Hôm nay mình giới thiệu với các bạn bài thơ “New Collosus” của thi sĩ Emma Lazarus. Bài thơ này được khắc trên một tấm biển ở dưới chân tượng Nữ thần tự do ở thành phố New York vào năm 1903.
Xa xa phía ngoài khơi, những đoàn người nhập cư mệt mỏi vượt biển đi đến thành phố New York qua hơn hai thế kỷ nay. Họ bỏ đi tất cả, quê hương, của cải, người thân để đem đánh cuộc tính mạng mình trên một con tàu vượt đại dương đi tìm sự sống mới.
Họ là ai? Những người Ba Lan chạy sang Mỹ từ chiến tranh thế giới thứ nhất? Những người Tiệp chạy khỏi nhà độc tài Milosevic? Những người Âu sang đi tìm miền đất hứa? Những người tị nạn tôn giáo qua Mỹ từ thế kỷ 17? Những người muốn tìm cuộc sống kinh tế tốt hơn vì ở nước họ nghèo quá?
Hơn một thế kỷ qua, Nữ thần Tự do đứng đó nghiêm nghị trong gió buốt lạnh của hải cảng New York, đôi mắt bà nhìn xa xôi. Làn da bà đã phai màu vì gió và nước biển. Một tay bà cầm quyển hiến pháp nước Mỹ, và tay kia cầm một ngọn đuốc đỏ. Ngọn đuốc đó là tia sáng âm ỉ gần tàn, tia sáng bị đe dọa dập tắt trong con tim của bao thế hệ con người, tia sáng của Tự do.
Bài thơ “New Collosus” ở dưới chân tượng đó khiến mình suy nghĩ nhiều về ước vọng của con người. Sao một người ăn mày trên vỉa hè thành phố New York vất vả vô cùng mà mắt họ vẫn ánh lên vẻ sung sướng, và một anh đại gia trọc phú ở một nước xa xa bên kia bờ đại dương sao khuôn mặt u tối làm vậy? Phải chăng đó là Tự do? Hít thở được không khí của Tự do? Cái thứ không khí vào mọi con đường, ngõ ngách, và lồng ngực con người.
Ở dưới đây, là đoạn nhật ký ngắn diễn tả cảm xúc của mình về bài thơ này và ngày mùng 4 tháng 7 năm 2009, và sau đó là bài thơ
”Bài thơ này nằm bên dưới suy nghĩ của mình vào ngày 4/7/2009 khi mình ngắm pháo hoa từ thành phố Jersey City. Ở đó, người ta có thể thấy cả tượng Nữ thần Tự do và Trung Tâm Macy, nơi mà những ngọn pháo hoa được bắn lên trời cao. Chúng đứng cạnh nhau (trung tâm Macy với pháo hoa và tượng Nữ thần Tự do). Thành phố đầy ánh sáng, tii đang bật và những talkshow đang chạy trên màn hình. Nữ thần đứng nghiêm, lạnh lẽo trong gió, và đưa cái nhìn của bà ra xa.
”Tượng khổng lồ mới” được khắc trên một tấm biển ở chân tượng Nữ thần Tự do. “
This poem underlined my thought on 7/4/2009 witnessing the fireworks from Jersey City. There, one could see both the Lady of Liberty and the Macy’s center where the fireworks were shot into the sky. They stood side by side. The city was full of light, television was on and and the talk was running. The lady stood sharp, cold in the wind, extending her look.
“The New Colossus” was engraved on a tablet in the pedestal on which the statue stands.
.
Tượng khổng lồ mới
Emma Lazarus
Không giống như tượng đồng danh tiếng của Hy Lạp,
Với những cánh tay chinh phục sải dài từ xứ này sang xứ khác;
Nơi đây tại cửa biển hoàng hôn sóng vỗ
Đứng người đàn bà phi thường với ngọn đuốc, mà lửa đuốc
Là sấm sét bị cầm tù, và tên nàng
Di dân - Ellis Island (New York) - 1912
Mẹ Của Những Kẻ Tha Hương. Từ bàn tay cầm đèn hiệu đó
Sáng rực lời chào tỏa khắp thế giới; đôi mắt dịu hiền của nàng trị vì
Hải cảng lộng gió giữa hai thành phố. *
“Cứ giữ lấy những mảnh đất xa xưa, những cổ tích hoa lệ của các ngươi!”, nàng kêu gào.
Môi mím chặt. “Trao ta những kẻ mệt mỏi, nghèo đói của các ngươi,
Những đám đông chen chúc của các ngươi đang mong ước hít thở tự do,
Những rác rưởi khốn cùng trên bờ biển đông đúc của các ngươi.
Trao ta, những người vô gia cư, dập vùi trong bão tố,
Ta sẽ nâng đèn rọi bên cạnh cánh cửa vàng!”
(Nguyễn Minh Hiển dịch)
Chú Thích: (*) Hai thành phố là New York và New Jersey
.
The New Colossus
by Emma Lazarus
Not like the brazen giant of Greek fame,
With conquering limbs astride from land to land;
Here at our sea-washed, sunset gates shall stand
A mighty woman with a torch, whose flame
Is the imprisoned lightning, and her name
Mother of Exiles. From her beacon-hand
Glows world-wide welcome; her mild eyes command
The air-bridged harbor that twin cities frame.
“Keep ancient lands, your storied pomp!” cries she
With silent lips. “Give me your tired, your poor,
Your huddled masses yearning to breathe free,
The wretched refuse of your teeming shore.
Send these, the homeless, tempest-tost to me,
I lift my lamp beside the golden door!”
Hi vọng bắt đầu trong bóng tối, niềm hi vọng kiên cường rằng nếu bạn thể hiện và cố gắng để làm điều đúng, bình minh sẽ trở lại.
Hãy đợi chờ, quan sát và thực hiện: Đừng bỏ cuộc!
Bằng Lăng Tím dịch
Hope begins in the dark, the stubborn hope that if you just show up and try to do the right thing, the dawn will come. You wait and watch and work: you don’t give up.”
Teachers’ Day has long rooted into Vietnamese mind and whenever this day comes, the atmosphere of student’s excitement and teacher’s happiness shrouds everyplace. Nov 20th is a wonderful chance for us to show respect and appreciation to our teachers, who inspire the passion of learning and lead the way for us. We have nine months to go to school but just one day to glorify our beloved teachers; therefore, this day is much more meaningful and special to Vietnamese people, and no one can forget it.
Education is one of the national policies and teaching always has a significant footing in Vietnamese society. Mentioning to this career, we can’t miss the ones who bring the letters to kids and raise their dreams high up to the sky. These teachers’ merits should be endless and nothing in the world can be preciously compared. Without the teachers we can’t become who should be today. No matter how you are rich or successful, you also can’t forget the one who taught you what’s right or wrong, nor deny their overflowing devotion to you. What they teach you will become the luggage and guide that follow you for the whole life!
Although the majority of remote areas in Vietnam still stay poor and isolated away from the centers, not quite a few of teachers, with all their love to distant kids, overcome their own difficulties and devote their life to bring education for the students. In fact the way the teachers call for kids to go to school is not easy at all; especially in Northwest region, rural places and Central Highlands, this matter gives much more challenges. All the teachers do is just satisfying the thirst for schooling and awaking the love for studiousness of their tender children.
To be honest, expensive gifts are not the best ones that your teachers would like to take. The teachers never expect that you will become this gentleman or that lady, but they would be so elated to see that you can apply what you learn at school into reality and set foot into life. It’s a priceless spiritual gift for them! Over many years Vietnam has remarkably changed, but the good tradition of Nov 20th still remains. The students are so eager to take part in their schools’ entertainment activities such as art, writing, sports, singing, party, etc… in order to welcome this special, sacred day. In the meantime, they also prepare lovely presents together with beautiful flowers for their great teachers.
To all Vietnamese people, just one day to show thank and gratitude to the teachers seems not enough because their distinguished services to many generations of students can’t be revealed. A special day for both teachers and students to sit side by side, sharing feelings and enjoying holy moments altogether. It’s just one day, but one day of meaningfulness!
Quan Jun
.
TÔN VINH NHÀ GIÁO VIỆT NAM
Ngày Nhà Giáo từ lâu đã ăn sâu vào trong tâm trí người Việt nam và bất cứ khi nào đến ngày này, không khí phấn khởi của học sinh và niềm vui của những người thầy tràn ngập khắp nơi. Ngày 20 – 11 là cơ hội tuyệt vời cho chúng ta thể hiện lòng kính yêu và sự biết ơn đối với những người thầy của mình, những người đã truyền cảm hứng vào những bài học và dẫn lối cho chúng ta. Chúng ta đi học 9 tháng những chỉ có 1 ngày để tôn vinh những người thầy giáo yêu quý của mình; vì vậy, ngày này càng có nhiều ý nghĩa hơn và rất đặc biệt đối với người Việt Nam, và không ai có thể quên được.
Giáo dục là một trong những chính sách của quốc gia và việc dạy học luôn có một chỗ đứng rất quan trọng trong xã hội Việt Nam. Nhắc đến nghề này, chúng ta không thể bỏ qua được những người đã đem những con chữ đến với những đứa trẻ và nâng những giấc mơ của chúng cao lên tới bầu trời xanh. Công lao của những người thầy này là vô tận và không có gì trên thế giới này có thể quý giá bằng. Nếu không có những người thầy, chúng ta sẽ không thể nào được như hôm nay. Cho dù bạn có giàu có hay thành đạt như thế nào, bạn cũng không thể nào quên được những người đã dạy cho bạn biết phân biệt đúng sai, hay phủ nhận sự tận tâm của họ giành cho bạn. Những điều mà họ dạy sẽ trở thành hành trang và sự chỉ dẫn cho bạn trong suốt cuộc đời!
Mặc dù phần lớn vùng xa của Việt Nam vẫn còn nghèo đói và cách xa trung tâm, không ít những người thầy, cùng với tấm lòng yêu mến của họ dành cho những đứa trẻ vùng xa, đã vượt qua những khó khăn của chính họ và dành cuộc đời mình dạy dỗ học trò. Thực tế là cách những người thầy đó kêu gọi học sinh tới trường không dễ chút nào; nhất là ở vùng Tây Bắc, vùng nông thôn và Tây Nguyên , vấn đề này còn đặt ra nhiều thử thách hơn nữa. Tất cả những gì những người thầy làm được chỉ là thỏa mãn niềm khao khát được đi học và đánh thức lòng yêu thích học tập của những đứa trẻ non nớt của họ.
Thật sự là, những món quà đắt tiền không phải là những món quà tốt nhất mà thầy giáo của bạn muốn nhận. Người thầy không bao giờ trông chờ bạn sẽ trở thành quý ông này hay quý bà nọ, nhưng họ sẽ rất tự hào khi thấy rằng bạn có thể áp dụng những gì học được ở trường vào cuộc sống và bước chân vào đời. Đó mới chính là món quà tinh thần vô giá cho họ. Qua nhiều năm Việt Nam đã thay đổi rất nhiều, nhưng truyền thống tốt đẹp của ngày 20-11 vẫn còn lại. Học trò rất háo hức tham gia vào những hoạt động giả trí của trường như là mỹ thuật, viết văn, thể thao, ca hát, tiệc tùng, . . . để chào mừng ngày đặc biệt và thiêng liêng này. Trong lúc đó, chúng cũng chuẩn bị những món quà đáng yêu cùng với những đóa hoa thật đẹp cho những người thầy vĩ đại của mình.
Đối với tất cả người Việt nam, chỉ có một ngày để biểu lộ lòng biết ơn với thầy cô có vẻ như không đủ bới vì chúng ta không thể cảm nhận hết được sự giúp đỡ đặc biệt của họ đối với nhiều thế hệ học sinh . Một ngày đặc biệt cho cả giáo viên và học sinh ngồi cạnh nhau, chia sẻ những cảm xúc và tận hưởng giây phút thiêng liêng cùng nhau. Chỉ có một ngày, nhưng đó là một ngày đầy ý nghĩa.
Vị sư già ngồi bên vệ đường. Mắt nhắm nghiền, hai chân xếp bằng, hai tay đặt trên gối, sư ngồi đó, đắm chìm trong thiền định.
Bất thình lình, cất lên một giọng cộc cằn, khe khắt của một võ sĩ samurai.
“Này lão sư, hãy giảng cho ta nghe về Thiên đàng và Địa ngục!”
Ban đầu, như thể vị sư không nghe thấy gì hết, không một chút lay động trên gương mặt người. Rồi từ từ, ngài bắt đầu mở mắt, hơi thoáng một nụ cười trên môi, trong khi chàng võ sĩ đứng đó… chờ đợi… bồn chồn… từng giây trôi qua.. mỗi lúc thêm sốt ruột.
“Ngươi mà cũng muốn biết đâu là thiên đàng, đâu là địa ngục ư!?” cuối cùng vị sư cất tiếng. “Ngươi, kẻ trông thật nhếch nhác. Ngươi, với chân tay đầy ghét bẩn! Ngươi, đầu tóc bù xù, hơi thở thối tha, thanh gươm thì rỉ sét! Ngươi mà cũng muốn hỏi ta về Thiên đàng và Địa ngục sao?!”
Chàng võ sĩ thốt ra một tiếng chửi thề khủng khiếp. Anh giật phắt thanh kiếm ra khỏi vỏ và giơ lên cao khỏi đầu. Mặt đỏ tía tai, gân máu chạy rần rật quanh cổ khi anh chuẩn bị chém đầu vị sư già.
“Đó là Địa ngục,” Vị sư già nói với vẻ khoan dung, ngay lúc thanh kiếm đã bắt đầu chém xuống.
Trong tích tắc, chàng võ sĩ bừng tỉnh, ngạc nhiên tột độ, lòng vừa kính sợ vừa ngập tràn tình yêu thương dành cho vị đạo sĩ cao quý đã dám liều chính mạng sống của mình để chỉ cho anh một bài học. Anh ngừng thanh kiếm lại, mặt tràn đầy những giọt nước mắt biết ơn.
”Và đây,” nhà sư nói tiếp, “đây là Thiên đàng.”
LÊ THỊ HỒNG VÂN dịch
……………………………………………………….
THE SECRETS OF HEAVEN AND HELL
The old monk sat by the side of the road. With his eyes closed and his legs crossed and his hand folded in his lap, he sat in deep meditation, he sat.
Suddenly his zazen was interrupted by the harsh and demanding voice of a samurai warrior.
“Old man! Teach me about Heaven and Hell!”
At first, as though he had not heard, there was no perceptible response from the monk. But gradually, he began to open his eyes, the faintest hint of a smile playing around the corners of his mouth as the samurai stood there waiting… impatient… growing more and more agitated with each passing second.
“You would know the secrets of Heaven and Hell?” replied the monk at last. “You who are so unkempt. You whose hands and feet are covered with dirt. You whose hair is uncombed, whose breath is foul, whose sword is all rusty neglected. You would ask me of Heaven and Hell?”
The samurai uttered a vile curse. He drew his sword and raised it high above his head. His face turned to crimson, the veins on his neck stood out in bold relief as he prepared to sever the monk’s head from its shoulders.
“That is Hell,” said the old monk gently, just as the sword began its descent.
In that fraction of a second, the samurai was overcome with amazement, awe, compassion and love for this gentle being who had dared to risk his very life to give him such a teaching. He stopped his sword in mid-flight and his eyes filled with grateful tears.
Tôi thích người thầy, bên cạnh bài tập về nhà, còn cho bạn đem một điều gì đó về suy nghĩ.
I like a teacher who gives you something to take home to think about besides homework.
~Lily Tomlin.
.
Nhiệm vụ của người thầy xuất sắc là kích thích học trò chắc chỉ trung bình nỗ lực phi thường. Vấn đề khó khăn không phải trong việc xác định những người chiến thắng, mà là trong việc tạo ra những người chiến thắng trong số những người bình thường.
The task of the excellent teacher is to stimulate “apparently ordinary” people to unusual effort. The tough problem is not in identifying winners: it is in making winners out of ordinary people.
~K. Patricia Cross
. Người thầy được mong đợi sẽ đạt tới mục tiêu không thể đạt nổi với công cụ không phù hợp. Điều kỳ diệu là đôi khi họ hoàn thành được nhiệm vụ bất khả thi này.
Teachers are expected to reach unattainable goals with inadequate tools. The miracle is that at times they accomplish this impossible task.
~Haim G. Ginott
.
Khi bạn dạy con trai, bạn đã dạy cả cháu trai.
When you teach your son, you teach your son’s son.
~The Talmud
.
Người thầy truyền cảm hứng hiểu rằng sẽ luôn có những tảng đá trên con đường phía trước chúng ta. Chúng là chướng ngại vật hay là bàn đạp phụ thuộc vào cách chúng ta sử dụng chúng như thế nào.
Teachers who inspire realize there will always be rocks in the road ahead of us. They will be stumbling blocks or stepping stones; it all depends on how we use them.
~Author Unknown
.
Người thầy cố gắng dạy nhưng không truyền cảm hứng để học trò muốn học là nện búa vào tấm sắt lạnh.
A teacher who is attempting to teach without inspiring the pupil with a desire to learn is hammering on cold iron.
~Horace Mann
. Việc dạy học nên phong phú ý tưởng thay vì nhồi nhét sự kiện.
Teaching should be full of ideas instead of stuffed with facts.
~Author Unknown
.
Dạy học là đặt vết tích của một người vào sự phát triển của một người khác. Và chắc chắn học trò là ngân hàng nơi bạn có thể gửi kho báu quý giá nhất của bạn.
Teaching is leaving a vestige of one self in the development of another. And surely the student is a bank where you can deposit your most precious treasures.
Cảm ơn cô,người thầy đặc biệt của em
Đã giúp cho em biết được rằng
Những điều mà em cần phải học
Đó là phải sống và phải biết hoàn thiện
Em rất yêu cô
Bởi những điều cô dạy làm cho em thấy
Nếu em làm thật chăm chỉ, em sẽ làm được
Em cảm ơn cô, người đã dìu dắt em…
Happy Bun Ngô Việt Thảo dịch
.
Special Teacher
Thank you special teacher
For helping me to know
The things I need to learn
To live my life and grow.
I feel good with you because
Your teaching makes me see,
If I work at it, I can do it.
Thanks for showing me!
Sáu từ quan trọng nhất: Tôi thừa nhận lỗi của tôi.
Năm từ quan trọng nhất: Bạn đã làm rất tốt.
Bốn từ quan trọng nhất: Bạn nghĩ thế nào?
Ba từ quan trọng nhất: Bạn làm ơn.
Hai từ quan trọng nhất: Cảm ơn.
Từ quan trọng nhất: Ta.
Từ kém quan trọng nhất: Tôi.
(Hoàng Khánh Hòa dịch)
.
The six most important words: I admit I made a mistake.
The five most important words: You did a good job.
The four most important words: What is YOUR opinion?
The three most important words: If you please.
The two most important words: Thank You.
The one most important word: We.
The least important word: I.” –
Hôm nay mình giới thiệu với các bạn một bài thơ “cây nhà lá vườn” mà một ông bạn già người Mỹ tặng mình nhé. Bài thơ không có tên 🙂
Vào năm 2006, mình ở thành phố Burlington tiểu bang Vermont và chơi với ông Hank cùng xóm. Ông Hank đã gần 60 tuổi khi đó. Ông rất tốt, hiểu biết rộng và cực kỳ tâm lý vì ông cũng đã từng làm nghề tư vấn tâm lý.
Khả năng lắng nghe của ông tuyệt vời. Ông gần như không phản ứng lại ý kiến của mình bao giờ, dù rằng mình hồi đó khá nóng tính và tìm đủ mọi cách để “aggressive”, xông xáo trong quá trình khám phá bản thân mình, học kỹ năng A, B, C… Mình hồi đó cũng chỉ trích nhiều thứ của người Mỹ, như nhà thờ nói chuyện chán và tẻ nhạt, Mỹ đi gây sự với thế giới…. Ông tuy là người theo đạo nhưng chẳng phản ứng lại và đồng ý như vậy. Khả năng kiên nhẫn của ông rất tuyệt. Bây giờ nghĩ lại mình thấy rất cảm phục ông.
Một lần mình gửi cho ông bài thơ “The Guy in the Glass” của Dale Wimbrow mà chị Huệ đã có dịp giới thiệu với các bạn trên ĐCN. Bài thơ nói về bản tính trung thực. Ông trả lời lại bằng một bài thơ tặng cho mình sau đây. 🙂
Qua thời gian mình đọc đi đọc lại và thấy rất thích bài thơ. Một người bạn không định kiến như một tấm gương vậy, giúp mình nhìn thấy bản ngã thật của mình 🙂 Nhìn lại, bài thơ đánh dấu một giai đoạn trưởng thành tâm lý của mình.
Xin chia sẻ với các bạn dưới đây.
Chúc các bạn một ngày tĩnh tâm,
Hiển.
.
Có quá nhiều bụi trên gương,
Quá nhiều vết xước trong tấm kính.
Lưng bạc bị hoen ố,
và méo mó.
Ở đâu tôi có thể thấy được một thoáng của
cái tôi hoài ẩn hiện nhưng trung thực?
.
Mẹ, cha, chồng, vợ:
đầy kỳ vọng cho tôi thực hiện.
Những mô tả công việc, những định nghĩa sứ mệnh
cho con người mới-và-cải-tiến của tôi, nhưng không
một phản ánh tư duy chính xác nào
.
Nhưng trong đôi mắt vô tư của một người bạn
trong giây lát, tôi thấy tôi là ai
và biết tôi có thể trở thành ai
Cho Hiển
11-09-06
.
So much dust on the mirror,
so many scratches in the glass.
The silvered backing is tarnished
and distorts.
Where do I catch a glimpse of
my elusive but authentic self?
Mother, father, husband, wife:
full of expectations for me to fulfill.
Job descriptions, mission statements
for new and improved me, but no accurate
reflection is to be found.
But in a friend’s disinterested eyes,
for a moment, I see who I am
and know who I can become.