Category Archives: Thơ

Viên ngọc trên thềm đại dương

Chúng ta đã quay các học hỏi thuở rạng đông của chúng ta về phía con đường của người say.
Chúng ta đã quay vụ mùa cầu nguyện của chúng ta về phía nhà kho cúa linh hồn ngây ngất.

Ngọn lửa mà chúng ta quay mặt vào mạnh đến nỗi
Có thể đốt cháy vụ mùa rơm của cả trăm người hợp lý.

Quốc vương của Trước-Vĩnh-Cữu cho chúng ta chiếc quan tài chứa đau đớn của tình yêu làm quà tặng;
Vì vậy chúng ta đã quay buồn khổ của chúng ta về phía căn chòi rách nát của khách du hành mà chúng ta gọi là “thế giới”.

Từ nay trở đi tôi sẽ không dành cánh cửa nào trong tim tôi mở cho tình yêu về các sinh linh đẹp đẽ;
Tôi đã quay lưng và đóng dấu triện của đôi môi thánh trên cánh cửa nhà này.

Bây giờ là lúc quay lưng lại với ảo tưởng dưới lớp áo đã vá bao lần của chúng ta.
Nền tảng của sự nghiệp chúng ta là sự thông minh có thể nhìn xuyên thấu tất cả những trò chơi này.

Chúng ta đã quay mặt về phía viên ngọc trai nằm trên thềm đại dương.
Vậy thì tại sao chúng ta lại lo lắng chiếc thuyền cũ kỹ chòng chành này có đi tiếp hay không?

Chúng ta quay về phía người trí thức và gọi họ là k‎ý sinh trùng của lý lẽ;
Cám ơn Chúa, họ như là những người tình thật không lòng tin không con tim.

Những người Hồi giáo Sufi đã chấp nhận một huyễn ảo, và Hafez cũng chẳng khác.
Đích điểm của chúng ta cách xa tầm với biết bao, và ‎ ý chí của chúng ta yếu ớt biết bao!

(TĐH dịch)

The Pearl on the Ocean Floor

by Hafiz (1320 – 1389)

(English version by Rober Bly
Original Language: Persian/Farsi)

We have turned the face of our dawn studies toward the drunkard’s road.
The harvest of our prayers we’ve turned toward the granary of the ecstatic soul.

The fire toward which we have turned our face is so intense
It would set fire to the straw harvest of a hundred reasonable men.

The Sultan of Pre-Eternity gave us the casket of love’s grief as a gift;
Therefore we have turned our sorrow toward this dilapidated traveller’s cabin that we call “the world.”

From now on I will leave no doors in my heart open for love of beautiful creatures;
I have turned and set the seal of divine lips on the door of this house.

It’s time to turn away from make-believe under our robes patched so many times.
The foundation for our work is an intelligence that sees through all these games.

We have turned our face to the pearl lying on the ocean floor.
So why then should we worry if this wobbly old boat keeps going or not?

We turn to the intellectuals and call them parasites of reason;
Thank God they are like true lovers faithless and without heart.

The Sufis have settled for a fantasy, and Hafez is no different.
How far out of reach our goals, and how weak our wills are!

Bỏ Ngỏ

Đã bao lần bỏ ngỏ những thiết tha
Như cơn mưa chiều hạ bỏ quên ánh nắng vàng trong lá
Như ngọn lúa quên oằn cong uốn sữa
Ong vàng quên tìm hoa,

Chạy dọc trái tim đi tìm chiều ngang nỗi nhớ
Nắng vàng vỡ vụn
Nhòe sợi tơ mang
Con nhện giăng tơ một đời chắt chiu buồn vui sướng khổ
bỏ ngỏ niềm riêng…

Gởi trọn niềm chiêm bao cho một thời vụng dại
Rưng một khoảng trời tím, cho ai?
Tao ngộ bằng một dấu chấm hỏi
Bỏ ngỏ
thành lửng lơ,…
Trầm Tây
.

~ Vũ Hồng

Người cuối cùng

Anh ngồi bất động trong công viên thành phố
Một vài cô gái đi qua
Những luồng ánh sáng đi qua
Những làn hương vây bủa anh
Trái tim thời gian sắp tan vữa
Công viên đóng cửa
Chẳng còn các cô gái
Những luồng ánh sáng cũng tan trong làn hương đêm
Người cuối cùng ra về có phải là em
Là em là em là em, anh đang nghĩ tới.

Bùi minh vũ. 1-2010

Cây Mẹ Trồng


.

Nơi anh nằm lại xuân xưa
Mẹ trồng một cây phượng vĩ
Bông hoa anh hằng yêu thích
Thường ép đầy những trang thơ

Theo cùng tháng năm vần xoay
Cây dang tay ôm trời rộng
Đón gió cao nguyên lồng lộng
Tung vào nắng sắc ngời tươi

Đàn trẻ hồn nhiên đùa chơi
Tiếng cười vô tư hồn hậu
Lớp lớp theo nhau lớn lên
Biết đâu cây chừng bao tuổi

Từ lâu lắm rồi vẫn thế
Lá xanh đến tận cùng xanh
Như anh tan hòa lòng đất
Vẹn nguyên trẻ giấc vĩnh hằng

Từ lâu lắm rồi vẫn thế
Cùng tiếng ve rộn phố phường
Khắp nơi cháy bùng hoa phượng
Sáng nhất cây tay mẹ trồng

Ơi màu hoa đỏ hết lòng
Phải em hóa thân rạng rỡ
Người trai ngày xưa nằm lại
Yêu thương dâng mẹ dâng đời

Tôn Nữ Ngọc Hoa

Muộn màng

Em muộn màng gõ cửa
Trái tim anh im lìm.
Em muộn màng đốt lửa
Củi ướt mèm dưới mưa.

Cây hạt cườm ra hoa
Trong mỗi mùa băng giá.
Tim anh dù hóa đá
Cũng đã từng yêu hoa.

Cơn gió nào đi qua
Làm xác xơ tàu lá
Mặt ao nhiều tăm cá
Chớ ngại ngần buông câu.

Dẫu muộn màng đến sau
Em vẫn mong tìm thấy
Lối nhỏ vào tim anh
Dù khó khăn biết mấy.

Củi ướt mèm đêm ấy
Nắng lên rồi sẽ khô.
Gió đâu cần áy náy
Lá vui lòng xác xơ.

Yên Thi

Lầu Hoàng Hạc – Thôi Hiệu

Người xưa đã cưỡi hạc vàng
Bay rồi đây để lầu Hoàng nằm trơ
Hạc vàng đi mất từ xưa
Ngàn năm mây trắng lững lờ còn bay
Hán Dương sông tạnh cây bày
Xanh rì Anh Vũ bãi dày cỏ thơm
Quê hương khuất nẻo hoàng hôn
Sóng xao khói tỏa héo hon tấc lòng

Nguyễn Hữu Vinh dịch

黃鶴樓

崔顥

昔人已承黃鶴去
此地空餘黃鶴樓
黃鶴一去不復返
白雲千載空悠悠
晴川歷歷漢陽樹
芳草萋萋鸚鵡洲
日暮鄉關何處是
煙波江上使人愁

Hoàng Hạc Lâu

Tích nhân dĩ thừa hoàng hạc khứ
Thử địa không dư Hoàng Hạc lâu
Hoàng hạc nhất khứ bất phục phản
Bạch vân thiên tải không du du
Tình xuyên lịch lịch Hán Dương thụ
Phương thảo thê thê Anh Vũ châu
Nhật mộ hương quan hà xứ thị
Yên ba giang thượng sử nhân sầu

Thôi Hiệu

Dịch nghĩa

Lầu Hoàng Hạc

Người xưa đã cưỡi hạc đi rồi
Ở đây chỉ còn lại một mình lầu Hoàng Hạc nằm đó
Hoàng hạc bay đi không trở về nữa
Hàng ngàn năm mây trăng vẫn bay lờ lững
Trời trong phía bên sông kia là cây mọc nơi đất Hán Dương
Cồn Anh Vũ cỏ mọc đầy hoa rậm rì
Chiều về tắt mất hướng nẻo quê hương
Khói tỏa trên sông lăn tăn sóng gây nỗi buồn nhớ quê

Ý

Cảnh xưa còn đó, người xưa về đâu. Khói nước trên sông trong trời chiều bảng lảng, lai láng gợi nỗi lòng quê.

Thơ của Hannah Szenes

Chào các bạn,

Chủ Nhật vừa rồi (4/4/2009) mình có dịp tới thăm Bảo Tàng Holocaust ở thủ đô Washington DC của nước Mỹ. Bảo tàng Holocaust nằm ngay sát The Mall trưng bày toàn bộ lịch sử về chuyện Hitler và Đức Quốc Xã sát hại người Do Thái ở toàn châu Âu thời chiến tranh thế giới thứ hai.

Sự điên loạn của Hitler, những cỗ máy giết người ghê rợn trong trại tập trung, sự trong trắng vô tội của hàng nghìn người Do thái không biết rằng số phận của họ sẽ chấm dứt hàng loạt chỉ trong 5 hay 15 phút nữa bởi khí độc. Những hoạt động văn hóa tinh thần của người Do Thái trong trại tập trung: họ vẫn hát và cầu nguyện.

Đó là một trang sử đau thương và đầy nhân văn của  nhân loại khiến người ra ngoài bảo tàng thay đổi hẳn về thế giới quan.

Một bài thơ được khắc chữ nổi trên bức tường đi ra của Bảo Tàng làm mình ấn tượng vì lời thơ có ý tương tự như bài Hạnh phúc thật. Mình tìm lại được bài thơ trên Internet và được biết câu chuyện của tác giả bài thơ – nữ anh hùng người Do Thái Hannah Szenes ở Hungary. Mình muốn giới thiệu với các bạn ngày hôm nay câu chuyện của chị Hannah Szenes và một số bài thơ của chị.

Mộ của Hannah Szenes
Mộ của Hannah Szenes

Chị Hannah Szenes là một người Do Thái gốc Hung. Chị là một trong 37 người sống ở Palestine thời đó (bây giờ là Israel) được huấn luyện bởi quân đội Anh để nhảy dù xuống Tiệp Khắc trong Thế chiến thứ 2 để cứu người Do Thái ở Hung, những người sắp bị giải tới trại tập trung của Đức ở Auschwitz.

Chị bị bắt ở biên giới Hung, bị bỏ tù và tra tấn, nhưng chị không chịu khai bí mật của sứ mệnh của chị và cuối cùng bị hành quyết. Khi đó chị mới 23 tuổi. Trong trại giam, chị liên lạc với những tù nhân ở phòng khác qua ánh sáng phản chiếu qua gương và xếp từng con chữ Hebrew. Chị hát để động viên tinh thần của những tù nhân khác. Chị là người nữ anh hùng của đất nước Israel. Thơ của chị được biết đến rộng rãi.

Sau đây mình giới thiệu với các bạn ba bài thơ – bài hát “A Walk to Caesarea” hay còn được biết đến với tên “Eli Eli” (“My God My God”), bài thơ “Blessed is the match” và “There Are Stars” của chị.

Chúc các bạn một ngày sâu sắc,

Hiển
.


Eli, Eli by Hannah Szenes
.


Eli, Eli, lyrics Hannah Senesh, music David Zahavi

A Walk to Caesarea

My God, My God,
I pray that these things never end,
The sand and the sea,
The rustle of the waters,
Lightning of the Heavens,
The prayer of Man.
.
Chúa của con ơi, Chúa của con ơi,
Con cầu rằng những điều này không bao giờ hết,
Cát và biển cả,
Tiếng rì rào của nước
Chớp của thiên đường,
Cầu nguyện của con người.
.
Blessed Is The Match
(Serdice Yugoslavia May 1944)

Blessed is the match consumed
in kindling flame.
Blessed is the flame that burns
in the secret fastness of the heart.
Blessed is the heart with strength to stop
its beating for honor’s sake.
Blessed is the match consumed
in kindling flame.

Phúc cho que diêm

Phúc cho que diêm được cháy trụi
Trong ngọn lửa đang nhen nhóm
Phúc cho ngọn lửa cháy sáng
Trong nơi trú ẩn bí mật của trái tim.
Phúc cho trái tim với sức mạnh để ngừng
nhịp đập của nó cho danh dự
Phúc cho que diêm được thiêu trụi
Trong ngọn lửa đang nhen nhóm.
.
There Are Stars

There are stars whose radiance is visible on earth
though they have long been extinct.
There are people whose brilliance continues to light
the world even though they are not longer among the living.
These lights are particularly bright
when the night is dark.
They light the way for human kind.
.

Có những ngôi sao

Có những ngôi sao có ánh sáng được thấy trên trái đất
Mặc dầu chúng đã chết từ lâu rồi.
Có những con người mà vẻ rực rỡ tiếp tục chiếu sáng thế giới
Mặc dầu họ không bao giờ  nằm trong sự sống nữa.
Những tia sáng này đặc biệt sáng lúc trời đen kịt
Chúng chiếu sáng con đường cho nhân loại

Ta Thương Lang Liêu

Chỉ với nếp gạo đơn sơ và mấy cánh lá Dong
Chàng Lang Liêu đã gói và trải ra tấm lòng hiếu thuận
Hùng Vương đâu thiết sản vật cao sang, ngọc ngà báu vạn
Ngài cùng non sông cần tấm chân tình.

Ta thương ông hoàng nghèo khố nhàu, chân đất
Sáng sớm ra đồng cuốc bẩm, cày sâu
Thả hồn mình theo cánh diều no gió
Nghe lúa trổ đòng vẽ trời đất tròn vuông trong ngan ngát hương chiều.

Ta thương ông hoàng ở nhà tranh vách lá liêu xiêu
Trăn trở cái rét căm căm dân nghèo thiếu áo
Xót xa khi gió mưa tràn qua nát phên, dứt dậu
Thánh nhân bước ra từ hữu Đạo, tinh Hòa…

Ta mong những ông hoàng nhân từ đạt lễ đăng cơ
Làm đấng quân vương anh minh, lỗi lạc
Huyền sử thời gian. Vinh hoa được mất
Nghĩa nhân truyền tụng đến muôn đời.

Những cái bánh chưng, bánh dày từ nếp gạo quê thôi
Thần tốc hành quân Quang Trung đại thắng…
Chơn chất, giản đơn tình quê hương bất tận
Đạo lý trường miên…vạn đại dân sinh.

Ta yêu cuộc đời, ta nhớ Lang Liêu
Chiếc bánh chưng lót lòng buổi sớm
Ta học tiền nhân làm những điều chân thiện
Càng không thể quên đi hết vòng đời mới biết được…đất vuông.

Hà Diệp Thu
Phố nhỏ 04/2010

Một Mai Tôi Qua Sông

Một mai tôi qua sông
Bến xưa có còn không
Hay nằm chết bên dòng
Mồ côi từng con sóng

Một mai tôi qua sông
Em giờ chắc tay bồng
Tóc dài thôi ngóng trông
Vai gầy theo gió Đông

Một mai tôi qua sông
Mẹ tuổi đã lưng còng
Nhìn cuộc đời long đong
Tim sờn đời bão giông

Một mai tôi qua sông
Hành trang còn tấm lòng
Tìm về bờ bến mộng
Thôi một đời rêu rong
.

Phạm Lưu Đạt

04/02/2010

Hồn trắng

    Trăng sáng quá
    Góc vườn cũng thẹn
    Cỏ cây
    Cũng bớt hồn nhiên

    Tàu lá chuối
    Rách rưới
    Nằm hát bên hiên nhà

    Con chim sáo biết nói
    Hỏi cây cau già
    “Thầm nhớ ai chăng?”

    Đường vắng
    Ngõ vắng
    Thềm vắng

    Hồn trắng

    Yên Thi

Chiều Quê


.

Xuyên mây vệt ráng muộn màng
Bóng chiều như trải thảm vàng cảnh quê

Bầy cò mở hội ngọn tre
Tan trường đàn bướm bay về ngõ thôn

Đa sồi vỗ lá hàn ôn
Mi trinh nữ khép hoàng hôn tím dần

Từng chùm nóc mái khói lâng,
Uốn mình làm kiếp phù vân hải hồ

No oằn sóng lúa nhấp nhô
Chuông chùa ngân dẫn nam mô… ta bà…

Ru em bé hát ơi à
Mắt ai trăng khuyết luống cà – lọ lem

Chiều quê một mối tình câm
Hồn quê không khoá mãi cầm chân ta…

.

Đinh Đức Dược

Xin Thập Giá Phục Sinh Nở Hoa

Lặng thinh ngẫm thập tự hình
Vì yêu nhân thế đóng đinh thân Ngài
Chết treo thánh giá trần ai
Khác chi tử tội.Bi hài lắm thay!

***

Lặng thinh chiêm niệm cuối ngày
Niềm đau cứu rỗi giãi bày tâm linh
Mấy ai hiểu thấu thiên tình
Người chê.Kẻ mắng.Nhiếc khinh Chúa Trời

***

Lặng thinh suy gẫm tận nơi
Nhục hình.Án tử.Dẫu vô tội phàm
Hành trình gánh tội dương gian
Cốt là cứu chuộc ác nhân muôn vàn

***

Lặng thinh tự vấn miên man
Cớ sao tôi mãi bao năm chưa Ngộ
Linh hồn đắm mộng lảng mơ
Phục Sinh này đã trổ hoa vô thường

***

Lặng thinh ngắm ánh tà dương
Nghĩ về thập giá đời thường nhỏ nhoi
Chỉ là một chút mà thôi
Hãy vui vác thập tự tôi đến cùng

***

Chúa vẫn dìu dắt đỡ nâng
Chung vai gánh lấy nhọc nhằn với ta
Cảm ơn Thập Giá phước cả
Phục Sinh cất tiếng hoan ca tạ Ngài

hoatrang,27.March010

Lên Tam Đảo

Lên Tam Đảo
Gặp những con đường xanh
Dắt nhau lên
Dìu nhau xuống
Ngắn thôi mà thành ma trận
Đi hoài không tới nơi

Gặp mây líu ríu mây
Quấn rừng cây
Phủ voan sườn núi
Buông rèm rủ rỉ
Gọi người chìm thấp tìm cao

Gặp chợ trong lòng tay
Bán bán mua mua
Tới lui không vội
Sắc trung du đậm trên rau trên quả
Mắt người nhìn hớn hở
Tuồng như bao ưu phiền đã thả chân dốc mờ sương

Gặp đêm cuối tuần ba phía núi rộn ràng
Sao trời nhường lung linh cho ánh đèn thêm đẹp
Vách đá vọng tiếng cười em ngọt
Nhịp sống quay
Cuốn thời gian vun vút
Trả tĩnh lặng thứ hai thứ ba…
Ngơ ngác cao tầng

Gặp linh thiêng đền miếu chon von
Lòng lắng lại trước uy linh tiên tổ
Bụi phàm trần rơi theo từng bậc đá
Chiêm nghiệm đời thắm đượm ý tiền nhân

Lên Tam Đảo một lần
Trong trẻo tâm
Nhẹ chân tục lụy
Mai xuôi phồn hoa trở về thực tại
Gởi lại người
Giọt giọt nhớ
Không rơi
.

Tôn Nữ Ngọc Hoa

Tao phùng

Tương kiến trần gian vọng ước thầm
Tao phùng kỳ ngộ chí thành tâm
Phiêu diêu đàn gảy huyền thanh chậm
Lãng mạn đường tơ nhịp bổng trầm
Nền nã xang xừ xê quyện ấm
Cao hề phách nhịp láy trùng âm
Phổ cầm tuyệt bích vi an thẩm
Thi khúc tài danh hạnh ngộ ngâm

Vivian Hoàng Nhất Phương
4:29pm Thứ Ba ngày 13 tháng 10 năm 2009

Lãnh chúa đầu đặc

Hai thiền sư, Daigu và Gudo, được mời đến thăm một lãnh chúa. Đến nơi, Gudo nói với lãnh chúa: “Chúa quân bản tính rất thông thái và có một năng kiếu bẩm sinh để học Thiền.”

“Nhảm nhí,” Daigu nói. “Tại sao anh nịnh anh chàng đầu đặc này? Anh này có thể là lãnh chúa, nhưng chẳng biết tí gì về Thiền cả.”

Vậy, thay vì xây một ngôi chùa cho Gudo, vị lãnh chúa xây chùa cho Daigu và học Thiền với Daigu.
.

Bình:

• Xây chủa và làm đệ tử kẻ chê mình dốt, người có trí tuệ mới làm được thế. Vì vậy, lãnh chúa có thể xây chùa và làm đệ tử của Daigu, nhưng Gudo vẫn đúng là lãnh chúa rất thông thái và có năng khiếu bấm sinh để học Thiền.

• Có lẽ lãnh chúa này có máu nhà binh nên thích những người ăn nói bộc trực.

• Mỗi thiền sư thường có một cá tính rất mạnh, rất rõ, có thể rất khác xa các thiền sư khác. Tâm thì tĩnh lặng như sau, nhưng cách sống bên ngoài rất khác nhau.

Đừng nhầm tâm với tay, chân, hay miệng.

(Trần Đình Hoành dịch và bình)
.

The Blockhead Lord

Two Zen teachers, Daigu and Gudo, were invited to visit a lord. Upon arriving, Gudo said to the lord: “You are wise by nature and have an inborn ability to learn Zen.”

“Nonsense,” said Daigu. “Why do you flatter this blockhead? He may be a lord, but he doesn’t know anything of Zen.”

So, instead of building a temple for Gudo, the lord built it for Daigu and studied Zen with him.

# 72