Sao xuân đã về giữa mùa đông

Sáng nay mặt trời thức dậy
Rất trong và rất sáng
Cánh đồng tuyết
Lấp loáng như gương

Những cánh tay mặt trời
Mềm ấm
Ôm anh rất chặt
Những vòng lụa nắng
Quấn quanh

Cà phê đen sóng sánh
Đôi mắt sóc
Long lanh
Trên cành nặng tuyết
Nghiêng nhìn cánh đồng

Hay nhìn những đồi thông?

Hoa tuyết
Chơi vơi
Giữa lưng trời
Tan trên những vạt nắng xiên
Từ những vòm mây trắng

Như là nắng xuân
Xuân nắng

Ồ!
Sao xuân đã về
Giữa mùa đông?

TĐH
12:10 pm Monday Dec. 28, 2009
Lake of the Woods, VA

Câu chuyện nhỏ

Cuộc đời mỗi người là một chuỗi dài những câu chuyện nhỏ nối tiếp. Có những câu chuyện chỉ như một thóang vút qua, chìm khuất nhanh chóng giữa bao nhộn nhã bộn bề, nhưng cũng có những câu chuyện mà mỗi lần có gì khơi gợi, lai thấy còn sống động y nguyên từng chi tiết nhỏ một. Không chỉ hình ảnh mà cả những cảm xúc cũng cuộn trào như đang lúc xảy ra vậy. Như một nềp gấp, rất khó mà miết phẳng đi được. Câu chuyện mà tôi sắp kể cho các bạn đây là một câu chuyện mang tính chất ấy. Và có lẽ bất kỳ một ai, nếu có một câu chuyện tương tự chắc cũng không dễ nào quên, cho dù con sóng thời gian có ào ạt cuốn phăng mọi thứ đến tận phương trời xa tít tắp nào.

Ngày ấy tôi mười chín tuổi, cái tuổi mười chín, hai mươi của chúng tôi là vào những năm đầu thập kỷ 80. Không được khôn ngoan lanh lợi , không được một tầm tri thức  như các bạn trẻ ngày nay. Chúng tôi ngày ấy còn ngờ nghệch lắm. Đôi khi cứ tưởng là mình đã hiểu biết sâu xa, nhưng có rất nhiều hành động mà bây giờ nhìn lại mới thấy ngây ngô đến tội nghiệp.

Tôi ngày ấy là một con bé không xinh xắn mà cũng không xấu xí. Chưa biết gì ngoài cây chổi, que diêm. Lại chân tay đểnh đoảng, làm đâu hư đó, nói trước quên sau. Cũng chẳng sáng soi gương, trưa chải tóc, lại hay ăn cốc vì cái tội ưa đọc truyện Kim Đồng để cơm thành bánh khảo. Bị câu mắng, lời đe, dăm bảy nhát que vào thịt là chuyện thường ngày. Có ấm ức thì tấm tức khóc một lúc rồi lại đâu vào đó. Vậy mà cũng đến lúc nỗi ấm ức vượt ra ngòai sự kềm tỏa của những giọt nước mắt, để bật ra một ý định bất thường.

Hôm ấy tôi bị đòn oan, mà nguyên do thì rất là vặt vãnh. Nhưng là vặt vãnh với bây giờ thôi, chứ ngày ấy thì không vặt một chút nào. Có lẽ phải kể qua một chút về bối cảnh gia đình tôi lúc bấy giờ để các bạn dễ hình dung ra một giai đọan của cuộc sống. Cũng như đa số những người dân sau ngày giải phóng, đời sống vật chất rất nhiều hạn chế. Lại cha tôi sớm qua đời sau ngày hòa bình không lâu. Gánh nặng gia đình dồn cả lên vai mẹ tôi. Một đàn con còn ngờ nghệch non dại, giữa chật vật miếng sống hàng ngày, mẹ tôi không khỏi những lo âu bươn trải, rồi đôi khi vì phải lo toan nhiều quá, cộng với những va đập của những bon chen giành giật hàng ngày, mẹ tôi cũng trở nên nóng tính. Con cái có những lúc là nơi để trút cơn giận dữ không phải là chuyện lạ. Nhất là với cái tính đểnh đỏang của tôi thì chẳng khác gì cơm ngày hai bữa, có khi còn dăm bữa phụ nữa ấy chứ.

Nhưng hôm ấy là một sự việc căng thăng hơn mức bình thường. Nhà tôi ở ngay trong một khu chợ, rất thuận lợi cho việc mua bán, mẹ tôi thuộc típ phụ nữ tháo vát, nên nói cho ngay, đời sống của anh chị em tôi cũng không đến nỗi quá đói khổ. Vốn tính tham việc, luôn tận dụng những điều kiện có thể để tăng thu nhập, thấy những thứ thức ăn thừa thãi từ các sạp bán hàng thải ra mỗi ngày, mẹ tôi nuôi thêm một bầy gà. Phải nói là nhìn phát mê những cái diều no căng mỗi chiều chúng lục tục trở về chuồng. Vừa vui vừa có thêm dăm ba quả trứng bồi bổ, con cái thi thỏang được bữa thịt gà hỉ hả thì ai mà không thích không ham chứ. Nhưng nghiệt nỗi lại ngay giữa chợ, cái hay là không phải cho ăn một tí gì mà những chú gà cứ nần nẫn béo mẫm ra, nhưng cái dở là thi thỏang lại thiếu đi một con lúc chiều về. Mỗi lần mất gà là chị em tôi đến khổ, cứ nhớn nhác khắp đầu chợ đến cuối chợ dõi căng mắt ra mà tìm. Có hôm may mắn tìm được thì chao ôi là sung sướng, quanh mâm cơm hôm ấy là những nụ cười, còn không thì…nhưng rồi cũng qua đi.

Hôm ấy khác hơn một chút là ngòai chuyện mất con gà, lại là một con gà mái to đang đẻ, tôi còn bị cộng thêm một vài tội vặt gì nữa đấy, nếu không có chuyện mất gà, chắc những sơ sảy ấy cũng chẳng là gì. Ngặt nỗi, khi cơn nóng của mẹ tôi nổi lên rồi thì tổng hợp những cái hỏng thành một trận lôi đình. Một trận dòn đau chưa đủ mẹ tôi hả giận, cho dù chẳng phải chính tay tôi làm ra sự mất mát ấy, nhưng rõ ràng như thể tôi là một thủ phạm chính trong mọi sự. Nếu chỉ là một trận đòn lúc buổi tối thôi thì chắc tôi cũng chưa đến nỗi. Ai dè, một đêm không ngủ được vì tức, vì tiếc, sáng ra mẹ tôi lại trút giận thêm một trận nữa. Quá đau và cũng quá uất ức, nên khi mẹ tôi đẩy tôi ra khỏi nhà với một câu dằn “Không tìm được con gà thì đừng vác mặt về nhá, tao đánh cho què thì thôi”. Vừa sợ vừa ức, tôi cứ đi, đi mãi. Và rồi tôi bỗng nghĩ đến một điều …

Chiếc xe lam phì phạch đưa tôi đi qua một đỗi đường dài đến hai mươi cây số, hai bàn chân tôi mỏi nhừ vì cứ phải co lên tránh luồng hơi lạnh ngăt tỏa  từ những cây nước đá xếp giữa lòng xe. Bây giờ mà chủ xe nào có lối tận dụng như thế chắc sẽ khó mà tồn tại trên những tuyến đường, ngày đó thì hành khách cứ thin thít mà chịu đựng. Duỗi và co bóp mãi hai chân tôi mới bắt đầu những bước đi.Từ nơi xe lam dừng để trả khách đến nơi tôi muốn đến còn phải hơn tám cây số đường đất nữa. Bây giờ các du khách đến tham quan  du lịch Thác Drây Sáp thì thong dong một lèo thẳng thớm trên con đường trải nhựa láng e đến tận cổng thác. Còn ngày đó, con đường dài bụi mù đất đỏ, qua hết được con đường chẳng khác nào người của một bộ tộc hẻo lánh xa xưa. Trước đó tôi đã một lần đi qua, đi du lịch hẳn hoi nhé. Nhưng các bạn biết chúng tôi đi du lịch bằng gì không ? Một chiếc xe cần cẩu, một lọai xe chỉ chuyên đi lấy cây trong rừng, ngày nay thì khó mà nhìn thấy trong thành phố. Không muốn tin cũng phải tin, chiếc xe đánh vật qua con đường không bằng phẳng ấy không biết bao lần trồi sụt, dằn lắc, và hành khách trên xe, khỏang mấy chục mạng đều chơi : vé đứng. Cũng nhờ có lần đi chơi đó mà tôi biết được nơi ấy, và dự định kế họach cho một lời vĩnh biêt thật êm thấm và lãng mạn.

Ngây ngô là ở chỗ đó, trẻ con là ở chỗ đó. Nhưng cái sự êm thấm và lãng mạn ấy trước hết là buộc tôi phải nuốt trọn quãng đường hơn tám cây số ấy chỉ với đôi chân mảnh mai của mình. Nếu trước đó có ai bảo tôi phải trải qua quãng đường ấy thế nào, chắc có lẽ tôi đã không đủ dũng cảm mà đi như thế. Không như bây giờ, xe cộ qua lại vù vù, để còn có cơ hội xin quá giang. Suốt một con đường vắng ngắt, chỉ có nắng và bụi . Họa hoằn lắm mới có người dân tộc mang gùi, cũng cắm cúi với đôi bàn chân. Hầu như không có nhà cửa dân cư gì, chỉ tòan có cây cao, núi lơ lỡ, đồi thoai thỏai. Tiếng chim, tiếng những lòai động vật lạ lẫm thi thỏang xua bớt cái vắng lặng của một vùng rừng heo hút. Nhưng tất cả những thứ ấy lại chẳng gây cho tôi chút cảm giác sợ hãi nào. thì đã quyết đi chết còn gì để sợ nữa. Thế rồi đôi chân đã bắt đầu phản kháng, chúng chậm dần, rồi nhích nhắc nhích nhắc lê từng bước một. Bụng đã đói, mắt đã tóa đom đóm, lưng vai, xương cốt chỉ chực vỡ vụn. Mỗi khi đứng lại nghỉ lại cảm thấy mình như muốn ngã quỵ xuống, tôi biết, nếu chỉ một lần quị ngã thì chắc tôi sẽ không thể nào đi tiếp được hết con đường. Hình ảnh dòng thác hùng vĩ tung bọt nước trắng xóa, mát rượi lại như vẫy gọi. Tôi lại ráng động viên mình, cứ gắng thêm ít nữa đi, rồi sẽ phải đến nơi thôi.

Thế mà rồi tôi đến được thật. Khi nhìn thấy những vuông đá làm bậc đi xuống, tôi thở ra một hơi dài nhẹ nhõm, tiếng nước đổ ầm ù phía xa trong làm tôi phấn chấn lên. Vào được đến khu vực thác chính, tôi ngã người lên một phiến đá to, cảm giác gân cốt rã rời một cách thỏai mái làm sao. Lúc đó trong tôi như không còn nỗi buồn nặng trĩu như lúc bước chân ra khỏi nhà, nhưng ý định trở về thì tuyệt nhiên không. Nằm một lúc cơn mệt đã nguôi đi thì cơn đói lại đến, đói thì lại nghĩ lại buồn lại tủi thân và khóc. Khóc chán, tôi lơ mơ thiếp vào giấc ngủ. Bên tiếng thác ầm ào, những bụi nước li ti như một làn sương bắn vào da mặt, tạo một cảm giác tê tê và mát rượi.

Tôi chợt tỉnh khi nghe có tiếng người, mở mắt ra thi thấy có hai thanh niên ôm một bó củi khô đang cách chỗ tôi một đọan. Tôi ngồi vụt dậy, đưa mắt nhìn quanh, cái phản xạ tự nhiên của giới tính muốn tìm một cái gì đó để có thể chở che, nương náu. Hai người thanh niên kia như đóan biết được tâm trạng tôi, họ không đi ngang con đường mòn sát chỗ tôi ngồi, mà đi vòng qua những tảng đá phía bên kia. Nhưng dù sao thì cũng không bỏ lỡ một tình huống.

_ Gì mà buồn thế bé ơi ! Đi kiếm củi với tụi anh cho vui đi.

Tôi im lặng, quay mặt nhìn ra dòng thác. Vài tiếng cười khe khẽ cùng mấy tiếng nói nho nhỏ rồi im vắng. Một lúc nhìn lại thì không thấy ai nữa. Tôi thở ra, giấc ngủ đã giúp tôi khỏe lại phần nào. Lần qua những tảng đá, tôi xuống đến mép nước, vốc  vã lên mặt, thấy thật sảng khóai dễ chịu. Bây giờ tôi mới nghĩ đến tình cảnh và ý định của mình. Chắc chắn tôi không thể nào thực hiện nó được với một vị trí có người qua lại thế này. Mông lung nhìn ra mặt nước, tôi vội lắc đầu khi nghĩ đến cảnh tượng một cái xác trương sình sẽ gây sự hỏang sợ cho ai đó, lại nữa, chết như thế thì không đẹp tí nào cả. Đúng là đồ con gái mà, đến chết mà cũng sợ xấu nữa. Tôi nghĩ đến một phương cách êm ả và dễ chịu hơn. Chỉ cần tìm một chỗ nào đó yên tĩnh, khuất nẻo không ai có thể phát hiện, và tôi sẽ nằm yên đó cho tới lúc nào lịm dần đi thì thôi.

Tự cho là mình thông minh khi tìm ra được một cách hay như thế.( Bây giờ nghĩ lại, tôi mới nhận ra là mình bị ảnh hưởng từ những trang tiểu thuyết dở hơi hồi ấy, chứ chỉ một mình tôi chắc không thể nào có cái ý tưởng lạ lùng như thế. Thế mới biết, những người cầm bút phải biết có trách nhiệm đến thế nào với những gì mình viết ra, bởi với một nội dung không lành mạnh, rất nhiều khi gây nên những hậu họa khôn lường cho nhiều người khác, nhất là lứa tuổi thanh thiếu niên chưa có đủ độ chín chắn trong nhận thức.) Tôi nhìn quanh để tìm một chỗ phù hợp. Suốt dọc theo mép nứơc chỉ tòan là đá, lẫn giữa những khe đá là những cây rừng cao thấp, có vẻ không dễ gì tìm được một chỗ như tôi muốn. Một thóang nghĩ về nhà, gương mặt mẹ tôi lúc giận dữ lại hiện ra rõ rệt. Tôi nhắm mắt xua đi, tôi nghĩ, mọi người rồi cũng sẽ mau chóng quên đi thôi, vắng đi một người như tôi trong nhà có khi lại bớt những cảnh ồn ĩ vì la mắng, roi vọt. Chị em tôi cũng bớt đi những lúc ghen tị hoặc tranh giành nhau những vặt vãnh gì đó. Nghĩ thế, nên lòng tôi hầu như không một chút vướng mắc, hối hận hay sợ sệt nào. Tôi đứng dậy, men theo rìa đá, chắc sẽ phải có một chỗ nào đó chứ nhỉ, bao la thế này cơ mà. Chợt tôi giật bắn mình :

_ Cô bé ơi !

Ngỏanh lại thì ra hai người thanh niên lúc nãy. Bối rối, tôi chưa biết phải nói gì thì tiếng nói kia lại vang lên :

_ Trời chiều rồi, cô bé ở đâu thì về đi, kẻo chậm nữa sẽ không có xe về đâu.

_ À… tôi còn phải chờ mấy bạn tôi nữa.

_ Nãy tôi đâu thấy có ai đi cùng cô bé đâu.

_ Có mà…

Nói rồi, tôi vờ chụm tay làm loa gọi ầm lên vài cái tên nào đó, vừa gọi tôi vừa tìm đường chạy trốn, biết ý đồ của tôi, hai người thanh niên kia lập tức bám theo. Tôi cảm thấy lo sợ trong lòng, không hiểu những người kia thuộc hạng người nào, tình thế này chắc là khó mà thóat được sự truy đuổi của họ rồi. Nếu không thóat thì phải làm sao đây ? Lần đầu tiên trong đời tôi rơi vào một tình huống khó khăn như thế. Từ trước đến giờ có bao giờ tôi đi xa một mình thế này đâu. Hai người kia vừa chạy đuổi theo vừa nhắc chừng :

_ Đừng sợ, cô bé ơi ! Chúng tôi không làm gì cô bé đâu, cẩn thận khéo ngã đấy …

Hình như họ không phải là người xấu, nhưng không thể tin vào một chút biểu hiện ấy, tốt nhất là cứ phải thóat được cái đã. Tôi gặp may khi lòn qua một tảng đá lớn, hụp đầu xuống để tránh tầm mắt của hai người kia, và họ mất bóng tôi thật. Tôi nghe tiếng họ bảo nhau :

_ Trông thế mà cũng nhanh chân gớm nhỉ.

_ Không chạy xa được đâu, chắc chỉ trốn dưới mấy gờ đá kia thôi. Ta cứ tìm tiếp đi.

Có nghĩa tôi chưa thể an tòan, tôi vẫn luồn lỏi dưới những khe đá, bất chợt tôi nhìn thấy một lỗ hổng to dưới một gốc cây, mừng qua tôi chui tọt vào, trong đầu không có chút đề phòng gì những con vật nguy hại như rắn rết đang chực chờ trong cái hốc cây ấy. Càng mừng hơn khi tôi nhìn thấy rõ những gộp đá như có tay ngưới sắp xếp thành một cái giường đá vậy. Tôi ngồi ngay lên, rất vừa với vóc người của tôi. Tôi lóng tai nghe ngóng phía ngòai một lúc, không có động tịnh gì, đúng là hai người kia đã mất dấu tôi. Yên tâm, tôi nhìn lại chỗ mình ngồi một lần nữa, đúng là quá lý tưởng so với yêu cầu của tôi, chắc ông trời đã giúp tôi đây mà. Thật buồn cười, đang muốn chết, được một nơi như mong đợi lại mừng, lại bảo được trời giúp.

Từ chỗ tôi ngồi nhìn thẳng ra mặt chính của dòng thác, vừa yên ổn vừa lãng mạn, thật không chê vào đâu được. Thế này thì chắc cũng khó có ai mà tìm ra được, nhưng để cho yên tâm hơn, tôi lò dò ra ngòai bẻ một số cành lá dựng ngụy trang trước của. Ở xa nhìn tới chăc chăn không thể nào nghĩ được là trong đây có người. Xong xuôi, tôi ngả lưng lên cái giường đá, thấy sao mà khỏe khoắn, dễ chịu thế không biết. Nằm quay mặt ra ngòai, tôi nhìn dòng thác cứ tuôn đổ hết ngày này qua tháng khác mà không hết nước. Không biết nước ở đâu ra mà lắm thế nhỉ ? Nhìn ngắm một lúc tôi nghĩ về gia đình, giờ này không biết mọi người ở nhà đã phát hiên ra sự vắng mặt của tôi là đã quá lâu rồi chưa nhỉ ? Đã có phán đóan gì chưa ? Có lẽ cùng lắm là nghĩ tôi đến nhà người bạn nào đấy thôi, dám chắc một trăm phần trăm là không thể nào nghĩ ra được là tôi đi gửi thân ở chốn này đâu.

Trong thâm tâm tôi thầm xin lỗi mẹ, mẹ đã khổ nhiều vì lo lắng cho chúng tôi, mà tôi lại hay làm mẹ phải buồn bực, từ nay thì không còn đứa con gái vụng về, đểnh đỏang này làm mẹ phải cáu giận nữa mẹ nhé. Con tự nguyện rời xa cuộc sống này, mong sao những người còn lại sẽ có những tháng ngày vui vẻ hơn. Tôi đinh ninh là thế. Bởi nếu đã không yêu không thích thì tốt nhất là đừng phải trông thấy hàng ngày, tôi nghĩ đến cả những lần cãi cọ của mấy chị em tôi. Chi em gái, lại sàn sàn với nhau, thường không chịu nhường nhau những chuyện nhỏ nhặt. Đây là một cách tốt nhất để giải quyết tất cả những bất hòa dai dẳng và khó chịu ấy. Có lẽ các bạn đang rất chê cười tôi, nhưng quả thật lúc ấy tôi chỉ nghĩ được có thế. Và chính ý nghĩ mình đang đem lại sự giải thóat cho mọi người đã làm tôi không thấy có tư tưởng sợ chết. Hình như đôi khi trong sự ngây ngô và cao cả có nét tương hợp nhau. Tôi thiếp đi trong lan man nghĩ ngợi, trong cơn đói âm ỉ của dạ dày, cùng những giọt nước hoen ra từ đôi mắt. Một thóang nghĩ mình đang lịm dần đi rồi đấy, và tôi không biết gì nữa.

Một lần nữa tôi giật thót tim và chòang tỉnh khi :

_ Hồi chiều tụi em đuổi đến đây thì mất dấu.

_ A..tao biết rồi, ở gần đây có một cái hang nhỏ.

Vừa kịp biết nơi mình ẩn nấp sẽ không còn an tòan, thì một bàn tay đã xô vẹt đám cây lá ngụy trang một cách vụng về, và hiện ra dưới thứ ánh sáng nhờ nhờ của màu trời sâm sẩm tối là một gương mặt, một dáng người đàn ông cao lớn. Tôi gần như đông cứng trong một tư thế. Giọng người đàn ông có vẻ reo vui :

_ Đây rồi !

Lan ra một vài tiếng kêu mừng rỡ phía sau. Người đàn ông ấy cất giọng nhẹ nhàng, chủ yếu để trấn tĩnh tôi :

_ Chào cô bé. Cô bé đừng sợ, tụi anh không có ác ý gì đâu, chỉ là muốn đưa cô bé lên nghỉ ngơi trên trạm canh của tụi anh thôi.

Tôi đã hơi bình tĩnh, đáp lại với giọng bướng bỉnh :

_ Dạ thôi, em ở đây cũng được rồi.

_ Không được. Ở đây rất nguy hiểm vào ban đêm, vì có cả thú dữ lẫn người xấu. Anh không thể để cô bé ở lại một nơi như thế này được. Ngoan nào, nghe lời anh đi.

Tôi im lặng, trong lòng rối rắm, không biết mình nên làm gì nữa. Người ấy lại tiếp tục với giọng nói như dỗ dành, như động viên, và như bắt buộc :

_ Anh biết cô bé có chuyện gì đó không vui. Nhưng không sao, chuyện gì rồi cũng qua đi thôi mà. Với một tình người đơn thuần, và một trách nhiệm nhất định, anh không thể để cô bé có những hành động dại dột được. Nghe lời anh, ra đi nào. Ra rồi lên trạm ăn cơm , chắc là bé đói lắm rồi phải không ?

Một lần nữa tôi cố dùng dằng :

_ Không sao đâu. Em ở đây cũng tốt mà.

_ Anh biết cô bé lo sợ điều gì rồi. Yên tâm đi, anh lấy danh dự một sĩ quan biên phòng mà bảo đảm mọi sự an tòan cho cô bé. Tụi anh là một đơn vị đóng quân nơi đây, có trách nhiệm an ninh cho mọi người. Cô bé yên tâm rồi chứ ?

Thấp thóang ngòai cửa hang, là một bóng người nữa. Tôi lại im lặng. Trong tôi không có sự quyết định, nửa muốn đi ra theo lời gọi kia, nửa muốn lì lợm cố thủ trong cái hang này, mà nửa sau thì rõ ràng khó mà thực hiện được. Đúng thế. Dường như hơi sốt ruột vì thái độ của tôi, giọng người kia hơi đổi sắc một chút, nhưng vẫn cố dịu dàng :

_ Nếu cô bé không tự nguyện bước ra, thì buộc lòng tụi anh phải giúp cô bé thôi.

Một sự bắt buộc và đe dọa thật sự. Một giọng nói khác cất lên :

_ Anh cứ để cô bé sẽ tự ra mà, trông cũng có vẻ hiền lành dễ thương đấy, không cứng đầu khó bảo đâu.

Bây giờ nghĩ lại, tôi mới hiểu rõ ngụ ý của câu nói ấy là gì. Còn lúc đó, nửa biết mình không  thể lì được nữa, nửa như được cho uống thìa nước đường, tôi ngần ngừ một chút rồi ngoan ngõan chui ra. Anh mắt tôi thóang lia ra mặt nước, lập tức người thứ hai kia nhảy chắn trước tôi. Người lúc đầu vẻ hài lòng với kết qủa liền nói :

_ Thôi anh em ta đi nào, trời tối rồi.

Có ánh đèn bin lấp lóa soi đường, bấy giờ tôi mới nhìn thấy có hai người phía trước nữa, tôi biết đó là hai thanh niên lúc chiều đuổi theo tôi. Dòng người nối hàng nhau, đi sau tôi là người đã nhảy chắn mặt nước và cũng là người góp phần sau cùng lôi tôi ra khỏi cái hang ấy. Con đường đá lô xô, khúc khủyu, ban ngày còn khó khăn đặt những bưỡc chân, huống chi , vừa tối trời, lại vừa mệt vừa đói, những bước chân tôi chập chỗm, đã mấy lần bị vấp té. Bất chợt giọng nói phía sau tôi cất lên :

_ Phải vậy thôi, không còn cách nào khác, xin lỗi bé nhé.

Dứt câu thì cả người tôi nhẹ hẫng theo đà nâng của đôi tay mạnh mẽ, tôi cũng không phản kháng, là bởi hiểu rằng việc phải thế, và cũng có một cảm giác yên tâm, tin tưởng vào những con người này. Một dự cảm đúng giúp tôi thấy nhẹ lòng. Đi một đọan, người đang bế tôi mỏi tay nên chuyền cho người đi phía trước. Tất cả đểu im lặng với những bước chân. Lên gần đến những bậc thang đá. Tôi được nhẹ nhàng thả xuống bên một vũng nước trong vắt, ánh đèn bin soi thấy rõ mấy chú cá nho nhỏ đang dạo bơi.

_ Bé hãy rửa mặt và chân tay đi.

Tôi nghe lời ngồi xuống khóat nưởc rửa mặt. Trông tôi lúc ấy chắc nhếch nhác lắm thì phải. Nước mát cộng thêm những bậc đá bây giờ đã khá bằng, nên tôi đi lên có vẻ vững vàng hơn. Vừa nhô mặt lên đến bậc thang trên cùng, tôi bất ngờ vì những tiếng reo vui gần như cùng một lúc.

_ Có rồi…tìm thấy rồi …may quá…

Một xúc cảm kỳ lạ dâng ngập lòng tôi, sự xúc động của một thứ tình người ấm áp, cộng thêm một cảm giác là mình có lỗi khi đã gieo sự lo âu cho những người xa lạ kia. Họ không có chút gì liên quan đến bản thân tôi, mà họ lại hết sức vui mừng khi thấy tôi được bình an trở về. Vậy mà tôi…Bước lên cái lán đang tù mù những ngọn đèn dầu, tôi lại càng hối hận hơn khi nhìn thấy những mâm cơm lạnh tanh xếp chỏng chơ giữa một cái bàn dài. Những cái nhìn vừa vui mừng vừa tò mò khiến tôi ngượng ngùng cúi đầu. Bấy giờ tôi nhận rõ nơi mình đã đến, một trạm canh của những người lính biên phòng. Trong trí óc của tôi, khái niệm về những người lính còn xa lạ và có một chút gì như là đáng sợ vậy. Người đã khuyên dụ tôi lúc còn ở dưới cái hang, mà tôi chắc anh là người có cấp bậc cao nhất ở đây, khi nghe những chú lính gọi là thủ trưởng, vừa cười vừa nói :

_ Thôi, đi ăn cơm đi, cô bé đói lắm rồi đó.

Mệnh lệnh được tuân thủ một cách nhanh chóng, tôi được xếp ngồi phía đầu bàn, những miếng thịt, miếng rau được gắp vào bát tôi kèm theo lời giục giã, sự săn sóc tận tình của những người đã khổ vì tôi khiến tôi muốn khóc, phải lén quay đi chùi giọt nước mắt. Cơm xong, một nồi chè ngũ cốc còn bốc khói được bê ra. Một người nói vui :

_ Bữa nay linh tính có khách quý nên nấu chè đãi khách đấy ạ. Mời quý khách xơi nhiệt tình cho.

Những tiếng cười rộ lên, tôi cũng cười và hướng về mọi người một ánh nhìn biết ơn. Lúc này tâm trạng tôi đã hòan tòan nhẹ nhõm. Tôi chợt thóang nghĩ, nếu không tìm được tôi, chắc tất cả những người này sẽ không có một bầu không khí vui như thế, vì một niềm thương cảm, vì một nỗi ray rút đè nặng. Ngòai trời không một thứ phát sáng mỏng manh nào hòng làm giảm bớt sự hòai nghi và bất trắc trong màn đêm đen kịt kia.

Khi các thứ bát đũa được dọn đi. Anh Thuộc (thủ trưởng) lấy từ trong cái ba lô ra một túi bánh ít, nói :

_ Hôm nay ai đi phố rồi thì không ăn bánh nữa nhé.

Tôi hiểu đó là một thứ quà không thường xuyên với nơi này. Khi anh Thuộc đặt một cái trước mặt tôi và bảo :

_ Ăn đi em.

Tôi từ chối :

_ Em cũng ở phố vô mà.

Đó là câu nói đầu tiên từ lúc tôi bước chân lên căn lán này, làm bật ra những tiếng cười.

_ Cũng hóm hỉnh ghê đó chứ.

Câu thúc giục của anh Bằng, là người đã bế tôi lên lúc trước :

_ An đi cô bé, hay chê quà nghèo của lính ?

Tôi lí nhí “dạ đâu có” rồi bóc chiếc bánh ra ăn. Xong xuôi anh Thuộc mới rủ rỉ hỏi tôi nguyên do. Tôi kể cho anh nghe câu chuyện là vậy, nhưng anh không tin, cứ gặng tôi mãi :

_ Em nói thật đi, có phải cậu nào đó đã lừa phỉnh gì em không ? Hãy coi anh như một người anh trai của em, nếu đúng là có ai đo làm điều xấu vói em, cứ nói cho anh biết, anh sẽ cho họ một bài học.

_ Dạ không, em nói thật mà.

Nhưng dù sao thì anh vẫn không tin, có ai tin được chỉ vì một trận đánh mắng của mẹ mà lại có hành động dại dột như tôi đâu. Anh Thuộc giảng giải cho tôi những đúng sai trong sự việc, giọng anh nhẹ nhàng trầm ấm, đầy vẻ bao dung và thân thiết, đã cho tôi thấy được lỗi lầm của mình. Súyt nữa thì tôi đã gieo đau khổ cho bao người. Ôi là cái con bé tôi, một con bé quá ngốc nghếch khờ khạo. Đêm đó đã có một anh lính phải đi ngủ ké để nhường nguyên một bộ chăn màn cho tôi.  Một bộ chăn màn khác thì cách tôi độ 2m, dành cho anh Sáng. Anh rủ rỉ hỏi tôi đủ thứ chuyện, rồi khi anh tin lý do tôi bỏ nhà đi là thật thì anh hỏi :

_ Em có biết em đang gây ra một chuyện gì cho gia đình không ? Và em có biết mọi người trong nhà bây giờ đang lo lắng cho em những gì không ?

Hỏi nhưng không đợi tôi trả lời, anh tiếp luôn :

_ Cha mẹ nào cũng có những lúc nóng giận với con cái, cũng có những lúc la mắng oan con cái, cũng chỉ vì muốn con mình được nên người. Nếu con cái nào cũng hành động như em thì thế giới này còn đâu con người nữa.

Cũng như anh Thuộc, anh Sáng giảng giải và bảo ban tôi một số điều, trong tôi dậy lên một sự ấm áp của một đứa em nhỏ dại khờ được sự yêu thương bảo bọc của người anh trai, đồng thời cũng ngập tràn lòng tôi nỗi nhớ nhà.

Sáng hôm sau thức dậy, sau bữa cơm sáng, anh Thuộc hỏi :

_ Em đã muốn về chưa ? Chưa thì anh dẫn đi chơi, phía trên kia còn mấy cái hang đẹp hơn cái hang em ngồi hôm qua nhiều.

Tôi nghĩ đến sự lo lắng, nháo nhác trong gia đình tôi, nhất là khi con gái một mình qua đêm ở ngòai, dù cũng còn đôi chút sợ sệt mẹ, nhưng tôi biết  tôi không thể chậm trễ hơn được nữa. Đêm qua sau khi nhận rõ sự sai trái của việc mình làm , tôi đã chỉ muốn lập tức quay về.  Thấy tôi tỏ ý muốn về, anh Thuộc gật gù :

_ Đúng, em muốn về là đúng. Thôi để anh cho người đưa em về, hồi nào có dịp trở lại đây thì anh sẽ dẫn đi chơi nhé.

Đưa tôi trở về là một anh lính trrẻ có tên là Lân. Cũng một chặng đường dài hơn tám cây số tôi đã qua, nhưng lần trở ra này thì khác. Anh Lân đem theo trong ba lô một chai nước và một gói cơm nếp, dọc đường lại rất để ý chăm sóc tôi, nên tôi không hề cảm thấy cái mệt như hôm qua một chút nào. Về đến tận bến xe lam trong lòng phố, tôi chào tạm biệt anh Lân. Người lính nhận nhiệm vụ đặc biệt này còn chưa yên tâm một khi chưa tận mắt thấy tôi bước vào nhà, tôi phải hứa mãi anh mới chịu đi. Nhưng hình như chỉ đến khi tôi thực sự bước chân vào cửa nhà mình, thì người mang trách nhiệm mới nhẹ lòng quay đi.

Vừa giận vừa mừng, đó là gương mặt và ánh mắt của mẹ tôi, tôi chỉ phải nghe thêm vài câu mắng qua loa, thế rồi câu chuyện trôi qua. Về sau tôi có vài dịp trở lại nơi ấy, nhưng khu trạm canh ấy đã không còn, có lẽ các anh đã phải chuyển đi nơi khác , khi khu thắng cảnh được người ta đưa vào khai thác quy mô hơn. Lần gần đây nhất, tôi thấy cái cây to có cái hang trong lòng gốc ấy đã bị đổ, cái gốc chĩa lên còn nguyên một dáng vòm. Hơn hai mươi năm còn gì. Tôi bây giờ nhìn tôi ngày đó mà bật cười. Câu chuyện ngày xưa có lẽ cũng khuất chìm trong tâm trí những người ân nhân của tôi . Cũng chỉ là một câu chuyện nhỏ giữa bộn bề tháng năm thôi mà. Nhưng tôi thì còn nhớ mãi. Những người đã cứu mạng tôi một lần trong đời, nhưng tôi thì chưa nói lên được một lời cảm ơn.

Hỡi những anh Bằng, anh Thuộc, anh Lân, anh Hảo, anh Sáng ….Có lẽ các anh vẫn ngược xuôi đâu đó trong dòng đời này, nếu có một lần nhớ về câu chuyện nhỏ ấy, xin hãy yên tâm rằng : Em : cô bé khờ khạo, ngốc nghếch ngày nào, đã biết sống có trách nhiệm với mình với ngừơi hơn rồi, các anh nhé. Và hãy nhận của em một lời tri ân, cầu mong các anh cũng sẽ nhận được nhiều niềm vui và hạnh phúc như khi các anh đã từng đem đến cho em.

Đàm Lan

Thảo thơm đâu cần phải nhiều lời

(Về bài thơ IM LẶNG của Nguyễn Hữu Quý)

IM LẶNG

Sinh ra kề mắt bão
mẹ bọc tôi trong vạt phù sa
cái cuống rốn người vùi nơi gốc rạ
im lặng rễ đồng nhập vía hồn tôi

Tôi lớn lên với cây lúa ít lời
sau giông gió chỉ nói bằng hạt chín
hạt lép tập bay, hạt đầy học nhịn
lúa dạy tôi ngôn ngữ chiêm mùa

Tôi học ướt từ mưa
học khô từ nắng
học lội từ bùn
học hát từ trăng
học chắt chiu từ chua mặn đồng làng
và, sau nữa tôi học về im lặng

Im lặng rễ, im lặng cành, im lặng…
ừ nhỉ, thảo thơm đâu cần phải nhiều lời
sau vỏ trấu là trắng ngà hạt ngọc
chứa những điều ân nghĩa chẳng xa xôi

Biết im lặng khó hơn mười lần nói
lặng lẽ đi cũng chẳng phải dễ dàng
tôi nín lại tiếng reo mùa ló rạng
để ra đồng cúi mặt cấy mạ non!

(Nguyễn Hữu Quý)

Cảm nhận về tập thơ Im lặng trên cao của Nguyễn Hữu Quý, Nguyễn Đào Nguyên đã viết Đó là cái im lặng hướng thiện, siêu việt thế gian. Đó cũng là một cách tồn tại của con người. Một cách thế nghiêng nhiều hơn về minh triết Á đông. Bởi lên cao là nối với đại không, với vũ trụ, nơi hóa giải vui buôn đắc thất của đời người
Nếu Im lặng trên cao là im lặng của con người đã có nhiều trải nghiệm, của hồn thơ đang chín, là hệ quả của những gì làm nên người thơ Nguyễn Hữu Quý thì Im lặng là một tự sự chân thành nhưng không kém phần sâu lắng khiến người đọc dễ cảm. Nói cách khác để có được im lặng, ngoài sự vượt lên những va đập của sóng đời trước hết anh có hạnh phúc được hưởng nâng niu từ những nguồn thương vô hạn , đã học với những bậc thầy gần gũi nhưng thông tuệ và các bài học mà anh tích góp ấy được nhà thơ thổ lộ trong tác phẩm này.

Hãy nghe anh khai báo: Sinh ra kề mắt bão / mẹ bọc tôi trong vạt phù sa / cái cuống rốn người vùi nơi gốc rạ / im lặng rễ đồng nhập vía hồn tôi .

Là vậy. Người mẹ sinh ra anh đã nhận từ quê hương quà tặng quí báu là vạt phù sa để bọc anh giờ sinh nở và gốc rạ để vùi cuống rốn. Bọc – Vùi – Mẹ – Gốc rạ. Gần gũi quá, thân thiết quá. Có nâng niu nào hơn, thương mến nào bằng. Chính trong khoảnh khắc chào đời ấy im lặng đã trở thành thuộc tính của anh.

Kề mắt bão là miền Trung, nơi lũ tràn qua mặt, bão giật ngang đầu nơi nhạy cảm đến từng tấc non nước ( Miền Trung- NHQ), nơi thử thách sức chịu đựng của con người cũng như cây cỏ đến nỗi ít lời trở thành phẩm chất sở hữu không chỉ riêng của người mà của luôn cỏ cây vùng đất này. Đại diện đặc trưng là cây lúa và anh đã lớn lên với lúa, học từ lúa bài học về sự khiêm tốn thanh cao: Tôi lớn lên với cây lúa ít lời / sau giông gió chỉ nói bằng hạt chín / hạt lép tập bay, hạt đầy học nhịn / lúa dạy tôi ngôn ngữ chiêm mùa

Ngôn ngữ của lúa là âm thanh lao xao, mượt mà khi gió ngang qua cánh đồng thì con gái, là tiếng rì rào trĩu nặng ân tình khi phù sa và mặt trời đã lặn đủ vào hạt. Ngôn ngữ của lúa là màu vàng tươi vui khi được mùa, cũng có thể là màu ủ ê thuở thất bát. Ngôn ngữ bình dị đó chỉ được nói lên bằng hạt chín, cũng là bằng thành quả của những ngày gom nhặt. Lúa học bay, học nhịn. Còn nhà thơ, ta hãy nghe anh tâm sự: Tôi học ướt từ mưa / học khô từ nắng / học lội từ bùn / học hát từ trăng / học chắt chiu từ chua mặn đồng làng

Phải chăng anh đã học thích nghi; rèn giũa kỷ năng sống; kết tinh vẻ đẹp tâm hồn mình từ thiên nhiên của chính quê hương anh để rồi:Và, sau nữa tôi học về im lặng / im lặng rễ, im lặng cành, im lặng…

Dù im lặng rễ đồng nhập vía hồn tôi hay nói cách khác dù im lặng là bẩm tính, anh vẫn chưa bằng lòng bởi cái tự nhiên nhi nhiên đó chưa phải là tinh hoa, chưa làm nên con người đích thực. Vì anh nghiệm ra: ừ nhỉ, thảo thơm đâu cần phải nhiều lời / sau vỏ trấu là trắng ngà hạt ngọc / chứa những điều ân nghĩa chẳng xa xôi

Đọc đến đây có lẽ không ai không thốt lên “Ồ! Giản dị quá. Tinh tế quá. Như ca dao, tục ngữ”. Thật vậy, nhà thơ nói lên điều rất thực sau vỏ trấu là trắng ngà hạt ngọc nhưng tầng tầng ý nghĩa sau cái rất thực đó mới hàm súc, thuyết phục làm sao thảo thơm đâu cần phải nhiều lời”.

Lưu Đại Khôi (đời Thanh) đã kết luận “ giản dị là cảnh giới tận cùng của văn chương”, phải chăng trong khổ thơ này Nguyễn Hữu Qúy đã chạm đến cảnh giới rồi? Người đọc cũng đồng ý rằng một lần nữa lúa lại là người thầy gần gũi, uyên bác nhưng hết sức thầm lặng của anh, giúp anh nhận chân được giá trị của một phẩm chất phải có của kẻ làm người đúng nghĩa nhất mà không cần sách vở hay triết thuyết: Biết im lặng khó hơn mười lần nói / lặng lẽ đi cũng chẳng phải dễ dàng

Người xưa dạy “ uốn lưỡi bảy lần trước khi nói”. Điều đó cho hay NÓI khó biết nhường nào. Vậy mà ở khổ thơ cuối này, anh đã đưa ra kết quả bài toán so sánh độ khó của BIẾT IM LẶNG và NÓI khiến ta thảng thốt: mười lần. Không dễ gì biết im lặng khi quanh ta chất ngất những thứ đầu độc tâm hồn tình cảm trí tuệ khiến ta phải nói dù là hằn học nanh nọc hay bông lơn giễu nhại. Không dễ gì biết im lặng khi ta còn mải mê bơi lặn trong bể si ái. Biết im lặng là chuẩn mực của sự NGỘ, mà mấy ai…?

Có lẽ nhiều người không đồng ý với con số chính xác trong câu thơ này. Sao không phải là năm , bảy, thậm chí một trăm mà lại là mười. Theo tôi số mười ở đây chỉ là cách nói chứ không phải là con số thực. Số mười chỉ sự vẹn toàn; sự khó đạt tới ( !). Điều đó có nghĩa là “ cực kỳ khó, vô cùng khó”.

Bài thơ kết thúc bằng một sự kìm nén : kìm nén niềm vui của người thấy được thành quả nhưng không phải để tự mãn, phỉnh nịnh mình mà để gieo mùa vui mới: Tôi nín lại tiếng reo mùa ló rạng / để ra đồng cúi mặt cấy mạ non

Đọc bài thơ Im lặng cùng lúc ta có thể nhất quán thơ với tính cách, tâm hồn nhà thơ và cảm nhận được sự lớn lao trong từng hoạt động nhỏ của con người miền Trung nói riêng -Việt Nam nói chung – mà cây lúa là biểu tượng gần gũi – là ẩn dụ chủ ý, đồng thời ta vừa tận hưởng cái thú nhẩn nha với câu chữ giản dị vừa thấm thía ý nghĩa sâu xa của sự khiêm tốn thấm đậm triết lý – một phẩm chất ngày càng trở nên thiếu từ trong cả ý nghĩ và cách hành xử của nhiều người giữa cuộc sống đang nhiều thêm bao bộn bề lo toan nhưng ít dần những giờ khắc lắng đọng để mỗi người có thể nhìn lại mình nhằm tự rèn giũa phần NGƯỜI.

Tôn Nữ Ngọc Hoa

Khởi sự một tổ chức phi lợi nhuận ở Mỹ

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu với các bạn một số bước căn bản để có thể thành lập một tổ chức phi lợi nhuận (non-profit organization) ở Mỹ.

Tóm tắt sứ mệnh

Cách tốt nhất để thực sự nắm rõ bạn muốn làm gì khi bắt đầu một tổ chức phi lợi nhuận (viết tắt là NPO) (hay kể cả một công ty thương mãi) là viết một bản vắn tắt vể sứ mệnh thật cơ bản về tổ chức của mình. Đây là sao bắc đẩu để mình cà các cộng sự viên đi theo.

Tóm tắt sứ mệnh mô tả mục tiêu chung của tổ chức và trả lời câu hỏi “Vì sao tổ chức này tồn tại?”

1. Tóm lược sứ mệnh có thể có nhiều dạng, độ dài khác nhau, có thể vài câu đến vài trang nhưng thường là nửa trang giấy

2. Khi viết sứ mệnh, bạn cố gắng mô tả NPO mới của mình sẽ làm gì:

a. Các lợi ích và dịch vụ chính dành cho những “người người thừa hưởng” (tương tự như khách hàng của một công ty).

b. Các nhóm “người thừa hưởng” sẽ hưởng lợi từ những dịch vụ này.

c. Các giá trị tinh thần sẽ dẫn hướng cho NPO của bạn hoạt động.

d. Bạn thích người khác nhìn nhận tổ chức của mình như thế nào.

NPO của bạn thuộc hình thức nào?

1. Bạn có thể thành lập một NPO chỉ qua hợp tác với bạn bè, ví dụ như thành lập nhóm tự giúp đỡ (self-help group). Trong trường hợp này, NPO của bạn là không chính thức (nhưng vẫn hợp pháp).

2. Bạn có thể thành lập NPO như một tổ chức hợp pháp riêng rẽ để a) sở hữu tài sản và có tài khoản ngân hàng riêng, b) bảo vệ bạn khỏi các nghĩa vụ nợ từ hoạt động của tổ chức.

3. Nếu bạn muốn NPO được miễn thuế liên bang (và có thể là một vài loại thuế khác), bạn nên nộp lên cơ quan thuế IRS để được là tổ chức được phép miễn thuế (hình thức tổ chức này phổ biến nhất là thuộc phân loại 501(c) (3) – tổ chức phi lợi nhuận từ thiện). Chú ý là được miễn thuế khác với được giảm trừ thuế.

4. Vì thế bạn có thể khởi động một NPO hoat động hợp pháp, và được miễn thuế.

Các tổ chức “tìm tiền” chuyên nghiệp cho bạn

Ban có thể nhờ một tổ chức tìm tiền chuyên nghiệp (fund-raising organization) giúp bạn kiếm tiền để hoạt động, trong trường hợp tổ chức của bạn:

– không có đủ nguồn lực để chi trả chi phí khởi sự và các phí nộp hồ sơ thành lập (chi phí này khoảng từ $500 đến $5,000, đặc biệt là các chi phí luật sư để hoàn thành các hồ sơ xin miễn thuế và hồ sơ cho tổ chức từ thiện)

– không có đủ kĩ năng để lên kế hoạch, tổ chức, và bắt đầu quản trị một tổ chức mới

Ở Mỹ, các tổ chức fund-raising chuyên nghiệp chịu trách nhiệm trước cơ quan thuế và các nhà hảo tâm góp quỹ cho bạn, đặc biệt là cách thức mà tổ chức fund-raising thu và chi tiền. Quay trở lại, nhà tài trợ thu phí, thường là phần trăm nào đó (5%-10%), của số tiền doanh thu mà họ thu được cho tổ chức của bạn.

Tuy nhiên, thường thướng các NPO khởi đầu bằng cách vài thành viên trụ cột bỏ một số tiền túi nhỏ lo công việc lúc đầu, và vận động bạn bè cùng làm việc không công. Khi công việc đã phát triển và nhiều người biết đến tổ chức, người ta mới bắt đầu tìm cách quyên góp tiền bạc. Đây là sự trưởng thành tự nhiên của đa số tổ chức từ thiện trên thế giới.

Tuyển dụng các thành viên trong ban quản trị

Bạn cần ít nhất một vài thành viên quản trị để giúp bạn thành lập một NPO mới. Thành viên ban quản trị không nhất thiết phải là những tên tuổi lớn, vì nhiều người cho rằng họ sẽ giúp thu hút được nhiều tiền quyên góp nhưng trên thực tế không như vậy. Tốt nhất thành viên quản trị là người đã từng trong ban quản trị trước đó và có sự hiểu biết sâu sắc về nhu cầu của những “người thừa hưởng” và làm thế nào để đáp ứng các nhu cầu này. Hơn nữa, họ cũng không nên là nhân viên trong tổ chức, không có các quan hệ kinh doanh với tổ chức, và không có bạn bè thân thiết với những người sáng lập, đặc biệt là CEO và chủ tịch hội đồng quản trị.

Ngoài ra một tổ chức mới cần thông qua một vài bước như: tuyển kế toán, tìm đại lý bảo hiểm để bảo hiểm tài sản và các bảo hiểm cho nhân viên, bảo hiểm y tế, đăng kí miễn thuế với địa phương, xin số đăng kí gây quỹ với chính phủ.

Hoàng Khánh Hòa, theo http://www.managementhelp.org

Bài thơ cuối cùng của Hoshin

Thiền sư Hoshin sống ở Trung quốc nhiều năm. Sau đó thiền sư trở về vùng tây bắc Nhật, dạy học trò. Khi thiền sư đã rất già, ông kể một câu chuyện ông đã nghe ở Trung quốc. Câu chuyện thế này:

Vào ngày 25 tháng 12 năm nọ, Tokufu, rất già, nói với đệ tử: “Thầy không sống tới sang năm, vậy các con nên tử tế với thầy năm nay.”

Các đệ tử nghĩ là thiền sư nói đùa, nhưng vì thiền sư là vị thầy tốt bụng nên các đệ tử luân phiên chăm sóc cho thầy mỗi ngày như ngày lễ.

Đến ngày cuối năm, Tokufu nói: “Các con đã tốt với thầy. Thầy sẽ rời các con chiều mai, khi tuyết đã ngừng.”

Các đệ tử cười, và cho rằng thầy đã già nên nói năng lẩm cẩm, bởi vì đêm rất trong và chẳng có tí tuyết nào. Nhưng vào nửa đêm, tuyết bắt đầu rơi, và sáng hôm sau các đệ tử chẳng thấy thầy đâu cả. Họ vào phòng thiền. Thầy đã qua đời ở đó.

Hoshin kể chuyện này và nói với các đệ tử: “Thiền sư không cần phải đoán trước việc ra đi, nhưng thiền sư nào thực sự muốn tiên đoán, ông ta có thể làm được.”

“Thầy làm được không?” ai đó hỏi.

“Được,” thầy sẽ cho các con thấy thầy làm được gì 7 ngày sau.

Chẳng đệ tử nào tin thiền sư, và đa số quên đã luôn cuộc trò chuyện khi thiền sư họp họ lại lần sau đó.

“Bảy ngày trước,” thiền sư nói, “Thầy nói là thầy sẽ rời các con. Theo lệ thường là nên viết một bài thơ từ biệt, nhưng thầy không phải là thi sĩ cũng không giỏi thư pháp. Một trò nào có có thể ghi lại những lời cuối cùng của thầy.”

Các đệ tử cho là thiền sư nói đùa, nhưng một người cũng bắt đầu viết.

“Sẵn sàng chưa?” thiền sư hỏi.

“Dạ, thầy,” người viết trả lời.

Rồi Hoshin đọc:

Tôi đến từ sự sáng
Và về lại sự sáng
Gì đây?

Bài thơ thiếu một câu như lệ thường thơ bốn câu, vì vậy người học trò hỏi: “Thầy, mình còn thiếu một câu.”

Hoshin, với tiếng rống của một sư tử chiến thắng, hét “Kaa!” và từ trần.

Bình:

• Như đã nói trong bài Thông báo về chuyến đi cuối đời của thiền sư Tanzan, tự quyết định về cái chết của mình là một điểm đặc biệt của Phật gia, đánh dấu tự do của con người.

Nhưng trong các truyền thống tâm linh khác thì đây là điều cấm kỵ.

• Tuy nhiên, trong bài có nói cả Tokufu và Hoshin đều rất già, có nghĩa là hai vị đã sống và cống hiến nhiều cho đời. Lại dùng chữ, “tiên đoán” việc chết, có nghĩa là họ không cố tình đi khi chưa đến lúc. Chỉ là, họ biết được khi sinh lực của mình sẽ hết mà thôi.

Nói rõ ra, đây không phải là “tự tử.”

• Phần chính của bài này là bài thơ từ biệt của Hoshin. Các bài thơ từ biệt này là lời dạy cuối cùng của thầy chuyển đến các trò, cho nên nó là tinh túy của thầy.

Và bài thơ này, không thiếu một câu như trong bài có nói. Nó đủ bốn câu. Trong bài, tác giả chỉ dùng kỹ thuật viết, để ta để ý đên câu cuối cùng, mà tác giả cho là rất quan trọng. Đây là bài thơ bốn câu đầy đủ:

Tôi đến từ sự sáng
Và về lại sự sáng
Gì đây?
Kaa!

Hai câu đầu rất rõ là “từ Không tôi đến, trở lại Không tôi đi”–từ Chân Lý Tuyệt Đối tôi đến, trở lại Chân Lý Tuyệt Đối tôi đi.

Nếu nói theo vật lý thì “Từ cát bụi tôi đến, về lại với cát bụi tôi đi.”

Nếu nói theo các tôn giáo thần quyền thì “Từ Thượng đế tôi đến, về lại với Thượng đế tôi đi.”

Câu thứ ba là câu hỏi: Cuộc đời ngay đây, ở giữa đến và đi, là gì?

Câu thứ tư trả lời: Chỉ là một tiếng “Kaa” ngắn ngủi, vang lên và biến mất. Một cái chấm nhỏ xíu trong dòng thời gian vô lượng vô biên, chẳng nghĩa lý gì hết, ngoại trừ là một bằng chứng ngắn ngủi của sự hiện diện của một năng lượng trong một sátna của vũ trụ.

(Trần Đình Hoành dịch và bình)
.

The Last Poem of Hoshin

The Zen master Hoshin lived in China many years. Then he returned to the northeastern part of Japan, where he taught his disciples. When he was getting very old, he told them a story he had heard in China. This is the story:

One year on the twenty-fifth of December, Tokufu, who was very old, said to his disciples: “I am not going to be alive next year so you fellows should treat me well this year.”

The pupils thought he was joking, but since he was a great-hearted teacher each of them in turn treated him to a feast on succeeding days of the departing year.

On the eve of the new year, Tokufu concluded: “You have been good to me. I shall leave you tomorrow afternoon when the snow has stopped.”

The disciples laughed, thinking he was aging and talking nonsense since the night was clear and without snow. But at midnight snow began to fall, and the next day they did not find their teacher about. They went to the meditation hall. There he had passed on.

Hoshin, who related this story, told his disciples: “It is not necessary for a Zen master to predict his passing, but if he really wishes to do so, he can.”

“Can you?” someone asked.

“Yes,” answered Hoshin. “I will show you what I can do seven days from now.”

None of the disciples believed him, and most of them had even forgotten the conversation when Hoshin next called them together.

“Seven days ago,” he remarked, “I said I was going to leave you. It is customary to write a farewell poem, but I am neither poet nor calligrapher. Let one of you inscribe my last words.”

His followers thought he was joking, but one of them started to write.

“Are you ready?” Hoshin asked.

“Yes, sir,” replied the writer.

Then Hoshin dictated:

I came from brilliancy.
And return to brilliancy.
What is this?

The poem was one line short of the customary four, so the disciple said: “Master, we are one line short.”

Hoshin, with the roar of a conquoring lion, shouted “Kaa!” and was gone.

#10

Thứ hai, 28 tháng 12 năm 2009

Bài hôm nay

Happy New Year – Pháo hoa mừng năm mới trên thế giới, Văn Hóa, Nhạc Xanh, Video, chị Trần Lê Túy-Phượng.

Lá phiếu của bạn , Nghiên Cứu Xã Hội, anh Trần Đình Hoành.

Bạn , Danh Ngôn, song ngữ, anh Nguyễn Văn Du .

Giá trị của bạn hữu , Danh Ngôn, song ngữ, chị Trần Như Yến.

Đôi khi , Danh Ngôn, song ngữ, chị Bằng Lăng Tím .

Ban Mê Thuột em , Thơ, anh Bùi Minh Vũ.

You leave anh you will be back – Anh đi rồi anh lại về , Thơ, song ngữ, chị Vivian.

Dương Thụ: Sự nổi tiếng ở ta hão huyền lắm, Chứng Nhân, Văn Hóa, chị Hoàng Thiên Nga.

Con yêu, hãy nắm lấy bàn tay của mẹ , Thơ, Văn Hóa, Nhạc Xanh, chị Kiều Tố Uyên.

Những sắc màu bạn hữu, Danh Ngôn, Trà Đàm, Teen Talk, Video, chị Huỳnh Huệ.

Dạy kiểu hà tiện, Văn Hóa, Trà Đàm, Thiền, song ngữ, anh Trần Đình Hoành.
.

Tin sáng quốc tế, anh Nguyễn Minh Hiển tóm tắt và nối links.

Sóng thần châu Á: 5 năm ngày ấy – bây giờ – (Dân trí) – Một nửa thập niên đã qua kể từ khi trận sóng thần khủng khiếp nhất lịch sử hiện đại ập đến và cướp đi sinh mạng của hơn 200.000 người, làm hàng triệu người mất nhà cửa, cuộc sống ở những vùng bị ảnh hưởng vẫn chưa thể trở lại bình thường.

Sập cầu ở Ấn Độ, 40 người chết – (Dân trí) – 40 người được tin là đã thiệt mạng khi một cây cầu đang được thi công ở miền tây Ấn Độ bị đổ sập.

Tàu hàng Hy Lạp bốc cháy trên biển, 9 người thiệt mạng – (Dân trí) – Một tàu chở hàng của Hy Lạp đã bắt lửa trên biển Caribê ngoài khơi Venezuela trong ngày Giáng sinh (25/12), làm 9 thuỷ thủ thiệt mạng và 5 người khác bị thương.

Máy bay Mỹ thoát một âm mưu khủng bố – (Dân trí) – Một hành khách của hãng hàng không Northwest Airlines đã âm mưu cho nổ tung máy bay khi nó chuẩn bị hạ cánh xuống thành phố Detroit, Mỹ hôm thứ 6. Nghi phạm mang quốc tịch Nigeria này sau đó nói rằng anh ta hành động theo lệnh của al-Qaeda.

Người đẩy ngã Giáo hoàng cũng gây rối ở lễ Giáng sinh năm ngoái – (Dân trí) – Tòa thánh Vatican sẽ phải xem xét lại hệ thống an ninh sau khi phát hiện người phụ nữ nhảy qua hàng rào vào xô ngã Giáo hoàng Benedict hôm thứ năm vừa qua chính là người đã định lao vào Giáo hoàng trong buổi lễ Giáng sinh năm ngoái.
.

Tin sáng quốc nội , anh Nguyễn Minh Hiển tóm tắt và nối links.

Rực rỡ đào rừng Bắc Hà nở sớm – (Dân trí) – Năm nay bà con các dân tộc vùng cao Bắc Hà (tỉnh Lào Cai) và đông đảo khách du lịch tới thăm địa phương nơi này bất ngờ được ngắm hoa đào rừng nở thắm núi quê hương sớm hơn mọi năm gần hai tháng.

Giờ vàng khuyến mại: Vui ít, mệt… có thừa – (Dân trí) – Hy vọng đến lượt mình nhận phiếu vào mua hàng có giá khuyến mại của một siêu thị trên đường Tây Sơn trong 60 phút vàng của ngày cuối cùng (27/12), nhưng rốt cuộc hàng trăm người đã tiêu tốn nhiều lần hơn thế về thời gian và sức lực.

Cầu siêu cho các liệt sỹ bị thảm sát bằng bom B52 tại Hà Nội – (Dân trí) – Chiều 25/12, một Đại lễ cầu siêu tưởng niệm các liệt sỹ và người dân bị thảm sát bằng bom B52 vào tháng 12/1972 được tổ chức tại chùa Bà Đá, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội nhân dịp kỷ niệm 37 năm chiến thắng Điện Biên Phủ trên không.

TPHCM – Cháy tại Thuận Kiều Plaza, hàng trăm người tháo chạy – (Dân trí) – Hàng trăm người đi ngang qua Trung tâm thương mại Thuận Kiều Plaza bỗng nhốn nháo khi phát hiện một cột khói đen kịt bốc ra từ tòa nhà. Cột khói nhanh chóng lan rộng kèm theo lửa cháy dữ dội.

Làng hoa Tây Tựu hồ hởi đón Tết – (Dân trí) – Năm ngoái, trận lụt lịch sử đầu tháng 11 đã khiến làng hoa Tây Tựu (Từ Liêm, Hà Nội) lỗi hẹn với những người yêu hoa. Nhưng đến thời điểm gần Tết Nguyên Đán năm nay, làng hoa lại hứa hẹn một mùa khởi sắc.

Lời kêu cứu từ nơi đốt đất cũng cháy – (Dân trí) – Là vùng trung chuyển xăng dầu từ thời chiến, vùng đất Hương Long mấy chục năm qua đã thấm bao nhiêu xăng dầu, đất đốt lên cũng có thể cháy phừng phừng, nước sinh hoạt đặc quánh váng xăng. Hàng chục người chết vì ung thư là hậu quả nhãn tiền…

Ghé vùng biên nghèo chiều cuối năm – (Dân trí) – Chiều cuối năm, trời vùng cao Đông Giang (Quảng Nam) lạnh giá. Bên đường, chúng tôi bắt gặp một bà cụ đang ngồi nghỉ sau một ngày làm việc vất vả, trên tay khư khư vài cọng rau rừng dành cho bữa tối…

.

Lịch sự kiện văn hóa

People in the City – 08 Jan 2010 – Solo Exhibition by Pham Ngoc Duong —– 08/01/2010 – Triển lãm cá nhân của Phạm Ngọc Dương

Translation for Artists – A new service for artists from the Hanoi Grapevine Team —– Dịch vụ mới – dịch thuật cho nghệ sĩ từ nhóm Hanoi Grapevine

.

Tin học tập – việc làm

IIE Vietnam news

American Center Hanoi Event news: Sat. Dec. 26, 9:30-11:00 Book Club: “The Power of Positive Thinking”

10 học bổng thạc sĩ toàn phần tại Ai len – Năm 2010, Ai Len sẽ dành 10 học bổng thạc sĩ toàn phần tại trường ĐH Tổng hợp Dublin (Ai Len)- ngành Kinh doanh Michael Smurfit cho các ứng cử viên phù hợp là công dân Việt Nam. Học bổng bao gồm học phí và sinh hoạt phí. Hạn cuối nộp hồ sơ 31/3/2010.

.

Chứng khoán

* VNINDEX

* HNX

Giá vàng VN

Giá vàng Mỹ

Tỷ giá ngoại tệ

Thống kê kinh tế

Thời tiết hôm nay
.

Bài hôm trước >>>

Chúc các bạn một ngày tươi hồng !

:-) :-) :-) :-) :-) :-)

Đọt Chuối Non

Happy New Year – Pháo hoa mừng năm mới trên thế giới

Chào các bạn,

Còn vài ngày nữa là đến năm 2010. Thế giới chúng ta sẽ tưng bừng chào đón năm mới với ca nhạc, diễn hành, hoa, confetti, và những tràng pháo bông rực rở.

Trong thời gian chờ đợi, mời các bạn thưởng thức PPS mình vừa thực hiện xong, về những màn pháo bông tuyệt đẹp mừng năm mới tại nhiều nơi trên thế giới, với nhạc nền Happy New Year của ABBA.

Và 12 ước nguyện cho 12 tháng, gởi đến bạn.

Chúc mọi người một năm mới an bình, thịnh vượng, hạnh phúc. 🙂

Bình an và Sức khỏe,

Túy-Phượng
.

Xin các bạn click vào ảnh dưới đây:

Đôi Khi

Đôi khi chỉ một nụ cười trên gương mặt bạn
Có thể giúp khiến thế giới này thành một nơi tốt đẹp hơn
Đứng lên vì những điều là sự thật và công lý
Cố gắng nói ra thay vì đấu đá
Giúp một tay khi có thể, tham gia đi
Điều này tốt thực
Bạn có thể giúp tạo ra sự khác biệt ở khu bạn ở.

Bằng Lăng Tím dịch


Sometimes just a smile on your face
Can help to make this world a better place.
Stand up for the things that are right.
Try to talk things out instead of fight.
Lend a hand when you can, get involved.
This is good.
You can help to make a difference in your neighborhood.”

— Robert Ala

Ban Mê Thuột em

Ban Mê Thuột em
Mưa trôi dấu chân mềm
Anh ngồi ngoài Ngả Sáu
Đợi em buồn đêm đêm
Ban Mê Thuột em
Thêm một ngôi sao nữa
Như một đôi mắt lửa
Mông mênh cháy một mình
Em có còn
Mái tóc dài bồ kết
Mùa đông
Lếch lê tìm về ngày xưa
Ban Mê Thuột ơi
Nhạt rượu cần rồi
Môi mềm môi rủ rượi
Ngậm giọt cà phê buồn chát đắng xa xôi
Ơi em có khi nào
Thao thức như ngàn sao
Đợi trái tim khô máu
Hát khúc hát ngày nào
Ban Mê Thuột em
Đợi em buồn đêm đêm.

Bùiminhvũ 10-2009

You leave and you will be back – Anh đi rồi anh lại về

YOU LEAVE
AND YOU WILL BE BACK

You leave
And you will be back

Yes. I do believe so

Because you live any where
or you do any thing
You always see the same sky,
the same sun,
the same moon,
and enough the stars.
And all above are me.

You know that
So quiet and delicate is my room
I keep my mood silent and pure
Let I can do what I promise
with my best friend Anne

Also let I can write to you
Even though you read or not

I do not ask why
Just thinking and thinking of you
You have your own reason
to show your weird behaviors like this

This is not a big deal
You completely know that
I do not change my mind

As I take my oath to be your intimate soul
Neither contract nor request like this or like that,
I, silently, stay in your life by my generous heart

And I do believe the only thing
You leave
And you will be back

For I know that
Any where you live
Any thing you do
You always see the same sky,
the same sun,
the same moon,
and enough the stars.

And the most special and important thing is:
All above are me

Vivian


(Bản dịch Việt ngữ)

ANH ĐI
RỒI ANH LẠI VỀ

Anh đi
Rồi anh lại về

Vâng. Em thật tin như vậy

Vì anh sống ở nơi đâu
hay làm bất cứ điều gì
Anh luôn nhìn thấy cũng một không gian
cũng một mặt trời
cũng một ánh trăng
cũng bấy nhiêu tinh tú
Và tất cả những điều ấy chính là em

Anh đã biết
Thư phòng của em tĩnh lặng và tao nhã
Em giữ tâm thái an tịnh, trong sáng
Để em có thể làm những điều đã hứa
với Anne, bạn thân của em

Cũng là để em viết cho anh
Dù anh đọc hay không đọc cũng vậy

Em không hỏi tại sao
Chỉ thinh lặng nghĩ và nghĩ đến anh
Anh có lý do riêng
Để tỏ thái độ khác thường như vậy

Chuyện cũng không có gì trầm trọng
Anh tất nhiên rất hiểu
Lòng em không thay đổi

Một khi em tuyên hứa là bạn lòng của anh
Không khế ước cũng không đòi hỏi bất cứ điều gì
Rất lặng thầm, em đi bên cạnh cuộc đời anh bằng trái tim độ lượng

Em xác tín một điều duy nhất
Anh đi
Rồi anh lại về

Vì em biết
Sống ở đâu
Làm việc gì
Anh luôn nhìn thấy cũng một không gian
cũng một mặt trời
cũng một ánh trăng
cũng bấy nhiêu tinh tú

Và điều đặc biệt thiết thực nhất:
Tất cả những điều ấy chính là em

Vivian
8:19am Sunday 27 December, 2009

Dương Thụ: Sự nổi tiếng ở ta hão huyền lắm

    TP – Trong sân vườn Cà phê Thứ Bảy, dưới bóng mát của tàu lá chuối xanh hiếm hoi giữa lòng thành phố Hồ Chí Minh những ngày cuối cùng của năm 2009, nhạc sĩ kiệm lời và kỹ tính Dương Thụ đã trải lòng về công việc, tình yêu, và cuộc sống.

Lúc chờ nhạc sĩ đến, tôi được một nữ nhân viên dặn nên cẩn trọng vì anh rất khó tính?

Dương Thụ (cười mỉm): Tôi từng phải rút kinh nghiệm tiếp xúc vì bị một số nhà báo ca tụng vô lối. Tưởng mát tai nhưng đọc vào thấy rất xấu hổ.

Có nhà báo phỏng vấn xong gọi anh ơi, báo ra rồi mời anh đọc. Cô ấy gán cho tôi những câu trả lời rất văn chương hoa mỹ, nào làm nhạc hiến dâng cho đời, nào viết cho tuổi trẻ! Trời ơi, ai cần mình viết cho họ đâu. Kinh khủng quá. Sao lại đại ngôn như vậy chứ.

Anh thích gặp gỡ với kiểu nhà báo nào?

Chưa bao giờ tôi thích gặp nhà báo cả, nhất là gặp vì cá nhân tôi. Báo chí quan trọng với những ai cần phải luôn luôn có mặt trên báo, hoặc có điều cần được nói lên mặt báo.

Tôi không thuộc cả hai nhóm đó. Trước hết vì mình chả là cái gì. Còn tên tuổi ư ? Cái sự nổi tiếng từng làm cho tôi rất khổ sở. Tôi không muốn.

Đến nông nỗi đó thật sao?

Hiện nay cái sự nổi tiếng ở ta nó hão huyền lắm. Nhiều khi nổi tiếng chỉ nhờ dư luận lặp đi lặp lại ba cái chuyện giật gân phù phiếm, chứ chẳng phải tài năng hay cống hiến đặc biệt gì.

Có người thấy tôi trên ti vi hay trả lời một vài bài báo, bèn nghĩ chắc ông này hay lắm, bèn kéo thêm nhiều người khác đòi phỏng vấn. Nếu tôi từ chối sẽ bị cho là tự kiêu tự đại.

Nhưng phần lớn người ta có hiểu đúng mình đâu. Thậm chí có người ái mộ, gọi điện thoại rối rít nhưng rốt cục té ra họ nhầm tôi với những bậc tài danh khác, chẳng hạn như Phú Quang hay Thanh Tùng.

Thực chất tôi không phải là người của công chúng, mà chỉ là một người rất bình thường. Tôi không có nhiều điều để chia sẻ với số đông…

Thích những việc không ra tiền lại còn bị chửi

… Một con người đúng nghĩa luôn sống rộng hơn phạm vi nghề nghiệp của họ. Nhạc sĩ hoàn toàn có thể quan tâm đến nhiều vấn đề khác ngoài nhạc, ví dụ quan tâm tới người nghèo, bóng đá hay chính trị. Tôi không phải là chuyên gia chỉ biết đến cái nghề của mình.

Trong mỗi cá nhân luôn có nhiều tư cách người. Phần người rất quan trọng trong tôi là người chồng, người cha vì gia đình, trách nhiệm che chở giữ gìn gia đình chứ không phải chỉ biết có sáng tác. Sau đó mới đến phần người làm nghề sản xuất âm nhạc, làm chương trình, băng đĩa, tổ chức sự kiện cho chỗ này chỗ nọ, vân vân.

Nếu không làm những việc đó thì sao tôi đủ sống? Liệu bán thơ nhạc đi có đủ tiền đổ xăng xe và trả cước điện thoại không ?

Anh luôn nặng gánh chèo chống gia đình vậy ư ?

Còn có một phần người nữa quan trọng hơn, phần hoạt động xã hội. Nếu chỉ sống cho mình, vì mình, thì quá nhỏ nhoi. Đức Phật nói người tốt là người sống cho bên ngoài mình.

Có người sống chỉ thu vén cho họ. Cũng có người luôn chia sẻ với những người xung quanh. Tôi không cao cả như những nhà sư, linh mục, nhà hoạt động xã hội. Nhưng tôi cũng có những ưu tư bẩm sinh và nhu cầu làm điều gì đó cho người khác.

Tôi từng giúp những ca sĩ trẻ, nhạc sĩ trẻ từ lúc họ vô danh, đâu có lấy tiền. Nhiều việc tôi làm chẳng đem lại lợi ích vật chất gì, như chương trình Nửa thế kỷ bài hát, hay Bài hát Việt. Đã không có tiền lại còn bị chửi. Tuy nhiên nó khiến tôi vui, cho tôi thêm động lực sống khi thấy mình đem lại được chút gì cho ai đó.

Hạnh phúc là khi…

Điều gì khiến anh rung động, khi nghe ca sĩ trình bày những ca khúc gan ruột của mình?

Đó là khi phát hiện mình không nói gì mà sao họ hiểu mình đến thế. Như Mỹ Linh, có những bài cô ấy vào phòng thu hát khó khăn như đánh vật, phải thu rất nhiều lần. Nhưng rồi cô ấy hát cũng ra chất và hát rất hay những ca khúc như Mong về Hà Nội, Hát cho anh nghe, tôi không nhớ đã viết năm nào.

Vấn đề không phải là kỹ thuật. Ví dụ lẽ ra phải hát nhẹ thì lại chệch thành hát nhỏ, hoặc giọng hát chưa đủ độ nẩy. Kỹ thuật chỉ có thể khiến mình hài lòng hay không hài lòng chứ chưa đủ để khơi gợi cảm xúc.

Cái thuộc về thần thái, cảm xúc thường rất trừu tượng. Cô ấy đã đụng chạm đến chỗ nào đó rất sâu, có lẽ là dây thần kinh của mình. Tôi mong về Hà Nội để nghe gió sông Hồng thổi, để thương áo len cài vội, một chiều đông rét mướt… Cũng lời ấy có người hát dở ẹc à.

Ngoài Mỹ Linh, còn những ai đạt tới điều đó?

Ví dụ khi được nghe Thanh Lam hát Gọi anh, Hồng Nhung Vẫn hát lời tình yêu, Nguyên Thảo hát Nghe mưa, Khánh Linh hát Tháng tư về, Lệ Quyên cũ chứ không phải Lệ Quyên nhạc thị trường với Họa mi hót trong mưa. Vân vân.

Đó có phải là cảm giác hạnh phúc về nghề nghiệp?

Tôi không bao giờ băn khoăn hỏi mình có hạnh phúc hay không. Hạnh phúc là khi mình được nói, được bộc lộ, sống với tất cả các giác quan giữa những gì thân thiết.

Như khi mở cửa thấy nắng trong vườn, thấy hoa cỏ, được chăm chú theo dõi nắng tắt trên từng chiếc lá. Hay nghe nhạc không còn là nhạc nữa mà chỉ ngập tràn cảm xúc đưa mình về cõi nào. Thậm chí khi cầm cái máy hút bụi, quét dọn, cắm hoa, dọn dẹp lại căn nhà bẩn thỉu sau một chuyến đi xa về.

Đôi khi mù quáng vì yêu

Trong những việc anh đã làm, phần việc nào giúp anh sống mạnh mẽ nhất với mọi cảm quan của mình?

Âm nhạc. Nghệ thuật là tiếng nói đi tìm bạn. Vì tìm bạn nên mới hát cho người ta nghe, không thì hát làm gì. Con người ai cũng khao khát thương yêu, chia sẻ.

Khi viết, khi sáng tác, là lúc mình được sống sâu nhất trong niềm xúc động nội tâm. Âm nhạc tôi là nội tâm tôi, là những gì tôi quan sát chiêm nghiệm.

Anh tâm đắc tác phẩm nào nhất trong số đã viết ?

Tôi chẳng có ca khúc nào gọi là tâm đắc. Hỏi thế có khác nào hỏi Anh yêu tay, chân hay tóc của anh? Yêu hay không thì nó vẫn là một bộ phận của con người mình đấy chứ.

Tôi chưa từng được nghe ca khúc nào của anh mang tính tuyên truyền cổ vũ. Anh không phù hợp, không thích hay không sáng tác nổi dòng nhạc ấy?

Quả thực trong âm nhạc, tôi không khuyên ai sống thế nào, chỉ nói tại sao mình yêu, tại sao mình đau khổ, tức là mình quan sát chính mình thôi.

Do cái tạng của tôi nó thế ! Tôi rất kính trọng Hoàng Vân với Bài ca xây dựng: “Cho ngày nay, cho ngày mai, cho muôn đời sau”. Toàn khẩu hiệu! Hay Tôi là người thợ lò, mặc dù ông ấy có là thợ lò bao giờ đâu. Các ca khúc ấy đều dạt dào cảm xúc rất thật, cả phần nhạc và ca từ đều hay.

Hoặc như Đỗ Nhuận, hầu hết ca khúc của ông cũng đều vì cái chung, cho cái chung. Những nhạc sĩ tài hoa đó đã từ bỏ cái riêng của mình, hoặc hòa cái riêng vào cái chung một cách nhuần nhuyễn. Tôi không làm được như vậy.

Điều đó có phải bắt nguồn từ chỗ do quá yêu bản thân mình không ?

Con người ta biết yêu mình sẽ biết yêu người khác. Yêu cho đúng nghĩa bao giờ cũng tốt đẹp. Tuy nhiên đôi khi cũng vì yêu mà mù quáng. Nhất là trong tình yêu giới tính, vì nó có yếu tố sex.

Vào vai giám đốc dự án

Nhạc sĩ Dương Thụ trong không gian Cà phê Thứ Bảy. Ảnh: Hữu Trịnh

Ít nhiều đã đủ đầy mọi thứ, anh vẫn không ngồi yên sáng tác, lại chịu mất nhiều thời gian ra đây vun vén cho một dự án cà phê?

À, đấy lại là cả một câu chuyện dài. Cà phê Thứ Bảy là một dự án văn hóa mà tôi hợp tác với Trung Nguyên. Tôi làm việc này không nhằm để người ta biết tôi như một người nổi tiếng. Tôi muốn có một không gian văn hóa cho bạn bè gặp gỡ, gây cảm hứng cho nhau.

Và vì tôi thích Vũ (Đặng Lê Nguyên Vũ – TGĐ Cty CP Trung Nguyên – PV), muốn làm cho Vũ điều gì đó, dù tôi chẳng là gì cả.

Vũ là người có tầm, có tâm, có thể hiểu được những việc mình muốn làm, có cái nhìn sâu sắc về văn hóa. Vũ luôn phải lo nghĩ về hiệu quả kinh doanh vì anh ấy là doanh nhân, cuộc sống anh ấy gắn liền với thương hiệu Trung Nguyên. Còn tôi thì không.

Tôi không đến đây ngồi chờ người ta hóng chuyện, hay tào tao. Tôi muốn điều gì đó thuần khiết hơn.

Liệu một nhạc sĩ mang tâm hồn thơ mộng, lãng mạn như anh có thích hợp gắn bó với chức danh rất ngoại đạo, giám đốc điều hành dự án?

Không phải tôi gắn bó mà chính tôi đẻ ra, nghĩ ra dự án này và đem nó đến cho Vũ. Năm ngoái Vũ mời tôi, Nguyễn Cường, Nguyễn Xuân Khánh, Lưu Trọng Ninh và nhiều người khác nữa lên thiên đường cà phê của anh ấy để viết nhạc, viết tiểu thuyết, để làm phim về cà phê.

Tôi nói thẳng đừng tốn tiền cho tôi vì mục đích này. Tôi chỉ viết từ tôi, cho tôi, vì những điều tôi hiểu chứ không viết cho những điều không hiểu hoặc chưa cảm được.

Nhưng tôi có cái này đã nghiền ngẫm để đưa cho Vũ. Đó là dự án Cà phê Thứ Bảy với nhiều mảng hoạt động văn hóa tinh túy. Vũ xem, đồng ý đầu tư tài chính.

Tôi cùng mọi người chuẩn bị từ việc tìm địa điểm vốn là quán cà phê Niết Bàn cũ, cải tạo nó cho phù hợp hơn và chuẩn bị nội dung giao lưu định kỳ hàng tuần cho nó.

Dường như tổng thể còn dang dở, kén người?

Tôi không làm thuê cho doanh nghiệp, không ký hợp đồng mà chỉ ký thỏa thuận hợp tác. Linh hồn của quán là Bùi Văn Nam Sơn. Nguyên Ngọc thì giúp mảng Cà phê Sách.

Mảng Cà phê Văn học có Ý Nhi và nhà phê bình Thanh Sơn. Cà phê Điện ảnh có Lê Hoàng, Bá Vũ; Cà phê Đối thoại có Lê Ngọc Trà, Đặng Lê Nguyên Vũ; Cà phê Hội họa có Nguyễn Quân, v.v…

Trên đời chẳng có gì từ trong đầu bước ra mà suôn sẻ dễ dàng hết được. Sắp tới sẽ khai trương thêm một số hạng mục mới, và bổ sung nhiều bộ sưu tập không thể thiếu. Mọi thứ còn dở dang, nhưng sẽ hoàn chỉnh dần.

Hoàng Thiên Nga
Thực hiện

Con yêu, hãy nắm lấy bàn tay của mẹ

Chào các bạn,

“Con yêu, hãy nắm lấy bàn tay của mẹ”. Đây là một trong những bài hát rất nổi tiếng được viết dành tặng cho những em bé của trường tiểu học Xinjiang tại Tứ Xuyên trong vụ động đất 12-5-2008, với con số người thiệt mạng lên trên 70 ngàn và 18 ngàn người mất tích.

Uyên đã dịch bài này sang tiếng Việt.

Hai links video sau đây, một link là lời thơ nguyên thuỷ, một link bài nhạc.

1. http://v.youku.com/v_show/id_XNTE1NjIzNDA=.html

2. http://v.youku.com/v_show/id_XMzA4NDk5OTY=.html

Con yêu, hãy nắm lấy bàn tay của mẹ

Con gái bé bỏng
Con hãy nắm lấy bàn tay của mẹ
Đường lên thiên đường tối lắm phải không con.
Mẹ sợ con của mẹ bị vấp
Hãy nhanh nắm lấy tay mẹ
Hãy để mẹ được đi cùng với con.
  
Mẹ ơi,
Đường lên thiên đường sao tối vậy mẹ.
Con không thể nào nhìn thấy tay của mẹ.
Từ khi bức tường đó đổ xuống.
Ánh sáng đã không còn ở nơi đây.
Và con không thể nào nhìn thấy ánh mắt dịu dàng của mẹ.
 
Ôi, con yêu bé bỏng của mẹ.
Mẹ mong con được yên lòng.
Mong cho đoạn đường trước mặt con sẽ không còn ưu sầu.
Xin con hãy ngoắc tay cùng bố mẹ.
Hãy nhớ đến hình dáng của bố mẹ.
Để kiếp sau ba chúng ta được đoàn tụ bên nhau.
  
Mẹ ơi,
Con xin mẹ đừng quá đau lòng.
Đường lên thiên đường tuy tối.
Nhưng có rất nhiều bạn học cùng đi với con.
Chúng con đã dặn nhau là không được khóc.
Mẹ của một người cũng là mẹ của tất cả chúng con.
Và Mẹ ơi, mối chúng con cũng đều là con của các mẹ.
Những ngày không có chúng con bên cạnh.
Mẹ hãy giành tình thương yêu đó tặng lại cho các bạn còn được sống.
  
Mẹ ơi,
Con xin mẹ đừng khóc.
Vì nước mắt không làm sáng con đường chúng con đang đi.
Mẹ hãy để cho con được từ từ bước đi.
 
Mẹ ơi,
Con sẽ mãi ghi nhớ hình ảnh của gia đình mình.
Sẽ ghi nhớ đến lời hẹn của chúng ta,
Kiếp sau nguyện được tụ họp bên nhau.

  
(Kiều Tố Uyên dịch từ Trung văn)

Youtube cũng có các video về bài thơ/hát này. Sau đây là 3 videos trên youtube. Video đầu tiên là bài hát và video thứ hai là bài thơ “Con yêu, hãy nắm lấy bàn tay của mẹ.” Video thứ ba là bài You Raise Me Up, tưởng niệm trận động đất.
.

Con yêu, hãy nắm lấy bàn tay của mẹ – Nhạc

.

Con yêu, hãy nắm lấy bàn tay của mẹ – Thơ

.

“You Raise Me Up” Tribute to China Quake Victims

Tư duy tích cực mỗi ngày