Lang bạt chốn Trường giang
Quê hương ngút dặm ngàn
Chiều thu dào dạt gió
Khắp núi lá rơi vàng
Nguyễn Hữu Vinh dịch
山 中
王勃
長江悲已滯
萬里念將歸
況屬高風晚
山山黃葉飛
Sơn trung
Trường Giang bi dĩ trệ
Vạn lý niệm tương quy
Huống thuộc cao phong vãn
Sơn sơn hoàng diệp phi
Vương Bột
Dịch nghĩa
Trong núi
Buồn lưu lạc ở đất Trường giang
Nhớ quê, đường về dài vạn dặm
Trời lại vào thu gió dào dạt thổi
Khắp núi đầy là vàng bay
Chú Thích
Trường giang: Sông Dương Tử
Ý
Tiếng thu rì rào, lòng quê dằng dặc, lai láng như lá mùa thu rì rào, lả tả khắp nơi! Nỗi nhớ quê lai láng, miên man trong tâm khảm như tơi tả theo lá vàng bay bay trong gió.
Đơn giản nhưng nhẹ nhàng, mỗi chữ như là một nốt nhạc gây nên trong tâm tư những âm hưởng vang xa, đi vào tận ngỏ ngách của cảm xúc.
Mọi năm mọi kì thơ đem tết về
Thơ cứ thung thăng quanh cành mai,
Cứ chấp chới tìm cánh én
Cứ nồng nàn như rượu, như em!
Như một lẽ thường ta và xuân và rượu và thơ
Bọn ta là tết
Mọi nỗi niềm ân oán vui buồn áo cơm gom hết
Quyết toán thời khắc giao thừa.
Nhẹ tênh tênh là xuân.
Bằng hữu chào nhau : Đâu xuân khai bút ?
Nhỏ to rỉ rả thơ phú
Rỉ rả rượu nồng
Được mất bại thành cũng chỉ là không!
Ô hay niết bàn đương thế.
Xuân nay không đậu trên cành mai cành đào
Cũng vắng bạn đón xuân
Hiếm hoi câu nghinh tân tống cựu
Chẳng lẽ bạn thành du thủ
Quên lối xưa?
Chẳng lẽ ta quên lối mùa?
Bạn chúc câu xuân muộn: Khỏe nha, xuân không về.
Em hỏi câu: Vui không, tết mà, bận lắm.
Ta soi gương biết thời gian riết róng
Như rối bời mớ tóc trên đầu!
Chợt đã giêng hai. Chợt đã tri thiên mệnh
Chợt biết thời gian không là vô tận
Đành vắng nhau, đã yên lòng đâu.
Chẳng dám dành cho ai mùa xuân
Chẳng chỉ để cho mình
Ta hiểu trong mênh mông ngóng trông lặng thinh
Phát ngôn thời gian đời người
Còn bao nữa tôi ơi!
Bận sắp xếp lại đời mình chẳng kịp rước mùa vui.
Xuân gõ cửa mà ta thì phong bế
Mười lăm trẻ,năm mươi già không kể
Đã kịp gì đâu cho ta, cho bạn, cho đời
Còn bao nữa xuân ơi!
Hôm nay chúng ta cùng nghe một số video kể chuyện thơ của anh Ilan Shamir, người sáng lập của trang web Your True Nature nhé.
Anh Ilan Shamir rất yêu thiên nhiên (nature) và nhìn thấy ở đó bản chất (nature) thật của con người. Quan sát một cái cây, dòng sông, chim humming bird hay biển cả, anh nhìn thấy ở đó sự hài hòa, tình yêu và trí tuệ.
Anh viết chúng lại để chia sẻ, trước tiên với con gái anh, và sau đó với mọi người.
Trang web của anh, Your True Nature là một trang web về cảm hứng với thiên thiên, các lời khuyên hay của thiên nhiên mà anh sáng tác và sưu tầm rất dễ thương. Ví dụ như:
“If heaven drops fruit, open your mouth!” 🙂
những tấm e-card miễn phí với lời khuyên ngộ nghĩnh từ thiên nhiên để gửi cho người thân.
Là một Kinh Doanh Xanh (Green Business), trang web bán những vật phẩm có trang trí Xanh rất đẹp, những tấm poster để gây ý thức về môi trường. Các giao dịch đều được thực hiện đơn giản qua Internet.
Trang web gọn gàng, đẹp và có những bài viết đầy cảm hứng thiên nhiên. Anh muốn dùng video để truyền tải cảm hứng thiên nhiên của anh cho các bạn khác và anh phát hiện ra thêm một bản tính thật nữa của anh: đánh trống và kể chuyện. Anh chơi khá hào hừng 🙂
Cách anh Ilan Shamir trình bày trang web và quảng bá Your True Nature bằng youtube movie khá hiệu quả. Các bạn làm website có thể tham khảo thêm xem 🙂
Dưới đây chúng ta sẽ nghe anh Ilan Shamir kể câu chuyện về thiên nhiên qua những nhịp trống nhé. Đó là những lời khuyên của Cây, của Dòng Sông, của chim Hummingbird và sau cùng, của Your True Nature. Lời thơ đi theo sau video.
Chúc các bạn một ngày bắt nhịp,
Hiển.
.
Ilan Shamir drums and celebrates his poem Advice from a Tree underneath the old growth trees in Rocky Mountain National Park.
Advice from a Tree
Dear Friend
Stand Tall and Proud
Sink your roots deeply into the Earth
Reflect the light of your true nature
Think long term
Go out on a limb
Remember your place among all living beings
Embrace with joy the changing seasons
For each yields its own abundance
The Energy and Birth of Spring
The Growth and Contentment of Summer
The Wisdom to let go like leaves in the Fall
The Rest and Quiet renewal of Winter
Feel the wind and the sun
And delight in their presence
Look up at the moon that shines down upon you
And the mystery of the stars at night
Seek nourishment from the good things in life
Simple pleasures
Earth, fresh air, light
Be content with your natural beauty
Drink plenty of water
Let your limbs sway and dance in the breezes
Be flexible
Remember your roots
Enjoy the view!
Ilan Shamir
Copyright 2005 YTN
Ilan Shamir at Rocky Mountain National Park recites his Advice from Nature to the rhythmical beat of his cottonwood drum
Advice from a River
Dear friend,
Go with the flow
Be thoughtful of those downstream
Slow down and meander
Follow the path of least resistance
for rapid success
Immerse yourself in nature,
trickling streams,
roaring waterfalls,
sparkles of light dancing on water
Delight in life’s adventures around every bend
Let difficulties stream away
Live simply and gracefully in Your own True Nature
moving, flowing, allowing,
serene and on course
It takes time to carve the beauty of the canyon
Rough waters become smooth
Go around the obstacles
Stay current
The beauty is in the journey!
To the rhythmical beat of his native Taos cottonwood drum, poet and keynote presenter Ilan Shamir brings to life the joy of the hummingbird with his Advice from Nature
Advice from a Hummingbird
Dear friend,
Sip the sweet moments
Let your true colors glow
Be a nectar-collector
Dive into possibilities
Take yourself lightly
Express the joy of Your True Nature
Blossom in your own little sphere
Zoom in when you are needed
Good things come in small packages
Don’t get your feathers ruffled over little things
Some days are just a humdinger
Take delight in being noticed
Change directions easily
Let your dreams take flight
Just wing it
Mãi mê những nhớ cùng thương
Quẩn quanh theo giận với hờn vu vơ
Nào hay rừng khác bao giờ
Nào hay cây đã chạm bờ xuân tươi
Sáng nay nhìn, thấy bồi hồi
Lá xòe tay kín khoảng trời không mây
Biếc xanh như thể giãi bày
Non tơ mà mượt là đây hỡi người
Là đây sức sống căng tươi
Là đây ấp ủ sinh sôi ngàn đời…
Choàng ôm đi sắc xanh ơi
Này đây nắng vui reo lời hoan ca
Này đây gió tự phương xa
Cho hoa lại nối mùa hoa hương đầy
Cho trưa tròn bóng đường dài
Ai về mát giọt mồ hôi nhọc nhằn
Này đây tôi của âm thầm
Cho câu thơ chắp lại vần phục sinh
Thời gian thay đổi mọi điều trên thế giới
Thời gian diễn tả từng ý niệm trong sáng hay u uẩn trên mặt người
Thời gian xác định tiếng lòng của thiên nhiên
Thời gian chia xẻ những gì đã mất
Thời gian gợi ý cho điều sẽ đến
Thời gian suy nghĩ về sống và chết
Thời gian dừng lại.
Đắm chìm trong thiền định
Tôi nhận biết thời gian qua hơi thở
Hơi thở ra vào từ đan điền
Bản ngã của tôi có và không có
Hơi thở là điều duy nhất được chứng minh.
Dăm nỗi buồn chợt hiện, rồi nhanh chóng tan biến
Dăm niềm vui trỗi dậy, rồi vội vã ra đi.
Thời gian không còn là một cuộc hành trình kéo dài.
Thời gian là hơi thở
Hơi thở là tôi
Thời gian, hơi thở, và tôi thành một chủ thể duy nhất.
Vivian 12am Thứ Bảy ngày 27 tháng 09, 2009
Tìme Flies
Time changes every thing in the world
Time shows the bright and dark thoughts in human beings’ faces
Time defines the sentiment of the nature
Time shares what passed away
Time guess what will be come
Time thinks about life and death
Time stands still.
Being lost in meditation
I recognize time by my breath
The breath is in and out from my belly
Neither to be nor to present is my ego
Breath is the only thing to be proved.
Some sorrows exit, and quicky disappear
Some rejoice presents, and hurrily absent.
Time now is no longer the passage of duration.
Time is the breath
The breath is me
Time, the breath, and I become the unique subject.
Như đã giới thiệu trong tiểu sử của nữ thi hào người Mỹ da đen Maya Angelou, người phụ nữ mà cuộc đời là một cuộc đấu tranh không mệt mỏi từ tuổi thơ bất hạnh, vượt lên trên số phận lầm than cay đắng, bùn đen của kiếp người, bị kì thị chủng tộc, bóc lột, cưỡng đoạt và chà đạp, để vươn cao như ngọn hải đăng toả sáng, tự do như mây trời, và ấm áp như nắng mai.
Bà trở thành một nhân vật được kính trọng, ngưỡng mộ, nhà thơ lớn và nhà giáo dục như chúng ta đã biết qua những tác phẩm của bà, gần đây nhất là bài giới thiệu quyển sách Letter to My Daughter.
Bài thơ Chim Trong Lồng khắc hoạ sự tương phản giữa cái thiện và các ác, trắng và đen, ngục tù giam hãm đầy cuồng nộ, và phía ngoài kia là tự do của những ước mơ. Bài thơ mở đầu với hình ảnh chú chim xoải cánh bay, chao lượn như một ẩn dụ về người da đen Châu Phi khi còn được sống đời hoang dã đơn sơ mà tự do.
Rồi chú chim bị bắt nhốt sa vào thân chim lồng, cánh bị xén, chân bị buộc, chỉ còn biết hót, khúc hót rền rỉ bi tráng rung lên trong phẫn nộ. Ấy là thân phận nô lệ của những người da đen bị bắt cóc và bán làm nô lệ trên đất Mỹ, bị phân biệt đối xử, ngược đãi… khiến ta nhớ lại những tác phẩm như Côi Rễ của Alex Haley
Nhưng điều kì diệu là ngay trong ngục tù, chú chim bị nhốt ấy vẫn hát cho bài ca tự do vang vọng trên ngọn đồi xa tít. Chú chim trong lồng vẫn không mất đi niềm hy vọng rồi sẽ được giải phóng và tự do ở một bầu trời xanh lộng gió, lại được chao lượn trong nắng ấm ban mai với những con sâu múp míp đón chờ trên cỏ biếc.
Mời các bạn đọc bài thơ Caged Bird do anh Lê Vĩnh Tài chuyển ngữ
Chú chim đang bay nhảy tự do
lơ lửng lượn trên lưng của gió
thi thoảng đôi cánh chú buông lơi
như thách thức cả bầu trời
đang rực rỡ màu da cam
trong ráng chiều ngập nắng
nhưng chú chim đâu biết rằng dáng vẻ kiêu sa
cũng có lúc rơi vào lồng chật hẹp
chỉ có thể giận dữ nhìn đời
qua những chiếc song tre thếp son
cánh của nó bị cắt bớt và
chân của nó không còn bay nhảy
nó chỉ còn biết mở cổ họng của mình ra
để hót
chú chim trong lồng vẫn hót
với nỗi khiếp sợ đang rền rỉ trong cổ họng
về những điều chưa biết
nhưng vẫn mong tất cả lặng im
để lời ca của nó được nghe
trên ngọn đồi xa xôi có một chú chim bị cầm tù
trên ngọn đồi xa xôi
có một chú chim
bị cầm tù
đang hát bài ca tự do
vang lên khắp khắp
chú chim tự do tha hồ nghĩ về mây gió
cơn gió mềm mại thổi qua ngọn cây
thành những lời thở dài dịu dàng
rì rào rì rào
và đợi chờ những con sâu múp míp
khi ánh bình minh hé sáng
gọi tên bầu trời: ơ ơi…
như trời xanh kia chỉ riêng
của nó
nhưng con chim trong lồng đứng chết trên ngôi mộ của ước mơ
hình bóng của nó vẫn kêu thất thanh
như ban ngày ta gặp cơn ác mộng
cánh của nó vẫn bị cắt bớt và chân của nó vẫn nhảy loi choi
những bước chân tù túng
do đó nó phải mở to cổ họng của mình
để hót
chú chim trong lồng vẫn hót
những lời ca rền rỉ, run sợ
về những điều chưa biết
nhưng vẫn mong tất cả lặng im
để giai điệu của nó được nghe
giai điệu của nó
được nghe
nghe
nghe
trên ngọn đồi xa xôi
có chú chim trong lồng
vẫn ca hát về tự do
Lê Vĩnh Tài dịch
.
CAGED BIRD
.
A free bird leaps
on the back of the wind
and floats downstream
till the current ends
and dips his wing
in the orange sun rays
and dares to claim the sky.
But a bird that stalks
down his narrow cage
can seldom see through
his bars of rage
his wings are clipped and
his feet are tied
so he opens his throat to sing.
The caged bird sings
with a fearful trill
of things unknown
but longed for still
and his tune is heard
on the distant hills
for the caged bird
sings of freedom.
The free bird thinks of another breeze
and the trade winds soft through singing trees
and the fat worms waiting on a dawn-bright lawn
and he names the sky his own.
But a caged bird stands on the grave of dreams
his shadow shouts on a nightmare scream
his wings are clipped and his feet are tied
so he opens his throat to sing.
The caged bird sings
with a fearful trill
of things unknown
but longed for still
and his tune is heard
on the distant hill
for the caged bird
sings of freedom.
Anh là ngựa chứng
Nhưng em chẳng hề cũng chẳng dại gì
Ước mình là người biết cầm cương
Sẽ không còn là anh
Trong trái tim em ngỡ không còn xao xuyến
Nếu một ngày
Một ngày trong chuỗi ngày anh chìm nổi
Lối nhỏ quanh co
Anh dừng gót ngang tàng
Sẽ không còn là anh
Trong trái tim em ngỡ không còn biết nhung nhớ giận hờn
Nếu một ngày
Một ngày trong chuỗi ngày anh mưa giăng mờ mịt
Thảm nhung êm
Anh bỏ nẻo sa mù
Chỉ ước là trảng cỏ biếc xanh
Giấu mình thung sâu mây sương lãng đãng
Ngựa anh dừng sau đường dài mỏi mệt
Thả vó chùng
Yên ngắm hoàng hôn
Hành trình tìm hơi thơ – hành trình từ Đất
Hành trình đi tìm quê hương – khởi hành từ nỗi nhớ quê hương
Bắt đầu từ bàn chân trần – trắng, từ con số không
Từ con số âm, có lẽ.
Ta không thể đi vào tương lai bằng giấc mê Quá khứ
Đi vào ngày mai bằng niềm tiếc Ngày qua
Không thể bay cao khi hồn còn trì nặng sâu mọt căm thù
Không thể đi xa khi chân còn kéo lê sợi tơ kiêu hãnh hão
Hãy để Tháp Cánh Tiên, Tháp Chùa với nhà trùng tu thi gan giông bão
Để yên Tara, Garuda trong viện bảo tàng
Po Klaung, Xah Bin – xin thắp ngọn nến, nén nhang
Coi chừng hai buồng phổi ta thiếu ôxi bởi khói!
Thế giới rậm rịt bao la cho ta ngàn cơ hội
Cơ hội của ta, cơ hội cho cháu con.
Để nuôi ta, ta rút tinh chất từ cha ông
Thì phải cất cho đời sau dòng nhựa*
Giữa đêm tối bão giông, hãy cúi rạp như ngọn cỏ
Ngọn cỏ ngóc đầu trong nắng mai.
Cây nở hoa từ u tối bùn lầy
Người thì lớn khôn từ trần ai bể khổ.
Hành trình đi tìm hơi thơ – hành trình tìm hơi thở
Trong bụi bặm trang sách, sa mù câu kinh
Dưới sần chai dấu chân, trên lãng đãng con đường
Người xưa bỏ lại trên cát.
Hơi thở mênh mang trong lời ru, câu hát
Tối mẹ ầu ơ hay chiều em nghêu ngao
Cánh tay anh gân guốc trên tầng cao
Hình lưỡi búa vẽ vòng cầu vào nắng trưa vọt ra hơi thở
Trên vầng trán cha đẫm sương quá khứ
Hơi thở ẩn tàng dưới nếp nhăn
Hơi thở dạt dào trong mắt sinh viên
Tìm hương Đất giữa khô khan bài học
Qua trang sách, mở phơi đường dân tộc
Con đường nhọc nhằn dẫn lối con đường xanh.
Hãy yêu hãy yêu như ta chưa từng
Đứa con đi hoang bỏ xa làng mạc
Mang bụi đất quê hương về miền xứ khác.
Và hãy yêu hơn con người chân chất
Sống một đời ôm mang đất – phù du
Những con người hiến thân cho hơi thở phong nhiêu
Tôi ước có lần về Đức Lợi
Nằm ngủ trên cát Bãi Ngang
Nhìn biển, nhìn sóng, nhìn ghe trên bờ
Nhìn những ngư dân mờ dần trong bóng tối
Bây giờ những con cá bơi xa bờ
Quẳng câu chỉ là trò chơi con nít
Nhưng tôi muốn thấy
Đêm nằm hong gió biển mặn mòi
Đặt tay lên cát li ti trắng
Nơi những bàn chân trẻ xa xưa
Kéo co, đá banh, ngủ quên bỏ học bài khuya
Tôi ước có lần về Đức Lợi
Dù cha không còn nữa, mẹ đã đi xa
Đó là ước mơ chân nhất
Ôi đôi mắt hiền của mẹ
Hiển hiện chợ xưa tay nách rỗ gạo một mình
Cứ như đâu đây
Mà vô thường
Băng qua vàng vọt những hàng dương
Dẫu chẳng còn một khỏanh cát trắng
Căn nhà nhỏ có còn thùng sách cũ
Mẹ bán trong mùa bão táp
Ngày rời quê trong nỗi buồn
Tôi biết
Mẹ tha thứ cho con lọt ra trên cát
Rồi biền bịêt
Nhưng tôi hiểu bài học đớn đau khi thiếu quê
Không có nơi nào hơn em ơi
Tôi xin một lần
Không thể đến nhà hàng say với người ta
để chẳng còn biết đường về Đức Lợi
Tôi xoa đôi tay tìm hơi ấm
Và mong sao những chiếc thuyền không nằm trên Bãi Ngang
Những con sóng không nhỡn nhơ ở bờ dương
Chẳng ấm ớ để trách ai
Từng đêm, đêm, tôi hỏi tôi
Những mẹ, những chị và em có còn đi quơ dương liễu
Có còn đi gánh cá ở Cửa Lỡ
Chở mắm qua đò hát hò không ngủ
Đi xem phim trắng đen mà cười vui như đám cưới
Tôi hỏi tôi
Tuổi trẻ nay còn đâu mà đắp cát xây thành chắn sóng
Mà lau tiếng thở dài của mẹ
Vá lại những vết nức dưới bàn chân cha
Có thể tôi tự trồng tôi như một cây dương liễu
Trên bãi dương quê nghèo
Và không mơ về những điều em không muốn
Cũng chẳng để làm gì
Biết đâu đó là cơ hội để được yên vui.
Chào các bạn,
Là một Kinh Doanh Xanh (Green Business), trang web bán những vật phẩm có trang trí Xanh rất đẹp, những tấm poster để gây ý thức về môi trường. Các giao dịch đều được thực hiện đơn giản qua Internet.
Đọt Chuối Non 