Tag Archives: trà đàm

Mồ hôi của Kasan

Kasan được mời chủ trì tang lễ cho một vị lãnh chúa đầu tỉnh.

Kasan chưa bao giờ gặp giới lãnh chúa và quí tộc trước đó, nên thiền sư rất hồi hộp. Khi buổi lễ bắt đầu, Kasan đổ mồ hôi.

Sau đó, khi đã về, Kasan họp các đệ tử lại. Kasan thú thật là chưa đủ khả năng làm thầy bởi vì thiền sư đã không thể có được cùng một thái độ trong thế giới danh vọng cũng như trong một ngôi chùa hẻo lánh. Rồi Kasan từ chức và thành học trò của một thiền sư khác. Tám năm sau, đã giác ngộ, Kasan trở về với các đệ tử cũ.
.

Bình:

• Muốn biết nội lực mình đến đâu thì cũng không khó, nếu mình để ‎ý đến chính mình một tí, và thành thật với chính mình.

Các hiện tượng đến với mình ngoài ‎ý muốn, ngoài ‎ý thức, mình không cản được, và khi nó đã đến mình cũng không hóa giải sớm được… đó là các dấu hiệu nội lực mình còn yếu. Trong bài này thì hồi hộp đổ mồ hôi, thông thường nhất là nỗi giận, hờn giận, chua chát, ghen tương, buồn bực… hoặc quá vui sướng đến mức nhảy cởn lên, hay đến mức ăn nói kiêu căng… hoặc nói dối vì thiếu tự tin hay vì gian dối… Nội lực mình càng cao thì mình càng khó bị rơi vào các trạng thái tâm l‎ý này.

(Chú ‎ý: Các hiện tượng tâm l‎ý ta “cố tình” tạo ra thì lại khác. Ví dụ, thầy giả vờ nóng giận la lối đứa học trò).

Nếu ta ngồi yên và tự “nhìn” mình một vài giây là nhận ra ngay trạng thái tâm l‎ý của mình. Nhưng rất nhiều người hoàn toàn bị cuốn hút vào trong trạng thái tâm l‎ý của họ mà không thể ngưng vài giây để tự “nhìn” mình, cho nên họ không bao giờ nhận ra họ đang thế nào, và cả đời không bao giờ biết được nội lực của họ yếu đến mức nào. Đây là si mê số một cho đa số người trên thế giới.

• Thấy được nội lực của mình yếu rồi, mình có dám chấp nhận sự thật đó với chính mình không. Mình có đủ can đảm và thành thật với chính mình để nói với chính mình: “Đúng là nội lực mình còn yếu. Lý ra mình không nên bị nó ảnh hưởng. Bây giờ mình phải tìm cách đẩy nó ra khỏi mình.”

Đẩy nó đi được không, đẩy nhanh hay chậm, là tùy theo nội lực của mình và vấn đề mình đang gặp phải. Không phải là luôn luôn dễ. Nhưng cố gắng hoài thì cũng có kết quả từ từ. Đôi khi chỉ vài tiếng đồng hồ, đôi khi phải tốn vài năm cố gắng.

• Đó là đối với chính mình, còn đối với người ngoài, mình có can đảm thú nhận và từ chức như Kasan không? Không phải yếu kém nào cũng cần phải thú nhận công cộng và đòi từ chức, nếu thế thì thế gian chẳng còn ai để làm thầy. Thầy cũng chỉ là học trò cao cấp, cũng có những yếu kém hàng thầy.

Nhưng trong trưởng hợp này thì đúng là nội lực Kasan rất yếu—gặp người quyền quý trong khung cảnh tốt cho mình (không phải là thí sinh đi dự thi) mà đổ mồ hôi, thì đúng là nội lực quá yếu để làm thầy.

Nhưng đó chỉ là chuyện thường. Chuyện đáng nói là Kasan thấy được nội lực yếu kém của mình, từ chức, và xin làm học trò của người khác. Người làm được thế thì tiềm năng nội lực cực kỳ lớn.

(Trần Đình Hoành dịch và bình)
.

Kasan Sweat

Kasan was asked to officiate at the funeral of a provincial lord.

He had never met lords and nobles before so he was nervous. When the ceremony started, Kasan sweat.

Afterwards, when he had returned, he gathered his pupils together. Kasan confessed that he was not yet qualified to be a teacher for he lacked the sameness of bearing in the world of fame that he possessed in the secluded temple. Then Kasan resigned and became a pupil of another master. Eight years later he returned to his former pupils, enlightened.

# 64

Dạy và Học

Chào các bạn,

Bài này nghe có vẻ như dành cho các bạn làm giáo chức, nhưng thực ra thì tất cả chúng ta ai cũng làm thầy và cũng làm trò. Dù ta là ai, ta cũng phải huấn luyện ai đó—con cái, em út, thuộc cấp, đồng nghiệp—và ta cũng phải học từ ai đó—cấp chỉ huy, huấn luyện viên chuyên môn, sư phụ, sư mẫu. Cả cuộc đời là dạy và học cùng một lúc, dù muốn dù không, dù ta có thấy điều đó hay không.

Học thế nào

Học thì dễ thấy hơn. Ai trong chúng ta cũng đã thấy “càng học càng thấy bể học càng mênh mông và cái biết của mình càng nhỏ”, cho nên chúng ta ham sách, ham Internet, ham thảo luận, ham học… Học không chỉ là vì đam mê có thêm kiến thức, mà còn là vì nỗi sướng vui khi khám phá ra điều mới, như người dọ dẫm trong cánh rừng rậm âm u thỉnh thoảng lại vớ được một hòm sắt nhỏ đầy châu báu của đám hải tặc nào đó đã chôn dấu hàng trăm năm trước.

Vấn đề của ta không phải là không ham học, mà là có quá nhiều thứ để học, mà thời gian thì có hạn, làm thế nào để học được nhiều nhất trong khoảng thời gian hạn hẹp của ta. Đây là một số trực nghiệm của mình:

1. Chọn thông tin.

Thông tin tồi, sách nói bậy rất nhiều, phải chọn thông tin mà đọc.

Thông tin trên Internet từ các nguồn rác thì đừng tốn thời giờ đọc. Nguồn rác là: Các nguồn spam thông tin tuyên truyền một chiều, quảng cáo lăng nhăng, các người quen có thói quen forward rác… Delete thì tốt hơn là tốn thời giờ mở mail xem họ nói gì. Dành thời gian cho chuyện khác.

Các thông tin giật gân về y tế, chính trị, xã hội, v.v… thường là thông tin rác. Delete. Nếu là thông tin tốt đương nhiên là bạn sẽ biết sau này.

Sách thì đọc qua các tóm tắt về quyển sách trước khi quyết định nên đọc quyển nào.

2. Tâm tĩnh lặng

Nếu tâm bạn tĩnh lặng, không choi choi, nó sẽ trong sáng, bạn sẽ thấy nhiều điều trong cái bạn đọc, kể cả các điều tác giả không cố tình viết, nhưng bạn vẫn thấy trong đó.

Nếu tâm bạn có nhiều thành kiến (mê Mỹ chê Tàu, mê công giáo chê phật giáo), ghen ghét (tên ca sĩ địch thủ của ta), thù hận (sách phản động versus sách quốc doanh), mê chuộng (tên Mỹ hay Tây), kiêu căng (chỉ các sách dân Harvard đọc)… thì bạn chỉ thấy được 1 hay 2 trong cả chục mặt của một vấn đề.

Đọc một thấy mười là nhờ “đầu óc mở rộng” đến từ “tâm tĩnh lặng”.

3. Tìm tinh túy của điều mình đọc

Một quyển sách thường chỉ có một tinh tuý có thể tóm tắt trong một câu. Ví dụ: Quyển The World Is Flat có thể tóm tắt là “Thế giới như một sân bóng bằng phẳng, và các nước đang lên cũng có thể cạnh tranh ngang hàng với các đại gia của thế giới trên sân bóng phẳng đó.”

Đôi khi đọc tóm tắt quyển sách, ta thấy được tinh túy quyển sách, và không cần phải đọc quyển sách, hoặc chỉ cần đọc một hai chương đầu là xong. Đa số sách ngày nay có cả mấy trăm trang, nhưng chỉ có một chương đầu là đáng đọc. (Người ta rất phí giấy và phí thời gian).

Đọc cả mấy trăm trang mà không nắm được tinh túy thì cũng vô ích.

Hoặc, quyển sách đầu đề “12 bí quyết thành công”, bạn có thể chỉ đọc mục lục xem 12 bí quyết đó là gì cũng đủ. Đa số các chi tiết chẳng có gì mới lạ. Nếu có thời giờ, có thể đọc chi tiết sau, nhưng biết được 12 bí quyết tên gì cũng tạm xong quyển sách lúc bận rộn.

Nếu một quyển sách, một bài viết, mà bạn không thể tóm tắt tinh túy trong một câu nói, thì hoặc là bạn chưa nắm được tinh túy, hoặc là tác giả viết chẳng có gì trong đó.

4. Khi tìm thấy điều gì mình muốn đọc nghiêm chỉnh, thì đọc nghiêm chỉnh, tức là đọc chậm rãi, vừa đọc vừa suy nghĩ. Đọc nghiêm chỉnh thì không thể đọc nhanh được.

Sách là để giúp mình suy nghĩ. Nếu đọc nghiêm chỉnh, tác giả viết một, ta có thể có thêm chín điều suy nghĩ của riêng mình, thành ra đọc một hấp thụ mười.

5. Ngoài thông tin sách vở, thế giới là cả một trường học.

Nếu mở mắt quan sát, như ra đường thì quan sát người ta ngoài đường, bạn có thể biết được dân vùng đó hiền hay dữ, tác phong văn minh đến mức nào, kinh tế đang lên hay xuống, đời sống đang dễ thở hay khó…

Các triết gia và thi nhân khám phá thế giới thường chỉ bằng nhìn trời trăng mây nước chim chóc cỏ cây…

6. Cũng như thế giới, tất cả mọi người đều có thể là thầy nếu bạn chú tâm đến từng câu nói của người đối diện mà không đối thoại một cách hời hợt cho có lệ. Ví dụ: Thái độ của bà bán hàng rong với bạn có thể cho bạn nhiều dấu hiệu về nền kinh tế đang thế nào đối với đời sống dân nghèo.

Dạy thế nào

Dạy ở đây là ý nói ta biết một điều gì đó và muốn chỉ lại cho người khác để họ cũng có được kiến thức và kinh nghiệm như ta.

Dạy trong trường, có kỹ luật của trường và thi cử giúp thầy cô, cho nên ta tạm gác môi trường trường học kỹ luật đó qua một bên, và chỉ nói đến truyền tải kiến thức chung chung cho đời. Bạn biết một điều, làm sao để truyền tải nó đến cho đời?

1. Chỉ lại điều mình thực sự biết là làm cho cuộc đời này giàu có sung túc thêm một tí nhờ kiến thức và kinh nghiệm của mình.

Ngược lại, không biết mà chỉ người khác, thì có thể làm cho thế giới tăng rác rến.

Cho nên cần định trước là mình đã biết đến đâu.

2. Cách dạy duy nhất là dạy điều mình biết bằng kinh nghiệm.

Đừng đọc sách xong rồi viết lại điều mình đọc trong sách để “dạy” người khác trong khi mình chưa có kinh nghiệm gì về việc đó cả.

Dĩ nhiên là bạn có thể chuyển tải thông tin bạn thích, như đọc một bài viết hay thì forward hay dịch bài đó để chia sẻ với bạn bè. Nhưng đó không phải là dạy. Dạy là chỉ lại điều bạn đã biết.

3. Biết đến đâu thì nói mình biết đến đó. Chỗ nào chưa biết thì nói là chưa biết.

Ví dụ: Môn này tôi đã tập được năm năm và đã có những kinh nghiệm này. Còn các chuyện ABC này thì thấy sách có nói nhưng tôi chưa được trực nghiệm nên không thể kiểm chứng đúng sai.

Không nên cho học trò nghĩ là mình đã thông hết môn đó 100% nếu mình biết là mình chưa đến mức đó. (Có một vị sư ở Việt Nam, xin tạm không nêu tên, thường xuyên nói với khách khứa đạo hữu là tôi có thể xuất thần đến nơi khác vài ngàn dặm trong vòng một tích tắc. Nam mô a di đà phật. Đạo pháp suy đồi!)

4. Dùng ngôn ngữ diễn tả giản dị nhất.

Nếu nói cho một đám đông, thì nói đến mức trình độ tiểu học cũng có thể hiểu được là hay nhất. Người tiến sĩ đứng đó cũng sẽ hiểu, và sẽ hiểu sâu hơn người tiểu học rất nhiều.

Nếu bạn nói mà người tiến sĩ cũng chẳng hiểu là bạn nói gì thì có thể là bạn cũng chẳng hiểu bạn đang nói gì.

5. Nói là việc của bạn, nghe hay không và nghe được đến đâu là việc của người khác.

Khi chia sẻ kiến thức kinh nghiệm, bạn chỉ có thể nói thôi, bạn không thể làm cho người khác hấp thụ được. Hấp thụ hay không là do trái tim, thái độ, và căn cơ của họ. Có người hấp thụ ít, có người hấp thụ nhiều, có người chẳng thèm nghe một chữ, có người hiểu sai hết ‎ý của bạn vì họ “suy diễn” lời bạn nói theo công thức trong tâm họ…

Nếu người muốn hiểu, hỏi, bạn có thể giải thích thêm, theo trình độ của họ. Nếu người không muốn hiểu, thích cãi nhau với bạn, đừng tranh luận, họ sẽ không hiểu. Nếu người muốn hiểu ngày hôm nay mà không chờ kinh nghiệm, bảo họ chờ kinh nghiệm đến, kiên nhẫn thực tập cho đến khi có được kinh nghiệm…

Mọi chuyện ở đời thường như học võ. Có những chuyển động của thầy rất nhẹ nhàng uyển chuyển và có uy lực kinh hồn, nhưng nhiều học trò thấy rất vô lý‎ vì họ tập theo lời thầy dạy thì thấy lọng cọng, không phù hợp với cơ thể tự nhiên của họ, và hầu như là uy lực không đủ để đập con kiến. Nhưng học trò tập được 3 năm thì bắt đầu thấy tự nhiên, 10 năm thì uy lực kinh khủng mà nhẹ nhàng như vũ điệu, ít người hiểu được.

6. Dạy chính là học

Dạy người khác chính là ôn lại bài của mình. Cho nên thầy luôn luôn dạy và học cùng một lúc.

7. Người thầy thực sự luôn luôn thầm mong học trò sẽ khá hơn mình.

8. Người thầy đã “giác ngộ” sẽ hiểu được thầy của mình sâu đến mức nào.

9. Người thầy thực sự biết rằng thực ra chẳng ai là thầy của ai cả. Mỗi người tự là thầy của mình. Mọi người khác chỉ giúp tí tí ‎ý kiến trên đường đi mà thôi.

Chúc các bạn một ngày vui.

Hoành

© copyright 2010
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Sát sinh

Một ngày nọ Gasan giảng cho các đệ tử: “Những người khuyên không sát sinh và muốn tha mạng cho mọi sinh linh đều đúng. Bảo vệ ngay cả thú vật và côn trùng là điều thiện. Nhưng những người giết thời gian thì sao, hay những người hủy hoại tài sản, và những người phá hoại nền kinh tế chính trị? Chúng ta không bỏ qua được. Hơn nữa, người thuyết giảng mà không giác ngộ thì sao? Hắn đang giết Phật pháp.”
.

Bình:

Đây là tránh nhiệm của người Phật tử trước những vấn đề liên hệ đến xã hội mình đang sống. Đây là câu trả lời rõ ràng nhất cho những người nghĩ rằng phật pháp chỉ là để cho các bà già ngồi gõ mõ tụng kinh trong nhà, và không quan tâm gì đến mọi bất công phá hoại đang xảy ra trong xã hội của ta, và những người nghèo khổ yếu đuối và cô thế quanh ta.

Kinh Pháp Cú, đoạn 183, tóm tắt lời tất cả chư Phật đều dạy: “Không làm điều ác, làm điều lành, và giữ tâm thanh tịnh.”

Không làm các điều ác là không nhúng tay vào áp bức, bất công, tham nhũng, phá hoại Phật pháp.

Nhưng thấy áp bức, bất công, tham nhũng, phá hoại Phật pháp trước mắt, thì “làm điều thiện” không phải là chống các hành động này bằng các cách trong tầm tay mình hay sao? Ít ra cũng nói lên một câu, dạy người nhà một tiếng. Không thể sống như là “không nghe, không thấy, không biết” được.

Điều kiện duy nhất để cái ác thắng toàn thế giới là người thiện chẳng làm gì cả.

(Trần Đình Hoành bình)

.

Killing

Gasan instructed his adherents one day: “Those who speak against killing and who desire to spare the lives of all conscious beings are right. It is good to protect even animals and insects. But what about those persons who kill time, what about those who are destroying wealth, and those who destroy political economy? We should not overlook them. Furthermore, what of the one who preaches without enlightenment? He is killing Buddhism.”

# 63

Trong cuộc đời, hãy bước trên con đường của riêng bạn

Làm thế nào để chọn được con đường của riêng mình? Làm thế nào để mình là duy nhất, không phải là bản sao của một người nào đó trên Trái Đất này? Đó hẳn là những câu hỏi không dễ trả lời. Hôm nay, Hồng Hải xin giới thiệu đến các bạn một bài viết của Andrea Klee về chủ đề này.

Chúc mọi người một ngày vui vẻ!

Nguyễn Hồng Hải
.

Trong cuộc đời, hãy bước trên con đường của riêng bạn
Andrea Klee

Một chân lý cơ bản của cuộc sống là chúng ta chỉ có thể là chính chúng ta – chúng ta không thể là một người nào đó. Chúng ta có thực sự muốn trao đổi cuộc sống của mình với cuộc sống của một ai khác không? Ý tôi là thay đổi toàn bộ cuộc sống không chỉ riêng một khía cạnh. Chúng ta có sẵn sàng đánh mất tất cả thành viên trong gia đình và những người bạn thân yêu của chúng ta, tài năng và những trải nghiệm không ai có của chúng ta hay không? Chúng ta có thực sự muốn thay đổi mọi thứ?

Một số người ghen tị với những người khác; họ nghĩ rằng họ sẽ có công việc tốt hơn, hay một ngôi nhà lớn hơn hoặc một gia đình hạnh phúc hơn nhưng họ không tính xem nếu họ đổi cuộc sống của mình với một người khác thì họ phải thay đổi mọi thứ! Họ không biết về con người đó. Bên ngoài, người khác có thể trông rất tốt nhưng bên trong có thể là những nổi đau khổ hay nhiều vấn đề mà bạn không nhận thấy.

Vậy còn những người không biết họ muốn làm gì thì sao? Họ biết rằng họ không hạnh phúc và đó là lí do để họ định bắt chước những người khác. Họ đang kiếm tìm niềm hạnh phúc đó. Vì thế họ nên tìm xem họ thích làm điều gì. Họ phải hiểu rằng hạnh phúc sẽ không xảy ra nếu họ chỉ làm theo một người nào khác.

Trở thành con người của chính chúng ta tốt nhất có thể là cơ hội duy nhất chúng ta có. Vì chúng ta không thể là một ai đó nên trong cuộc sống, chúng ta cần làm tốt nhất những gì có thể . Để trở thành “phiên bản” tốt nhất của chính chúng ta, nhiệm vụ của chúng ta là tìm ra chúng ta thực sự là ai, vì lí do độc nhất nào mà chúng ta lại xuất hiện trên trái đất này và chúng thích làm gì. Chúng ta nên có những điều tốt nhất có thể và nhìn xem cơ hội nào đang đợi chúng ta ngoài cửa và chúng ta có thể tạo ra những khả năng nào.

Tinh thần đai đen

Tôi đã học cách chọn con đường của riêng mình từ nhưng bài tập Karate. Lúc đầu khi tôi là một đai màu, tôi đã từng hỏi thầy giáo Karate của mình rằng, “Em nên làm cái này thế nào? Em nên làm cái kia thế nào? Cái gì là đúng? Cái gì là sai? Cái gì là đúng? Em nên làm gì?” Cuối cùng, thầy giáo nói với tôi “Em phải chọn con đường của riêng mình, em phải làm mọi việc với lòng nhiệt tình và em phải nghĩ về nó. Vấn đề không phải đó có là điều mọi người mong chờ hay không; hãy chú ý dến việc điều em làm là một điều tốt đẹp.”

Sống với tinh thần đai đen nghĩa là đi con đường của riêng bạn, kỉ luật, đứng lên vì chính bạn khi cần thiết, tự tin trong khi nhún nhường, di chuyển vượt xa các giới hạn và chướng ngại, và ủng hộ sự tốt đẹp, thẳng thắn và công bằng. Hãy học cách tồn tại trong những điều kiện khó khăn và bạn sẽ có nhiều lựa chọn hơn trong cuộc sống. Sống với tinh thần đai đen nghĩa là có sự dũng cảm để là chính bạn và để cố gắng hết sức cho dù bạn làm gì.

Hãy đúng đắn và chính xác

Nếu bạn không đúng và chính xác, bạn sẽ không bao giờ có thể tìm ra con đường của riêng mình bởi những gì bạn tìm thấy sẽ là con đường của một người nào đó. Nó sẽ là con đường của vai mà bạn diễn. Nhiều người thán phục tính sáng tạo vì họ biết rằng việc mở toang và cho thấy phần cốt lõi bên trong con ngườI bạn là khó như thế nào. Nếu bạn cố làm theo một ai đó, bạn sẽ chỉ là một bản sao rẻ tiền của người khác và chẳng ai đánh giá cao điều đó vì một người khác đã ở đó rồi. Thế giới cần những khả năng có một không hai mà bạn phải đóng góp.

Làm thế nào để ngăn cản những người khác khuyên bạn không làm những gì có thể

Bạn không nên để mọi người làm gián đoạn những gì bạn có thể làm chỉ bởi nó không thể được thực hiện. Khi một ai đó bảo bạn không làm điều bạn thích, hãy luôn tự hỏi chính mình rằng “Người này được lợi gì từ việc bạn không theo kế hoạch? Hay người này sẽ gặp bất lợi gì khi bạn theo kế hoạch?” Nếu đó là người không thành kiến hay là người luôn muốn điều tốt nhất cho bạn thì bạn nên xem xét việc nghe theo người này. Tuy nhiên, hãy nhớ rằng thậm chí ngay cả với những người bạn tốt cũng có thể không có khả năng nhìn toàn bộ bức tranh, hoặc hiểu tại xem con đường bạn đã chọn là đúng đối với bạn.

Những điều bạn làm trong cuộc sống luôn tuỳ thuộc vào bạn và bạn phải chịu trách nhiệm cho những gì bạn làm bởi không ai biết điều gì là đúng đối với bạn. Bạn có thể nghe lời khuyên có người khác nếu họ có kinh nghiệm nhưng bạn vẫn phải ra những quyết định của riêng mình vì cuộc sống của bạn là khác biệt và hoàn cảnh cũng cũng có thể hơi khác. Cho dù bạn muốn làm gì, nếu có ai đang làm điều đó hay hình như bạn có thể làm điều đó, khi đó dù sao hãy cũng thử làm bất kể người khác nghĩ và nói gì. Đừng để người khác ngăn cản bạn làm những việc yêu thích. Đừng từ bỏ. Một hơi thở dài chẳng phải đã vượt qua rất nhiều vật cản đó sao!
.

Walking on Your Own Path in Life
By Andrea Klee

The basic wisdom of life is that we can only be ourselves – we cannot be someone else. Would we really like to exchange our life with the life of someone else? I mean really changing the whole life, not just an aspect? Would we be willing to lose all our dear family members and friends, our talents and unique experiences? Do we really want to change everything?

Some people are envious about other people; they think they have a better job or a bigger house or a nicer family, but they don’t take into account that if they change their lives with the other person, then they have to take everything! They don’t know about that other person. The other person may look fine on the outside, but on the inside there may be torment or a lot of issues that you don’t see.

How about those that don’t know what they would like to do? They know that they are not happy, and that is some of the reason why they are looking to imitate others. They are looking and searching for that happiness. Therefore, they should find out what they love doing. They have to understand that happiness won’t happen if they are just copying another person.

The only chance we have is to be the best version of ourselves that is possible. Since we cannot be someone else, we need to make the best of what is possible in our lives. In order to become the best version of ourselves, our task is to find out who we really are, for what unique reason we are on earth, and what we love doing. We should get as good as we can at it and see what opportunities knock at our door and what possibilities we can create.

Black Belt Spirit

I have learned to choose my own way in my Karate lessons. At first when I was a color belt, I used to ask my Karate teacher, “How should I do this? How should I do that? What is right? What is wrong? What is correct? What should I do?” He finally told me “You have to choose your own way, you have to show what you do with enthusiasm and you have to mean it. It doesn’t matter if this is what someone else expects or not; care about that what you do is a good thing.”

Living with the black belt spirit means walking your own path, showing discipline, standing up for yourself when necessary, showing self confidence while being modest, moving beyond limitations and obstacles, and supporting the good, fair and just. Learn to endure difficult circumstances, and you’ll have more options in life. Living with the black belt spirit means to have the courage to be yourself, and to give your all to whatever you do.

Being true and authentic

If you are not true and authentic, you will never be able to find your own path, because what you find is the path of someone else. It will be the path of the role that you play. Many people worship originality, since they know how hard it is to open up and to show your inner core. If you try to copy someone else, you will just be a cheap copy of the other person and nobody will appreciate that because the other person is already there. The world needs the unique talents that you have to contribute.

How to prevent other people from dissuading you from doing what can be done

You shouldn’t let people interrupt you doing what can be done just because they believe it cannot be done. When someone tells you to not do what you would like to do, always ask yourself “How would this person benefit from you not following your plan? Or what disadvantage would this person suffer from when you followed your plan?” If it is an unbiased person and somebody who wants your best, then you should consider listening to this person. However, keep in mind that even good friends might not be able to see the whole picture, or to understand why your chosen path is right for you.

It is always up to you what you do in your life, and you have to take responsibility for what you do because nobody else knows what is right for you. You can listen to the advice of others if they have experience, but you still have to make your own decisions because your life is different and also the situation might be slightly different. Whatever you would like to do, if there is someone else who is doing it, or if it seems possible to you, then try it anyhow, no matter what others think or say. Don’t let others stop you from doing what you love to do. Don’t give up. A long breath has already overcome many obstacles.

Cầu nguyện dọn sạch quá khứ

Chúa ơi,

Hãy cầm lấy quá khứ của con và cầm lấy tương lai của con,

Chuyển đổi chúng, bằng phép lạ của quyền năng của Chúa, thành năng lượng của tình yêu và chỉ tình yêu mà thôi.

Mong sao con biết về hiện tại như cách Chúa muốn con nhìn thấy nó.

Mong con chỉ thấy Chúa trong mọi người mọi vật để con có thể bị chói mắt bởi anh sáng, nâng lên bởi ánh sáng, được vui sướng bởi ánh sáng, và được tạo mới bởi ánh sáng.

Giải thoát con khỏi quá khứ của con và đưa con vào tương lai.

Con tin vào Chúa; không nơi nào khác là thật cả.

Trong Chúa con có niềm tin; không điều gì khác có quyền năng.

Và như vậy là con ở ngay tại nơi chốn của con, và con sẽ không cố điều gì nữa.
Con ở tại nhà; mong sao con cảm xúc được điều này và được bình an.

Bởi con sẽ không còn cướp chính con qua những tưởng tượng hão huyền và những ý nghĩ đau khổ của con.

Chúa là đời con.

Chúa ở đây bây giờ.

Amen

Nguyễn Minh Hiển dịch

.

Dear God,

Please take my past and take my future,

Transform them both through the miracle of Your power into energies of love and love only.

May I know the present as You would have me see it.

May I see only You in everyone and everything that I might be dazzled by the light, lifted up by the light, given joy by the light, and made new by the light.

Release me from my past and deliver me to my future.

In You I trust; nothing else is real.

In You I have faith; nothing else has power.

And so it is that I am where I belong, and I shall strive for nothing.

I am at home; may I feel this and be at peace.

For I would rob myself no longer through my vain imaginings and tormented thoughts.

You are my life.

You are here and now.

Amen.

Hội chợ nông dân ở Mỹ

Chào các bạn,

Mùa xuân đến cũng là mùa cây cỏ bắt đầu đâm chồi nảy lộc. Nắng ấm cũng nhiều hơn và ngày dài hơn.

Bắt đầu từ tháng 3 ở những vùng lạnh trên nước Mỹ, các hội chợ nông dân (Farmer’s Market) bắt đầu rục rịch và kéo dài suốt từ đầu mùa xuân, mạnh nhất là mùa hè, và kết thúc vào mùa thu.

Hội chợ nông dân được tổ chức thường xuyên như vậy khoảng 2 tuần đến 1 tháng một lần. Mình tạm dịch là hội chợ, nhưng thực ra quy mô của chúng cũng không nhất thiết phải lớn cỡ vài trăm gian hàng. Ví dụ đầu tháng 3 vừa rồi mình có ghé qua một hội chợ nhỏ thì có khoảng 20 gian hàng thôi. Gian thì bán bánh mì, gian thì bán mật ong, gian thì bán rau, gian thì bán trứng gà và các loại bơ, pho-mát vv… Tất cả đều là do nông dân tự trồng hoặc sản xuất được và đem ra vừa bán kiếm lời và giới thiệu về nông trang của mình.

Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ, việc tổ chức các hội chợ như thế này ở các vùng dân cư trên khắp nước Mỹ là nhằm một số mục đích:

– Đáp ứng nhu cầu tiếp cận các thực phẩm sạch, do nông dân tự trồng của người tiêu dùng

– Giúp cho người nông dân có cơ hội tiếp xúc với người tiêu dùng, tạo mối gắn kết giữa người tiêu dùng và việc tiêu thụ các sản phẩm địa phương

– Đưa các sản phẩm nông nghiệp của nông dân trên thị trường nhanh hơn

Hiện nay có khoảng 4,800 hội chợ nông dân hoạt động trên toàn nước Mỹ. Phần lớn các hội chợ này được tổ chức bởi một hiệp hội hay một tổ chức phi lợi nhuận.

Ví dụ Portland Farmers Market là một tổ chức phi lợi nhuận hoạt động tại thành phố Portland, tiểu bang Oregon (tìm hiểu thêm về cách thức hoạt động của các tổ chức phi lợi nhuận ở Mỹ trong bài Hoạt động của các NPOs ở Mỹ). Họ không nhận bất cứ một nguồn tài trợ nào từ chính quyền liên bang, bang, hay thành phố mà tiền hoạt động có được thông qua thu phí những hộ nông dân tham gia hội chợ, qua tài trợ của doanh nghiệp, qua hoạt động gây quỹ, và rất nhiều giờ làm miễn phí của các tình nguyện viên.

Một số chương trình khác đi cùng với các hội chợ do Portland Farmers Market tổ chức:

– Các đầu bếp hàng đầu được mời đến để giới thiệu về cách thức nấu ăn ngon từ các thực phẩm được trồng theo mùa

– Tổ chức lớp nấu ăn cho trẻ em. Trẻ em từ 7 đến 15 tuổi được tham gia các lớp dạy kĩ năng nấu ăn vào thứ 7 hàng tuần. Các lớp này do các đầu bếp chuyên nghiệp đảm nhiệm.

– Chương trình Hộp đựng thức ăn trưa địa phương: chương trình mời các gia đình đến thưởng thức các thực phẩm và tham gia các hoạt động khác nhau ở hội chợ ví dụ như nấu các món ăn cho trẻ em, làm thơ về rau củ quả, làm một hộp đồ ăn trưa bằng thực phẩm theo mùa của địa phương.

– Hướng dẫn người đi chợ cách thức bảo quản thực phẩm để giữa được chất dinh dưỡng và tốt cho sức khỏe.

– Âm nhạc và giải trí, do nông dân tự tham gia biểu diễn.

– Vận động vì môi trường xanh: tăng cường ý thức của mọi người về việc giảm sử dụng túi nilon, tăng cường tái sử dụng vật liệu và giảm thiểu rác thải tại các hội chợ, xúc đẩy một lối sống yêu môi trường trong vùng.

Các hội chợ như thế này đã trở thành một phần không thể thiếu trong quá trình thúc đẩy nền sản xuất nông nghiệp và giúp cho người nông dân Mỹ tìm kiếm đầu ra cho sản phẩm của mình nhanh hơn.

Mặc dù nông nghiệp Việt Nam chúng ta chủ yếu là trồng lúa gạo và sản xuất quy mô nhỏ, nhưng ngày cũng càng có nhiều các nông trại trồng cây ăn trái, nuôi gia súc lấy thịt, trồng cây công nghiệp như chè, cafe vv…ở khắp mọi miền. Nếu có những hội chợ thường xuyên như vậy, chắc chắn là người tiêu dùng cũng có dịp được biết đến các sản phẩm này nhiều hơn, người nông dân thì quảng bá được sản phẩm của trang trại đến thị trường nhanh hơn và vì thế càng có động lực để nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp của mình.

Chúc các bạn một cuối tuần vui vẻ 🙂

Hoàng Khánh Hòa

Củ cà-rốt và cái gậy

Carrot and stick là một thành ngữ trong tiếng Anh chỉ đến một chính sách kết hợp giữa thưởng và phạt để tạo ra định hướng các hành vi sao cho đúng đắn. Ví dụ như hồi chúng ta đi học mẫu giáo nếu ngoan thì cuối tuần được thưởng phiếu bé ngoan, nếu làm sai và học không tốt thì sẽ bị cô giáo nhắc nhở.

Ở mức độ quản lý xã hội, cái gậy có thể hiểu như là những quy định về việc vi phạm, như là nếu như một người đi xe vượt đèn đỏ thì bị phạt 200 ngàn đồng, nếu doanh nghiệp trốn thuế thì theo quy định của bộ Tài chính có thể bị phạt gấp 5 lần số thuế bị trốn. Củ cà-rốt nôm na là sự công nhận các nỗ lực của cá nhân hoặc tập thể nào đó dưới dạng bằng khen, phần thưởng hoặc ưu đãi, nhằm khuyến khích các cá nhân và tập thể đã có những hoạt động tích cực, không chỉ tuân thủ pháp luật mà còn góp phần phát triển cộng đồng.

Vì vậy một chính sách tốt cần có sự cân bằng giữa cái gậy và củ cà-rốt. Ví dụ một doanh nghiệp đóng thuế đầy đủ mỗi năm, tạo ra hàng ngàn công ăn việc làm cho thành phố, đóng góp vào các hoạt động tài trợ cho giáo dục và bảo vệ môi trường. Vậy ngoài việc không bị cái gậy “rờ” tới, thành phố cũng nên có chính sách hoặc các chương trình cụ thể để tôn vinh doanh nghiệp.

Việc trao củ cà-rốt sẽ ít nhiều có tạo nên một hình ảnh tốt trong cộng đồng các doanh nghiệp của khu vực đó, và tạo nên một môi trường thi đua lành mạnh để ai cũng có được củ cà-rốt. Tuy vậy nhiều chương trình tôn vinh doanh nghiệp hay cá nhân ở Việt Nam hiện nay đang bị dùng làm công cụ PR theo nhiều nghĩa. Chắc chắn đó không phải là một củ cà-rốt mà chúng ta mong muốn. Việc xem xét trao củ cà-rốt phải thật khách quan và dân chủ, như vậy mới có thể khuyến khích cộng đồng tiếp tục có những cố gắng tuân thủ luật pháp và phát triển xã hội.

Tương tự như vậy trong một nhóm nhỏ, khen thưởng cần rõ ràng và cụ thể. Chúng ta nên tạo ra nhiều giải thưởng khác nhau để công nhận những cố gắng của mỗi cá nhân, chứ không chỉ có 3 giải truyền thống Nhất, Nhì, Ba nữa. Ví dụ chúng ta có thể trao các giải sau sau khi các nhóm làm việc hoàn thành xong một dự án:

– Trưởng nhóm xuất sắc nhất
– Thành viên sáng tạo nhất
– Thành viên năng nổ nhất
– Thành viên thân thiện nhất
– Thành viên vui tính nhất
– Nhóm hiệu quả nhất
– Nhóm tiết kiệm nhất
vv…

Vì sao ư? Vì tất cả những yếu tố này đều quan trọng cả, sáng tạo, thân thiện, vui vẻ, tiết kiệm, hiệu quả….là những đức tính mà chúng ta hướng tới để tạo thành một nhóm hoàn hảo. Và chúng ta hiểu rằng mỗi cá nhân có một tài năng nhất định, mỗi một tài năng đó sẽ đóng góp tạo thành một khối vững chắc. Và điều quan trọng là, một sự công nhận nhỏ thôi cũng giúp cho các thành viên thấy hạnh phúc vì nỗ lực của mình, dù mang lại kết quả to hay nhỏ, đã được mọi người hiểu, vì thế mà họ càng cố gắng hơn những lần sau.

Vậy nếu muốn nhóm của mình ngày càng làm việc hiệu quả và tích cực, bạn hãy nhớ trao thêm nhiều củ cà-rốt nữa nhé.

Chúc các bạn một ngày nhiều cà-rốt 🙂

Hoàng Khánh Hòa

Đường hầm

Zenkai, con trai của một người hiệp sĩ đạo, đến Edo và được nhận vào làm hầu cận cho một quan chức lớn. Zenkai yêu vợ viên quan này và bị khám phá. Để tự bảo vệ, Zenkai giết viên quan. Rồi bỏ trốn cùng với vợ ông ta.

Cả hai sau đó trở thành ăn trộm. Nhưng người đàn bà quá tham lam đến nỗi Zenkai dần dần ghê tởm bà ta. Cuối cùng, Zenkai rời bà ta và đi thật xa, đến thành phố Buzen, nơi Zenkai trở thành một vị sư khất thực.

Để chuộc lại tội lỗi quá khứ, Zenkai quyết định làm một việc thiện nào đó trong đời. Biết có một con đường nguy hiểm băng qua đỉnh núi làm nhiều người chết và mang thương tật, Zenkai quyết định đào một đường hầm xuyên núi tại đó.

Ban ngày khất thực, ban đêm Zenkai đào đường hầm. Sau 30 năm, đường hầm dài 2280 feet (695 m), cao 20 feet (6,1m), và rộng 30 feet (9,15m).

Hai năm trước ngày hoàn thành, người con trai của vị quan Zenkai đã giết, nay là một kiếm sĩ tài giỏi, tìm ra được Zenkai và đến để giết thiền sư trả thù cha.

“Tôi sẽ tình nguyện trao mạng cho cậu,” Zenkai nói. “Chỉ để tôi làm xong việc này đã. Ngày nào xong, cậu có thể giết tôi.”

Vậy cậu con đợi ngày đó đến. Vài tháng trôi qua và Zendai vẫn tiếp tục đào. Cậu con chán ngồi không chẳng làm gì và bắt đầu phụ Zenkai đào. Khi đã giúp Zenkai được một năm, cậu con bắt đầu ngưỡng mộ ý‎ chí và tính cách của Zendai.

Cuối cùng đường hầm hoàn thành và mọi người có thể dùng nó và đi lại an toàn.

“Bây giờ chặt đầu tôi đi,” Zendai nói. “Việc của tôi đã xong.”

“Làm sao tôi chặt đầu của thầy của tôi được?” cậu trai trẻ hỏi với đôi mắt đẫm lệ.
.

Bình:

• Đồ tể buông đao thành Phật.

Nếu bạn chưa cướp vợ giết chồng, thì bạn vẫn còn nhiều hy vọng. Hãy vững tin vào Phật tánh tiềm tàng trong mình.

Nếu bạn đã “xóa sổ” một người vì xấu xa tội lỗi gì đó, hãy nghĩ đến Phật tánh tiềm tàng trong người đó. Nếu bạn nghĩ là người đó không có Phật tánh, thì bạn cũng không có Phật tánh.

• Tâm Phật tự nhiên chuyển hóa tâm sân.

• Trong khi đào đường hầm để giúp người đi từ bên này núi qua bên kia núi, Zenkai cũng giúp độ chàng kiếm sĩ trẻ đi từ bên này bờ đến bên kia bờ của giòng sông sân hận đau khổ

(Trần Đình Hoành dịch và bình)
.

The Tunnel

Zenkai, the son of a samurai, journeyed to Edo and there became the retainer of a high official. He fell in love with the official’s wife and was discovered. In self-defence, he slew the official. Then he ran away with the wife.

Both of them later became thieves. But the woman was so greedy that Zenkai grew disgusted. Finally, leaving her, he journeyed far away to the province of Buzen, where he became a wandering mendicant.

To atone for his past, Zenkai resolved to accomplish some good deed in his lifetime. Knowing of a dangerous road over a cliff that had caused death and injury to many persons, he resolved to cut a tunnel through the mountain there.

Begging food in the daytime, Zenkai worked at night digging his tunnel. When thirty years had gone by, the tunnel was 2,280 feet long, 20 feet high, and 30 feet wide.

Two years before the work was completed, the son of the official he had slain, who was a skillful swordsman, found Zenkai out and came to kill him in revenge.

“I will gived you my life willingly,” said Zenkai. “Only let me finish this work. On the day it is completed, then you may kill me.”

So the son awaited the day. Several months passed and Zenkai kept digging. The son grew tired of doing nothing and began to help with the digging. After he had helped for more than a year, he came to admire Zenkai’s strong will and character.

At last the tunnel was completed and the people could use it and travel safely.

“Now cut off my head,” said Zenkai. “My work is done.”

“How can I cut off my own teacher’s head?” asked the younger man with tears in his eyes.

# 60

Tâm Sự Nhỏ Của Tôi

Tôi không định viết nên những dòng này, nhưng tôi chợt nghĩ có thể việc chia sẻ với mọi người sẽ giúp tôi cảm thấy thoải mái hơn, sau một chuyện tưởng chừng thật khó đối diện đã xảy ra với mình.

Tôi có một niềm đam mê được hình thành từ hồi còn là cô học sinh lớp 6, và nó được nuôi lớn từng ngày cho đến tận bây giờ, với biết bao kỉ niệm vui buồn mà tôi vẫn luôn nhớ. Niềm đam mê ấy chính là sưu tập sách, báo thành một thư viện mini của riêng tôi. Không những chỉ là do sở thích đã khiến niềm đam mê đó được ấp ủ, mà tôi còn có khát khao rằng một ngày nào đó, chính bản thân mình sẽ sở hữu một thư viện sách khổng lồ để làm giàu vốn tri thức cho tôi và tất cả mọi người xung quanh. Điều đó, nghe có vẻ thật xa vời, bạn nhỉ, nhưng nhờ một câu nói: “Đừng bao giờ để người khác lấy đi ước mơ của mình. Hãy làm theo những gì trái tim mách bảo!”, tôi tự nhủ phải luôn tin tưởng vào sức mạnh và lòng quyết tâm hiện thực hoá ước mơ ấy của bản thân. Và tôi mong một ngày nào đó, ước mơ ấy sẽ trở thành sự thật…

Những dòng kí ức ùa về, không theo bất cứ một trật tự lô-gic nào, có một cô bé thích đọc truyện chữ từ rất nhỏ. Ngoài những cuốn truyện tranh hiếm hoi được ba mua cho vì hồi đó gia đình còn rất khó khăn, em vẫn thường chờ đến những dịp đặc biệt trong năm để được ba mua cho những cuốn truyện cổ tích nổi tiếng thế giới như Andersen, Grim, Nghìn lẻ một đêm,…hoặc chờ bạn bè đọc xong lại mượn về nghiền ngẫm. Cô học sinh lớp ba ấy, vẫn có lúc trốn mẹ nhịn quà sáng để mua sách truyện về đọc và cất giữ, nâng niu như những báu vật. Rồi khi lên lớp 6, khi lần đầu tiên được lật mở những trang báo Hoa Học Trò còn mùi mực thơm và mùi giấy mới tinh, cô bé đã say mê ngay lập tức và ước mơ sau này lớn lên trở thành nhà văn, nhà báo xuất sắc cũng được nhen nhóm từ đó. Ngày ngày sau khi tan học, em lại hớn hở chạy ngay ra sạp báo, tìm mua những cuốn báo thật hay và phù hợp với lứa tuổi để trau dồi thêm khả năng viết lách và nuôi dưỡng tâm hồn mình. Em có một người bạn gái thân cũng đồng sở thích ấy, đôi bạn chung lớp cùng giúp nhau học tập và chia sẻ những vui buồn, những cảm nhận qua mỗi tờ báo, cuốn sách mình sở hữu. Tủ sách báo của hai cô bé cũng ngày càng phong phú, đa dạng cả về số lượng lẫn thể loại, và tình bạn cũng lớn dần lên như thế!

Ba mẹ em nhận ra niềm đam mê có ích của em nên rất ủng hộ, sắm hẳn cho em một tủ kính khá lớn để em lưu giữ những “báu vật” ấy của mình, có cả khoá để sách báo không bị bụi bẩn dính vào hay bị thất lạc. Những cuốn truyện, sau khi đọc xong, em đều sắp xếp theo từng mục rõ ràng với cơ man là truyện tranh Cô tiên xanh, Thần đồng đất Việt, Đoremon, Harry Porter…Truyện cổ tích, truyện ngắn thiếu nhi dù đã đọc xong từ lâu nhưng em vẫn dành một góc trang trọng cho chúng trong thư viện của mình, tự nhủ sau này các em của mình lớn lên sẽ được thừa hưởng “gia tài” tí hon từ chị gái mình.

Thời gian trôi qua, em càng lớn và sở thích, nhu cầu đọc sách báo vẫn không hề giảm đi, mà ngược lại còn phục vụ thiết thực hơn cho việc học tập của mình. Em tự tiết kiệm tiền, đôi lúc còn được ba mẹ “tài trợ kinh tế” để tiếp tục làm giàu thư viện của mình. Mỗi tờ báo, cuốn sách mua về, em lật mở từng trang nhẹ nhàng và đọc thật kĩ, suy ngẫm thật lâu. Gấp chúng lại, em miết thật khéo léo để giữ mới được lâu, và đặc biệt em không cho mượn một cách tuỳ tiện, bừa bãi, nên đôi khi bị tụi bạn bảo là kĩ tính, nhưng em chỉ cười trừ mà không thanh minh. Bởi trong thâm tâm em rõ nhất một điều, những cuốn sách, những tờ báo kia, không phải là em dễ dàng mua được, mà em phải chọn lọc và sưu tập chúng phù hợp với túi tiền và điều kiện của gia đình mình. Em thậm chí đôi khi còn phải hi sinh những sở thích khác của một cô bé mới lớn như chuyện quần áo, kẹp tóc, giày dép hay thậm chí cả những buổi đi chơi để theo đuổi một cách trọn vẹn nhất thứ mà mình đam mê. Em biết rằng ba mẹ đã dành hết tất cả sự quan tâm, yêu thương để ủng hộ con gái mình hình thành những thói quen, những sở thích đúng đắn. Em cảm thấy rất hạnh phúc và may mắn khi tuổi thơ mình được gắn bó với những tri thức, những vốn hiểu biết do chính mình thu thập được, chứ không phải là hoàn toàn đi vay mượn từ người khác. Đó chính là những tinh hoa văn hoá mà cả nhân loại đã góp công sức để đem lại cho mỗi con người, để giáo dục tính cách và tâm hồn họ từ ngày hôm qua, đến ngày hôm nay và mãi mãi mai sau…

Cô bé ngày nào trong những mảnh kí ức rời rạc nhưng vẫn rõ nét ấy, giờ đã là một nữ sinh năm cuối thời trung học. Phút giây nhớ lại những kỉ niệm đẹp của tuổi thơ khiến tôi mỉm cười một mình, nhưng chính chúng cũng làm nỗi buồn trong tôi dai dẳng. Có một chuyện không may xảy ra với tôi cách đây gần một tuần làm tôi áy náy, trăn trở mãi. Vì một số lí do, thư viện mini của tôi giờ đã bị mất đi hơn một nửa số lượng sách báo mà chúng đã gắn bó với tôi suốt thời gian qua, như một người bạn tinh thần thân thiết nhất. Chúng dường như là một phần của con người tôi, và khi chúng biến mất, tôi có lẽ cũng mất đi một nửa tâm hồn mình. Tôi đã thất vọng, rất nhiều, và nhận ra dòng thời gian trôi đi đôi lúc khiến con người ta mất đi nhiều thứ. Sẽ không đáng nói nếu chúng chỉ là những vật chất bình thường, vì quy luật tất yếu là không có thứ vật chất nào có khả năng tồn tại mãi mãi. Nhưng khi ta là con người, thì bằng mọi cách, có những giá trị tinh thần mà ta không thể nào đánh mất. Thế nhưng tôi đã đánh mất, những điều thật sự quan trọng với bản thân mà dường như lại không hề hay biết. Đến khi một điều gì đó xảy ra, tôi mới trở về với thực tại phũ phàng ấy. Tôi biết trong tôi chưa bao giờ đánh mất niềm đam mê của mình, nhưng tôi đã không còn toàn tâm toàn ý với nó như trước nữa. Tôi tự hỏi có phải vì guồng quay chóng mặt của một xã hội đang ngày càng đổi thay, nên dù không muốn, mình vẫn phải thay đổi! Tôi vẫn sưu tầm báo, nhưng số lượng ngày càng giảm rõ rệt, chỉ còn duy trì những ấn phẩm quen thuộc. Thậm chí khi chúng được mua về, tôi không còn háo hức muốn khám phá như trước, mà chỉ mua như một thói quen khó bỏ, để rồi chúng nằm khuất lấp trong một góc nào đó của giá sách, hay bị đứa em trai nghịch ngợm của tôi phá tan tành, và tôi vẫn phải chấp nhận vì nó là trẻ con. Phải chăng vì là học sinh lớp 12, quá bận rộn với chuyện học hành, với những áp lực khác của cuộc sống đến mức đôi lúc còn bị thiếu ngủ, nên tôi bỏ quên chúng sao? Tôi nhận ra mình dường như đã sai, và nhận thấy ngọn lửa đam mê ấy vẫn âm ỉ cháy trong lòng. Hàng ngày tôi vẫn dành khoảng 15 phút để đọc sách, báo, để nhìn ngắm lại gia tài quý giá nhất của mình. Tôi thực sự hụt hẫng và thấy thật có lỗi, giá như tôi quan tâm đến chúng hơn, thì giờ đây không phải chứng kiến cảnh tủ sách chỉ còn một nửa, và bị xáo trộn lung tung, sách báo bị hư hại nhiều mà không rõ nguyên nhân. Tôi lặng lẽ thu dọn lại chúng, sắp xếp gọn gàng và nhìn thấy những giọt nước mắt khẽ rơi xuống những tờ bìa báo, phản chiếu qua tấm gương chiếc tủ kính.

Nhưng tôi quyết tâm không từ bỏ! Qua giai đoạn gấp rút ôn thi này cho những bước ngoặt sắp tới của cuộc đời, tôi sẽ trở lại là chính mình. Tôi sẽ tiếp tục cuộc hành trình kiếm tìm tri thức hay qua những cuốn sách ở những cửa tiệm, sạp báo thân thuộc. Và dẫu cuộc đời có đưa tôi đến một ngã rẽ nào đi chăng nữa, thì chắc chắn những cuốn sách, những tờ báo ấy vẫn sẽ mãi là người bạn đồng hành tin cậy và tâm lý nhất của tôi-những người bạn chưa bao giờ cất tiếng nói, nhưng lại không ngừng tiếp cho tôi sức mạnh tinh thần và nguồn dưỡng chất để tâm hồn tôi lớn lên, để tôi có thể trưởng thành. Tôi nhận ra rằng, bản thân mình đừng quên đi những khó khăn trước mắt, mà hãy nhìn thẳng vào chúng, và tôi sẽ biết rằng đơn giản, mọi điều tồi tệ rồi sẽ đi qua, và cuộc sống vẫn tiếp tục.

Tôi tin rằng có những thứ trong tôi chưa bao giờ thay đổi, chỉ là vì mình sống quá nhanh, quá gấp gáp cho kịp nhịp đập của cuộc sống, nên chúng chỉ ngủ quên ở đâu đó trong miền tâm tưởng của mình mà thôi. Niềm đam mê và ước mơ ngày nào của tôi, tôi biết nó vẫn chảy trong từng mạch máu của mình, không có chúng, tôi có thể sẽ chết vì hao kiệt tâm hồn. Bởi vậy, tôi sẽ cứ để cho chúng tạm thời cháy âm ỉ và hoà quyện chung với những niềm riêng khác. Biết đâu nhờ những phút giây đượm nỗi buồn và đầy suy tư về cuộc sống này, ngọn lửa đam mê lại bùng cháy mạnh mẽ, và đem lại cho tôi nhiều gấp ngàn lần những thứ mà tôi đã đánh mất!
Dù sớm hay muộn, hãy tạo nên một sự thay đổi. Bởi cuộc sống thay đổi khi chúng ta thay đổi! Tôi lắng nghe thấy những lời thì thầm đó từ trái tim mình…

Thảo Vi

Tĩnh tâm ban đêm: Kiểm điểm một ngày

Chào các bạn,

Dưới đây là lời dẫn giải của chị Marriane Williamson về tĩnh tâm buổi tối, khi một ngày đã qua đi và chỉ còn lại ta một mình, sắp sửa bước vào giấc ngủ và chuẩn bị cho một ngày mới.

Cái chết giống như giấc ngủ vậy. Ngày mai, ta sống trở dậy.

Khi cuối ngày, ta nói gì với chính ta và với Thượng đế của ta?

Hiển.
.

Một ngày mới

Công việc cầu nguyện hàng ngày của chúng ta tạo ra môi trường cho sự thay đổi chính con người và công việc của chúng ta. Mọi buổi sáng, chúng ta xin được thành mới mẻ. Mọi buổi tối, chúng ta kiểm điểm chúng ta đã sống ngày hôm nay ra sao.. chỗ nào chúng ta đứng lên huy hoàng, và chỗ nào chúng ta đã vấp ngã.

Điểm lại trong đầu những sự kiện trong ngày, thật thà hết mức, là một hành động đầy quyển năng. Chúa không phải quan tòa mà Y Sĩ của chúng ta. Nếu có ai đó khiến chúng ta bất bình, một lời cầu nguyện tha thứ là thiết yếu. Nếu ta có thể thấy một lĩnh vực mà ta đã không dùng tất cả mọi tiềm năng cao thượng nhất của mình, hãy cầu nguyện cho sửa sai và thay đổi diệu kỳ. Chúng ta có thể tạ ơn về việc gì? Điều gì đó tuyệt vời, trong những người khác, trong chính chúng ta? Chúng ta đã gắt gỏng với ai đó, đã không tha thứ, hay hành động không trung thực? Vậy hãy xin Chúa giúp bạn ngày mai làm được tất cả những điều bạn đã ước ao làm được trong ngày hôm nay.

Một ví dụ về trò chuyện buổi tối với Chúa:

Thưa Chúa:

Khi mẹ con gọi điện ngày hôm nay, con đã rất thô lỗ. Con thật không kiên nhẫn với mẹ, với những câu hỏi vô nghĩa của mẹ. Bà ấy đã bắt đầu hay quên, và con thật tồi, về cách con ngắt lời bà và làm bà cảm thấy ngu ngốc. Con muốn vượt qua điều này, Chúa ơi. Con muốn vượt lên kiểu thiếu trưởng thành mà con phản ứng lại với bà và nổi loạn chống lại bà. Hãy giúp con. Hãy thay đổi con. Hãy mở trái tim của con và làm con trở thành người con gái Chúa muốn con là.

Hay:

Thưa Chúa,

Khi con nói chuyện với Michael ngày hôm nay, con thật cộc cằn với anh ấy. Con vẫn còn rất không tha thứ cho những điều xảy ra vào tháng trước, và con biết rằng nếu con không thể tha thứ được cho anh ấy, chúng con sẽ bị kẹt trong sự xung đột này. Sự giận dữ của con đang làm con đau đớn hơn là nó làm anh ấy đau đớn. Hãy giúp con nhìn anh như là anh đang hiện hữu bây giờ. Hãy giúp con ngừng tập trung vào những lỗi lầm của anh ấy. và giúp con thấy sự vô tội của anh ấy. Chỉ cho con điều tốt đẹp của anh , và dạy cho con biết cách giúp và kính trọng anh ấy hiệu quả nhất. Hãy làm con thành một phước hạnh trong cuộc đời anh ấy.

Amen.

.
A new day

Our daily prayer work creates a context for the transformation of who we are and what we do. Every morning, we ask to be made new. Every evening, we take stock of how well we did this day…where we rose up in glory, and where we stumbled and fell.

It’s very powerful to go over the events of our day, mentally, as honestly as we can. God is not our judge but our Healer. If there is someone we are holding grievances toward, a prayer of forgiveness is vital. If we can see an area where we ourselves did not fulfill our most noble potential, let us pray for correction and miraculous transformation. What can we consciously give thanks for? What things were wonderful, in others, in ourselves? Where did we snap at someone, fail to forgive or act out of integrity? Then ask God to help you tomorrow do all the things you would have liked to do today.

An example of an evening’s conversation with God:

Amen.

Dear God:

When my mother called today, I was very rude. I was so impatient with her, with her meaningless questions. She has started to forget things, and it is so mean of me, the way I snap at her and make her feel stupid. I want to get over this, God. I want to outgrow the immature way I react to her and rebel against her. Please help me. Please change me. Please open my heart and make me into the daughter You would have me be.

Amen.

Or:

Dear God,

When I talked to Michael today, I was very harsh with him. I am still so unforgiving of the things that happened last month, and I know that if I can’t forgive him, we’ll stay stuck in this conflict. My anger is hurting me more than it’s hurting him. Please help me see him as he exists now. Please help me stop focus on his mistakes, and help me see his innocence. Show me his good, and teach me how to support and respect him most effectively. Make me a blessing in his life.

Amen.

~ Marianne Williamson – Illuminata

Ba đức tính để thành công

Chào các bạn,

Đây là những lời khuyên dành cho các ứng viên đi xin việc mà các nhà tư vấn nghề nghiệp ở Mỹ đã đúc kết lại và in trong cẩm nang dành cho người đi xin việc. Mình tình cờ có được bản in hai trang của tờ cẩm nang này nên dịch ra đây để chia sẻ với các bạn, nhất là các bạn trẻ.

Ba đức tính này không chỉ cần thiết để thành công trong quá trình tìm việc, mà còn áp dụng đối với tất cả những vấn đề khác trong cuộc sống. Nếu bạn muốn thành công ở bất cứ lĩnh vực nào, hãy luôn nhớ:

1. Người thành công khẳng định thành công của mình…dù là nhỏ

Người thành công biết rằng những thành công lớn thường là kết quả của việc đạt được những thành công nhỏ. Người thành công hiểu rằng những thành công nhỏ hay những hành động đã thực hiện xong rất quan trọng…và khẳng định điều đó.

Một thành công lớn là khi chúng ta đạt được mục tiêu hoặc vượt qua một vấn đề. Thành công nhỏ, mặt khác, là những hành động tích cực mà chúng ta thường chẳng mất gì để có chúng, khi chúng ta cố gắng đạt mục tiêu hoặc vượt qua các vấn đề.

Khẳng định những hành động của chúng ta hoặc những thành công nhỏ giúp chúng ta hiểu rằng thường thường sự khác biệt giữa thành công và thất bại là một hành động nhỏ.

Khi giải quyết một vấn đề hoặc thách thức, chúng ta thường không luôn làm đúng mọi thứ. Để ý vào tầm quan trọng của những hành động tích cực, chúng ta sẽ làm tăng khả năng thành công.

• Xem lại những thành công lớn nhỏ trong ngày của bạn.
• Viết chúng ra giấy mỗi ngày.
• Lưu chúng lại để bạn có thể xem lại sau những vấn đề mà bạn đã vượt qua và những mục tiêu mà bạn đã đạt.
• Giúp gia đình và bạn bè bằng cách khẳng định thành công của họ. Bằng cách giúp họ, bạn sẽ giúp chính mình trở nên ngày càng thành công hơn.

2. Người thành công nỗ lực hơn nếu họ thất bại lần đầu tiên.

Người thành công biết một sự thật đơn giản mà Ben Franklin đã nói rằng: “Nếu ban đầu bạn không thành công, hãy cố gắng, cố gắng, lần nữa”.

Nếu bỏ cuộc, những người không thành công đảm bảo rằng họ sẽ không thay đổi cuộc đời mình; bằng cách chẳng làm gì, họ mặc nhiên tạo ra một suy nghĩ sai rằng họ không có sức mạnh để thay đổi cuộc đời mình.

3. Khi người thành công thất bại lần nữa, họ sẽ xem lại mục tiêu, xem lại những lí do gây ra thất bại và cố gắng lần nữa.

• Đôi khi chúng ta đặt ra những mục tiêu, sử dụng các kế hoạch/hành động đúng nhưng lại không đủ nỗ lực.

Hãy nhớ rằng…những người thành công cố gắng hơn nữa nếu họ thất bại lần đầu tiên.

• Đôi khi chúng ta đặt ra mục tiêu đúng, sử dụng kế hoạch/hành động đúng, nhưng lại bị dừng lại bởi những điều không định trước.

Những người thành công cũng có ngày không tốt. những người thành công hiểu rằng bất kì ai cũng thất bại vì những lúc không ngờ tới hoặc không may mắn. Khi người thành công thất bại vì không gặp may hay những điều không ngờ trước, họ cố gắng lần nữa.

• Đôi khi chúng ta đặt ra các mục tiêu đúng nhưng lại có các kế hoach/hành động sai.

Cố gắng hơn chẳng giúp gì nếu chúng ta đang sai khi giải quyết các vấn đề của mình hay đạt được mục tiêu.

• Đôi khi chúng ta đặt ra mục tiêu nhưng lại không thực tế.

Cố gắng hơn không giúp ích gì nếu chúng ta đặt ra những mục tiêu thiếu thực tế hay không thể thực hiện được. Một mục tiêu là một cam kết nỗ lực mà bạn đặt ra cho mình. Người thành công lên kế hoạch để thành công bằng cách đặt ra những mục tiêu thực tế cho chính họ.

o Viết ra những mục tiêu của mình giúp bạn hiểu được bạn muốn hoàn thành cái gì
o Viết ra các bước để hoàn thành để đạt được mục tiêu của bạn
o Sử dụng từ “Tôi sẽ…” khi bạn viết ra các mục tiêu của mình và các bước để thực hiện chúng
o Luôn đặt ra cho mình những hạn định thời gian để thực hiện các bước đó.
o Thảo luận về các mục tiêu của bạn với một người bạn đáng tin cậy và hỏi ý kiến của họ.
o Xem lại các mục tiêu của bạn mỗi ngày và thay đổi chúng khi mà bạn càng rõ hơn các mục tiêu của mình.

Hoàng Khánh Hòa sưu tầm và dịch

Chiến binh của nhân loại

Có lần một sư đoàn quân đội Nhật tập trận, và một số sĩ quân thấy cần phải lập bộ chỉ huy trong thiền viện của Gasan.

Gasan Jôseki (1276-1366)

Gasan bảo đầu bếp: “Cho các sĩ quan các món đơn giản như chúng ta ăn.”

Các sĩ quan tức giận, bởi vì họ quen được ưu đãi. Một sĩ quan đến gặp Gasan và nói: “Ông nghĩ chúng tôi là ai? Chúng tôi la chiến binh, hy sinh mạng sống cho tổ quốc. Tại sao ông không đối xử với chúng tôi tương xứng?”

Gasan trả lời cứng rắn: “Anh nghĩ chúng tôi là ai? Chúng tôi là chiến binh của nhân loại, nhắm vào cứu vớt tất cả mọi sinh linh.”
.

Bình:

• Gasan Jôseki (1276-1366) là một thiền sư quan trọng của dòng thiền Tào Động (Soto). Gasan đầu tiên học Thiên Thai Tông, nhưng sau khi gặp thiền sư Tào Động Keizan ở Kyoto, Gasan theo làm đệ tử của Keizan. Tuy nhiên Keizan có gởi Gasan đến học với các thiền sư khác, đặc biệt là thiền sư Lâm Tế Kyôô Unryô, trước khi truyền chức cho Gasan. Về sau Gasan là sư trụ trì thứ hai của chùa Sôjiji, trong 40 năm, và sau đó là sư trụ trì thứ tư của chùa Yôkôji trong một thời gian ngắn. Gasan đóng một vai quan trọng trong việc phát triển dòng thiền Tào Động tại Nhật.

• Thực ra thì các sĩ quan không nên ăn cơm của dân như thế, vì khi đánh trận thật không có ai nấu ăn sẵn cho ăn. Lẽ ra muốn tập trận tốt thì phải làm y như thật, là phải tự lo việc ăn uống.

Thái độ các sĩ quan này cho thấy đây là một nhóm quan binh hống hách chuyên hà hiếp dân. Chính vì vậy mà Gasan, dù lịch sự với họ, vẫn phải giữ thái độ cứng rắn.

• Câu trả lời của Gasan “Chúng tôi là chiến binh của nhân loại, nhắm vào cứu vớt tất cả mọi sinh linh,” chỉ có vị thầy đã đạt đạo mới nói được thế, vì đạt đạo rồi mới thấy được rằng điều mình đã trải nghiệm và liễu ngộ thì quan trọng cho mọi người trên thế giới đến thế nào.

Những người ngớ ngẩn thường nghĩ rằng sư sãi chẳng sản xuất gì cho xã hội và chỉ là gánh nặng cho xã hội vì sống nhờ cúng dường của người khác. Sư sãi chưa nắm được đạo cũng không thể thấy và tin vào vai trò quan trọng của mình cho thế giới. Chỉ có các bậc chân tu mới thấy được điều đó, và mới đủ tự tin để nói nó ra.

(Trần Đình Hoành dịch và bình)
.

Soldiers of Humanity

Once a division of the Japanese army was engaged in a sham battle, and some of the officers found it necessary to make their headquarters in Gasan’s temple.

Gasan told his cook: “Let the officers have only the same simple fare we eat.”

This made the army men angry, as they wre used to very deferential treatment. One came to Gasan and said: “Who do you think we are? We are soldiers, sacrificing our lives for our country. Why don’t you treat us accordingly?”

Gasan answered sternly: “Who do you think we are? We are soldiers of humanity, aiming to save all sentient beings.”

# 59

Hướng tới giải pháp

Chào các bạn,

Mỗi sáng thức dậy, ai mà chẳng mong hôm nay là một ngày may mắn, làm gì cũng trơn tru, không có trục trặc. Nhưng thực tế trong cuộc sống chúng ta luôn gặp vô số các vấn đề không mong muốn. Nào là sáng đang có việc gấp thì lại tắc đường, đi chợ đánh rơi tiền, đến làm thủ tục thì để quên hồ sơ ở nhà vân vân và vân vân….

Một số trong chúng ta chỉ muốn mọi thứ phải hoàn hảo và không thích các rắc rối, nên hễ gặp phải vấn đề gì là rất dễ cáu bẳn, rồi đổ tội lên người này người kia, hay lại trách mình sáng nay bước nhầm chân ra khỏi cửa, hay gặp phải cô nào “nặng vía” nên xui suốt cả ngày :). Rồi họ đi tìm cách giải quyết vấn đề trong cơn tức tối, giận dữ.

Nhưng rõ ràng ai cũng hiểu là các vấn đề không mong đợi như tắc đường, quên giấy tờ…là chuyện rất bình thường trong cuộc sống hằng ngày. Nếu như chúng ta chấp nhận nó như là một phần của cuộc sống, thì cái mà chúng ta cần là một thái độ hướng-tới-giải-pháp chứ không phải là có thái độ tiêu cực với các vấn đề. Và trong khi tìm giải pháp, chúng ta cũng cần một thái độ rất tích cực thì mới có được sự hỗ trợ từ phía mọi người để vấn đề được giải quyết nhanh hơn.

Ví dụ bạn đi làm bị tắc đường. Hôm nay lại có buổi họp quan trọng lúc 9h. Đầu tiên là nhấc điện thoại lên gọi điện cho văn phòng thông báo là tình trạng của bạn, và xin lỗi sẽ đến muộn. Có nhiều người vì quá vội công việc gì đó khi bị tắc đường thì la lối, rồi tìm mọi cách đi trên vỉa hè, đi sang làn khác chỉ để cố thoát ra khỏi đám tắc đường mà không thèm quan tâm đến mọi người xung quanh, càng làm cho tình trạng tắc đường thêm tồi tệ. Còn bạn, hãy thật bình tĩnh cùng giúp các cảnh sát giao thông thông đường nhanh hơn bằng cách làm theo chỉ dẫn của họ, hoặc chí ít cũng không chen lấn xô đẩy. Thậm chí bạn có thể nhảy xuống xe làm tình nguyện viên giúp cảnh sát giao thông chỉ dẫn đường cho mọi người đi theo trật tự.

Khi gặp một vấn đề, dù ít nghiêm trọng hay nghiêm trọng, bạn phải thật bình tĩnh để phân tích cho kĩ, tìm hiểu nguyên nhân của nó và suy nghĩ các giải pháp khả thi rồi bắt tay ngay vào hành động. Nếu bình tĩnh thì bạn mới có thể sáng suốt để tìm giải pháp tốt nhất. Ngược lại, một cái đầu đang bừng bừng như núi lửa thì chắc chắn sẽ làm chân tay cũng “cuống” cả lên :), có khi lại dẫn tới một loạt các rắc rối khác trong khi rắc rối đầu tiên vẫn chưa giải quyết xong.

Chúc bạn luôn bình tĩnh và vui vẻ đón nhận các rắc rối mỗi ngày :).

Hoàng Khánh Hòa

Bắt ông Phật đá

Một thương gia mang 50 cuộn bông gòn trên vai, ngừng để tránh nắng dưới mái một căn chòi trong đó đứng một tượng Phật lớn bằng đá. Rồi anh ta ngủ thiếp đi, và khi anh tỉnh dậy hàng hóa của anh đã biến mất. Anh lập tức trình báo với cảnh sát.

Một quan tòa tên O-oka mở cuộc điều tra. “Chắc ông Phật đá này ăn trộm,” quan tòa kết luận. “Ông ta lẽ ra là phải lo lắng cho mọi người, nhưng đã không làm tròn nhiệm vụ. Bắt hắn.”

Cảnh sát bắt tượng Phật đá và khiêng tượng về tòa. Một đám đông ồn ào chạy theo tượng, tò mò muốn biết quan tòa sẽ ra hình phạt thế nào.

Khi O-oka ra ngồi ghế xử, ông mắng đám đông ồn áo. “Quí vị có quyền gì mà ra trước tòa cười giỡn thế này? Quí vị khinh thường tòa án và đáng bị phạt vạ và phạt tù.”

Mọi người lật đật xin lỗi. “Tôi sẽ phải phạt tiền quí vị,” quan tòa nói, “nhưng tôi sẽ bỏ qua nếu mỗi người mang đến cho tòa một cuộn bông gòn trong vòng ba ngày. Người nào không làm sẽ bị bắt.”

Một trong những cuộn bông mọi người nộp được người thương gia nhận ra ngay là cuộn bông của anh ta, nhờ đó tìm ra người ăn trộm ngay. Người thương gia tìm lại được hàng hóa, và tòa trả các cuộn bông lại cho mọi người.
.

Bình:

• Tượng Phật đá chỉ là cục đá vô tri, chẳng có quyền năng gì hơn một cục đá. Quan tòa xử tượng đá như thần thánh, chỉ là một phương cách để giúp người.

Tượng Phật trong chùa hay trong nhà ta cũng chỉ là tượng vô tri. Chúng ta cung kính với tượng, thực ra là để chúng ta tự giúp chúng ta. Tượng chẳng làm gì cả.

• Người tốt thì dùng tượng để giúp người. Người xấu cũng có thể giả vào “quyền năng” của tượng để lừa lọc người.

• Chính vì con người thường quên mất Chúa Phật trong tâm mình, mà hay tôn thờ các tượng gỗ tượng đá, nên 1500 trước công nguyên, trong Mười Điều Răn của Cựu Ước, điều răn thứ 2 có câu: “Các ngươi không được làm cho mình một hình tượng nào, dù theo hình dáng của bất kỳ điều gì trên trời hay dưới đất hay dưới đại dương.” Exodus 20:4.

(Ngày nay các chi phái Tin Lành – Protestantism – vẫn còn tuân theo điều răn này, nhưng các chi phái khác của Thiên Chúa Giáo thì đã dẹp bỏ nó cả hơn nghìn năm).

• Một câu chuyện thiền rất phổ biến là truyện Đan Hà thiền sư (739-824) chẻ tượng Phật gỗ:

Một lần khác khi Đan Hà thiền sư ghé lại một thiền viện, vì trời lạnh nên ông lấy pho tượng Phật trên chánh điện xuống đốt để sưởi ấm. Sư trụ trì trách ông bất kính với một pho tượng thiêng liêng, thì ông trả lời rằng ông đốt để lấy xá lợi, vị sư tưởng ông ngờ nghệch, bèn cười mà hỏi vặn lại ông làm sao tìm được xá lợi trong pho tượng gỗ, Đan hà bèn cười to mà rằng: “Thế sao sư lại trách ta đốt gỗ?”

(Trần Đình Hoành dịch và bình)
.

Arresting the Stone Buddha

A merchant bearing fifty rolls of cotton goods on his shoulders stopped to rest from the heat of the day beneath a shelter where a large stone Buddha was standing. There he fell asleep, and when he awoke his goods had disappeared. He immediately reported the matter to the police.

A judge named O-oka opened court to investigate. “That stone Buddha must have stolen the goods,” concluded the judge. “He is supposed to care for the welfare of the people, but he has failed to perform his holy duty. Arrest him.”

The police arrested the stone Buddha and carried it into the court. A noisy crowd followed the statue, curious to learn what kind of sentence the judge was about to impose.

When O-oka appeared on the bench he rebuked the boisterous audience. “What right have you people to appear before the court laughing and joking in this manner? You are in contempt of court and subject to a fine and imprisonment.”

The people hastened to apologize. “I shall have to impose a fine on you,” said the judge, “but I will remit it provided each one of you brings one roll of cotton goods to the court within three days. Anyone failing to do this will be arrested.”

One of the rolls of cloth which the people brought was quickly recognized by the merchant as his own, and thus the thief was easily discovered. The merchant recovered his goods, and the cotton rolls were returned to the people.

# 58

Tư duy của người trí thức

Chào các bạn,

Mỗi khi nói đến “trí thức” nhiều người chúng ta có khuynh hướng tìm vài định nghĩa trong tự điển hay trong vài quyển sách triết học hay xã hội học nào đó, rồi từ đó suy luận thêm. Chúng ta không cần làm việc tốn thời giờ đó ở đây, vì ai trong chúng ta cũng biết trí thức là gì, cũng như mọi chúng ta đều biết đẹp là gì. Mang tự điển ra để tranh luận về “đẹp” hay “trí thức” thường là việc không cần thiết. Mỗi người chúng ta tự biết mình có phải là người trí thức hay không. Nếu bạn nói rằng bạn là người trí thức, mình tin như thế là đúng. Nếu bạn nói bạn không thích xem bạn là người trí thức, mình cũng tôn trọng ‎ý của bạn.

Chuyện quan trọng của chúng ta hôm nay là bàn luận về vai trò của người trí thức trong xã hội chúng ra đang sống. Người trí thức là gì trong xã hội? Họ cần có thái độ thế nào để làm trọn vai trò đó?

Về vai trò thì rất rõ và rất dễ: Trí thức là chất xám của quốc gia, mỗi người trí thức là một tế bào chất xám của quốc gia. Trong cơ thể quốc gia, trí thức là não bộ.

Đây là một định đề hiển nhiên, chẳng cần phải chứng minh, và cũng chằng cần ai đồng ý, chấp thuận, hay cho phép. Bạn có cho phép hay không, thì cái đầu của bạn, chứ không phải cái tay hay cái chân, làm việc suy nghĩ. Người trí thức làm việc bằng cái đầu nhiều hơn bằng chân tay, cho nên họ là tế bào chất xám, họ là não bộ.

Và khi cái tay của bạn muốn sờ mó gì đó, thì toàn thể não bộ của bạn phải quyết định và chỉ huy hành động đó, không phải chỉ là vài tế bào não bộ kiểm soát các cơ tay. Trước khi quyết định bắt tay ai đó chẳng hạn, bạn có thể phải giải rất nhiều con toán: Ta nên chìa tay ra trước hay hay đợi người kia chìa tay ra trước, ta nên bắt một tay hay hai tay kiểu Á châu, ta nên đứng thẳng lưng hay hơi cúi đầu, ta nên mỉm cười hay trịnh trọng… Nói vậy để chúng ta thấy là các hoạt động của não bộ, dù là có chuyên môn hóa phần nào, nhưng nói chung là rất tổng hợp trong tư duy.

Có nghĩa là, trong cơ thể quốc gia, người trí thức không thế gói mình trong một vai trò chuyên môn rất nhỏ. Chất xám không làm việc như thế.

Nhưng, nền giáo dục thế giới ngày nay chỉ đào tạo chuyên viên với chuyên môn rất nhỏ. Ở Mỹ chẳng hạn, bạn học xong tiến sĩ nha khoa để làm bác sĩ răng. “Răng” là chuyên môn nhỏ lắm rồi; nhưng vẫn chưa. Một lúc nào đó nhức răng đi bác sĩ nha khoa khám, bạn mới khám phá ra là ông nha sĩ của bạn đưa cho bạn thêm 3 tờ giấy đi khám với 3 ông nha sĩ khác: Một ông chuyên về lợi răng, một ông chuyên giải phẩu miệng (để lấy răng hư ra) và một ông chuyên làm răng giả. Nếu nặng hơn chút đỉnh, biết đâu lại lòi ra vài loại chuyên gia răng miệng nữa.

Cho nên đa số trí thức ngày nay, sau khi xong tiến sĩ, thì cũng chỉ là một loại chuyên viên với kiến thức và thái độ của một chuyên viên trong một ngành cực kỳ hạn hẹp, chỉ như là người sửa máy xe, hạng máy xe cao cấp. không hơn không kém.

Tiến sĩ gì thì cũng vậy—kinh tế, luật, toán, computer…

Chính vì vậy mà nhiều tiến sĩ thời nay, bước ra khỏi công việc kiếm cơm hàng ngày của họ, họ chẳng hơn một học sinh đã tốt nghiệp trung học bao nhiêu về các chuyện khác. Lớ nga lớ ngớ. Không chấp nhận được.

Và đây là điều đáng tiếc cho nền giáo dục thế giới, vì PhD có nghĩa là Doctorate of Philosophy, Tiến sĩ Triết. PhD về tâm lý là tiến sĩ triết về tâm l‎ý. PhD về computer là tiến sĩ triết về computer. Tức là, tiến sĩ là cấp triết gia, cấp nhìn rộng rãi, tổng hợp, từ trên đỉnh núi nhìn xuống, và các tiến sĩ của mọi ngành đều gặp nhau tại đỉnh núi như là triết gia. Nhưng đó là lý tưởng khi xưa. PhD ngày nay còn lọ mọ dưới chân núi, chưa lên đến được sườn, nói chi là đỉnh.

Đó là cái đi xuống của giáo dục thế giới ngày nay. Nhưng đó cũng là vấn đề lớn của quốc gia chúng ta. Nếu người trí thức chỉ biết làm công việc kỹ thuật nhỏ xíu của mình, thì họ không quan tâm và không hiểu được những vấn đề của đất nước đòi kiến thức tổng hợp, như là: Các hiện tượng suy thoái văn hóa, các hiện tượng bất quân bình xã hội, các hiên tượng liên hệ đến nhân quyền, các hiện tượng liên hệ đến phát triển dân chủ, các hiện tượng liên hệ đến công pháp quốc tế… Và họ có khuynh hướng phe lờ mọi chuyện và để cho… nhà nước lo (cứ y như nhà nước biết lo hết mọi sự!).

Đó là thái độ rất tai hại cho đất nước, vì nếu các tế bào não không hoạt động thì não bộ bị tê liệt.

(Dĩ nhiên, là một số vị nào đó trong nhà nước có thể thích thái độ ngủ quên của giới trí thức, để họ tự tung tự tác muốn làm gì thì làm, chẳng ai nói gì cả, nhất là trong các lãnh vực họ mới dán lên cái nhãn “chính trị”— Định nghĩa: Chính trị là cái tôi không thích anh rớ vào. Chuyện gì tôi không muốn anh nói đến, nhắc đến, sờ đến thì đó là “chuyện chính trị.” Anh hiểu chưa?)

Người trí thức, trí thức thật sự, chỉ làm đúng vai trò “trí thức” của mình khi mình quan tâm vào MỌI vấn đề của đất nước, cũng như bộ não phải quan tâm đến toàn cơ thể. Quan tâm cách nào là chuyện riêng của bạn, nhưng bạn không có quyền nói “Tôi không quan tâm về vấn đề đó.” Câu này không thể có trong tự điển của người trí thức chân thật.

Chính vì vậy mà, dù là bạn học nghề chuyên môn nào, bạn cũng cần nhiều kiến thức tổng quát về con người và xã hội: Tâm lý học, triết học, đạo đức học, xã hội học, tôn giáo, văn hóa, kinh tế, luật…

Bạn không cần phải đọc nhiều, mỗi môn chỉ cần đọc KỸ quyển “nhập môn” là đủ, vì các quyển nhập môn thường là căn bản cho TOÀN môn đó, viết một cách tóm tắt. Và nếu bạn còn trong trường, chỉ cần ghi danh lấy một cua nhập môn của môn mà bạn muốn biết.

Đó là chuẩn bị kiến thức nhập môn. Vững kiến thức nhập môn thì, nếu muốn, bạn có thể thành chuyên gia, hay ít ra là bán chuyên gia, không mấy hồi. Chỉ cần nghiên cứu thêm nghiêm chỉnh thôi.

Rồi, thái độ “trí thức” phải là thường xuyên quan tâm đến các vấn đề của đất nước.

Nếu bạn thấy không đủ sức viết hay nói cho người khác hiểu, thì ít ra bạn có thể đọc và nghe người khác, và hỏi nếu không hiểu.

Điều quan trọng là đừng nói “Đó không phải là việc của tôi”. Không có việc gì của cơ thể mà lại không phải là việc của các tế nào não bộ.

Quan tâm là đủ. Còn quan tâm rồi làm gì, bạn sẽ tự biết cho chính bạn.

Hãy nhớ rằng não bộ tê liệt khi các tế bào chất xám không hoạt động như tế bào chất xám.

Chúc các bạn một ngày vui.

Mến,

Hoành

© copyright 2010
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com