Trên Đọt Chuối Non chúng ta thường đọc nhiều câu danh ngôn rất hay, là những câu ngắn gọn, nhưng chứa đựng triết lý sống và bài học làm người, cách ứng xử trong nhiều tình huống… tuy vậy, nhiều câu ngạn ngữ hay danh ngôn cũng có giá trị tương đối và phãi vận dụng đúng tình huống, hoàn cảnh, tùy đối tượng, chứ không thể máy móc tuyệt đối. Xin đơn cử một ví dụ:
Câu nói “Cha nào con nấy” không thể áp dụng trong mọi trường hợp để qui kết rằng cha làm chuyện xấu, tất nhiên con cũng sẽ làm điều xấu. Hay như câu “Đông tay vỗ nên kêu”, có khi dối nghịch với câu “Lắm thầy thối ma”, nếu trong trường hợp cả đám người xúm vào toàn là thầy rất đại ngôn, nói nhiều hơn làm và cứ “mười người mười ý” nên chuyện thành hỏng bét.
Hôm nay xin tiếp tục loạt bài trong VOA Special English Program, mời các bạn và các em nghe bài Những Câu Ngạn Ngữ Cổ và Đúng
gòm 13 thành ngữ
Bản Việt ngữ do Trần Hồng Hải dịch
Bản Anh ngữ do Shelley Gollust viết
Các bạn có thể download theo link sau để nghe file audio
http://www.voanews.com/specialenglish/archive/2009-08/2009-08-28-voa4.cfm
CÁC CÂU TỤC NGỮ XƯA MÀ ĐÚNG
Hôm nay chúng ta sẽ giải thích thêm về tục ngữ. Một câu tục ngữ là câu nói ngắn gọn,nổi tiếng thể hiện một sự thật phổ biến hay niềm tin.Tục ngữ có ở mọi nơi trên thế giới. Nhiều tục ngữ đưa lời khuyên về cách sống.Một số tục ngữ có từ hằng trăm năm trước,nhưng ngày nay vẫn được sử dụng .
Chẳng hạn,con trai tôi giống cha nó về nhiều mặt. Chúng ta thường nói cả hai chứng minh cho câu tục ngữ cha nào con nấy.

Con gái tôi rất thấp.Nó muốn cao hơn.Nhưng tôi nói điều tốt đẹp ẩn chứa bên trong.Kích thước không quan trọng. Một số vật giá trị rất nhỏ,giống như kim cương và những đồ nữ trang khác.Nhưng tôi cũng bảo lũ trẻ nhà tôi rằng đừng trông mặt đoán người.
Đừng để bị lừa bởi bề ngoài.Một thứ có thể nhìn có giá trị, nhưng có lẽ thật sự chẳng đáng giá.Hơn nữa,tôi bảo chúng đừng trông mặt mà bắt hình dong.Không nên đánh giá mọi thứ dựa vào hình thức.
Một câu tục ngữ khác nữa là Đừng cắn nhiều hơn sức mình có thể nhai.Có nghĩa là đừng cố gắng làm nhiều hơn những gì mình có thể.
Đôi khi tôi bảo bọn trẻ hợp sức giải quyết một vấn đề.Rốt cuộc, hai người hợp sức tốt hơn một.Hai người làm việc cùng nhau sẽ đạt kết quả tốt hơn.Nhưng một tục ngữ khác nói lắm thầy thối ma, nhiều người hỏng việc.Nếu quá nhiều người thử làm gì,thì công việc sẽ không hoàn thành tốt.

Tôi cũng bảo lũ trẻ rằng ác giả ác báo.Đừng làm điều xấu với người khác chỉ bởi vì một người khác làm như thế với mình.
Một số người rất bi quan:Họ luôn nghĩ đến những điều xấu đang đến hoặc sắp xảy ra.Những người khác lại rất lạc quan:Họ luôn hướng đến hướng tốt đẹp.Họ nghĩ rằng mọi việc rồi sẽ ổn.
Nhừng người lạc quan có lẽ nói trong cái rủi lại có cái may.Họ có thể tìm thấy mặt tốt trong tình huống xấu.Những người khác vừa lạc quan lẫn bi quan.Họ hi vọng điều tốt nhất và chuẩn bị cho cái xấu nhất.
Một số người thường lo họ sẽ làm gì trong một tình huống sắp sửa xảy ra.Chúng ta sẽ nói rằng lo bò trắng răng.
Thường thì ngăn chặn một vấn đề dễ hơn nhiều so với việc tìm những cách để giải quyết.Vậy nên chúng ta nói phòng bệnh hơn chữa bệnh.

Cuối cùng,tôi đã từng thích câu tục ngữ này:Có thể bắt được nhiều ruồi với mật ong hơn giấm.Mật ong ngọt hơn giấm.Nói cách khác, bạn sẽ dễ kéo người khác về phe mình bằng lời thuyết phục mềm mỏng hơn là bằng những hành động thiếu thân thiện.
TRẦN HỒNG HẢI DỊCH
Lớp 10 chuyên Hóa
PROVERBS THAT ARE OLD AND TRUE
Proverbs are popular around the world.
Now, the VOA Special English program WORDS AND THEIR STORIES.
Today we explain more proverbs. A proverb is a short, well-known saying that expresses a common truth or belief. Proverbs are popular around the world. Many proverbs give advice about how to live. Some proverbs are hundreds of years old, but they are still used today.
For example, my son is just like his father in many ways. We often say the two of them prove the proverb that the apple does not fall far from the tree.
My daughter is very short. She would like to be taller. But I tell her that good things come in small packages. The size of something is not always important. Some valuable things are very small, like diamonds and other jewels.
But I also tell my children that all that glitters is not gold. Do not be fooled by appearances. Something may look valuable, but may not really be valuable. Also, I tell them do not judge a book by its cover. You should not judge something only by its appearance.
Another proverb is, do not bite off more than you can chew. This means do not try to do more than you are able to do.
Some times I tell my children to cooperate to solve a problem. After all, two heads are better than one. Two people working together can get better results. But another proverb says too many cooks spoil the broth. If too many people try to do something, then the job will not be done well.
I also tell my children that two wrongs do not make a right.You should not do something bad just because someone did the same to you.
Some people are pessimists: they always think about how bad things are or will be. Other people are optimists: they always look on the bright side.They think things will be all right.
Optimists might say that every cloud has a silver lining. They can find something good even in a bad situation. Other people are both pessimists and optimists.They hope for the best and prepare for the worst.
Some people often worry about what they will do in a situation that might happen in the future. We could tell them do not cross that bridge until you come to it.

It is usually much better to prevent a problem from happening than it is to find ways to solve it. So we say an ounce of prevention is worth a pound of cure.
Finally, I always liked this proverb: You can catch more flies with honey than with vinegar. Honey is sweet while vinegar is not.In other words, you can win people to your side more easily with gentle persuasion than by hostile actions.
by Shelley Gollust