Cho đến tận cuối chiều ngày 11.9, người dân thôn Can Hồ A vẫn chưa làm ma hết cho những người không may bị lũ cướp đi sinh mạng. Không khí tang tóc vẫn trùm lên cái thôn bé nhỏ nằm nép ngay chân núi. Ngồi trên bậu cửa Ủy ban Nhân dân xã Bản Khoang, ông Chảo Dần Liềm đăm đắm nhìn vào lòng suối trơ khấc đá như nhìn vào cõi hư vô. Đôi mắt ấy không còn khóc được nữa, bởi nỗi đau tột cùng khiến trái tim ông như bị xé nát. 

Đêm 4.9, một trận lũ lớn từ đầu nguồn ập về kéo theo hàng trăm cây cổ thụ, có những cây to tới 3-4 người ôm, dài tới hơn 20m và hàng tấn đất đá với những tảng đá to bằng cả tòa nhà sầm sập lao thẳng vào thôn Can Hồ A, cuốn trôi hoàn toàn 10 căn nhà, phá sập 15 ngôi nhà, làm 11 người chết và 16 người bị thương, vùi lấp 1,3ha đất ở, 9,5ha đất nông nghiệp, 5ha thảo quả, phá hỏng hàng trăm mét vuông ao nuôi cá hồi, cá tầm, hủy hoại khoảng 50 tấn cá…Gặng mãi, Chảo Dần Liềm  mới thốt ra được vài lời: “Đêm ấy, đang chuẩn bị ngủ thì nghe thấy tiếng ầm ầm nước đổ, tôi định ra ngoài xem chuyện gì thì điện tắt ngóm không nhìn thấy gì. Chưa kịp định thần thì nước ập vào nhà cuốn tất cả đi. Tôi bị nước cuốn đi mắc vào một cành cây cách nhà đến 400m. Khi nước rút, tôi được bà con tìm thấy với thương tích đầy trên người, nhưng vợ và 2 đứa con tôi thì nước cuốn đi rồi…”.

Nói rồi Chảo Dần Liềm gục xuống, hai tay ôm lấy đầu, nấc lên: “Người ta mới tìm thấy xác vợ và đứa lớn, còn đứa con 2 tháng tuổi đang bú mẹ thì đến giờ chưa tìm thấy đâu”. Mất nhà, mất vợ, mất con, Chảo Dần Liềm cũng mất luôn hồn vía. Mấy ngày sau lũ, Liềm cứ  dọc xuôi theo dòng suối, bới từng viên đá hú gọi tên con. Càng đi, càng tuyệt vọng. Kiệt sức, Liềm gục xuống, mặc cho mưa gió bời bời trên đầu. Hai ngày không thấy Liềm về, bà con Can Hồ A lại bủa đi tìm và thấy Liềm cách bản đến 5km, ôm khư khư hòn đá mếu máo gọi tên con Chảo Láo San.

Đau đớn không kém Chảo Dần Liềm, nhà Lý Tả Mẩy còn mất đi 5 người thân. Mẩy khóc: “Hai đứa con trai tôi đều mất vợ, đứa anh mất cả vợ và hai con. Đứa sau mới lấy vợ, vợ nó xinh lắm, mang bầu tới tháng thứ tám rồi… vậy mà lũ cũng giết cả hai mẹ con nó”. Khi nhắc đến đứa con gái út Chảo Tả Mẩy, Lý Tả Mẩy nghẹn ngào: “Nó là con gái duy nhất trong gia đình. Nó đang học Cao đẳng Sư phạm tỉnh để về làm cô giáo mầm non dạy trẻ trong bản. Nó về thăm mẹ một đêm, vậy mà…”.

Nằm trong bệnh viện Sa Pa với thương tích đầy mình, thầy giáo Hà Thanh Sơn – Hiệu phó Trường THCS Bản Khoang – vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhắc đến cơn lũ dữ. Thầy bảo: “May mà đứa con lớn nhà em mới gửi về cho ông bà nội, chứ nếu không hôm nay em đã mất cả hai đứa con”. Nằm ngay giường bên cạnh với thương tích không kém là vợ thầy – chị Đào Thị Thúy –  Phó Chủ tịch Công đoàn xã. Dù được sự chăm sóc nhiệt tình của đội ngũ y bác sĩ, nhưng Thúy vẫn liên tục ngất vì thương tiếc đứa con 2 tuổi bị nước cuốn trôi. Thúy mếu máo: “Con em mất rồi, toàn bộ nhà cửa, xe máy, đồ dùng không còn gì nữa”.

Nước mắt học trò

Sau cơn lũ thảm khốc với Can Hồ A, ông Tẩn Văn Chẩn – Bí thư Đảng ủy xã – mắt như sụp hẳn xuống vì mất ngủ. Ông bảo: “Cả đời chưa bao giờ chứng kiến trận lũ lớn như thế. Nhưng cũng may là khi lũ đổ về có một cây gỗ dài tới 20m, to 4 người ôm lăn xuống, chắn ngang dòng nước và lái dòng nước chệch đi hướng khác, chứ không thì cả bản Can Hồ A và cả trăm học sinh dân tộc nội trú chết sạch.

Đau đớn hơn cả là đường từ huyện lỵ Sa Pa vào xã chỉ có một con đường độc đạo, lại bị dòng suối nước lạnh chắn ngang. Ngày hôm đó lũ rất to, suối cắt đường đi nên mọi phương tiện cứu hộ đều phải nằm ngoài không thể nào vào cứu hộ được”. Trận lũ  đêm trước ngày khai giảng đã đổ ập hàng chục ngàn tấn đất đá xuống quanh khu vực các trường THCS và Tiểu học Bản Khoang, xóa sổ một khu tập thể giáo viên, làm 4 thầy cô giáo bị thương, ngày khai giảng phải lùi lại gần 1 tuần.

Thầy giáo Trần Quang Xá – Hiệu trưởng Trường THCS Bản Khoang – buồn bã: “Lũ cướp đi con chữ của Bản Khoang nhiều quá anh ạ. Đúng 5 năm trước, sáng 4.9.2008, cô Hiệu trưởng Trường Tiểu học Can Hồ A Đoàn Thị Mười và cô giáo Nguyễn Thị Lý vượt suối nước lạnh để đến khai giảng năm học mới thì đã bị lũ cuốn trôi. Ai ngờ 5 năm sau, cũng đúng ngày 4.9 thì cả thôn tan hoang. Các thầy cô may mắn giữ được mạng thì con các thầy cô, học sinh của trường  lại bị lũ cuốn trôi…”.

Có lẽ nỗi đau mất cha, mẹ, mất bạn ám ảnh tâm hồn trẻ thơ, nên buổi lễ khai giảng năm học mới của cụm trường Bản Khoang diễn ra khá buồn bã, cho dù có sự hiện diện động viên của đại diện các ban, ngành tỉnh Lào Cai. Dọc đường đến trường, băng qua đống đổ nát, hoang tàn do trận lũ để lại, tôi nhìn thấy trong những ánh mắt trẻ thơ ngân ngấn nước khi các em nhắc đến bạn, đến thầy, cô và những người đã khuất. Bản Khoang vốn là xã nghèo, khó khăn chồng chất khó khăn, các em đến trường được là cả một nỗ lực lớn, nay tai họa khủng khiếp lại ập xuống, thầy cô bị nạn, con chữ không khéo rơi rụng dần.

Phó Chủ tịch LĐLĐ Lào Cai Vũ Đức Chung trao quà TLV cho cô giáo Bùi Thuý Ngàn.

Ấm lòng người bị nạn

Với tinh thần lá lành đùm lá rách, ngay sau khi nhận được tin lũ dữ, gây thiệt hại lớn cho người dân Bản Khoang, Quỹ Tấm lòng vàng Lao Động đã phối hợp với LĐLĐ tỉnh Lào Cai hỗ trợ khẩn cấp cho mỗi trường hợp bị chết 2 triệu đồng, bị thương 1 triệu đồng. Ông Tẩn Văn Chẩn – Bí thư Đảng ủy xã Bản Khoang – cho biết: “Ngay sau khi thông đường, ông Vũ Đức Chung – Phó Chủ tịch LĐLĐ tỉnh Lào Cai – là người đầu tiên mang tiền hỗ trợ đến cho những người bị nạn. Chúng tôi vô cùng biết ơn những tấm lòng vàng đã giúp đỡ người dân chúng tôi”.

Để tiếp tục giúp đỡ những người hoạn nạn, Quỹ Tấm lòng vàng Lao Động đã tiếp tục kêu gọi những tổ chức, cá nhân ủng hộ người dân Bản Khoang ổn định cuộc sống và đã được nhiều DN ủng hộ, trong đó có Công đoàn Cty bóng đèn phích nước Rạng Đông ủng hộ 50 triệu đồng. Ông Vũ Đức Chung lại tiếp tục đồng hành cùng Quỹ Tấm lòng vàng đến với người dân vùng lũ. Ông bảo: “Chia sẻ, giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn là trách nhiệm của cán bộ công đoàn. Ở Lào Cai, công đoàn luôn đi tiên phong trong việc chăm lo đời sống công đoàn viên và người lao động. LĐLĐ Lào Cai cũng vô cùng cảm ơn những tấm lòng vàng thông qua Quỹ Tấm lòng vàng Lao Động đã kịp thời hỗ trợ những người gặp nạn”.

Không còn nhà cửa, không còn vật dụng sinh hoạt, mất người thân, hàng chục người dân Can Hồ A rơi vào cảnh màn trời chiếu đất. Họ đang rất cần sự hỗ trợ từ cộng đồng. Nhận được quà của Quỹ Tấm lòng vàng Lao Động do Phó Chủ tịch LĐLĐ Lào Cai Vũ Đức Chung trực tiếp trao tặng, ông Chảo Duẩn Vạn nghẹn ngào: “Tôi biết ơn các anh nhiều lắm, với số tiền này tôi sống được ít ngày, nhưng nhà cửa mất rồi, chưa biết ở nhờ vào đâu nên rất mong nhận được sự gúp đỡ của các cấp, các ngành”. Nhận được sự động viên, thăm hỏi của ông Vũ Đức Chung và quà từ Quỹ Tấm lòng Vàng Lao Động, cô giáo Bùi Thúy Ngàn xúc động: “Trong lúc hoạn nạn thế này, các anh đi đường xa đến đây để thăm hỏi, động viên và cho quà, chúng em xúc động lắm. Em cũng mong sớm bình phục để trở về với trường, với lớp, với học sinh của mình”.