Chú tôi mất. Đấy là tổn thất vô cùng to lớn của gia đình. Chỉ có điều rất lạ là cây lộc vừng chú tôi yêu quí và gắn bó từ lâu cũng tự nhiên héo úa.

Chú tôi là công nhân lâm nghiệp, cả cuộc đời gắn bó với rừng. Có thể nói rừng là một phần không thể thiếu trong cuộc đời chú. Bàn chân chú đã từng in dấu trên nhiều cánh rừng của Tổ Quốc. Ở đâu khó khăn hoặc cần là chú có mặt.

Continue reading Cây lộc vừng trổ hoa →

Tôi trân sững –nhìn anh như hơ hãi, ngột ngạt. Anh đó sao ? Nổi đậm một hàng ria rậm rạp, cẩu thả, gò má xương xương, đôi mắt thẳm sâu, hốc hác, mái tóc bồng bềnh rối bù, dấu vết những đêm.Tất cả những đường nét tạo nên một vẻ hoang dã, man dại. Có vẻ như trực giác tôi vừa nhận một vết chém, dậy lên một cảm giác nhói buốt. Giọng nói trầm đục đã quen thuộc qua những cuộc điện thọai :

_ Lạ lắm hả em ?

Sực tỉnh, tôi cúi đầu bối rối :

_ Em nghĩ, chưa chắc anh đã đến.
Continue reading Bờ trượt →

Chào các bạn,

Bạn mình, Phan Tấn Hải, mới gởi cho mình câu truyện này về tình mẫu tử thật là cảm động, do nhà văn Trung quốc Vương Hằng Tích viết dựa vào một câu chuyên có thật trong gia đình, và Trang Hạ dịch sang tiếng Việt.

Post đây để chia sẻ với các bạn.

Mến,
Hoành

Mời các bạn click vào đây để đọc: Mẹ Điên.Trangha

Truyện ngắn Tôn Nữ Ngọc Hoa

Lớp háo hức theo dõi từng giòng lịch tổng kết năm học do lớp trưởng Hằng đang nắn nót ghi lên bảng.Gây xôn xao nhất là giòng cuối: “Thứ bảy : tổng kết phát thưởng” được viết bằng chữ to đậm. Nó đồng nghĩa với kỳ nghỉ hè thật sự đến,với rong chơi thỏa thích. Lớp nóng lên bàn tán. Có đứa hét toang: “Đã quá. Đã quá. Sắp được thoải mái rồi” khiến lớp trưởng Hằng phải cáu kỉnh gõ thước lập lại trật tự. Cả lớp thốt im phắc rồi lại như ong vỡ tổ. Vừa lúc trống tan trường giòn giã vang lên.Tíếng bàn ghế bị xô đẩy, tiếng í ới át cả tiếng lớp trưởng đang ra sức gào “ Khoan đã. Chờ tớ dặn tí đã.” Ai nấy ùa ra cửa. Linh, Ngọc, Nhàn,Trung và Y Nguyên nhanh chóng gặp nhau, vừa đi vừa rôm rả:

“Ê, tụi mình chuẩn bị quà tặng cô chủ nhiệm chứ?” tiếng Nhàn nhanh nhẩu.
Continue reading …Bay rồi cô ơi →

Chào các bạn,

Hôm nay (Chúa nhật, 9.5.2010), nhân ngày Mother’s Day ở Mỹ, mình đăng lại bài này, viết vào Ngày Của Mẹ năm 1994, đã phát thanh lúc đó trên Đài Tiếng Nói Việt Nam (Sài Gòn) và báo Phụ Nữ TPHCM.

Đây là “thiệp chúc” duy nhất mình gời cho mẹ mình cả đời, cho đến khi mẹ mất. Lúc đó mình đưa một bản viết cho mẹ mình.
Continue reading Mother’s Day – Ngày của Mẹ →

Thằng Điểu San khóc đã mệt,cứ một chặp nó lại nấc lên,chốc chốc lại hờ hờ vài tiếng.Nó nằm bẹp,co quắp trên cái vạt nứa đen sạm mồ hôi của hàng chục con người,mấy đời trong căn nhà sùm sụp,mái tranh trùm sát mặt đất này.Ba tuổi mà vóc dáng nó chỉ như đứa trẻ mới qua một mùa suốt lúa. Nó đói.

Sau khi lót bụng bằng một chén cháo bắp lõng bõng lẫn với rau rừng, mè nó nấu trong chiếc ống nứa,cả nhà,tức là ông ngoại, bắp *,mè **và ba anh chị nó,từ sáng sớm đã đi vào rừng cả. Họ, và cả Bon lan ***, đi tìm đào củ chụp về ăn.

Cả bon đói. Gạo đã hết từ hai ba lần con trăng tròn bằng cái miệng cối rồi. Lúa bắp mới trổ cờ,gặp con lũ sớm nước rút chậm, thối ngọn hết.Nhà thằng Điểu San là còn may,vì có nhiều lao động,nên năm ngoái gieo nhiều bắp,may còn sót lại một ít trỉa không hết bữa trước.Chớ nhiều gia đình khác trong Bon từ lâu rồi, chỉ có củ chụp với rau rừng thôi.

Chiều buông tấm áo xám xuống dãy núi Jook Đa một lúc lâu.Đêm sắp bước qua khỏi rừng,mới thấy cả làng nối gót chân nhau lội qua suối Đăk Đa về. Lưng ai cũng cong xuống gần tới đầu gối vì gùi nặng. A ! Chắc chắn là nhiều củ lắm.

Bắp Man châm cành củi vô ống điếu rít mấy hơi đến giơ cả xương gò má lẫn xương hàm trên cặp má lõm xuống,rồi lại nhả cái tẩu ra nói với con rể:

– Phải phát cánh rừng dưới chân núi Jook Đa mà gieo lúa bắp thôi Băp Tân ạ.Mở cái rẫy mới may ra còn có cái mà ăn.Lúa nước thì lụt ăn, rẫy cũ thì trỉa 4-5 mùa rồi, đất không còn cái gì cho cây lúa cây bắp nó ăn mà lớn nữa đâu.Mấy nhà trong Bon hôm nay cũng bàn nhau ,muốn phát cái rừng đầu suối đấy.

Mè Tân vỗ vỗ vào cái lưng thằng Điểu San,ru cho nó ngủ,nói thêm :

– Phải đó Bắp Tân à. Mình không phát người ta cũng phát thôi.Cái rừng ấy nhiều cây to,đất nó ngon,tra lúa bắp tốt lắm đó. Gỗ ta bán cho mấy người xe cây. Còn có thêm tiền mua tôn lợp nhà nữa. Mái tranh bên bếp lửa phía kho lúa đã thủng rôi đấy. Trời mưa là dột như người đổ ống nước đó.

Bắp Tân ngồi trầm ngâm nãy giờ bên bếp lửa,lúc lắc cái đầu :

– Không được đâu Băp à . Xưa nay Băp vẫn nói cái rừng Jook Đa là rừng thiêng,ai đụng vô là Yang phạt.Sao bây giờ lại bảo tui phát đi ? Yang đâu chưa thấy,chớ mấy ông lâm trường với kiểm lâm phạt trước là chắc rồi đó.

– Ơ thì xưa nay vẫn thế.Ai đụng vô cái rừng đó là gây động tới các Yang. Thú dữ về bắt người,bắt heo gà luôn. Yang còn cho con nước to theo về lôi người đi nhiều lắm. Nhưng không phát cái rẫy mới thì lấy chỗ nào mà trỉa bắp,tra hạt lúa chớ? Đói miết. Mày không thấy mấy đứa con nít da bụng nó dính hết vô lưng rồi đó à?

Thằng Điểu Tân đang ngồi lấy con dao nhỏ như lá lúa,mà bén tựa nước,cạo vỏ củ chụp với em nó đầu hồi,lắng nghe câu chuyện từ nãy giờ của ông ngoại và cha ,cũng xen vào:

– Thày giáo cháu nói phá rừng là vi phạm lâm luật đó ông ạ. Thày với mấy chú ở lâm trường nói nhiều chữ lắm,cháu không biết hết là sao,nhưng bây giờ muốn bắn con chim,bẫy con cheo cheo cũng chẳng còn nữa.Đi xa thiệt xa như vô tận chỗ đào củ hôm nay,cũng chỉ có mấy con chim lích chích,nướng chưa thơm đã chui tọt vô cái bụng đói.Hết rừng chim với thú chúng nó bay đi ở chỗ nào hả ông?Hồi xưa đứa nào cũng có cái lồng chim với con nhồng thiệt đẹp biết nói,bây giờ làm gì còn chim mà đan lồng chớ.

– Mày không nuôi chim là do nhà trường vận động đừng có làm bẫy,chớ đâu phải tại không bắt được chim nuôi ?

Bắp Tân cao giọng mắng con sang chuyện khác,sợ nó làm ông ngoại buồn.Bắp Man chưa kịp trả lời thằng cháu thì bỗng có tiếng chân bước ngoài sân,rồi ai đó gọi to trong đêm :

– Bắp Man với cả nhà còn thức không ?

– Ai giống tiếng giám đốc Sơn hè ? Vô chơi đi.Còn thức thôi.

Sơn,giám đốc Công ty Phát triển rừng Quảng Mai và kỹ sư Lâm cán bộ khuyến nông khom người bước qua cái cửa thấp lè tè như chui vào cái tổ con tò vò.Cả hai người miệng lớn tiếng vừa cười vừa nói

– Chào già làng. Chào Bắp Tân, Mè Tân. Cả nhà ăn tối chưa ? Đang nói chuyện vui hả.?Ô ! Cháu Tân đang nấu củ đấy à ?

– Vui gì. Cũng chẳng dấu ông.Ông tới đây rồi thì mình nói cho biết luôn.Đang tính đi phát cái rừng ở chân núi Jook Đa mà làm rẫy đây giám đốc ạ. Đói hung rồi. Ăn củ chụp miết sôi cả bụng,con nít đâu có lớn nổi mà vui.

– Ây ! Rừng Jook Đa là rừng phòng hộ đầu nguồn ,chặt sao được già làng ơi. Già làng còn bàn chụyện đi phát rừng làm rẫy thì tụi con thua to rồi.

– Người Bu Na không chặt cái rừng ấy,thì cũng có người ở nơi khác đến chặt đốt hết thôi. Cây to quá mà.Tại sao đất rừng này người Mnông mình ở hàng bao đời nay,ông bà mình cũng sống chết ở đất này mình không được chặt,mà người nơi khác lại tự do muốn chặt chỗ nào cũng được,giám đốc nói mình nghe thử xem ?

Giám đốc Sơn cơi thêm cho ngọn lửa trong bếp sáng to hơn,rồi nhìn từ mặt già làng Băp Man sang Bắp Tân,tới Mè Tân,tới cả anh em thằng Tân đang ngồi đầu nhà ,chậm rãi nói :

– Rừng núi là tài sản quốc gia,không ai được tự do chặt phá.Phá rừng là vi phạm pháp lụật của nhà nước,kiểm lâm bắt được nhẹ thì phạt tiền,nặng là đi tù đó già làng ạ.Còn cánh rừng ở chân núi đó,giữ cho con suối Đăk Đa luôn luôn đầy nước.Nếu mình chặt hết cây,mùa mưa tới không có gì ngăn lại, nước chảy ào về xuôi hết. Vừa gây lũ lụt dưới đó,vừa gây hạn hán trên này,lại còn làm cạn kiệt nguồn nước ngầm nữa.Như mấy năm trước khô cháy hết,vài năm nay lại lũ lụt liên miên,già làng có nhớ không ?

– Mình nhớ ! Mình nghe nói cây cà phê các nơi chết hết. Con bò con trâu cũng không có cả vũng nước mà uống nữa.

Kỹ sư Lâm tiếp lời giám đốc Sơn :

– Mấy năm nay Tây nguyên mình không hạn thì lũ lụt,chuyện mà bao đời nay chưa thấy xảy ra,có đúng không già làng? Nguyên nhân cũng chỉ do phá rừng quá nhiều,quá nhanh mà ra thôi.Voi không còn có chỗ trú, không có lá cây ăn, kéo nhau xuống miền xuôi phá dữ lắm già làng ạ.Bắp vẫn nói là động rừng đó mà.

– Vậy để cho cả Bon chúng ta đói à ? Mà có phải một Bon đâu? Lại còn bọn trẻ nữa chớ.Chúng nó cũng phải nghỉ học theo Bắp Mè đi mà đào củ mới có cái ăn. Con chữ trong bụng đâu có làm no hả ông giám đốc?

– Thế già làng chưa biết rồi. Huyện đã cho xe chở về 3T gạo cứu đói giáp hạt cho bà con.Ngày mai mời các gia đình lên Cụng ty nhận. Cụng ty cũng đã xây dựng xong quy hoạch giao đất giao rừng cho dân rồi.Mỗi hộ sẽ nhận 20 ha ,có quyền chủ sở hữu sổ đỏ đàng hoàng.Rừng già, rừng đầu nguồn thì khoanh nuôi bảo vệ.Rừng bụi có thể chuyển mục đích sang trồng cao su,bời lời,điều.Cụng ty sẽ lấy vốn của chương trình 5 triệu ha rừng để cấp giống và trả công cho bà con trồng rừng. Ơ đất đó mình trồng thêm màu cũng được vài ba vụ trong lúc cây rừng chưa khép tán ,già làng ạ.

– Bọn cháu sẽ đưa giống bắp lai và đậu cao sản về cho bà con .Hướng dẫn tỷ mỉ kỹ thuật gieo trồng.Còn cho nợ phân vi sinh,đến mùa trả bằng đậu bắp nữa,được không già làng?

Giám đốc Sơn và kỹ sư Lâm thay nhau trình bày.Già làng Bắp Man cứ gật gật cái đầu búi tó lia lịa.Hai dái tai võng xuống thành vòng tròn, dấu vết của chiếc khuyên tai bằng ngà voi to tướng, cứ đong đưa,đong đưa.Thằng Điểu Tân nghe thủng câu chuyện nhảy cẫng lên :

– Hoan hô chú Sơn,hoan hô chú Lâm.Thế là hết đói rồi.Cháu lại được đi học,không phải đi đào củ chụp nữa. Để cháu đi báo cho thằng Điểu Kan biết chuyện này,rủ nó mai ra lớp luôn.

Thằng bé hớn hở chạy chân sáo ra khỏi nhà,bỏ lại em nó ngồi với đống củ chụp đang gọt dở.Câu hát gì không rõ nó ư ử trong miệng còn vương lại ngoài cửa.Già làng Bắp Man gõ chiếc tẩu thuốc xuống thành bếp kêu cành cạch:

– Ô ! Ô ! Nghe lọt lỗ tai đó. Mình cũng vẫn biết là phạm vô rừng cấm thì sẽ bị động rừng chớ. Các Yang sẽ cho thú lớn,cho con nước to về hại người ngay.Nhưng cái đói của lũ nhỏ còn đáng sợ hơn giám đốc à.Nay các cán bộ đã nói vâỵ thì ta cũng đồng ý thôi.Mè Tân mai đi lãnh gạo hé. Còn Bắp Tân phải rủ mấy đàn ông lên lâm trường nghe xem giao đất giao rừng thế nào. Giám đốc cứ yên tâm đi .Giao rừng của người Mnông,cho người Mnông giữ,làm sao mà mất được,mà cháy được ?

Bếp lửa reo vui.Nước trong nồi củ chụp sôi lóc bóc.Không khí trong nhà ấm áp vui vẻ hẳn lên.

Linh Nga Niê Kdăm

Năm Đạt 20 tuổi, Đạt học đàn với tôi. Lúc đầu việc học có tiến bộ rõ vì Đạt cần cù, chăm chỉ. Vài tháng sau, tôi nhận ra Đạt thiếu năng khiếu. Đạt lại kém trí nhớ. Người mù mà kém trí nhớ thì khó học cao được. Các bạn cùng lớp Đạt đã học được những kỷ thuật phức tạp hơn Đạt nhiều. Đạt chuyển hợp âm còn vụng về lắm. Dù mọi lý do, tôi vẫn không nói thật cho Đạt biết điều ấy. Khi vào làm việc tại trường mù này, tôi đã thỏa thuận với ban giám hiệu rằng tôi không bao giờ từ chối một học sinh mù vì lẽ người ấy thiếu năng khiếu. Người mù còn mấy thứ giải trí ngoài âm nhạc đâu. Cho dù việc học nhạc không biến họ thành nhạc sĩ, việc đó cũng đủ an ủi họ.

Hai năm sau, Đạt cũng chỉ đủ sức đệm cho mình những bài hát đơn giản. Một hôm Đạt gặp tôi và nói:

-Thầy ơi, chắc con xin nghỉ.

Mặc dù lắm khi tôi cũng uể oải với một học sinh kém năng khiếu như Đạt, nhưng khi nghe Đạt xin nghỉ, lòng tôi bỗng xót xa. các môn học khác Đạt cũng chẳng lấy gì làm xuất sắc. Sau bao năm đèn sách muộn màng, 19 tuổi mới bắt đầu đi học, nhà trường chỉ giúp Đạt biết đọc, biết viết và vài bài toán cộng, trừ, nhân, chia. Đạt nói với tôi Đạt muốn nghỉ học luôn và về nhà. Tôi bảo Đạt suy nghĩ kỷ hơn. Nhưng đó chỉ là một lời động viên vô nghĩa. Đạt đang đứng trước sự thật của chính mình. Cuối cùng Đạt đã rời trường. Tôi tự hỏi, Đạt sẽ về đâu và làm gì trong những ngày tới. Gia cảnh Đạt cũng chẳng sung sướng mấy. Một căn nhà nhỏ chứa đầy người trong một xóm nghèo.

o0o

Một tuần sau khi nghỉ học, Đạt đến nhà riêng của tôi. Tôi rất mừng khi Đạt đến song lại chẳng biết sẽ nói chuyện gì với Đạt. Trong nhiều năm dạy học tại các trường mù, hiện tượng người mù xin nghỉ vì những lý do tương tự cũng chẳng lạ. Một số học sinh cũ đến gặp tôi và chỉ để giết thời giờ. Riêng tôi, tôi còn bao nhiêu việc phải sắp xếp để lên lớp. Không có cái duyên giúp họ kiến thức tôi cũng ráng dành chút thời gian chia xẻ nỗi buồn của họ. Nỗi buồn mà ngày nào chính tôi khi mới vào thế giới tối tăm này đã từng mang.

Sau một lúc dông dài đủ thứ chuyện, Đạt bắt đầu thực sự bày tỏ.

-Thầy ơi, con muốn làm cái gì đó để kiếm sống. Con biết rằng mình học không được nên phải chọn cách kiếm sống nào đơn giản hơn thôi.

Đạt chọn việc buôn bán dạo. Đạt rụt rè lắm. Tính Đạt bao giờ cũng vậy, chậm mà chắc. Đạt có nhược điểm là thiếu tự tin. Đạt muốn đi bán vé số lại sợ đủ thứ cái: sợ bán ế, sợ bị bọn cắp vặt, xì ke giật vé số, sợ cái này và sợ cái kia … trong đó tôi biết Đạt sợ mặc cảm. Con người ai cũng thế. Nếu họ giàu, ta nói họ giàu họ cũng sợ và tìm cách tránh né. Nếu họ nghèo, ta nói họ nghèo họ cũng sợ bị nghèo. Tôi nói với Đạt đừng lo, tôi cũng từng đi bán vé số rồi. Tôi hãnh diện vì mình dám đương đầu với thử thách để sống bằng đồng tiền của mình. Lý lẽ này làm Đạt vững tin. để trấn an Đạt, tôi hứa sẽ đi bán vé số chung với Đạt một thời gian ngắn giúp Đạt làm quen với công việc.

Nghe vậy Đạt rất ái ngại. Đạt nói:

-Thầy mà cũng làm được việc đó nữa sao? Lỡ đi ngoài đường gặp bạn bè thầy thì sao?

Tôi nói tôi không ngại điều đó. Họ muốn nghĩ sao về tôi cũng được. Tôi không muốn Đạt trở thành vô dụng và sống lệ thuộc vào người khác. Cho dù đó là gia đình. Tôi đòi Đạt phải trả công cho việc đi bán phụ của tôi. Tôi không lấy tiền nhưng lấy một lời hứa. Tôi chưa nói ngay với Đạt tôi muốn Đạt hứa điều gì. Sau vài hôm đi bán tôi sẽ nói.

Thế là 2 thầy trò đi bán chung với nhau. Tôi dành cho Đạt 3 ngày cuối tuần: thứ sáu, thứ bẩy, chủ nhật. Những ngày còn lại tôi phải tới trường. Mỗi ngày chúng tôi rảo đi hàng chục cây số. Nào chợ, nào phố, nào hàng quán, hang cùng ngõ hẽm… Chẳng nơi nào có thể bán an toàn mà chúng tôi không tìm đến. Thói thường người ta có thể cùng gặp 1 việc, cùng đi một đường nhưng chẳng ai nghĩ giống ai. Tôi rất khoái trá với việc lâu lâu được đi bộ thể thao lại không tốn tiền như hôm nay. Hễ khát thì vào hàng kiếm ly trà đá, đói thì vào quán kêu dĩa cơm. Miễn xấp vé số trên tay vơi dần là tốt rồi. Đạt lại hết sức rụt rè.

Ngày đầu tiên Đạt than mỏi chân, rồi khát nước, rồi mệt vì say nắng… Hôm đầu tôi đưa Đạt xuống một khu chợ rất xa nhà Đạt. Hôm thứ nhì bán gần nhà hơn, Đạt có vẻ lúng túng khi vào các nơi đông người. Đạt luôn miệng hỏi không biết có gặp người quen nào không. Khi đi xa hơn vùng Đạt sống thì Đạt bớt hỏi. gần trưa, tôi gặp một cô bạn. Chúng tôi nói chuyện vui vẻ với nhau. Tôi giải thích với cô ta:

-Nghèo quá phải đi làm thêm. Đi một mình sợ bị giật nên rủ đứa học trò đi chung.

Cô bạn tôi cười và chẳng tin lời:

-Anh mà nghèo chắc em cạp đất sống thôi. chắc anh muốn đi thể dục cho khoẻ người nên bày thêm cái nghề này chớ gì.

Trước khi chia tay với cô bạn, tôi không quên ép cô mua vé số. Đây hẳn là một dịp may cho tôi. Sau khi cô bạn tôi đi, Đạt tỏ ra rất tự tin. Hôm ấy cái rụt rè mỗi khi chìa xấp vé số ra mời khách mua không còn trong lòng Đạt nữa. Đạt đòi tự tay Đạt mời khách, không cho tôi mời như mấy hôm nay. Trưa đến, 2 thầy trò vào quán ăn cơm dĩa. Khi cơm dọn ra, tôi bảo Đạt:

Cơm ngon lắm đó, ăn thử coi.

Đạt nếm thử vài muỗng và hỏi:

-Con đâu thấy lạ gì đâu. Cũng như mọi quán khác mà.

-Không phải quán này ngon hơn, tôi nói. Nhưng dĩa cơm đầu tiên em kiếm được bằng mồ hôi của mình.

Hơn một ngày rưỡi trôi qua, tôi mới nghe tiếng cười của Đạt. Hôm đó chúng tôi về sớm hơn vào lúc khoảng 1 giờ trưa. Vì hôm đó bán chạy hơn. Chiều đến hai thầy trò lại tiếp tục “hành quân”. Đi bán đêm cũng là cái thú. Trời mát và mình chỉ đi vào các quán ăn, quán cà phê. Vì giờ đó tôi sợ vào hẽm tối, lỡ bị giật vé số thì trắng tay. Số vé bán được lại tiếp tục tăng. Đạt tích cực mời khách hơn. Nhiều người mua vì lòng tốt hơn là vì mê trò đỏ đen. Sáng chủ nhật, tôi phải đi lấy thêm vé số. Số vé lấy chiều qua bán đã gần hết. Tôi đưa Đạt vào những khu vực mà tôi biết các bạn tôi thường đến. Vài người bạn gặp tôi và họ mua nhiều hơn các khách bình thường. Trong buổi sáng tôi phải lấy thêm vé số một lần nữa. Số vé chúng tôi bán được nhiều gấp ba lần hôm trước. Đến khi ăn cơm trưa Đạt bảo tôi:

-Ngày mai con đi bán một mình được rồi.

-Ờ, mai thầy phải đi dạy, tôi nói. Nhưng tuần tới thầy sẽ đi chung với em tiếp.

-Không thầy đừng đi nữa, Đạt nói. Thấy thầy gặp bạn bè sang trọng con xót lắm. Con đi bán một mình được mà.

-Em thấy làm ăn dễ có tiền tính gạt tôi ra phải không, tôi nói đùa.

Khi về tới nhà, Đạt nói tối nay Đạt sẽ đi một mình. Và Đạt cám ơn tôi đã giúp Đạt mấy hôm nay. tôi thở phào, coi như kết thúc hợp đồng và tới lúc tôi đòi tiền công của mình. Như đã định trước, tôi đưa Đạt một cái túi vải chừng gang tay. Tôi bắt Đạt hứa đi đâu cũng phải mang theo đến khi nào tôi đòi lại mới thôi. tôi dặn Đạt:

-Mỗi khi em mở miệng than bất kỳ điều gì thì phải lượm một viên gạch nhỏ bên lề đường bỏ vào túi này. Tối đến trước khi ngủ mở ra coi bao nhiêu viên gạch, viên đá và cố nhớ từng viên mình đã lượm khi than điều gì. Ngày hôm sau, em phải tự bớt những lời than van đó. Khi gặp hoàn cảnh tương tự em phải thay đổi suy nghĩ. Một là cố gắng giải quyết cái khó khăn. Như than nắng thì tìm chỗ mát mà đi; than mỏi thì nghỉ; than ế thì ráng bán tích cực hơn… Hai là nếu không giải quyết được phải ráng chịu và thử nghĩ xem ngoài mình ra có ai cũng gặp khó khăn tương tự này mà khổ hơn em không. Em sẽ thấy cái khó khăn đang gặp chưa dồn mình vào đường cùng đâu. Nếu khó khăn không giết chết em thì ấy là thần dược để em thêm vững mạnh.

o0o

Thỉnh thoảng hai thầy trò vẫn gặp nhau. Có khi tại trường, có khi tại nhà tôi hay nhà Đạt. Đạt khoe lúc này bán đỡ lắm. Đạt đủ sống rồi. Có hôm Đạt nhờ tôi đi mua dùm Đạt cái máy cassette bằng số tiền dành dụm của Đạt. Đạt kể cái túi than lúc này vơi nhiều lắm rồi. Cái tính khí rụt rè và khuôn mặt u ám không còn nữa. Đạt nói đi bán vé số là đi bán sự may mắn. Nếu mình buồn thì làm sao mang lộc đến người khác được. Chính nụ cười tươi làm Đạt bán chạy.

Nhưng rồi một lần Đạt than với tôi:

-riết rồi con thấy mình như một con gà. Sáng sáng bươi đất kiếm ăn, tối chui vào chuồng. Con thấy cô đơn lắm không như hồi còn ở trường. Trong trường có bạn bè, có người để nói chuyện.

Tôi biểu Đạt đưa túi than và bỏ vào trong đó một viên gạch nhỏ. Tôi dặn Đạt từ nay mỗi khi thấy cô đơn hãy nhặt một viên gạch bỏ vào túi. Chiều đến đếm được bao nhiêu viên, hôm sau Đạt phaỉ ráng làm ra bấy nhiêu nụ cười hay niềm vui cho người khác. Nếu họ vui thì Đạt bỏ bớt một viên gạch khỏi túi than. Hãy đến với mọi người vì họ không phải vì mình. Nếu Đạt làm điều gì đó cho ai mà nghĩ rằng để mong cầu được đáp lại thì coi như chưa phải là vì họ. Và như thế chưa được ném viên gạch ra. Đạt có thể cứ tiếp tục lấy lòng các khách hàng để thuận lợi trong việc buôn bán sinh sống của Đạt. Những việc này tuy không làm vơi số gạch trong túi than nhưng đó là việc cần làm. Điều cần thiết nhất là Đạt không được nhờ người khác giúp những việc mà tự mình có thể làm được.

Chúng tôi lại tiếp tục gặp nhau. Lần này ngoài chuyện buôn bán, Đạt còn kể chuyện thường về sớm để phụ má Đạt dọn dẹp nhà cửa. Khi rảnh rổi ngồi chơi nơi nào đó, Đạt vẫn thường làm một điều gì đó cho mọi người. Đạt chú ý người khác nhiều hơn để biết họ muốn gì và tránh không rủi ro làm phật ý họ. Đạt nói bao nhiêu bài học đạo đức trong trường giờ Đạt mới có dịp áp dụng.

o0o

Năm 24 tuổi, Một tối Đạt ghé nhà tôi với 1 cô bạn gái. Cô gái chở Đạt đi bằng xe đạp. Họ có vẻ rất khắn khít nhau. Cô gái là người miền Trung. Sáng cô làm thợ may. Tối đến cô phụ bán trong một quán ăn. Một bữa trời mưa to, Đạt vào đụt mưa trong quán này. Thường Đạt vẫn vào đây bán, nhưng hôm nay vì mưa nên phải dừng lại lâu hơn. Người chủ quán lấy ghế mời Đạt ngồi. Đạt thấy ngại nên kêu ly trà đá, thứ thức uống rẻ nhất trong quán. Khi cô gái bưng nước ra, Đạt trả tiền. chủ quán không nhận vì nghĩ tới thân phận tật nguyền của Đạt. Đạt nhất định buộc chủ quán phải nhận, Đạt mới uống. Trước vẻ khẳng khái của Đạt, chủ quán nhận tính tiền ly trà đá và đồng thời mua lại 1 tấm vé số.

Trời mưa, quán vắng, cô gái tò mò hỏi thăm cuộc sống của Đạt. Đạt kể chuyện buôn bán, chuyện đời cơ cực của mình một cách quá yên bình. Những điều đó khiến câu chuyện của Đạt trở nên hấp dẫn. Chủ quán và vài người phụ hàng cũng tham gia. Từ đó Đạt trở thành người bạn của quán này. Một lần nọ, Đạt ghé nhà trọ nơi cô gái ở và nhờ may áo. chuyện tiền bạc sòng phẳng làm cô gái giận. Đạt đành nhận ở cô một món quà, ấy là tiền công may. Mọi việc cứ thế tiếp diễn. Đạt chẳng bao giờ có cơ hội đáp lại món quà này. Cô gái vẫn mến Đạt vì bản tính vui vẻ nhiệt tình và vì Đạt biết tự lo cho chính đời mình. Cái nổ lực của Đạt, cái lạc quan trong nụ cười của Đạt làm cô gái mến phục Đạt. Cô gái bổng chợt thấy chính Đạt mới là chàng công tử giàu sang mà cô hằng mong đợi. Chàng không giàu vì có nhiều thứ trên đời, nhưng giàu vì chàng cần quá ít thứ cho riêng mình. giá trị của chàng không bởi những món chàng có mà bởi sự trân trọng nơi những người chàng quen. thế là họ đã đến với nhau.

Khi Đạt về rồi, tôi ngẩn người ra với bao nhiêu kỷ niệm của đời tôi. Muốn biết được bài học này để nói lại với Đạt, tôi đã phải tốn bao nhiêu là nước mắt cho những cuộc tình tan vỡ. Đạt đã tìm được một người yêu Đạt vì chính Đạt không phải vì cái Đạt có. Nghe đâu khi gia đình cô gái biết chuyện, họ không đồng ý chấp nhận một chàng rể mù. Cô gái bị đặt vào tình trạng rất ư là khó xử. Cô phải chọn ai đây, cha mẹ hay tình yêu. gia đình cô khăng khăng sẽ không nhìn nhận cô nếu cô sống với Đạt. thế rồi cô quyết định. Cô không định lấy chồng để bỏ cha mẹ. Ngày nào đó cha mẹ cô cũng sẽ thông cảm và chấp nhận sự lựa chọn của riêng cô. Khi cha mẹ thông cảm Đạt thì cô và Đạt sẽ trở về thăm quê, thăm dòng họ.

Cô đã gạt nước mắt đến với Đạt. cái đám cưới nghèo được tổ chức. Trong tiệc vui, lúc cô dâu, chú rể tới bàn tôi chào vợ chồng tôi, tôi hỏi Đạt:

-Thế nào đây chú rể, trả túi than lại cho thầy được chưa?

chú rể cầm tay tôi dúi vào túi áo cưới của chú. cái túi than đang nằm đó. Tôi tính lấy ra, nhưng chú rể nài nỉ:

-thầy ơi, con phải giữ nó. Con không giữ nó để đựng những viên gạch của con, mà những viên gạch của cô dâu đó thầy. Đêm nào đếm được bao nhiêu viên thì hôm sau con sẽ cố làm cho cô dâu hài lòng bấy nhiêu lần.

Viết xong vào 2000, TRĂNG MỜ

(TĐH: “Trăng Mờ” là một bút hiệu của anh Trần Bá Thiện. Bài này viết một tí trước ngày cưới của anh Thiện 20.5.2000 và bà xã của Thiện tên Nguyệt, nên Thiện lấy tên “Trăng Mờ” làm kỷ niệm).

Đêm tháng năm.

Tiếng ếch òam ọap, ồm ộp, lõm bõm từ những vũng bùn lầy, ao hồ quyện lẫn tiếng dế gáy rúc lên từng hồi. Tất cả những thanh âm côn trùng cứ như một bản hợp tấu, cũng có lúc trầm lúc bổng, lúc ngân nga, bất chợt có lúc lặng đi rồi lại rộ lên. Đêm – Thế giới của những lòai côn trùng. Chóc chốc lại có tiếng vỗ cánh lập bập của lòai dơi, lập lòe ánh sáng của những con đom đóm, cái thứ ánh sáng chớp nháy ấy như tô thêm sự huyền bí cho màn đêm. Thi thỏang lại có tiếng quật đuôi của một con rắn đớp mồi. Đêm gói gém biết bao điều bí ẩn : Con mồi và kẻ săn mồi. Những cuộc giao chiến lặng thầm mà quyết liệt, để cuối cùng chỉ còn lại bên thắng cuộc.

Muỗi. Một lực lượng hùng hậu nhất của đêm, chúng biết kết hợp sức mạnh từ hàng ngàn đôi cánh mỏng manh, với thứ vũ khí thật bé nhỏ mà bén ngót, một thứ vũ khí cực kỳ hỉểm ác và thuận lợi cho phép chúng tha hồ thao túng.Thứ thức ăn của chúng là một lọai thức ăn đặc biệt cao cấp. Để có được một giọt máu, cơ thể phải chiết xuất từ những phần trăm dinh dưỡng của biết bao lọai thực phẩm. Thế mà chỉ trong vòng một giây, cái bụng to kềnh của chú muỗi đã ẵm gọn. Sự sinh sản nhanh chóng khiến chúng luôn là một đối thủ đáng ngại của nhiều lòai. Những nơi bụi rậm lùm lùm dưới những tán lá, ẩm thấp và tối tăm, có thể tạo thành một lô cốt an tòan cho kẻ đi săn, thì cũng là nơi trú ngụ tuyệt vời của cộng đồng muỗi.

Hắn tê dại cả thân người trong một tư thế đã bị đóng cứng suốt mấy giờ đồng hồ. Cái tư thế ấy lúc đầu quả là thuận tiện cho sự quan sát và sẵn sàng cho những bước nhảy vụt về phía trước. Nhưng hắn lại không biết trước cái tư thế ấy lại bị động trong một khỏang thời gian dài đến thế. Sao ánh đèn nơi cửa sổ kia lại không chịu tắt đi cho rồi kia chứ ? Đó là thứ ánh sáng khó chịu nhất cho hắn trong lúc này. Vùng ánh sáng yếu ớt. chỉ đủ bao trùm mấy mươi phân vuông trên một cái bàn, nhưng lại đủ uy lực để khống chế sự manh động, mưu toan và ám muội, đủ sức trói hắn đến liệt cả nửa thân mình. Không thể chịu đựng nổi nữa, hắn cố thật nhẹ đến mức không thể nhẹ hơn, để chuyển động cái khối cơ thể thóat khỏi sự tê cứng. Một tiếng rắc cụp của chính những khớp xương hắn cũng đủ làm hắn giật nảy mình, đủ để đánh động một con chó con con đang tập tọng hực lên một tiếng. Ánh sáng nơi khung cửa sổ hơi di động, bóng một cái đầu ló ra ngòai nhìn quanh quất, rồi một tiếng nạt khẽ “Bim, thôi nào, có ai đâu” Hắn vội ụp mặt xuống đống lá mục, một thứ mùi thum thủm xộc vào mũi hắn, hắn vội bịt chặt mũ để kìm cái hắt hơi. Sự kìm nén làm làn hơi không có lối thóat phải trở ngược xuống cuống họng biến thành tiếng kêu ục ục, cuống phổi thốn lên tạo thành một cơn đau tức trong lồng ngực. Hắn thả tay trên mũi xuống, thở hổn hển, một tay chặn ngực, một tay đưa lên măt quẹt khóe nước ri rỉ. Hắn bực bội thốt thầm “Bố khỉ ! Đồ chết tiệt” Hắn ném một tia nhìn giận dữ về phía cái cửa sổ, cái thứ ánh sáng vàng vọt đó vẫn như trêu ngươi, như thách thức.

Đêm tháng năm.

Mảnh trăng cuối tháng như con dao mổ nằm chênh vênh, bờn bợt giữa nhấp nháy các vì sao. Gió nhè nhẹ, thoang thỏang, tạo cảm giác đê mê dễ chịu, không đủ để gọi là se da, nhưng cũng tạm gọi là cái cớ dể cô gái nép vào bên ngực chàng trai, và cánh tay của chàng trai cũng đử lý do để vòng qua tấm lưng thon chắc của cô gái, ôm sát vào mình, tỏ ra yêu thương, che chở. Tiếng thở dồn dập của hai đôi môi nóng hổi buộc vào nhau. Đôi trai gái mới lớn thả mình vào cảm xúc hân hoan của sự khám phá mới mẻ. Nhưng cô gái vẫn còn đủ tỉnh táo khẽ đẩy chàng trai ra, thẹn thùng : “Anh …mình cưới nhau đã” Chàng trai còn nuối tiếc ôm ghì lấy cô gái một lần nữa rồi mới chịu buông ra, nằm sọai trên tàu lá chuối nhìn bầu trời lấm tấm những vì sao, mơ màng : “Bao giờ thì chúng mình cưới nhau nhỉ ?” Cô gái gối đầu lên cánh tay của chàng trai, lắng nghe nhịp thở của cả hai quả tim. Chàng trai vẫn tiếp tục mơ màng : “Bao giờ nhà anh mua nổi một con bò, rồi nó đẻ ra một con bò nữa thì mới cưới vợ cho anh được” Cô gái thỏ thẻ : “Chắc không lâu nữa đâu anh nhỉ ? Với lại vội gì, em còn phả học làm người lớn đã chứ .” “Thế em chưa là người lớn à ?” “Mẹ em bảo hết là trẻ con nhưng chưa là người lớn” “Để anh dạy cho…thế này này..” “Á, cái anh này…” Cả hai lại xoắn vào nhau, một lúc sau cô gái vùng dậy : “Thôi, em phải về đây, khuya lắm rồi anh ạ .” “Khuya gì ? Còn sớm chán. Có bố em ở nhà đâu mà sợ . Ờ mà bố em làm gì mà hay vắng nhà khuya thế ?” “Em chẳng biết nữa .” Câu hỏi của người yêu làm cô gái bỗng đăm chiêu. Đã từ lâu, cô ngờ ngợ bố mẹ cô có chuyện gì là lạ. Cô cứ muốn hỏi mẹ, nhưng cứ nhìn bộ mặt rắn đanh, giọng nói the thé, rin rít, cô lại thấy sợ. Hàng ngày, khi cô đi làm, đi chợ, thường có cảm giác những ánh mắt thiếu thân thiện, nhũng câu nói đổng cảng như nhằm vào mình : “Ối giời, cứ ăn mặn cho lắm vào rồi khát nước đến đời con đời cháu thôi” “Con gái sắp đến tuổi lấy chồng rồi mà chả nghĩ gì đến tương lai hạnh phúc cho nó cả. Xem thằng nào vô phúc thì bảo hộ nó một tiếng, kẻo phí công cha mẹ nó nuôi dạy cả bao nhiêu năm .” “Rau nào thì sâu nấy, cả vợ lẫn chồng rồi thì cũng đến cả con thôi. Bố mẹ thế thì làm sao dạy con tốt được” Đại lọai là những câu nói như thế kèm theo cái nhìn khinh miệt làm cô cứ gai gai người, mặc dù không biết chắc có phải người ta nói đến người nhà mình không ? Nhưng trực giác cô mách bảo như có gì liên quan. Một điều nữa mà cô cảm nhận được là sự xa lánh của bà con lối xóm. Không thấy ai đến nhà chơi với mẹ cô, câu kia chuyện nọ như những người phụ nữ khác. Cũng không thấy mấy bác hàng xóm sang chơi với bố cô, bàn cờ ly rượu như nhũng người đàn ông khác. Đôi lúc họ có vô tình gặp bố hoặc mẹ cô ngang đường thì cũng chi quấy quá dăm câu chiếu lệ rồi cáo bận đi ngay. Chỉ có vài chú trông dáng vẻ la lét, luộm thuộm hay tụ tập lúc chiều sẫm. Bố cô trông như người mắc bệnh, da dẻ vàng xỉn, mặt mày xanh xám, choắt choeo, đôi mắt hi hí sùm sụp lúc nào cũng nhìn chập xuống, nếu bất giác trừng lên thì lại tóat ra một tia nhìn lạnh lẽo, ác hiểm. Cô rât sợ chạm phải tia nhìn ấy lắm. Cách bài trí một số đồ đạc trong nhà cũng có vẻ không được hợp lý lắm. Chiếc giường ngủ của bố mẹ cô lại được kê đặt một góc của gian nhà ngòai, còn giường ngủ của mấy chị em cô thì lại kê ở gian trong, nếu đổi lại thì đúng chỗ hơn. Cô cũng chẳng hiểu tại sao lại như thế. Thỉnh thoảng có đêm trở mình thức giấc, cô lóang thóang nghe có tiềng lào thào, tiếng lịch kịch, và cả tiếng òng ộc đổ rượu từ hũ ra ly. Có lần cô định nhổm ra xem, nhưng chợt nhớ lời đe nẹt của mẹ “ Đêm hôm lo mà ngủ đi nhá, đứa nào ra vào lộn xộn, tao cho ăn đòn nhừ xương đấy” cô lại thôi . Chàng trai thấy cô gái ngồi thừ ra nghĩ ngợi thì vòng tay ôm cô vào lòng thủ thỉ “Em nghĩ gì thể ? Sợ anh không có tiền cươi em à ?”. Dựa vào người chàng trai đầy tin cậy, cô khẽ nói : “Em không lo, mình ráng làm rồi để dành thì cũng đến lúc sẽ có thôi mà.” Trong đôi tay nồng nhiệt của tình yêu, cô gái lại mau chóng quên đi những gì vừa nghĩ ngợi.

Đêm tháng năm.

Trời bỗng đổ cơn mưa. Cơn mưa không hề báo trước, những hạt mưa năng dần, xối xả. Trong những tiếng sấm xét đì đùng, những ánh chớp lấp lóa, có hai người cố áp mình vào một thân cây, bên trên là những tán lá rủ um tùm. Một giọng nói với âm lượng thật nhỏ : “Ông trời tai ngược thế ! Lúc chiều trông đẹp đẽ tạnh ráo, nên chẳng đem theo áo mưa.” Một giọng khác cũng nhỏ như thế : “Phải chịu thôi chứ làm sao bây giờ, chỉ cầu cho ông thiên lôi đừng nhè cái cây này mà vung lưỡi mác là được rồi.” “Mưa có khi lại hay đấy. Đèn tắt rồi, thôi, chú ý đi.”

Mưa sầm sập, cả thân hình ướt sũng nhưng hắn cười khóai trá. Ông trời giúp ta rồi. Hắn bỗng rùng mình vì lạnh, chợt thấy thèm ly rượu thuốc uống đến đâu nóng đến đó mà vợ hắn đang để sẵn ở nhà. Hắn hà hơi vào hai tay xoa mạnh và rên lên : “Giờ mới chịu tắt đèn. Mẹ mà, giỏi thức nữa đi.” Bây giờ thì không cần phải vội, vì đã có mưa làm đồng phạm. Cũng chẳng cần phải lo lắng giữ gìn gì nữa, co duỗi chân tay cho đỡ mỏi đã. Sư nó, tê cứng hết cả rồi. Nhằm nhò gì, có những đêm đông lạnh buốt như đồng, cái tê buốt cứ như những thanh sắt nhọn thuốn vào tận xương tủy, hắn vẫn trân mình để trót lọt những phi vụ đáng kể. Bất giác hắn tự hỏi : “ Mình trở thành kẻ ăn đêm từ bao giờ ấy nhỉ ? Ngày xưa cái lão thầy bói láo tóet ấy bảo mình có phúc dức ba đời để lại, chả phải lo lắng gì, cứ việc ngồi duỗi mà giàu sụ lên thôi.” Ừ mà lẽ ra thì phải thế chứ. Một đêm bằng ba năm cơ mà. Nó đí đâu hết thế nhỉ ? Mấy cái tàu há mồm ở nhà, lại thêm bao khỏan chung chia. Mẹ nó, lúc làm thì đ…thấy thằng nào nhúng tay, mà có nhúng thì cũng trật trìa chia chác, mà lúc ăn thì sao lắm thế. Họng to, thây mập. Bố nó, cái trò đời…

Hắn bỗng nhớ ngày xưa cha hắn hay chửi : “Nhà tao vô phúc sinh ra quả đắng, củ sùng. Mày cứ giỏi đi ăn của người đi, rồi khối kẻ nó ăn lại của mày, ăn cho mày trơ mắt ếch ra cho mà xem.” Hắn ngẫm thấy cha hắn nói không sai. Chẳng hiểu ma lôi hay quỷ khiến, hễ cứ thấy nhà ai có cái gì lọt vào mắt là hắn tìm mọi cách lấy cho bằng được. Lúc bé thì đồ chơi, vật dụng của trẻ con hàng xóm, lớn thêm chút nữa thì những thứ vặt vãnh bán được thành tiền. Hắn không leo nổi qua cấp hai cùng vì cái thói tính ấy. Thất học, lại không thích bất cứ một nghề nghiệp gì, chỉ thích ăn chơi vung vãi, cộng với bản năng trộm cắp, hắn đã làm cho cha mẹ không biết bao phen điêu đứng, và rồi một ngày, cha mẹ hắn không chịu nổi nỗi nhục với bà con xóm làng, sau bao phen cải hóa vô hiệu, nên đuổi hắn ra khỏi nhà. Đi thì đi. Đi đến đâu thì cầu âu đến đấy. Ngưu tầm ngưu, mã tầm mã. Hắn tầm đúng một con vợ cũng ngang ngửa với chồng, lại tầm thêm vài tên giỏi tát. Thế là tha hồ tát của thiên hạ. Bọn hắn biết những nơi làm ăn ngon nhất là những vùng nửa thôn nửa thị. Do yêu cầu của công việc, có nhiều thứ vật dụng không thể gọn nhẹ trong nhà, cây cối thì um tùm, thuận lợi cho việc ẩn nấp, rình rập. Nhà cửa thì đa phần là tôn ván tạm bợ, rất dễ cho sự xâm nhập. Khi biết mất thì cùng lắm là ơi hời than khóc, cùng lắm đơn thư nghuệch ngọac đi từ thôn đế xã. Mà chuyện ấy thì bọn ắn thừa phép vô hiệu hóa. Hà hà. Tụi mày muốn sao ? Một uống rượu. Hai dọn mâm. Có thằng ngu nào lại đi chối rượu để dọn mâm. Ừ thì kín đáo một tí cho lâu dài. Có điều hắn cũng đủ thông minh để biết giới hạn trong một phạm vi trị giá. Đánh những quả lớn quá thì sẽ động đến trên cao, nhỡ đòn trên giáng xuống thì toi tất tật cả lũ. Dân tình biết nhiều, biết lắm, có khi biết rất tường tận nữa, nhưng chẳng biết kêu ai, lỡ kêu không đúng nơi đúng chỗ còn bị thù hằn, tức quá thì chỉ biết cạnh khóe dăm câu sau lưng bọn hắn. Thế nên bọn hắn cứ ung dung, phởn phơ đêm làm ngày nhậu. Gần đây mồi cung đã vãn, người ta cũng đã phải nhiều biện pháp đề phòng hơn. Nhưng dẫu sao thì..

Mưa đã nhẹ hạt, hắn căng mắt nhìn về phía chái nhà, tay sờ qua túi quần, cái kìm cộng lực, kẻ thủ hạ thân tín nhất luôn theo hắn trong từng phi vụ, vẫn cồm cộm như báo hiệu đã sẵn sàng. Đảo mắt nhìn quanh vài vòng cho yên tâm, rồi hắn thận trọng rời chỗ nấp men theo rìa rào, và hơ hớt nép mình vào một thân cây, một chút không nghe động tĩnh gì ngòai tiếng mưa vẫn rỉ rả, hắn nhẹ tiến sát đến bên cánh cửa bếp. Nhìn vào trong qua khe cửa, yên ả quá, có nghĩa những người trong nhà đã yên giấc say. Còn phải nói, mưa này vùi trong chăn ấm, có mà phê thẳng đến sáng. Hắn nhếch môi, nghĩ dến những gì chút nữa theo hắn về nhà. Móc cái kìm ra, chỉ bằng mấy động tác nhanh gọn, cánh cửa đã bật chốt, hắn lách nhẹ vào trong, thuận tay khép lại, nhưng cánh tay hắn như vấp phải một lực cản, hắn chưa kịp hiểu là điều gì đang xảy ra, thì mắt hắn vụt chói lòa bởi một luồng sáng, đồng thời một tiếng quát vừa phải nhưng đanh gọn : “Đứng im, mày đã bị bắt quả tang rồi nhá”. Và thóat một cái, hai cánh tay hắn bị khóa chéo ra sau. Hắn chỉ kịp ớ lên một tiếng rồi chết lặng. Bên cạnh hắn bây giờ là hai người, một người đang móc cái còng số 8 tra vào hai cổ tay hắn. Còn người kia gõ tay vào cửa kêu to : “Chủ nhà ơi ! Dậy đi, bắt được trộm đây này” . Tiếng gọi không khác gì sấm nổ, dựng ngược những người đang trong giấc sâu chồm dậy với tâm trạng hỏang hốt. Cô giáo Thủy vừa ôm ngực vừa lắp bắp : “ Các…các anh là…là a..i ?”

Móc cái thẻ đỏ trong túi, soi qua ánh đèn bin cho chủ nhà thấy, anh công an nói : “Chị bình tĩnh, không sao nữa rồi. Bây giờ nhờ chị cho chúng tôi vào làm biên bản.” Hiểu ra vấn đề, cô giáo Thủy vừa thở vừa kêu lên : “Ôi trời ơi ! May quá, chút nữa thì mẹ con em chết. Sao mà các anh có mặt kịp lúc thế ? ”. Vừa nói cô vừa mau chóng dẫn mấy ngườ khác bất đắc dĩ vào nhà. Một cậu bé trai đã bê ngọn đèn dầu dể giữa bàn. Thấy hai anh công an ướt khắp từ đầu đến chân, môi tím tái vì lạnh, cô giáo Thủy vội đi lấy cái khăn và lọ dầu. Hắn bị đẩy vào giữa vùng sáng, điều hắn tối kỵ, nhưng không phải là lúc hắn có thể chọn lựa. Từ lúc nghe những giọng nói, hắn đã ngờ ngợ, giờ lén liếc qua hai gương mặt, hắn kêu thầm : “Quái, hai thằng này ở đâu trông lạ quá, tụi ở đây mình biết mặt cả mà, hay tụi nó mới đổi về?” Thấy một người nhắc người kia “Báo xe xuống chưa ?” “Rồi”

Hắn chợt hiểu : “Chết mẹ, trên tỉnh rồi”, hắn bỗng rủn hết cả người. Cô giáo Thủy cũng nhận ra, ngạc nhiên : “Ồ, ra mấy anh từ trên tỉnh xuống ạ ?” “Vâng, chúng tôi thuộc công an tỉnh” “Sao các anh biết mà lặn lội xuống đây thế ạ ?” “Chúng tôi nhận được một số đơn thư của bà con, xem tình hình không chỉ là sự mất an ninh của một địa bàn, nên chúng tôi phải trực tiếp vào việc thôi.” “Các anh làm thế thì may cho bà con ở đây quá, đúng là khá nhiều chuyện đấy anh ạ.” Thủ tục cho một cái biên bản đã xong, những người liên quan ký vào. Trước khi giải tên tội phạm về trại tạm giam, những anh công an ghé qua khám xét nhà hắn và thu được một số tang vật chưa kịp tẩu tán. Vợ hắn run lẩy bẩy khi thấy hắn trở về không phải một mình như mọi lần. Lần này thì cô con gái được chúng kiến rõ mọi chuyện. Sau lúc đi chơi với người yêu về, cô còn thao thức chưa ngủ được thì…Cô chợt hiểu những gì bấy nay mọi người ám chỉ, cô đau đớn trước một sự thật phũ phàng, trố mắt nhìn hai người sinh ra mình, cô hét lên : “Bố…Mẹ..” , rồi đột nhiên chạy vụt ra sau nhà, từ đó vọng lại một tiếng “bủm” . Cả hai vợ chồng kêu rú lên : “Con ơi” và đổ sụm xuống….

Đàm Lan