Category Archives: Thơ

Bạn – Người Ngư Phủ

Chào các bạn,

Trước đây, trong bài Đường Thật chúng ta đã nói đến thi sĩ thiền sư Ikkyu, được xem như thiền sư có ảnh hường mạnh nhất trong văn hóa phổ thông của Nhật ngày nay, kể cả trong cách sách truyện bằng tranh cho trẻ em. Trong “Đường Thật” chúng ta đã nói đến bài Các Bộ Xương, một bài thơ lớn trong văn học thiền tông Nhật Bản.

Hôm nay hãy cùng đọc hai bài thơ nhỏ, nhưng rất ý nhị, của thi sĩ thiền số một này: Bạn, và Người Ngư Phủ.

Bạn

Chỉ một công án đáng giải
Bạn


You

Only one koan matters
You

Người ngư phủ

Học kinh và thiền cứng ngắc có thể làm bạn mất Chân Tâm.
Nhưng dòng nhạc đơn chiếc của người ngư phủ có thể là kho tàng vô giá.
Mưa chiều trên sông, trăng lấp ló giữa những làn mây;
Tuyệt vời không tả được, hằng đêm người ngư phủ hát.

A Fisherman

Studying texts and stiff meditation can make you lose your Original Mind.
A solitary tune by a fisherman, though, can be an invaluable treasure.
Dusk rain on the river, the moon peeking in and out of the clouds;
Elegant beyond words, he chants his songs night after night.

Zen Master Ikkyu
Translated by TĐH

Bài tứ tuyệt số 2 – Đỗ Phủ

Cò trắng điểm sông trong
Núi xanh hoa rực hồng
Xuân này chừng cũng muộn
Quê cũ mỏi mòn trông !

Nguyễn Hữu Vinh dịch

絕句 (其二)

杜甫

江碧鳥逾白
山青花欲燃
今春看又過
何日是歸年

Tuyệt cú (kỳ nhị)

Giang bích điểu du bạch
Sơn thanh hoa dục nhiên
Kim xuân khan hựu quá
Hà nhật thị quy niên

Ðỗ Phủ

Dich nghĩa:

Bài tứ tuyệt (bài số 2)

Màu nước sông xanh biếc làm màu lông chim thêm trắng
Non xanh làm hoa càng đỏ rực
Rồi xem, chừng mùa xuân này cũng qua mau
Ngày nào mới về quê nhà được

Chú Thích

Nhiên: Chỉ hoa nở rực màu hồng

Ý

Non xanh nước biếc, chim trắng, hoa nở rực hồng điểm tô cho cảnh xuân thêm tươi đẹp. Nhưng lại cũng một mùa xuân nữa sắp tàn. Dù cảnh xuân có tươi đẹp bao nhiêu, nhưng trong cõi lòng vẫn băng lạnh vì không biết ngày nào mới có dịp trở về quê cũ, nơi ấy cũng có một mùa xuân tươi thắm như ở đây!

Biển dấu yêu xưa…


Biển ngày xưa
Vẫn là biển bây giờ

Ngàn con sóng
Gối đầu nhau hối hả
Đuổi tràn bờ vỡ òa bọt trắng xóa
Biển huyên thuyên
Đánh thức tình yên

Hồn nương cánh sóng chấp chới hồi tìm
Và trôi nổi
Trôi nổi
Cảm thức tôi
Bồng bềnh hiện tại
Bồng bềnh quá vãng
Biển gọi
Sóng giật mình tung tỏa
Tiếng nối lời
Như thuở nào mình giữa biển trời bát ngát
Hát tiếp nhau
Tình ca

Tôi hôm nay
Một mình lặng lẽ
Vất vả từng ngưng-đập nhịp tim ngúc ngắc
Khi đứng trước biển của ngày xưa xa lắc

Tôi bây giờ
Hình như thấy mình
Thật tình không mong đợi những đánh đố kỷ niệm
Thật lòng không muốn rồi đánh đổ một bình yên

Tuổi loáng đã biển hoàng hôn
xiên núi
Đời thoáng đã sóng níu xuống
thuyền nghiêng

hoatrang,5.March010

Thị hiện

Mặt trời soi bốn mùa đồng thị hiện
Vàng hoa rơi xanh ngọn cỏ thư hiên
Gió sớm về qua tinh cầu khấn nguyện
Xin tình yêu cho đời hết cô miên

Trong tiền kiếp có bóng hình minh diện
Trong hôm nay có em lặng lẽ yên
Trong ngày mai có đường về tánh kiến
Trong lá cành xao động một nhân duyên

Trăng huyền ảo ánh vàng soi . thánh điện
Hằng Nga buồn cung quế khóc thuyền quyên
Đại mộng phiêu diêu khúc huyền cầm tiễn
Trăng nhập thần bóng ngả đêm thần tiên

Giòng sóng đời bao lần giông bão quyện
Biển thét gào bến đợi khóc truân chuyên
Nước mắt chảy vết thương dài đau nghiến
Em giã từ tình nhớ mỏi mòn điên

Vẫn tin thật tình yêu luôn tận hiến
Vẫn hoài mong cõi mộng sẽ hoàn nguyên
Vẫn là em pháp thân như thị uyển
Vẫn là anh đắc cố sắc . không thiền

Trăng và thơ diệu âm hoà chung diễn
Hai tâm hồn ở hai cõi trời riêng

Vivian
6:30pm.Thứ Bảy ngày 03 tháng 10 năm 2009

Yêu Người

Yêu Người một nửa chiêm bao
Đầy đêm tiếng hát ru vào uyên trinh…

Từ ngọt ngào khúc tự tình
Gối đầu êm ả mộng xinh bất ngờ…

Nhạc dìu đến cánh rừng mơ
Lời thiêng chim hót hoá thơ nức lòng…

Tim dịu dàng tiếng suối trong
Tình miên du lạc hồng trần đắm say…

Bâng khuâng giây lát gió mây
Áo mùa xưa trả…phút này vô ưu

Đêm huyền khiết chốn ảo hư
Thiên tình khôn tả tuyệt mù thế gian…

Biết không miên viễn tình nhân
Vẫn thèm chia sớt nồng nàn liêu trai…

Muộn màng giữa hoàng hôn phai
Nguyệt đời huyễn hoặc thiên thai địa đàng…

Trái tim một nửa dại hoang
Nửa phần còn lại in hằn chắt chiu…

Dẫu mai tịch lặng hồn chiều
Võ vàng tâm khảm vẫn yêu vô thường…

Tình ca lan toả mù sương
Mộng Ta ảo ảnh trăm đường cô miên…

*Giotsuongtim,21/11/09

Hôm nay xưa

Đã có những tháng ngày
Cậu bé lang thang trên những cánh đồng khô nứt nẻ
Tìm bắt dế
Thách thức gai chùm quân
Rách sược cả quần
Tìm trái chín
Tắm trần truồng cùng lũ bạn
Trên con sông nhỏ
Đặc quánh màu đỏ phù sa

Những ngày tháng ấy đã xa
Anh về thành phố cũ
Giảng đường còn đó nhưng đã thành rất lạ
Các cô cậu học trò còn đó
Nhưng đã vài thập kỷ phôi pha
Dù tim anh vẫn là cậu bé
Nồng nhiệt trên giảng đường
Reo hò trên những cánh đồng lộng gió
Và quê hương vẫn còn đó
Những ngọn gió đùa những vạt áo dài phần phật
Và những sợi tóc bay lồng lộng mây trời
Nhưng hình như tất cả vẫn rất xa
Rất xa
Như một cuốn phim dĩ vãng
Trắng đen
Quay chậm
Không lời

Quê hương anh ngày nay là những phương trình kinh tế
Là những định đề định l‎ý phát triển
Là những bức xúc và giải pháp xã hội…

Ôi, nếu anh có thể làm một cậu bé
Trong hội quán đại học
Tiếng guitar ngập ngừng
Giọt cà phê lóng lánh
Chìm vào mắt em
Cô đầm hái nho khờ khạo
Khi nắng chói sân trường
Như ngày xa xưa đó…
Ngày xa xưa đó…
Ngày xa xưa đó…
Dù chỉ một phút thôi
Thì quê hương hẳn là rất thật

TĐH
LOW, 5:25pm, Sun. March 21, 2010

Hạt muối

Em hạt muối như lấp đầy biển mặn
Em dung nhan sáng chói ánh mặt trời
Ngày chưa vui nhưng hoàng hôn tắt nắng
Sầu biển đông tát cạn dưới chân người

Em hạt muối như ân tình biển lớn
Vui bên đời nồng ấm những bàn tay
Người đắp đất chia bờ khai mạch sống
Em luân lưu theo dòng chảy vơi đầy

Em lóng lánh phơi mình reo nắng hạ
Gió xôn xao hồn ấm lạnh môi cười
Thân thiết lắm với men tình chua ngọt
Những đắng cay hương vị của cuộc đời

Thân bé nhỏ dập vùi cơn bão lớn
Lòng bao dung như tình nghĩa đại dương
Biển chiếm mất em sầu đau hạt muối
Niềm cô đơn dằn vặt một vết thương

Thôi mưa gió đừng tan dòng lệ ướt
Trôi về đâu cho đất lạnh bình yên
Thân hạt muối đã lìa hồn phiêu bạt
Nhớ biển xanh mất dấu thuở sơ nguyên

Phan Quang
VA 03/18/10.

Thơ Hữu Loan

Chào các bạn,

Mình vừa tìm thêm được một số bài thơ của thi sĩ Hữu Loan trên Net: Chuyện Tôi Về, Đèo Cả, Hoa Lúa, Đêm. Đăng lại đây để tưởng niệm một tâm hồn cương trực. Bài Màu Tím Hoa Sim đã đăng trong bài Nhà thơ Hữu Loan qua đời.

Chúc các bạn một ngày vui.

Mến,
Hoành

Chuyện Tôi Về

Chuyện Hữu Loan là chuyện
Một vạn chín trăm năm mươi ngày gấp hơn
mười lần chuyện Ba Tư
vô cùng căng thẳng
Giữa hai bên
một bên là chính quyền có
đủ thứ nhân dân
quân đội nhân dân
tòa án nhân dân
nhà tù nhân dân
và nhất là
cuồng tín nhân dân
thứ bản năng ăn sống
nuốt tươi
ăn lông ở lỗ nguyên thủy
được huy động đến
tột cùng
sẳn sàng hủy
cũng như tự hủy
một bên nữa là
một người tay không
với nguyện vọng
vô cùng thiết tha
được làm người lương thiện
nói thẳng
nói thật
bọn ác
bọn bịp
thì chỉ tên vạch mặt
người nhân thì
xin thờ
như Thuấn Nghiêu

Hữu Loan

Đèo cả

Núi cao vút
Mây trời Ai Lao
sầu
đại dương
Dặm về heo hút
Đá bia mù sương
Bên quán Hồng Quân
người
ngựa
mỏi
Nhìn dốc ngồi than
thương ai
lên đường
Chầy ngày
lạc
giữa suối
Sau lưng
suối vàng
xanh
tuôn
Dưới khe
bên suối độc
cheo leo
chòi canh
ven rừng hoang
Những người
đi
Nam Tiến
Dừng lại đây
giữa
đèo núi quê hương
Tóc tai
trùm
vai rộng
Không nhận ra
người làng
Rau khe
cơm vắt
áo
pha màu
sa trường
Ngày thâu
vượn hót
Đêm canh
gặp hùm
lang thang
Gian nan lòng không nhợt
Căm hờn trăm năm xa
Máu thiêng trôi dào dạt
Từ nguồn thiêng ông cha

Giặc
từ trong
tràn tới
Giặc
từ Vũng Rô
bắn qua
Đèo Cả
vẫn
giữ vững
Chân đèo
máu giặc
mấy lần
nắng khô
Sau mỗi trận thắng
Ngồi bên suối đánh cờ
Kẻ hái cam rừng ăn nheo mắt
Người vá áo thiếu kim mài sắt
Người đập mảnh chai vểnh cằm cạo râu

Suối mang
bóng người
Trôi những về đâu….

Hữu Loan
( 1947)

Hoa lúa

Em là con gái đồng xanh
Tóc dài vương hoa lúa
Đôi mắt em mang chân trời quê cũ
Giếng ngọt, cây đa
Anh khát tình quê ta trong mắt em thăm thẳm
Nhạc quê hương say đắm
Trong lời em từng lời
Tiếng quê hương muôn đời và tiếng em là một
Em ca giữa đồng xanh bát ngát
Anh nghe quê ta sống lại hội mùa
Có vật trụi, đánh đu, kéo hẹ, đánh cờ
Có dân ca quan họ
Trai thôn Thượng, gái thôn Đoài hai bên gặp gỡ
Cầm tay trao một miếng trầu
Yêu nhau cởi áo cho nhau
Về nhà dối mẹ qua cầu gió bay
Quê hương ta núi ngất, sông đầy
Bát ngát làng tre, ruộng lúa
Em gái quê hương mang hình ảnh quê hương
Xa em năm nhớ, gần em mười thương
Còn bàn tay em còn quê hương mãi
Em mang nguồn ân ái
Căng ngực trẻ hai mươi
Và trong mắt biếc nhìn anh
Em gái quê si tình
Chưa bao giờ được yêu đương trọn vẹn…

Anh yêu em muôn vàn như quê ta bất diệt
Quê hương ta ơi từ nay càng đẹp
Tình yêu ta ơi từ nay càng sâu
Ta đi đầu sát bên đầu
Mắt em thăm thẳm đựng màu quê hương.

Hữu Loan
(1955 – Tặng vợ, Phạm  Thị Nhu)

Đêm

Những đêm Hà Nội ngày xưa
Trằn trọc
Không yên
Những cửa
Từ đầu hôm
Như những mắt nhắm nghiền
Bóng nhà bóng cây
Ôm nhau
Run sợ
Đêm Hà Nội ngày xưa
Như con bệnh hạ xoài
Nung mủ
Như một nhà thương điên
Lên cơn hôn mê
Thiết giáp
Xe tăng
Lính tẩy
Phòng Nhì.
Tiếng rú của người
Tiếng rít của xe
Những chiếc jeep điên
Đuổi gái
Nghiến người
Quắc mắt đèn pha
Đỏ tia đòng đọc
Đêm Hà Nội ngày xưa
Đầu người
Và tình yêu
Treo
Trên đầu sợi tóc
Và sau từng đêm
Mệt nhọc
Hốc hác
Hồ Gươm
Như mắt thâm quầng

Hốt hoảng gọi nhau
Không kịp vớ áo quần
Những đêm Hà Nội ngày xưa
Loã lồ
Mình đầy ung độc
Đã xuống tàu đêm
Vào Sài Gòn
Tất cả
Những đêm Sài Gòn
Ngày mai
Đêm giang mai
Tẩu mã
Đang mâng
Cấp cứu gấp vạn lần
Những đêm xưa Hà Nội
“10$ 1 cốc cà phê
100$ con gái…”
Quảng cáo đóng đầy
Ngực đêm
Như áo ngủ Sài Gòn

Đêm Hà Nội
Ngày nay
Như em nhỏ nằm tròn
Ru trong nôi chế độ
Những đèn dài đại lộ
Như những tràng hoa đêm
Nở long lanh
Trong giấc ngủ
Bình yên
Ngã Tư Sở, Cống Vọng, Khâm Thiên
Nằm ngủ
Những đêm
Giữa tình cảm lớn
Gió đêm về
Thơm hoa rừng, lúa ruộng
Đặt bàn tay
Lên những cửa ô nghèo
Khi chúng ta về
Ánh sáng
Đã về theo
Và từng cặp người yêu
Đem về trong giấc mơ
Hình ảnh hồ Gươm
Đẹp như hồ thần thoại
In bóng người yêu
Chung thuỷ
Đợi chờ.

(6-56)

Hữu Loan

Nỗi nhớ đồng lúa quê nhà

Sài thành ròng rã bao năm
Mải mê huyên náo chốn trần phù hoa
Mà sâu thăm thẳm chưa nhoà
Cánh đồng lúa chín lao xao ánh vàng

Một thời thơ mộng chứa chan
Gió đưa hương ngát mơn man tóc hồng
Trời xanh rực rỡ hừng đông
Thiên đường trong trẻo chập chờn trong tim.

Thu chắp cánh nhớ khát tìm
Mùa xưa lúa mới áo xiêm dịu dàng
Nay con cò trắng lạc đàn
Nghiêng lòng tiếc nuối miên man vô bờ

Hồn đắm dĩ vãng trật trờ
Say sưa trôi giữa giấc mơ êm đềm
Ca dao xanh khắp vô biên
Tình quê chất chứa y nguyên như là…

Thầm nhớ hương lúa quê nhà
Trải lòng giăng khắp thiên hà đêm nay
Gọi vần về ghép thơ này
Yêu thương âm hưởng tràn đầy ngữ ngôn!

giotsuongtim,16/8/08

Sông tạnh chiều cuối xuân nhớ bạn – Hàn Tông

Ráng chiều lưng trời thắm
Núi nhạt gợn mày ngài
Cỏ nước quanh bờ mượt
Quê đừng nhớ lúc này!

Nguyễn Hữu Vinh dịch

晚春江晴寄友人

韓琮

晚日低霞綺
晴山遠畫眉
春青河畔草
不是望鄉時

Vãn xuân giang tình ký hữu nhân

Vãn nhật đê hà ỷ
Tình sơn viễn họa mi
Xuân thanh hà bạn thảo
Bất thị vọng hương thì

Hàn Tông

Dịch nghĩa

Sông tạnh chiều cuối xuân nhớ bạn

Ráng trời chiều rực rỡ ở lưng trời
Núi xanh biếc xa quanh vòng như lông mày
Cỏ xuân tươi mượt bên bờ sông
Bây giờ không phải là lúc nhớ quê
(Đừng nhớ quê nữa, hãy xem cảnh đẹp trước mắt!)

Chú Thích

Hoạ mi: Núi chập chùng quanh vòng ở chân trời hình cong vòng như lông mày

Ý

Ngồi ngẩng nhìn hoàng hôn rơi rụng, phong cảnh xa xa, ráng chiều thắm đỏ, dãy núi trước mắt chập chùng mờ nhạt, lượn hình như lông mày phơn phớt của các nàng mỹ nữ, cúi đầu trông thấy cỏ cây bên bờ ao xanh mượt. À, phong cảnh hữu tình, đẹp như thế thì phải ngắm chớ, dẹp đi cái nỗi nhớ quê đi …Ừ, phải ngắm cảnh đi…mắt thì nhìn nhưng lòng thì nhớ quê nhà da diết!

Cô đơn

Anh một mình giữa chốn phồn hoa
Ngơ ngác lá xuân về không em nhỏ
Muôn chồi biếc thắp ngời lên ngọn lửa
Đâu mắt em trong nụ biếc xanh xa

Từng đôi. Từng đôi… dạo bước bên hồ
Sao mình anh bơ vơ lạc lõng
Lá vô tư nghiêng cả chiều cô độc
Trút sương lạnh vào lòng anh cô đơn

Nếu cuộc đời mãi mãi không em
Sẽ còn lại những gì trong cuộc đời còn  mất
Em từng bên anh – người thân yêu nhất
Xuân chín rồi đợi mãi vẫn không em ?

Anh hỏi gió, gió khẽ rùng mình
Xao xác lá hơi thở dài vụng dại
Xuân đâu biết trong lòng anh ấm mãi
Phút  tuyệt vời em trao khi chia xa

Có phải trời muốn thử thách đôi ta
Bao cách trở trên dương trần mưa gió
Dẫu cuối trời một vì sao lấp lóa
Bến chờ nào yêu trong mắt yêu

Thành phố đêm nay ngơ ngác chín chiều
Con ngõ nhỏ hun hút dài trống vắng
Tiễn em đi sao lòng không yên lặng
Ánh sao buồn đau nỗi nhớ thương

Anh đợi chờ thao thức hàng đêm
Chỉ một mình thôi đâu cần ai chia sẻ
Bởi yêu em anh độc hành lặng lẽ
Dấu mình vào trong tiếng thở dài đêm

Trần Vân Hạc

Bài ca tuổi

Anh hát tình ca đêm hai mươi
Cả một hồn thơ thức ngộ cười
Du dương cầm phổ âm phới phới
Em về ngơ ngẩn phím loan rơi

Anh mộng sơn hà ba mươi xuân
Trùng dương sóng biếc phủ ân cần
Đường xa hải lý buồn mê mẩn
Lòng em chiếc bách lệ hồ ngân

Vừa đúng bốn mươi anh chơi vơi
Trầm thăng vận nước khóc thương đời
Hoàng hôn phố núi sầu giăng sợi
Em từ cổ tích gọi anh ơi

Thành vách mờ sương anh năm mươi
Rừng thiêng lá rụng cuối chân trời
Huyền cung mộ khúc ngàn năm đợi
Câu hát ngày xưa có trọn lời

Vivian HoàngNhấtPhương
1:28pm Thứ Năm ngày 08 tháng 10 năm 2009

Hồng Loan niệm khúc

(Xin cầu cho linh hồn Maria Nguyễn Thị Hồng Loan)

Tâm tư  sâu lắng nghĩa hữu tình
Hương trầm phảng phất khói phù sinh
Tử  sanh tích tắc âm dương biệt
Thảy đều nhẹ hẫng tiếng cầu kinh

Tri kỷ phút chốc đoạn hoa kiếp
Cúc trắng màu tang bay bổng nghiệp
Hành trang đem theo là trống rỗng
Nguyệt quế cuộc đời hóa hư không

Khoảnh khắc giữa lặng im mặc niệm
Hốt nhiên thấy nghèn nghẹn trong tim
Hồng Loan thương nhớ…Ôi thương nhớ
Nguyện bạn về với Chúa an yên

Sống hãy mở lòng yêu tha nhân
Cố đẩy lui tuyệt sân tuyệt hận
Âm ỉ chi lửa cuồng quái ác
Chớp mắt chẳng ngờ chết đến gần

*giotsuongtim,16/3/2010

Gió Bấc Tháng Giêng


Chợt gió bấc về thăm hỏi tháng Giêng

Ông lão co ro áo cộc thân cũ rách

Xấp vé số trên đôi tay gân guốc

Phố buồn hiu xao xác gánh hàng rong.

Ta xuýt xoa trăn trở trong chăn

Giấc ngủ chập chờn không quen mùi gió lạnh

Đốt lá rụng trên sân làn khói mỏng

Nghe lòng mình tiếng nấc ngẹn rưng.

Đến bao giờ khỏa lấp có và không

Đến bao giờ đời đong đầy cơm áo

Lũ em thơ mắt láy đen đến trường yêu dấu

Bên bàn cờ cụ già vuốt râu thưởng thức tách trà ngon.


Đường phố quen tiếng xe rộn rã đạp lon ton

Mấy cô bé nữ sinh tà áo dài nghiêng nón lá

Gom đống rác con đường trưa vất vả

Người lao công vẫn cũng nở nụ cười tươi…

Có một ngày làn gió Bấc đến quê tôi

Gã cảm thấy vui vì cảnh đời thơ mộng

Giá lạnh kia…là một phần cuộc sống

Mùa Xuân, mùa Xuân về trăm nẻo bình yên !?

Phố 10/03/2010.

Nguyễn Đức Hoà