Rời nhà cô Lan Mai ba chân bốn cẳng chạy. Không phải vì sợ đêm như đang nuốt chửng vóc hình nhỏ nhắn của em bằng bóng tối đêm ba mươi kỳ bí càng kỳ bí hơn với những đốm nhang lấp lóe ở cổng nhiều nhà. Không phải vì ngọn gió cứ chực ném ngược em về phía vừa ra đi. Em nôn nóng về mau với mẹ để còn kịp đi chợ hoa tết trước khi người ta thu dọn và cũng vì một lý do khác nữa.
Đây không phải là lần đầu Mai đi một mình trên đoạn đường này khi mọi người quây quần trong nhà . Mỗi chiều sau giờ tan học,Mai đều ghé lại hiệu tạp phẩm của cô Lan để trông nhóc Bi chừng ba tiếng đồng hồ. Bi lên ba, là đứa con hiếm muộn nên vợ chồng cô hết sức cưng chiều. Cô không cho Bi đi nhà trẻ như mọi gia đình. Cô cũng không nhờ bà nội hay bà ngoại ở quê lên trông nom mà tự chăm sóc Bi. Cửa hàng cô khá đắt khách nên có hai chị sinh viên thay nhau phụ bán hàng nhưng không ai nhận làm việc buổi tối. Một lần đến mua xà phòng cho mẹ,thấy cô Lan vừa lui tới lấy hàng vừa bón cơm cho Bi. Bị thu hút bởi gương mặt kháu khỉnh của thằng nhóc Mai đã giành việc. Thật bất ngờ. Bi mến Mai lạ lùng. Chú bé cười ngặt nghẽo khi Mai trêu đùa, há miệng ăn liên tục. Khi Mai ra về Bi khóc đòi theo
Từ đó mỗi chiều trên đường đi học về Mai đều ghé lại chơi với Bi một lúc. Việc này khiến cô Lan nảy ý nhờ Mai trông Bi từ năm rưỡi đến tám rưỡi là lúc chú Hùng chồng cô trở về từ phòng mạch nha khoa của chú, cũng là lúc cô phải đóng cửa tiệm lo cơm nước cho cả nhà. Cô chịu các khoản đóng góp ở trường nơi Mai đang học lớp bảy.
Được mẹ đồng ý Mai trở thành bán thành viên trong gia đình cô Lan. Tối nay khách mua tấp nập. Cô Lan không ngớt tay. Khi nhìn lại đồng hồ thì đã chín giờ. Bi vừa thiếp ngủ trong chiếc nôi xinh xắn. Kéo Mai lại gần, cô khoác lên vai em chiếc áo ấm kiểu mới đỏ thắm cười bảo “ Của cháu đây. Quà thưởng học sinh giỏi học kỳ một và cả thành tích chăm em Bi nữa nhé.”
Không giấu nỗi niềm vui Mai sung sướng cảm ơn cô Lan rồi vù chạy về với chiếc áo em hằng ao ước. Món quà của tin cậy, quí mến. Món quà khiến chân Mai như khoẻ hơn, chạy không biết mệt.
* * *
Nhưng mẹ vẫn chưa về. Mai lo lắng. Em hết lau chùi tấm ảnh ba trên bàn thờ,thắp nhang thì thầm khấn vái lại quay ra lau dọn cái bàn gỗ đã sạch, rửa mấy cái cốc đã trong vắt rồi vuốt mãi tấm giấy khen mới nhất trên tường. Sao mẹ lâu vậy nhỉ?
Thường ngày mẹ về sau Mai chừng non tiếng đồng hồ. Hôm nay Mai về trễ hơn do cô Lan chiều khách muộn mua hàng tết.Cô bảo “Chắc vì ít tiền, phải cân nhắc lắm họ mới mua giờ này. Mình chịu khó để người ta được có tết”. Mai thấy tính thương người của cô giống mẹ nên em chẳng nài hà gì. Hay mẹ đã xong việc và đang đi mua hoa vạn thọ. Vậy là không cho Mai cùng đi như đã hứa. Thế thì phải giận mẹ mới được. Ồ. Không. Giận mẹ sao đành. Mẹ thương Mai lắm mà. Mỗi sáng mẹ dậy sớm, khảo bài cho Mai, đôi khi giảng giải thêm nhất là môn văn học. Có mẹ gợi ý Mai làm bài tập làm văn dễ và hay hơn. Lúc nào phát bài cô Thảo đều đem bài của Mai đọc cho cả lớp nghe. Bạn bè thầm ước được như Mai. Mai phục mẹ lắm. Làm lụng vất vả như vậy mấy khi được đọc sách báo mà mẹ sửa lỗi chính tả cho Mai chính xác không kém gì cô giáo. Mẹ còn thuộc cả một số bài thơ Mai đang học.
Có lần Mai hỏi thì mẹ bảo ngày xưa ông ngoại muốn mẹ học thật giỏi, thi đậu vào trường sư phạm và chính mẹ cũng mong vậy nhưng do ông ngoại buồn phiền vì cậu Tường ham chơi bỏ nhà đi biệt đã lâm bệnh nặng mẹ phải nghỉ học chăm sóc ông ngoại. Khi ông mất thì kinh tế sa sút hẳn, mẹ đành làm thợ thủ công kiếm sống. Mơ ước của cả mẹ và ông ngoại đă không thể thành sự thực được. Rồi ba mẹ thành vợ thành chồng khi tuổi đã nhiều. Sinh Mai xong họ đưa nhau đến một vùng heo hút của Tây nguyên lập nghiệp với mong ước đổi đời. Ai ngờ Ba lâm bệnh mất đột ngột khi Mai mới lên bốn khiến hai mẹ con chơ vơ. May có người bà con xa tình cờ gặp đã đưa hai mẹ con đến thành phố bán hàng quà rong rồi quay sang phục vụ nước non cho hàng cá hàng rau trong chợ. Tổ phụ nữ nơi hai mẹ con thuê căn phòng tạm trú thấy mẹ là người cần cù chịu khó lại neo đơn nên đã thu xếp hợp đồng làm ở công ty vệ sinh thành phố.
“ Mẹ khổ thật” Mai nói thầm. Càng nghĩ Mai càng thương mẹ, thấy mẹ thật tuyệt. Mai được tới trường, được thầy khen bạn quí là do có mẹ. Sống bên mẹ Mai cũng nhu mì chăm chỉ, lễ phép và hay đỡ đần các bạn chẳng khác mẹ mấy. Mai cũng yêu thiên nhiên cây cỏ như mẹ.
A! Phải rồi. Tối nay mẹ chỉ một mình trên đường Cây bàng . Cô Nên đã nhờ mẹ đỡ tay cho cô vì cô mới làm đám cưới với chú Đắc, cần tỏ bổn phận làm dâu trong dịp tết nhất. Vậy mà chẳng nhớ ra sớm lại còn trách mẹ nữa. Chết thật. Gió thế này lá rụng phải biết. Mẹ ơi ! Mẹ đừng giận, đừng lo. Con sẽ ra giúp mẹ ngay đây mà, rồi mẹ con mình đi mua hoa vạn thọ mẹ nhé.
Đốt thêm nén nhang trên bàn thờ, khép vội cửa Mai lao vụt ra hướng đường Cây bàng không kịp để ý hai người đang lặng lẽ dắt xe đến gần lối nhà mình.
* * *
Tiếng cười nói lao xao làm chị Lý ngừng tay. Dưới ánh sáng hắt từ bóng đèn ở cổng tu viện, chị thấy Seour Tĩnh đang đi ra cùng một tốp người ăn mặc lịch sự. Soeur đang tiễn họ. Khi bóng khách đã khuất, quay sang chị Seour dịu dàng pha chút ngạc nhiên hỏi sao bây giờ chị còn ở đây.
Chị Lý rất quí Seour. Những khi làm ca sáng, xong việc ngoài đường chị tranh thủ thời gian còn lại giúp nhổ cỏ bắt sâu ở các bồn hoa phần sân trước tu viện. Có khi chị xin phép đưa Mai vào để Mai biết thêm một cuộc sống khác, nhất là cây cỏ ở đây. Seour thì mến tính chân chất, nhu hoà, chịu thương chịu khó của chị. Tuy nhiên gặp nhau lúc này là điều không ai nghĩ tới.. Đứng gần cô hơn Soeur hỏi thêm về kết quả học tập của Mai và việc chuẩn bị Tết của hai mẹ con. Chị nhỏ nhẻ thổ lộ nỗi phấp phỏng trong lòng về chậu hoa ngày tết của mình. Với nụ cười bí mật, seour kéo hẳn chị vào trong, băng qua khoảng sân tràn hương hoa đến cuối vườn. “ Con thích chậu nào cứ chọn. Coi như quà muộn cho hai mẹ con. ”Chỉ về hướng trái,seour vui vẻ nói: “ Năm nay có thêm người phụ, tu viện trồng được nhiều hoa hơn. Con cứ tự nhiên. Đừng ngại.”
Vừa nói như khuyến khích, Seour vừa chọn giúp chị chậu cúc vạn thọ vàng tươi, hoa đều như xếp. Chị ngỡ ngàng. Không ngờ niềm vui lại đến trong giờ cuối năm tất bật này. Vậy là ước mơ nhỏ nhoi đã là hiện thực trước mắt. Giấu giọt nước mắt chực trào, chị lúng túng cảm ơn rồi chào tạm biệt. Chị biết Seour cần thời gian để chuẩn bị chầu lễ đón năm mới.
Ôm chậu hoa trong tay chị muốn hét thật to như hồi còn nhỏ được bà nội cho miếng đường phèn nhỏ xíu dành riêng để ông nội uống trà mà cô vẫn thèm thuồng nhưng không dám mè nheo. Cánh hoa cọ vào má êm êm.Mùi hăng hắc quen thuộc của lá bị giập gãy ùa vào khứu giác khiến chị thấy dễ chịu hẳn. Chị kêu thầm “ Mai ơi ! Mẹ con mình có hoa rồi. Không phải đi mua hoa vét nữa. Mẹ sẽ gắng nhanh tay về với con ngay.”
Gió có vẻ bớt. Hàng cây như đang mơ mộng, đang vẫy tay chia vui với chị
Cầm lấy chổi cô hăng hái gom nốt đám lá còn lại rồi thu dọn đồ đạc. Thận trọng đặt chậu vạn thọ lên xe đẩy, chị hăm hở quay xe sau khi đứng nhìn lại với vẻ hài lòng con đường mình vừa chăm chút . Sáng mai đi trên con đường tinh tươm này có lẽ không ai hay rằng một cổ tích nho nhỏ vừa đươc ghi tại đây.
Làn gió nhẹ ùa tới xua nỗi mệt nhọc. Mở khẩu trang vệ sinh, hít thật sâu chị nghĩ thầm “Ngày xưa …”
Đang bồi hồi chị bừng tỉnh với tiếng reo thân thuột “ Mẹ ơi ! ” cũng vừa lúc Mai hào hển lao đến “ Biết mẹ một mình,con đến giúp để còn đi mua hoa nữa mẹ nhé ”,
Tiếng Mai ríu rít. Ánh mắt em rạng rỡ khi bắt gặp màu vàng lộng lẫy của chậu hoa rồi bất ngờ xụ xuống như lá mướp gặp nắng “Con đền mẹ đó. Không cho con ra chợ hoa với. Mới đó mẹ đã quên.”
Vuốt tóc Mai thay lời dỗ dành, chị âu yếm nhìn con và nhận thấy nét vui ngập tràn ánh mắt dù Mai đang dỗi. Chắc con bé sắp giành một ngạc nhiên thú vị nào đó. Kéo kín cổ áo ấm của Mai cô mắng yêu con rồi vừa đi vừa rủ rỉ về gốc tích chậu hoa. Mai sung sướng cười vang cũng để thầm xin lỗi mẹ luôn. Và không nén nỗi niềm vui em khoe mẹ món quà như ý mà em định đến nhà mới “ bật mí ”. Niềm xúc động khiến chị chậm bước lại. Mai ngạc nhiên. Tưởng mẹ không hài lòng vì mình đã nhận quà khi mẹ chưa cho phép, em bối rối hẳn. Hiểu ý con, chị mĩm cười. Mai mừng thầm, đẩy nhanh xe cho mẹ. Mãi chuỵện hai mẹ con rẽ sang lối nhỏ vào nhà lúc nào không hay.
* * *
Từ ngoài ngõ họ hoảng hốt khi phát hiện có hai bóng đen vụt nhô lên từ ánh sáng lờ mờ. Mai thét lên sợ hãi: “Mẹ ơi. Có ma” vừa ôm cứng lấy mẹ.
Trời đang lạnh mà hai mẹ con túa mồ hôi. Thu hết can đảm chị Lý siết chặt Mai như một sự bảo vệ, nhìn trân trân. Ma thì không tin nhưng kẻ gian thì có thể. Cô run rẩy gần như muốn quị xuống.
“ Nên đây Lý ơi, cả anh Đắc nữa.”
Một trong hai “ con ma ” lên tiếng giải thoát nỗi sợ hãi đang thít lấy hai mẹ con.
“ Chao ôi !Suýt nữa chết khiếp. Sao không ở nhà cúng giao thừa mà tới đây. Lại đi cả hai người, cụ ở nhà một mình sao được ”.Thở phào sung sướng, chị Lý xởi lởi chào bạn như khoả lấp nỗi ngượng vì sự yếu bóng vía của mình vừa mở cửa. Giúp đẩy xe vào mé hiên trái,cô Nên hồ hởi “Xong hết rồi. Bà cụ còn giục nữa đó. Ui chao ! Hoa đâu đây ? Cũng kịp ra chợ hoa nữa à ? Mà sao giống nhau thế này. Anh Đắc ơi đến mà xem ” .
Kịp mặc chiếc áo ấm đỏ thắm mới tinh Mai ùa ra và hớn hở reo lên khi chú Đắc nghiêng người để lộ chậu vạn thọ “ Mẹ ơi ! Đẹp quá. Giống nhau quá, như anh em sinh đôi. Chắc do một người trồng thôi”.
“ Mai ơi! Để mẹ cháu nghỉ ngơi tí. Áo mới đẹp quá. Cô chú có cả quà cho cháu nữa đấy. Lại đây nào. ” Chú Đắc âu yếm gọi Mai.
* * *
Thì ra hai chậu hoa do cùng một người trồng thật.
Tu viện đường Cây bàng là nơi chú Đắc nhận chăm sóc cây cảnh. Sẵn đất còn trống chú xin phép Seour Tĩnh trồng thêm ít hoa vạn thọ. Không ngờ được thời tiết ủng hộ, góc sau của tu viện trở thành thảm hoa vàng lộng lẫy. Seour cho chú quyền được sử dụng một nửa. Chú đem tặng xóm giềng và người thân. Hôm qua nghe vợ trầm trồ về sở thích và ý định của mẹ 
con Mai, chú đã chọn chậu nhiều hoa nhất giành lại. Bây giờ hai chậu vạn thọ đầm ấm đứng bên nhau khác nào tình cảm của họ. Rốt cuộc mỗi người đều được hưởng niềm vui, niềm hạnh phúc. Càng thú vị hơn khi niềm vui toả từ những gì mình dành cho người khác. Được thấu hiểu, được sẻ chia thì dù một biểu hiện nho nhỏ cũng làm ấm lòng, càng quí hơn giữa lúc năm cùng tháng tận. Không ai bảo ai, ba người lớn miên man …
Mai phá tan không khí đột nhiên chùng lại bằng giọng sôi nỗi khiến họ cười vang “ Mẹ ơi ! Chừng nào cô Nên với chú Đắc có em bé mẹ cho con sang bế nhé.” “Còn cô chú sẽ là ba mẹ thứ hai của Mai được không?” Chú Đắc trìu mến kéo Mai vào lòng, nhìn sang vợ chờ ánh mắt đồng thuận. “Vậy con sẽ gọi chú là ba Đắc và cô là má Nên, phải không mẹ?” Mai liếng thoắng.
Tiếng cười của họ quyện trong không khí ấm cúng tạo nên mối giao cảm tốt lành giữa trời đất và con người khiến khoảnh khắc giữa năm cũ và năm mới trong căn phòng nhỏ bé tuềnh toàng trở nên lung linh.
“ Sau giao thừa cả bốn người mình cùng đi hái lộc xuân nhé.”
Cô Nên cao giọng đề nghị.
“Ấy ! Đừng cô ơi. Cô giáo con bảo ai cũng đua nhau hái lộc đầu năm như vậy thì sẽ không còn vẻ đẹp và sự sống cho cây trong phố nữa.” Mai giẫy nẫy. “Phải đó” chị Lý hưởng ứng con gái. “Vả lại hai chậu hoa và cả chiếc áo đẹp này chính là lộc rồi còn gì ” Vẫy Mai sang đứng giữa sắc vàng chị tiếp lời. “Cả Mai nữa chứ. Mai là cành lộc đẹp nhất của mẹ Lý, mẹ Nên và ba Đắc. Mình sẽ chăm cho chồi lộc này vươn thành muôn cành xanh tươi. Mọi người đồng ý với tôi không?” Chỉ vào Mai chú Đắc nói giọng hân hoan.
Tiếng pháo tay hưởng ứng giòn giã nỗ cùng lúc chuông các chùa và nhà thờ trong
phố vang lên.
Năm mới đã sang .
Tôn Nữ Ngọc Hoa
Ngôi nhà tôi cần tìm nằm sâu trong một ngõ nhỏ, hai bên đường mướt xanh những tán lá, mùi hương thoang thoảng của hoa và quả chín như ướp vào mũi, cho tôi một cảm giác thật dễ chịu, một cảm giác nhẹ nhàng thư thái. Một khoảng không gian bình yên, tĩnh lặng, tách biệt khỏi khu đô thị ồn ào náo nhiệt tiếng xe cộ gần như suốt ngày đêm chỉ độ mươi cây số là cùng. Phải chăng vì thế mà Trọng Đình chọn làm chốn lui về ? Một cái tin bất ngờ gây nhiều tranh cãi trong giới anh em “bán chữ” chúng tôi. Một cặp từ vừa có tính khôi hài vừa có tính tự trào mà vui miệng chúng tôi tự gán cho cái nghiệp của mình. Có người cho là châm biếm, mỉa mai, cũng được, có sao đâu khi một vấn đề có thể nhìn từ nhiều góc độ, cũng như chuyện của anh Trọng Đình vậy. Những thông tin từ nhiều phía không làm tôi bận tâm là mấy, vì thừa hiểu tính hành lang của nó, điều chủ yếu là nguyên do của những thông tin. Trọng Đình là bậc đàn anh của lớp trẻ chúng tôi, nều muốn tôn xưng hơn nữa thì phải gọi anh là “Thầy”, nhưng anh không thích danh xưng này, nghe vừa xa cách vừa kiêu mạn. Vốn theo đuổi cái nghiệp gian nan này từ nhỏ, anh đã phải trải qua không biết bao là trở ngại. Ai cũng biết, nghệ sĩ là người chỉ muốn sống cho cái đẹp, chỉ muốn góp hết sức mình cho những giá trị tinh thần của cuộc sống, và chính vì thế gần như đối lập hoàn toàn với kinh tế, mặc dầu vẫn luôn phải phụ thuộc vào nó. Cái nghiệp văn chương lại là thứ đeo đẳng bám riết như nợ nần, người cầm bút cứ muốn trải hết lòng mình ra giấy, bởi cuộc sống chung quanh luôn có những điều trăn trở. Đó là tâm tư của những người cầm bút chân chính. Trọng Đình là một người như thế. Văn và báo chiếm cả hai tay, cuộc sống gia đình không mấy khi dư dả, nhưng nếu ai bảo đổi cây bút để lấy một thứ có giá trị vật chất thì không bao giờ. Anh thường nói “Văn chương là chiếc cầu nối tình người. Chúng ta đem rao bán cái nhân tình, thì chúng ta phải biết biểu thị cái nhân tình của chính chúng ta trước đã. Đừng có viết một đàng, xử sự một nẻo. Tất cả sẽ chỉ là sự vô nghĩa, sáo rỗng khi bản thân chúng ta không là một thực nghiệm. Viết – Trước hết là Sống đã”. Đại loại là những lời rất tâm rất tình của anh mỗi khi có dịp trò chuyện với chúng tôi. Một vài tay trong số chúng tôi có được chút tên tuổi ngày nay là cũng nhờ công dìu dắt của anh. Và quả thật, anh không hề có sự mưu cầu hay tư lợi những cái được cho mình. Dù lớn hay nhỏ, anh đều muốn có sự minh bạch, thẳng thắn, vì thế mà người ưa anh cũng nhiều, người ghét anh cũng lắm. Chẳng sao cả, ở đời chuyện yêu ghét là thường tình, chỉ cần mình không thẹn với lương tâm là đủ. Vậy đó, thế mà không hiểu sao, sau một chuyến công tác dài ngày ở Hà Nội về, tôi nghe nói anh tuyên bố gác bút. Rõ là một điều khó tin, nếu không phải là thật , thì ai ? và vì lý do gì mà tung ra cái tin ấy ? Còn nếu là thật, thì phải có chuyện gì ghê gớm nghiêm trọng lắm xảy ra, anh mới có một động thái gay gắt như vây. Bởi nếu phải từ bỏ một niềm đam mê đã thấm lậm vào tận máu thịt, thì chẳng khác nào người ta phải từ bỏ cuộc sống của mình.
Nghĩa là cuộc rượu chiều nay ít nhất cũng kéo dài đến tối, không sao , đó lại là điều tôi đang muốn. Anh đi xuống bếp, tôi ngồi lại ngắm quanh. Trên hai vách tường đối diện nhau là hai bức tranh cũng có sắc độ tương phản nhưng trông lại rất hòa hợp. Một là cảnh một dãy núi cao với những lô xô bóng cây to rậm rạp, điểm thêm những dáng chim đang sải cánh, một là giữa đại dương mênh mông, một con tàu với cột khói to phăm phăm rẽ sóng, lác đác trong khối màu xanh ngăn ngắt là lấm chấm những hình đầu cá, đuôi cá. Cả hai bức tranh đều biểu thị một sự mạnh mẽ, hùng vĩ và khoáng đạt. Thiên nhiên luôn đem đến cho con người những cảm giác có ích. Hẳn bất kỳ ai đứng trước khung cảnh này cũng đều dậy lên trong mình một xúc cảm mạnh mẽ vững chãi.
Tôi nói ngay, anh gật gù rồi tiếp :
Tôi cười nhẹ nhõm :
You can’t go back to childhood
Có những khuya lơ khuya lắc, chủ nó mải hoang đàng mà buông bỏ đến tận trăng cao mới vỗ yên đạp máy, nó vẫn thầm lặng vượt bao kilomet đường dài mà đem chủ nó về tận chốn yên lành. Hết xăng ? Không phải, mới đổ đầy mà, thôi rồi, nhớt, đích thị, quá cữ thay cả nửa tháng rồi, tiêu, không khéo lột dên đúp-pê rồi quá. Cái cần đạp cứ trượt đi đây này. Làm sao đây nhỉ ? còn phải một đọan xa nữa mới đến chỗ sửa xe quen . Mấy việc này không giao vào tay người lạ được, tuy rằng chưa chắc người quen là đã ưu đãi phần giá cả, nhưng quan trọng là không phải lo chuyện “luộc” phụ tùng, nhất là máy móc từ ngày xuất xưởng đến nay chưa mở ra lần nào. 
Bỗng tiếng trống trường bùng bùng, đổ ào ra đường lớp lớp quần xanh áo trắng, tiếng cười khanh khách, tiếng réo gọi nhau, tiếng trêu đùa, chọc ghẹo nhộn nhã cả một quãng đường. Sực nhìn ngôi trường, tôi một khắc ngẩn ra, đó cũng là ngôi trường ngày xưa tôi đã học chứ đâu. Không phải trí nhớ tôi tồi đến thế, mà vì ngôi trường ngày xưa là những lớp học bằng gỗ ván, đã trải qua không biết mấy mươi mùa mưa nắng, để chúng tôi thường nghịch những đốm tròn nhảy nhót trên bàn học, để nép sát vào nhau né gịot mưa dột từ trên mái lỗ chỗ. Từ lúc nào tôi không rõ, ngôi trường đã được xây lại, khang trang, đẹp đẽ. Hai tầng lầu cùng những cây to rợp bóng đã làm biến mất cái hình dáng ọp ẹp, cũ kỹ của trường xưa. Sự phát hiện nhóm lên trong tôi những hồi ức. Một thóang điểm những gương mặt các thầy cô, những gương mặt bạn bè, mà bây giờ chắc cũng không dễ gì nhận ra nhau. 
Đọt Chuối Non 