm sau, một hôm mình gặp người quen ở Bản Làng và hỏi thăm bốn em gái, mình quá sửng sốt khi được biết em Gợ mới mất cách đó hơn một tháng.

Mình đã tưởng nghe lầm nên hỏi lại và được biết chính xác: Em Gợ đã lập gia đình với người khác không phải em Cua, và em Gợ đã mất khi đang mang thai được bảy tháng!

Nguyên nhân: Sáng hôm đó trước khi đi lên núi đào mì, em Gợ và mẹ chồng có chuyện gì đó tiếng qua tiếng lại! Sau đó em Gợ đi lên núi làm mì với mọi người. Trưa đến giờ cơm không thấy em Gợ, mọi người đi tìm và gặp em Gợ đang nằm sóng xoải bên bụi cây rừng, một số thanh niên có mặt nhưng chỉ một mình em Cua vác em Gợ về, và chưa đến Bản Làng em Gợ đã mất! Người đó cho biết, vì đang giận nên em Gợ đã ăn lá rừng độc để chết, nhưng trước khi chết, em Gợ nói: Mình không giận mẹ nữa!

Hôm nay gặp em Cua, sau khi nói chuyện mình hỏi em Cua: “Thời gian sau không còn yêu em Gợ nhưng sao khi em Gợ gặp nạn, em Cua là người đã vác em Gợ về?”. Im lặng một chút, em Cua nói: “Mình không còn tình yêu nhưng làm người thì tình người bao giờ cũng phải có!”.

Matta Xuân Lành