Anh tìm trong ánh mắt em
Lửa hồng khao khát hằng đêm đợi chờ
Tìm trong thổn thức giấc mơ
Ấm êm một cánh tay chờ vòng tay
Tìm trong xuôi ngược bao ngày
Con đò lạc bến tỉnh say dại khờ
Tìm trong mỗi sáng tinh mơ
Mong manh tia nắng khát chờ yêu thương
Tìm trong làn gió mùi hương
Tóc mềm ai xõa vấn vương bên thềm
Tìm trong mỗi ánh sao đêm
Lập lòe hiu hắt một miền tiếc thương
Tìm trong muôn nẻo dặm trường
Dấu chân son giữa bụi đường gió mưa
Tìm trong ngày xửa ngày xưa
Em còn con gái vẫn chưa lấy chồng
Hương cỏ mật ngọt trong lòng
Để hôm nay đắng suốt trong cuộc đời
Anh dõi tìm trong chơi vơi
Lạc trong trống vắng khoảng trời… không em
Pablo Neruda sinh tại thị trấn Parral, miền Trung Chile ngày 13-7 -1904 Đây là bút danh và về sau là tên chính thức của nhà thơ kiêm chính trị gia người Chile Neftalí Ricardo Reyes Basoalto. Ông học tiếng Pháp và Giáo dục học, rồi dạy tiếng Pháp, làm nhà ngoại giao, đi rất nhiều nơi trên thế giới; là một trong những nhân vật quan trọng trong chính quyền Chile. Ông làm lãnh sự Chile ở nhiều nơi như Burma (nay là Myanma), Argentina, và Tây Ban Nha. Năm 1945 được bầu vào Thượng nghị viện, nhưng mấy năm sau bị buộc tội phản quốc và phải trốn sang Mexico vì đã công khai phê phán chính phủ đương nhiệm.
Năm 1970 ông về nước ra tranh cử tổng thống, là bạn và người ủng hộ nhiệt thành của tổng thống Salvador Allende. Neruda mất tại thủ đô Santiago ngày 23-9-1973 vì bệnh tim.
Thơ Neruda được dịch ra nhiều thứ tiếng. Ông rất nổi tiếng và được yêu mến trên khắp thế giới và đặc biệt ở Việt Nam. Ông được coi là một trong những nhà thơ hàng đầu của thế kỉ 20.Tiểu thuyết gia Columnia Gabriel García Márquez đã gọi ông là “ Nhà thơ vĩ đại nhất của thế kỷ 20 của bất cứ ngôn ngữ gì”.
Pablo Neruda bắt đầu sự nghiệp văn chương khi còn rất trẻ. Hai mươi tuổi, ông xuất bản tập thơ Viente poemas de amor y una canciún desesperada (Hai Mươi Bài Thơ Tình Và Một Bài Thơ Tuyệt Vọng), tập thơ bán chạy nhất ở Chile, làm ông thành danh như một những nhà thơ trẻ nổi tiếng nhất Châu Mỹ Latinh. Tập thơ Canto general (Bài Ca Chung), gồm 340 bài thơ, được coi là kiệt tác đỉnh cao trong sự nghiệp sáng tác của ông.
Neruda đã đi từ trường phái biểu tượng sang siêu thực và cuối cùng trở thành hiện thực. Là một nhà thơ nhập cuộc, nhà thơ chiến đấu, ảnh hưởng của thơ ông đối với các dân tộc nói tiếng Tây Ban Nha là rất lớn. Năm 1971 ông được trao giải Nobel vì những lời thơ phản kháng vang khắp thế giới, có một trí tưởng tượng mãnh liệt và chất trữ tình tế nhị. Neruda là nhà nghệ sĩ cách mạng đấu tranh cho phong trào giải phóng dân tộc ở Mỹ Latinh và hòa bình thế giới, là tác giả của những kiệt tác thơ tình cuồng nhiệt, những áng thơ triết lý sâu sắc và của cả những bản tụng ca những điều giản dị, đời thường.
.
******************************************
.
Mời các bạn đọc một bài thơ viết năm 1904 của Pablo Neruda, If You Forget Me, Nếu Em Quên Tôi, dưới ngòi bút dịch của anh Lê Vĩnh Tài, mà Đọt Chuối Non đã giới thiệu lần đầu trongLê Vĩnh Tài, Nhà Thơ Phố Núi và Trường ca Vỡ Ra Mưa Ấm ngày 6/ 12/ 2009
NẾU EM QUÊN TÔI
tôi muốn em biết
một điều
như thế
nếu tôi nhìn
vầng trăng như pha lê, như con ngươi của mắt em
có một cành cây màu đỏ
của mùa thu thật chậm ngang qua cửa sổ
của phòng tôi
tôi gần như muốn chạm vào lửa
chỉ còn lại một thứ tro rất mịn
từng mỗi cái nhíu mày
tất cả cũng chỉ mang tình tôi đến với em,
và nếu như mọi thứ trên đời này tồn tại,
mùi hương, ánh sáng, những mẩu kim loại,
làm được một con tàu nhỏ
mà cánh buồm
mang tôi tới hòn đảo xa
ở đó em đã đợi tôi.
ừ, bây giờ,
nếu em hết yêu tôi
dù chỉ một chút xiu, chút xíu thôi
là tôi cũng dừng một chút xíu thương em
hay nếu bất ngờ em quên tôi
em không đi tìm tôi về
là tôi đi lạc
vào nơi quên chốn nhớ mất rồi, em
nếu em nghĩ rằng chuyện của chúng mình
nó lâu và điên như vậy
thì gió sẽ giăng các biểu ngữ
đi qua đời tôi
và nếu em bỏ tôi lại một bến bờ
tôi chắc cũng còn ngồi nhớ
một ngày của một ngày nào đó
một giờ của một giờ nào đó
rồi trái tim tôi cũng phải lên bờ
đi tìm một vùng đất khác.
nhưng nếu mỗi ngày, mỗi giờ
em cảm thấy rằng em là định mệnh đối với tôi
với vị ngọt không thể nguôi
trên đôi môi
mỗi ngày một bông hoa
chạm vào môi em rồi tìm đến tim tôi,
ôi tình yêu của tôi, của riêng tôi
trong tôi trái tim sẽ cháy lại,
những gì ngỡ quên sẽ còn mãi
miễn là em đừng bội bạc
tình yêu của em vòng tay của em
dịu dàng sống mãi
không bao giờ không bao giờ em bỏ rơi tôi
Lê Vĩnh Tài dịch
1/ Bài thơ “If You Forget Me” by Pablo Neruda, do Madonna đọc Tiếng Anh
.
2/ Bài thơ Tiếng Anh trên You Tube
.
IF YOU FORGET ME
I want you to know
one thing.
You know how this is:
if I look
at the crystal moon, at the red branch
of the slow autumn at my window,
if I touch
near the fire
the impalpable ash
or the wrinkled body of the log,
everything carries me to you,
as if everything that exists,
aromas, light, metals,
were little boats
that sail
toward those isles of yours that wait for me.
Well, now,
if little by little you stop loving me
I shall stop loving you little by little.
If suddenly
you forget me
do not look for me,
for I shall already have forgotten you.
If you think it long and mad,
the wind of banners
that passes through my life,
and you decide
to leave me at the shore
of the heart where I have roots,
remember
that on that day,
at that hour,
I shall lift my arms
and my roots will set off
to seek another land.
But
if each day,
each hour,
you feel that you are destined for me
with implacable sweetness,
if each day a flower
climbs up to your lips to seek me,
ah my love, ah my own,
in me all that fire is repeated,
in me nothing is extinguished or forgotten,
my love feeds on your love, beloved,
and as long as you live it will be in your arms
without leaving mine.
.
Hôm nay Ngọc Hoa hân hạnh giới thiệu đến các bạn nhà văn Trần Huiền Ân ở Phú Yên, với Bài Đồng Dao Gọi Nắng, trích từ cuốn tạp bút MÂY TRẮNG DINH PHOAN do nhà xuất bản VĂN HỌC ấn hành.
Trần Huyền Ân có thơ in riêng từ 1967 (ông sinh năm 1937) và đến nay có cả thảy 11 tác phẩm gồm thơ, truyện, biên khảo…
Hân hạnh chào đón nhà văn Trần Huiền Ân vào Vườn Chuối vui chơi cùng các Chuối.
Chúc mọi người một ngày tươi vui!
Tôn Nữ Ngọc Hoa
.
BÀI ĐỒNG DAO GỌI NẮNG
Trần Huiền Ân
Thật ra không một bài đồng dao nào có tên. Nhưng chẳng lẽ khi sưu tập gọi là “Bài không tên số 1, số 2 v.v…”, như vậy e mang tội “đạo đề” các nhạc sĩ, nên tôi tạm đặt cho mỗi bài một tên.
Bài này tạm mang tên Gọi nắng. Lúc nhỏ chúng tôi thường đọc nghêu ngao vào mùa đông, những ngày mưa dầm vừa dứt, trời bắt đầu hanh nắng, cái nắng rất nhẹ, màu vàng nhạt yếu ớt và như sẵn sàng tắt ngay khi gió đến. Đọc như là để khuyến khích thúc giục ông Trời nắng lên, hứa hẹn đem lại cho ông Trời một số điều lợi.
Nắng ông nắng, nắng ông nắng
Bắt cá trắng con ông ăn
Cất nhà con ông ở
Chừa cửa sổ con ông chun
Trải chiếu bông con ông ngồi.
Tìm hiểu nghĩa theo câu chữ thì:
– Nắng ông nắng: có tính cách một lời khuyến khích “Hãy nắng lên, ông Trời, nắng lên”.
– Bắt cá trắng con ông ăn: Cá trắng là món cá đồng ở thôn quê. Về màu sắc có phân biệt: cá trắng rằn vảy màu rằn và cá trắng chỉ có một đường đậm giữa thân. Cá trắng kho với nghệ, lá gừng, là món ăn mặn mà ngon miệng trong tiết đông. Ông Trời cũng như người đời, cưng con, nên những lời hứa hẹn này đều nhắm vào con ông Trời. Bắt cá trắng cho con ông Trời ăn chớ không phải để mời ông Trời. Ai bảo trẻ con thôn quê khờ dại? Rõ ràng là sành tâm lý quá đi chứ!
– Cất nhà con ông ở: Ông Trời là bao trùm thiên hạ, có cõi trời, nhà trời, cổng trời, cửa trời, đèn trời, màn trời… đủ hết, nhưng không nghe con ông có gì cả. Đâu thấy ai chỉ nhà của con ông Trời ở chỗ nào? Mấy anh uống rượu khi say huênh hoang nói dóc:
Hiu hiu gió thổi đầu non.
Mấy thằng uống rượu là con ông Trời.
Nhưng mấy thằng đó làm sao là con ông Trời được? Dân gian nào biết vua là “thiên tử”! Phải chăng dân gian không hề có ý niệm con ông Trời là đấng uy nghi đường bệ, chỉ tưởng tượng con ông Trời là ông Trời con, phá gia chi tử, chẳng biết chuyện nhà cửa thế nào? Vậy thì hứa hẹn cất nhà cho con ông Trời ở là đúng.
– Trải chiếu bông con ông ngồi: Thông thường người dân thôn quê chỉ dùng chiếu trơn, không có in chữ nghĩa hoa văn gì. Chiếu bông (chiếu hoa) để dành khi có đám giỗ, trải lên phản bày mâm cỗ dâng cúng và khi có khách quý đến nhà. Được ngồi trên chiếu bông là người đem đến niềm vinh dự cho gia chủ, được đón tiếp trang trọng. Trải chiếu bông mời con ông Trời là hợp lý.
Thế còn chuyện: Chừa cửa sổ con ông chun? Tại sao con ông Trời không đi cửa chính mà thích chun cửa sổ? Bởi vì con ông Trời là Tia Nắng. Những ngày trời động ta thường đóng chặt cửa sổ, khi mưa tạnh gió tan rồi cửa sổ được mở toang cho ánh nắng ấm áp tràn vào nhà, đem lại niềm vui cho mọi người. Như vậy trong những điều hứa hẹn, có điều là dựa theo sở thích của con người (ăn có món cá trắng, ở có nhà đàng hoàng, ngồi chơi trên chiếu bông), chỉ riêng điều này mới thật sự dành riêng cho con ông Trời: chừa cửa sổ để Tia Nắng chiếu rọi vào nhà. Có thể tia nắng ấy chiếu rọi lên mặt chiếc chiếu bông lâu nay hơi ẩm mốc vì xếp lại vừa được trải ra.
Nắng cuối mùa đông là nắng chuyển sang xuân. Ánh nắng ba tháng mùa xuân như công ơn ông bà cha mẹ rọi xuống nuôi xanh từng ngọn cỏ. Thơ Mạnh Giao bên Tàu:
Thùy ngôn thốn thảo tâm
Báo đáp tam xuân huy?
Và truyện Kiều:
Hạt mưa sá nghĩ phận hèn
Liệu đem tấc cỏ quyết đền ba xuân.
Từ bài đồng dao ngô nghê liên hệ đến văn chương bác học của các đại gia, ta hiểu được giá trị của Tia Nắng mùa đông. Đây mới thật đúng là con ông Trời, gần gũi, thân mật đem lại cho chúng ta sự ấm áp. Chúng ta hãy cùng mở rộng những khung cửa sổ tâm hồn để đón chào những Tia Nắng.
Nữ Táo Vườn Chuối mới hoàn thành Sớ Táo Vườn Chuối Kỷ Sửu trong dạng slideshow, để trình bày với Ngọc Hoàng Thượng Đế thế nào cho du dương hấp dẫn mê ly rùng rợn… đặng còn lấy điểm.
Cuối bài sớ là phần phụ bản của thi bác sĩ Hồng Phúc, thi giáo sĩ Huỳnh Huệ, thi bác sĩ Kiêm Yến và thi giáo sĩ Tấn Ái 🙂 đã post trong phần phản hồi trước đây.
Hình ảnh dùng trong PPS này là hình ảnh không gian do viễn vọng kính không gian Hubble Scope chụp.
Dưới đây là hai links. Link đầu tiên (tấm ảnh) là link đến authorstream. Nhưng authorstream mấy lúc này đang sửa chữa nên hay gặp trục trặc. Nếu vào không được, thì các bạn dùng link dưới đó, đến Mediafire.
Chúc các bạn và gia đình một mùa xuân dồi dào tài lộc. 🙂
Ai đang đi kia?
Băng cánh đồng khô chân trần hối hả
Đội giành gốm to đi giữa trưa nắng hạ
Có kịp bữa cơm, đám con đói lao nhao?
Ai đang bước kia?
Quẩy lúa bó ướt nhèm đang vượt lội
Bờ vùng thì trơn mà sân hợp tác thì xa
(Đường nội đồng vỡ trong lũ đêm qua)
Ôi hai vai tuổi đôi mươi đã sớm sần chai lằn đòn gánh
Tóc em nước mưa chưa khô mà lưng em mồ hôi đã đẫm
Có kịp không, cho mơ ước lớn khôn?
Ai đang đi kia?
Gói khăn dằn lên lưng gùi qua đất Thượng
Chàm mình nghèo mà Thượng có giàu đâu
Nhưng đã đi thì phải quến nhau
Có kịp không, với vòng xoay công nơ?
Và ai đi kia?
Ciet gha harơk lên vai đổ xô đất lạ
Hành nghề thầy lang dạo cùng quê khắp chợ
Mình cầu hên còn ai phải gặp xui?
Sẽ có kịp không, cho lương tri hóa thể?
Ôi quê hương! Quê hương
Tất bật thời gian, chật hẹp không gian
Ruộng đất chia phân theo khẩu phần
Khẩu phần tăng mà ruộng đất thì teo
Trời làm nắng trưa, trời làm mưa chiều
Nắng với mưa khi thừa, khi thiếu
Nắng thì nắng tràn cho lúa ngô khô héo
Mưa thì mưa cho nát bờ thửa, bờ vùng
“Có đất nào như đất ấy không”
Sao em vẫn yêu đất quê hương suốt ngoằn ngoèo khúc ruột.
Có đất nào như đất ấy không?
Trí thức là nửa mùa: mảnh bằng cử nhân thì đã đủ
Vốn kiến thức nửa mùa may lắm mới mang nổi cái thân
Chẳng ai nhìn cao hơn, không người nhìn xa hơn
Tự chấm tọa độ đời mình trong sương mù quá khứ
Thế giới rộng lớn vô cùng, ta ngồi nhà đóng cửa
Dòng sống phong phú dường bao, ta mãi đứng bên bờ
Như con rắn nằm cuộn tròn ôm giấc mơ xưa
Tàu cuộc đời vụt qua cho ta hoài lỡ chuyến
Ôi! Lẽ nào ta mãi nhận mình làm người khiếm diện
Ngày hôm nay rồi cả ngàn đêm sau
Ta ru ngủ ta bằng hơi thở phều phào
Một luồng gió mạnh đủ làm ta thở hắt!
Ôi!
Em yêu đất vô cùng nhưng em phải xa rời Đất
Tìm hơi thơ cho Đất hồi sinh.
Bầu trời sau mưa
Bình minh sau đêm dài
Ôi mùa đông đâu còn nữa
Anh gối đầu lên cây lá sum suê
Nghe phím đàn nhún nhảy trên môi em
Khi mù sương tan dần sau đôi mắt im lặng
Lắng nghe cuộc đời tràn ngập những âm vọng mới
Em chậm giấc
Đợi bước lười của gã ngủ mơ trên cát
Trời chiều úp xuống một chiếc bát
Nhốt hình anh
Em dắt chiếc bóng lang thang
Qua cầu Ea Tam
Ôm nỗi nhớ trong lồng ngực ốm
Gánh nỗi buồn trên vai gầy
Niềm vui em cài tóc
Thơ là tài sản hào hoa
Con Mít nguẩy đuôi
Cười ha ha nguôi quên phía vực mùa đông
Khi anh chẳng thấy mặt trời
Em vén chiếc màn màu sắc
Nhổ vài sợi bạc
Khuấy ly chanh dây
Khi mảnh trăng sáng bồng bềnh Srêpok
Chúng mình chẳng ngủ
No nê ly nước mía muộn màng
Em định sinh ra một thằng kháu khỉnh
Mang dép lên giường
Khóc đòi cha thương
Ôi một cành hồng
Em dìu anh như xiếc
Lạc núi trùng trùng
Dòng mùa xuân lềnh bềnh hoa mắc cỡ
Có em từ đó
Hơi thở dài hơn một đêm
Nhú nụ mầm trên môi hoang mạc
Đìu hiu bỏ trốn dưới làn sóng của ánh mắt
Nỗi buồn run rẩy nằm bẹp dưới bàn chân
Sự nghèo khổ vụt bay như mũi tên xa vắng
Giả tạo đánh bài ngửa
Anh mở mắt vũ trụ
Đầy một nụ xanh
Ngả đầu lên ngực
Mùa xuân.
Cố viên miễu hà xứ
Quy tứ phương du tai
Hoài Nam thu dạ vũ
Cao trai văn nhạn lai
Vi Ứng Vật
Dịch nghĩa
Nghe tiếng nhạn kêu
Quê nhà xa hun hút ở phương trời nào
Nhớ nhà lòng dằng dặc buồn
Trời thu đêm mưa ở đất Hoài Nam
Ngồi trong nhà nghe tiếng nhạn ăn sương
Dịch thơ
Nghe nhạn kêu
Cố hương xa hun hút
Dằng dặc nỗi lòng quê
Đêm thu mưa đất khách
Ngồi nghe nhạn gọi bầy
Chú Thích
Miễu: Xa, nhỏ,
Hoài Nam: Tên đất
Trai: Phòng, hiên, chái nhà.
Ý: Quê nhà xa tít nghìn trùng, ngồi nghe mưa thu buồn nhỏ giọt, một vài tiếng nhạn ăn đêm lẻ loi vọng lại…để rồi tai vẫn nghe mưa, nhưng lòng vẫn mãi hoài thương nhớ về quê xa!
Vút lên từ con tim
Rộn ràng như vó ngựa
Chuốt chọn từng sợi gió
Thông vi vút non ngàn
Gom muôn ánh trăng rằm
Sóng núi dâng mê mướt
Chắt bình minh chợt thức
Lửa tình đầu tinh khôi
Anh hái cả sao trời
Đợi chờ đêm thao thức
Khèn ngân rung tha thiết
Cháy bỏng lời yêu thương
Anh gửi vào mênh mông
Núi mờ sương đồng vọng
Tiếng đơn côi day dứt
Vấp lẻ loi chơi vơi
Lọc tiếng thác trào sôi
Lựa bão giông chớp giật
Chợt tiếng lòng xanh biếc
Đàn môi em thì thầm
Tiếng khèn chạm má hồng
Vụt nở hoa tươi rói
Nhịp đất trời hôi hổi
Phập phồng lời yêu trao
Tôi người tình phố Hội
Một tiễn đưa đã hóa thành xưa cũ
Lang thang lỗi nhịp tình đầu
Đêm mù sương
Nét phố không màu
Chợt biết mình đắm đuối
Phố mịt mù như cụ già trăm tuổi
Ta già nua với trăm tuổi mộng vàng
Chao ôi!Thèm được gặp cố nhân
Ngồi mơ đèn lồng cổ tích
Bạn cười khan trong chiều tịch mịch
Đêm Cẩm Hà ta đối thoại cùng trăng.
Những con đường cát lầm in vết lang thang
Thương mái ngói rêu phong buồn như nét cười tình phụ.
Phố xưa!
Những con đường chậm chạp chạy vào đêm
Đêm mưa ta lần dò thăm phố
Xóa lớp phấn son về hoang tàn mấy độ
Mưa phủ mặt người thật là phố trong ta.
Những trầm tích xưa lắng lại góc phố già!
Ngày chưa xuân ta hát lời phố cũ
Lâu chưa mưa nắng cuộc đời
Như cội mai già kham khổ phố ơi!
Ngày chưa xuân ta nghe lời phố hát
Khúc li hương, người xưa chưa về
Phố dùng dằng cơ nhỡ một đời quê
Ngày chưa xuân ta nghe lời phố hát
Khúc tương tư
Lòng ta chạnh buồn
Ừ rồi người về mai mốt có còn không ?
Ta múc nước sông Hoài
Rửa trôi bụi đường lữ thứ
Nhìn nhau thật mặt mà cười
Ừ nhé vẹn lành xưa tuổi đôi mươi!
Tắt ngọn lửa cuối cùng
tắt tám mươi năm miệt mài đời đất
cha đi. Ngọn cỏ con rũ buồn
rì rào hết mùa xanh con có thêm cho đời dưỡng chất.
Cha đi
lặng lẽ sau bao mùa bất trắc
cánh đồng vô danh mờ dấu chân trầm
sang vụ mai ai làm người gieo hạt?
Con suối mẹ đổ dòng em vạn ngày không tiếc
mong sông em lớn khôn nuôi cây cỏ hai bờ
rời bỏ nguồn, sông xăm xăm miền sa mạc
cạn kiệt đời co một nhúm thân trơ.
Phù sa đạm bạc đất này có rữa trôi,
đất càng lộ nguyên hình đất.
thăm thẳm triệu bước chân, lãng đãng vạn linh hồn
đất chắt chiu anh, lông cánh anh bay tìm đất khác
tàn cuộc trâu già không kịp ngoảnh cố hương.
Tắt sợi khói cuối cùng
cha đi. Con chênh vênh ngưỡng chiều mở cửa
ảm đạm tám mươi năm cha sáng một lần
vỡ hồn con bằng sương mù kí ức.
Inrasara
Đọt Chuối Non 