Category Archives: Văn Hóa

El Cóndor Pasa – Bài dân ca nổi tiếng Peru

Ngày trước, một phái đoàn chinh phục Pinnacles National Monument, lúc vừa leo tới đỉnh, chưa kịp mừng rỡ, hồn vía đã rụng rời khi chợt nhìn thấy ba cái đầu bọc da nhăn nheo lắc lư quắc mắt nhìn mọi người trong đoàn không chớp. Có người trong đoàn đã kịp thời giải thích: “Cứ làm lơ tránh đi xa xa, đừng lại gần cho thức ăn và làm quen. Condor mà đã quen bạn rồi, bỏ đi sẽ bị chúng nó xé xác!”Condor là chim Kền Kền Khoang Cổ. Người phương Đông cho Kền Kền là loài chim hung dữ, ăn xác chết, và mang lại điềm xấu; nhưng Kền Kền đối với thổ dân Nam Bắc Mỹ lại là một loại thần điêu. Bộ lạc Chumash tin rằng khi nào loài chim Kền Kền bị tuyệt chủng, thì sắc dân Chumash cũng sẽ bị tiêu diệt.

Continue reading El Cóndor Pasa – Bài dân ca nổi tiếng Peru

Các diễn văn làm thay đổi thế giới – “điều duy nhất chúng ta phải sợ hãi chính là sự sợ hãi” – Diễn văn nhậm chức của TT Roosevelt

 

Các bạn thân mến,

Lần này, chúng ta sẽ cùng nhau đọc hai bài diễn văn nổi tiếng của Franklin Delano Rosevelt (1882 – 1945, thường được gọi tắt là FDR) , vị tổng thống thứ 32 của nước Mỹ, người mà đánh giá là vị tổng thống số 1 của nước Mỹ (theo đánh giá của các học giả Anh năm 2010). Đây là hai bài diễn văn tiêu biểu cho chính sách và thành tựu của ông ở cương vị tổng thống: lèo lái nước Mỹ qua cuộc Đại Khủng Hoảng và Chiến Tranh Thế Giới Thế Hai. (Tuần này chúng ta đọc bài Diễn Văn Nhậm Chức lần đầu, và tuần sau chúng ta sẽ đọc bài Diễn Văn Trân Châu Cảng). Trước khi đọc hai bài diễn văn, có lẽ ta nên điểm qua một chút về tính cách và con người của tác giả, Franklin Delano Rosevelt.

F.D.Roosevelt sinh trưởng trong một dòng họ với những tên tuổi gắn bó với lịch sử nước Mỹ, một gia đình giàu có và môi trường sống nhiều đặc quyền. Bà nội của ông là chị em họ của phu nhân tổng thống thứ năm của Hoa Kỳ, James Monroe. Còn ông ngoại của ông hậu duệ của những nhà lập quốc đến đất Mỹ trên tàu Mayflower, Richard Warren, Isaac Allerton, Degory Priest, và Francis Cooke. Ông cũng là anh em họ năm đời với tổng thống Theodore Rosevelt. Mẹ ông là một bà mẹ độc đoán với nhiều ảnh hưởng trên con trai, trong khi bố ông là một ông bố xa cách.

Continue reading Các diễn văn làm thay đổi thế giới – “điều duy nhất chúng ta phải sợ hãi chính là sự sợ hãi” – Diễn văn nhậm chức của TT Roosevelt

Đất Nước Đứng Lên – Một bộ phim vụng về giả tạo

(Phim của đạo diễn Lê Đức Tiến)

Đã từng quen thuộc với tác phẩm văn học “Đất nước đứng lên” của nhà văn Nguyên Ngọc từ những ngày ngồi trên ghế nhà trường phổ thông, lại vốn rất có cảm tình với nhà văn này, nên hồi phim điện ảnh “Đất nước đứng lên” xuất xưởng, tôi đã háo hức tìm xem ngay. Song, trái ngược với dự đoán và mong đợi, bộ phim đồ sộ, tốn kém này đã gây cho tôi nhiều phản cảm, nhiều nỗi ấm ức muốn được giải tỏa. Rồi khi VTV thời gian vừa qua liên tục phát sóng lại bộ phim này, nhân các dịp lễ lạt kỷ niệm nào đó, tôi đã xem thêm lần nữa và thấy cần phải nói đôi lời.

Tôi chỉ xin tập trung để nói về tính chân thực của bộ phim.

Continue reading Đất Nước Đứng Lên – Một bộ phim vụng về giả tạo

Nhạc Trịnh Công Sơn trên đất Nhật

 

Bích Diễm xưa
Ngoài Việt Nam, Nhật Bản là nơi mà Trịnh Công Sơn được người bản xứ biết đến nhiều nhất.Bài Diễm Xưa được dịch ra tiếng Nhật dưới nhan đề Utsukushii Mukashi và được Khánh Ly trình bày ở hội chợ Osaka năm 1970. Bài Utsukushii Mukashi cũng được phổ biến rộng rãi vào quần chúng Nhật qua tiếng hát của Yoshimi Tendo, một ca sĩ nổi danh ở Nhật.

Từ đó đến nay Utsukushii Mukashi và một vài bài khác của Trịnh Công Sơn như Ngủ đi con, Ca Dao Mẹ đã được phát trên các đài phát thanh ở Nhật khá đều đặn.

Năm 1980 ca khúc Diễm Xưa và bản dịch Utsukushii Mukashi được đài truyền hình lớn nhất ở Nhật NHK chọn làm nhạc phẩm chính cho một bộ phim nội dung trình bày những khác biệt văn hóa giữa một người Nhật có vợ Việt Nam.

Continue reading Nhạc Trịnh Công Sơn trên đất Nhật

Đường Chiều Lá Rụng


 

Đường chiều lá rụng là tên một ca khúc hơi hướng bán cổ điển của Phạm Duy, sáng tác năm 1958 tại Sài Gòn. Đây còn nổi tiếng là một bài rất hay & khó hát.

ĐCLR ít khi được hát và được nghe, vì nó đòi hỏi nhiều ở người nghệ sĩ lẫn thính giả.

Phạm Duy viết rằng

“bài ÐƯỜNG CHIỀU LÁ RỤNG rất khó hát so với các ca khúc khác của tôi, nét nhạc và chuyển điệu của nó khá mới lạ, cho tới nay, chỉ có Thái Thanh, Kim Tước và Quỳnh Giao hát nó mà thôi…” (Phạm Duy – Một Đời Nhìn Lại)

Continue reading Đường Chiều Lá Rụng

Về chủ đề Trường ca – sử thi TN

 

sưu tầm văn hoá dân gian

 

Thể theo nguyện vọng của nhiều bạn đã ghé qua “ nhà” tôi, than rằng biết về sử thi mà chưa từng được đọc, tìm ở đâu cũng không thấy. LN mở thêm chủ đề sử thi để giới thiệu với các bạn “ Sản phẩm tri thức dân gian quý báu” này. Nhưng thành thật mà nói, việc đưa sử thi đến với các bạn, cái khó nhất là thiếu thời gian. Mỗi bản trường ca – sử thi có độ dài vài trăm trang, mà LN không có cộng tác viên, nên sẽ rất lâu mới hoàn thành được một văn bản. Vậy chỉ mong các bạn đừng sốt ruột, và ai có cách gì giúp đỡ thì góp một tay nhé. Chân thành cám ơn.

Continue reading Về chủ đề Trường ca – sử thi TN

Ca sĩ Trọng Tấn: Tài năng và giản dị…

 

Xuất thân từ một làng quê nghèo Thanh Hóa, Trọng Tấn đến với nghiệp ca hát như một dẫn dắt của số phận.

Lần đầu tiên từ Thanh Hóa ngơ ngác ra Hà Nội là để nộp đơn thi vào Nhạc viện, dù học khối A, và chưa có kiến thức gì về nhạc lý. Vào ký túc xá, gặp bạn, Trọng Tấn được giới thiệu gặp thày Trần Hiếu, nhưng vì xin học muộn quá nên thày không nhận. Chỉ còn 12 ngày nữa là thi, thày bảo tự tập. Nhưng khi tình cờ nghe Trọng Tấn hát, NSND Trần Hiếu bảo hát lại và nhận dạy luôn. Trọng Tấn là một trong ba người thi đỗ khóa ấy.

Continue reading Ca sĩ Trọng Tấn: Tài năng và giản dị…

Take me to the river & Idol VietNam 2010: Trần Nguyễn Uyên Linh

 

Trần Nguyễn Uyên Linh (sinh năm 1987) là người chiến thắng danh hiệu Vietnam Idol vào ngày 25 tháng 12 năm 2010. Trong cuộc thi này Uyên Linh đã thể hiện tốt nhiều ca khúc đã được các tên tuổi ca nhạc trước đó thể hiện và đã gây nên một hiện tượng chưa từng có: Các clip ca nhạc có những bài hát của Uyên Linh nhanh chóng đạt mức trên một triệu lượt truy cập trên You Tube.

Là sinh viên, vừa tốt nghiệp Học Viện Ngoại Giao Hà Nội (trung học Uyên Linh học trường chuyên Lê Hồng Phong, TP.HCM) chưa từng học thanh nhạc, nhưng giọng hát Uyên Linh có sức lôi cuốn kỳ lạ, diễn xuất tự nhiên cộng thêm khả năng hát tiếng Anh rất tốt khiến Uyên Linh nhanh chóng được giới trẻ ủng hộ nhiệt liệt.

Uyên Linh cho rằng:

“Trong chính sách ngoại giao có cả đường lối đối nội lẫn đối ngoại, nên tôi nghĩ khi mình hát phải thể hiện được những cảm xúc bên trong của mình. Đó là cách đến gần được với cảm xúc của người nghe. Hát hay làm việc gì cũng thế, bản thân mình phải thực sự yêu thích và thấy nó quen thuộc thì mới có thể tự do thoải mái sáng tạo”.

Continue reading Take me to the river & Idol VietNam 2010: Trần Nguyễn Uyên Linh

Hệ thống các trường ca, sử thi Tây Nguyên

Là sản phẩm đích thực của nền văn minh nương rẫy, trường ca thường là những câu chuyện kể dài, có vần, có điệu, thậm chí có vùng còn được diễn tả hoặc minh họa bằng động tác, bằng hành động. Độ dài ngắn của trường ca cũng khác nhau. Có tác phẩm chỉ kể một hai đêm, nhưng có tác phẩm kể bốn, năm ngày chưa hết (tùy theo sức tưởng tượng phong phú hoặc trạng thái thăng hoa của người kể). Trường ca thường chỉ kết thúc khi người anh hùng hoặc nhân vật trung tâm đã đạt mục đích nào đó. Đặc biệt các trường ca của tộc người Mnông (ot n’trong) thường có độ dài gấp đôi trường ca của các tộc người khác. Nếu so sánh với những truyện thơ dài như : Đẻ đất đẻ nước, Hùy Nga – Hai Mối của người Mường, Xống chụ xôn xao của người Thái… hoặc so với cả các  trường ca Ramayana của Ấn Độ, hay Iliat – Ôđixê của Hy Lạp thì các trường ca, sử thi Tây Nguyên có bản hơn gấp mấy lần cả về số lượng, độ dài hơi của tác phẩm lẫn số lượng nhân vật xuất hiện trong câu chuyện. Theo tư liệu đã công bố của các nhà sưu tầm, ở Tây Nguyên hiện đã có các sử thi, trường ca sau đây được biết đến :

Continue reading Hệ thống các trường ca, sử thi Tây Nguyên

I Say Gold – Phạm Quỳnh Anh

 

I say gold là một ca khúc được nhạc sĩ  Marc Lavoine  viết riêng cho Quỳnh Anh.

(Phạm Quỳnh Anh là sinh viên chuyên ngành văn học Pháp và Tây Ban Nha. Cô sống tại Bỉ với cha là bác sĩ, mẹ là y tá, cùng em gái. Từng nổi tiếng với Bonjour VietNam, J’espere…)

Trích một bài phỏng vấn Phạm Quỳnh Anh:

* Chị đã cảm nhận và hát I say gold như thế nào?

– Bài hát đó là về tôi. Tôi trẻ. Tôi tự hào rằng một phần con người tôi thuộc về châu Á. Nhưng tôi không thể nói rằng tôi hoàn toàn châu Á, vì tôi cũng là người châu Âu. Khi ở Bỉ trông tôi khác mọi người, nhưng về Việt Nam tôi cũng thấy mình khác mọi người. Tôi nghĩ mình sẽ luôn như vậy. Giống mà không giống. Nhưng điều đó không khiến tôi buồn hay đau khổ. Ðôi khi cảm giác đó rất kỳ lạ.

Continue reading I Say Gold – Phạm Quỳnh Anh

Cacho Tirao – Caminito & La cumparsita (tango)


 

Cacho Tirao, sinh 1941 mất 2007, là nghệ sĩ guitar cổ điền hàng đầu của Argentina. Cacho có kỹ thuật rất cổ điển, nhưng trình bày nhịp điệu và cường độ nghe rất mới, có lẽ vì Cacho dùng kỹ thuật cổ điển nhưng thích trình tấu các bản nhạc cận đại. Sau đây là hai bản Tango nổi tiếng, Caminito và La Cumparsita. Bản La cumparsita là bản tango nổi tiếng số 1 của thế giới.
 
Caminito

 

Continue reading Cacho Tirao – Caminito & La cumparsita (tango)

Để có Tự do – Aung San Suu Kyi

BBC

Lãnh tụ đối lập Miến Điện, bà San Suu Kyi

BBC Việt Ngữ giới thiệu cùng quý vị trích dịch bài nói chuyện của lãnh tụ đối lập Miến Điện cho chương trình Reith Lectures của đài BBC dành cho các nhân vật có tiếng trên thế giới, mỗi năm một lần trên BBC, và năm nay dành cho bà San Suu Kyi, với chủ đề “Securing Freedom” – Tìm kiếm tự do.

 

Nói chuyện với các bạn lúc này, qua BBC, có ý nghĩa đặc biệt đối với tôi. Nó có nghĩa, một lần nữa, tôi chính thức là một người tự do. Khi tôi chính thức không có tự do – đó là khi tôi bị quản thúc tại gia – thì BBC đã trò chuyện cùng tôi. Tôi lắng nghe. Nhưng lắng nghe cũng đem lại cho tôi một dạng tự do: tự do được vươn tới những suy nghĩ của người khác.

Continue reading Để có Tự do – Aung San Suu Kyi

Con đường cái quan: Vào miền Nam & bài nhận xét của GS.Trần Văn Khê

NHÂN XEM TRƯỜNG CA “CON ĐƯỜNG CÁI QUAN” CỦA PHẠM DUY
(GS.Trần Văn Khê)

Khi tôi nhận được bản in của trường ca ”Con Ðường Cái Quan” tôi đọc một mạch và hát đi hát lại những bài, mà tôi đã được nghe Phạm Duy hát trường ca này còn trong ”thời kỳ thai nghén”. Tôi nhớ lại, vào lúc đầu năm 1955, thuở Phạm Duy sang học nhạc tại Paris, mỗi chiều thứ ba, Phạm Duy đã đến tìm tôi để cùng đi dự thính buổi diễn thuyết của Giáo sư Chailley về môn nghiên cứu nhạc. Thường, thì Phạm Duy đến sớm, và nói chuyện âm nhạc với tôi. Phạm Duy hát những điệu dân ca mà anh đã nghe hoặc đã ghi từ lâu, hay những bài nhạc mà anh định sáng tác. Câu chuyện rất lý thú, nên tôi thường để máy ghi âm giữ lại mấy điệu mà Phạm Duy hát cho tôi nghe. Ðến nay tôi vẫn giữ cuốn ”băng” ấy. Vặn lại nghe tôi rất sung sướng mà thấy rằng người lữ khách trong trường ca, từ năm 1955 ”đi từ ải Nam Quan” mới gặp cô lái đò miền Trung Du, mà ngày nay đã tới mũi Cà Mau; tôi sung sướng khi thấy bạn thực hiện một ý định, khi biết rằng nhạc phẩm vừa ra đời có một giá trị về văn nghệ.

Continue reading Con đường cái quan: Vào miền Nam & bài nhận xét của GS.Trần Văn Khê

Di sản văn hóa thế giới: Chiêm ngưỡng kiệt tác Thành đá nhà Hồ

– Ngày 27/6 tại Paris (Pháp), trong cuộc họp lần thứ 35 của Ủy ban Di sản Thế giới thuộc Tổ chức Văn hóa, Khoa học và Giáo dục Liên hợp quốc đã tôn vinh Thành nhà Hồ chính thức là Di sản văn hóa thế giới. Thành đá nhà Hồ đã trở thành niềm tự hào, niềm vui chung của người dân Việt Nam, là sự tri ân tới những giá trị văn hóa, lịch sử to lớn mà ông cha để lại.

Thành nhà Hồ vốn là trung tâm kinh thành của Việt Nam vào cuối thế kỷ 14 – đầu thế kỷ 15.

Các dấu tích bao gồm tòa thành đá được xây dựng bằng kỹ thuật đá lớn, La thành, Nam Giao, các tầng văn hóa nối tiếp nhau trong lòng đất lưu giữ các dấu tích cung điện, đền đài, đường sá và nghệ thuật trang trí, các làng cổ cùng toàn bộ cảnh quan đồi núi, sông hồ còn lưu giữ được tương đối nguyên vẹn, phản ánh rõ nét một thời kỳ lịch sử văn hóa, văn minh Việt Nam.

Di sản Thành nhà Hồ là ví dụ nổi bật về một loại công trình kiến trúc được xây dựng bằng đá lớn, vốn được xem như một hiện tượng đột khởi “vô tiền khoáng hậu” trong lịch sử xây dựng kiến trúc thành quách Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.

Theo sử sách, đá được dùng để ghè đẽo thành những khối đá vuông vắn xây thành nhà Hồ được lấy từ đá khu vực núi Nhồi (Thanh Hóa) Continue reading Di sản văn hóa thế giới: Chiêm ngưỡng kiệt tác Thành đá nhà Hồ

Con Đường Cái Quan – Nước Non Ngàn Dặm Ra Đi

 

Trong phần giới thiệu đoạn khúc 2, Nhạc sĩ Phạm Duy đã viết: Qua Miền Trung, với tình thương yêu chan chứa niềm xót xa.

Miền Trung nước Việt, nơi cảnh sắc tuyệt đẹp với mây núi biển trời hòa quyện, là nơi in dấu những phế tích của vương quốc Chiêm Thành (Champa) xưa, một thời rực rỡ còn ghi trong sử sách.

Công Chúa Huyền Trân của nước Việt là một người có số phận lạ lùng hy hữu, thậm chí hiếm có trong lịch sử thế giới: Đổi sắc hương lấy cõi giang san.

Năm 1306, cuộc tình duyên của Huyền Trân và Vua Chế Mân (Jaya Sinhavarman III) của Chiêm Thành đã đem về cho nước Việt một vùng lãnh thổ rộng lớn. Châu Ô Châu Lý (Rí) là vùng đất từ phía bắc Quảng Trị
đến tận đèo Hải Vân.

Continue reading Con Đường Cái Quan – Nước Non Ngàn Dặm Ra Đi