Chó thường được nuôi làm thú cưng trong nhà. Chính vì sự chủ quan này, nhiều chủ chó không đeo rọ mõm cho chúng khi ra đường cũng như không tiêm vaccine phòng dại đầy đủ.

Các cấp quản lý chưa thực sự sát sao và nhiều người dân chưa biết quy định quản lý vật nuôi. Vì vậy, hiện nay vẫn có nhiều vụ việc những chú thú cưng đã trở thành thú dữ, quay ra cắn và gây nguy hiểm cho con người.

An An

Hiểm họa chó thả rông cắn người

• Bài 1: Nhiều ca tử vong thương tâm
• Bài 2: Hậu quả của việc buông lỏng quản lý
• Cần xử lý nghiêm vi phạm trong quản lý vật nuôi

***

Hiểm họa chó thả rông cắn người: Nhiều ca tử vong thương tâm (bài 1)

CAND – Thứ Tư, 19/10/2022, 08:16

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 400.000 vụ chó cắn người, nhẹ thì thương tích, nặng thì tàn tật, mất mạng…

Nhiều vụ chó cắn hết sức nghiêm trọng, gây tử vong rất thương tâm, ám ảnh như cháu bé 7 tuổi bị đàn chó 6 con lao vào tấn công tới chết; ông chủ bị chính 4 con chó do mình nuôi lao vào cắn xé, nhiều người phải dùng gậy đánh chó mới có thể cứu được; có em bé bị cắn nát mặt, phải khâu chằng chịt; có em bị cắn đứt khí quản…

Đã có vụ việc chủ nuôi chó bị khởi tố nhưng tình trạng thả rông chó, không rọ mõm vẫn diễn ra phổ biến; tình trạng chủ nuôi không tiêm vaccine phòng dại cho chó khiến mỗi năm hàng trăm người tử vong vì bệnh dại vẫn còn tồn tại.

Tóm lại, ở các tộc người ấy vì nam giới “không có quyền, nên không có trách nhiệm”. Cho nên, những bà vợ của họ “càng có quyền càng khổ”. Lối giải thích này tạo một ấn tượng sai lạc rằng trong các cộng đồng mẫu hệ thì “chị em ta” là nhất, “bọn đàn ông” chẳng có ký lô nào! Tai hại hơn, nó biến những người đàn ông thiếu ý thức trách nhiệm, bê tha rượu chè, làm khổ vợ con thành những người đáng được cảm thông, và biến chế độ mẫu hệ thành kẻ tội đồ!

Trong khi sự thật là dù trong chế độ mẫu hệ hay phụ hệ thì quan hệ, đời sống và hạnh phúc gia đình tốt hay xấu, trước hết là do ở con người. Nếu nói trong chế độ mẫu hệ giới đàn ông vì “không có quyền nên không có trách nhiệm” thì chẳng lẽ dưới chế độ phụ hệ, tất cả đàn ông, với quyền lực trong tay, đều rất có tinh thần trách nhiệm đối với cuộc sống gia đình?

Với những cách hiểu, cách giải thích, cách đánh giá như vậy, sẽ không phải là điều lạ nếu có ai đó trong những người hoạch định, thừa hành pháp luật, chính sách có ác cảm và có cách đối xử sai lầm đối với chế độ mẫu hệ của các tộc người thiểu số. Chẳng thế mà trong Nghị định số 32/2002/NĐ-CP ngày 27/3/2002 của Chính phủ quy định việc áp dụng Luật Hôn nhân và gia đình đối với các dân tộc thiểu số, người ta đã đưa tập quán “Người con bị bắt buộc phải mang họ của người mẹ” của chế độ mẫu hệ vào danh mục “Các phong tục, tập quán lạc hậu về hôn nhân và gia đình cần vận động xoá bỏ” (Phụ lục B).

Theo chúng tôi, dù chỉ là “vận động xoá bỏ” chứ không phải là “nghiêm cấm”, quy định đó cũng thể hiện một cái nhìn kỳ thị và xâm phạm truyền thống văn hoá của các tộc người theo mẫu hệ.

(Trích Nam quyền trong chế độ mẫu hệ ở Việt Nam)

• Nam quyền trong chế độ mẫu hệ ở Việt Nam
• Danh mục các tập quán lạc hậu về hôn nhân và gia đình

Continue reading Kỳ thị và xâm phạm truyền thống văn hoá của các tộc người theo mẫu hệ →

Với trẻ bị bỏ lại phía sau: Các em nhớ cha mẹ, không thể tập trung học được, và sớm nghỉ học.

Với trẻ di cư cùng cha mẹ tới các thành phố lớn:

“Một loại giấy tờ quan trọng thường cản trở cha mẹ di cư đăng ký cho con vào trường công lập có mức học phí phải chăng – giấy tạm trú.

Chủ nhà được pháp luật yêu cầu phải đăng ký và xác nhận nơi cư trú tạm thời của người thuê nhà với chính quyền địa phương. Tuy nhiên, không phải tất cả chủ nhà đều tuân thủ, đặc biệt nếu doanh nghiệp của họ là bất hợp pháp. Nhiều người chỉ đơn giản là do dự khi phải giải quyết những rắc rối về thủ tục hành chính.

‘Đôi khi họ [chủ nhà và người di cư] phải trả tiền cho quan chức địa phương chỉ để mọi việc được thực hiện nhanh và gọn’, giám đốc một tổ chức phi chính phủ địa phương tại Thành phố Hồ Chí Minh cho biết.

Các chuyên gia cho biết việc chuyển trường liên quan đến một quy trình đầy rẫy thủ tục hành chính rườm rà, đặc biệt là đối với các gia đình di cư.”

• Climate migrants are earning more. Why are their kids dropping out?
• Làn sóng di cư vùng núi phía Bắc (3 bài)
  • • Bài 1: Rời bản
    • Bài 2: Những đứa trẻ ở lại
    • Bài 3: Bỏ học vì di cư

Continue reading Cha mẹ di cư, trẻ em nghỉ học →

VNE – Thứ năm, 3/7/2025, 14:19 (GMT+7)

Thanh Hóa – Sau 11 năm nhượng đất để mở rộng trường Mầm non Minh Sơn nhưng không được cấp đất như cam kết, ông Lài xây tường ngăn đôi khuôn viên trường.

Bức tường được ông Lài cho xây dựng hôm 8/6. Ảnh: Lam Sơn

Gần một tháng nay, khuôn viên trường Mầm non Minh Sơn, xã Triệu Sơn (xã Minh Sơn, huyện Triệu Sơn cũ) bị chia làm đôi khi gia đình ông Nguyễn Văn Lài, 67 tuổi thuê người xây hàng rào chắn ngang.

Bức tường bằng gạch vồ cao hơn một mét, dài gần 25 m chạy dọc sân trường, chia đôi khu hiệu bộ và các phòng học.

Continue reading Người dân xây tường rào chắn ngang trường học →

mekongeye – By Nguyen Dac Thanh

7 November 2022 at 9:10 (Updated on 7 November 2022 at 18:17)

Traditional slash and burn farming lands ethnic minorities in jail as authorities try to preserve country’s forests.

Many people in Dakrong district do not own any farmland. Instead, they are surrounded by a protected forest, hydropower plants and a special-use forest. PHOTO: Nguyen Dac Thanh

QUANG TRI, VIETNAM – One afternoon at the end of 2017, officials in Dakrong district in Central Vietnam’s Quang Tri province visited Ho Thi Nieng’s house. They claimed she and her husband had “burned the protected forest to do farming.”

“We had been cultivating that land for a long time and there had never been a problem,” 26-year-old Nieng, who belongs to the Van Kieu ethnic minority in Ta Leng village, said as she recalled her panic at the accusation.

The following year, in 2018, the young mother was sentenced to nine months in jail for burning the forest to farm it. Nieng’s husband, Ho Van Hai, 32, was also charged with the same crime, but received a suspended sentence – he was only “helping his wife” and had two young children.

Continue reading Vietnam’s minorities lose right to farm forests →

Tiếng kêu ai oán giữa rừng xanh

• Bài 1 – Điều tra: Chạm mặt cánh thợ săn, thú rừng Vườn quốc gia Cát Tiên trúng đạn và bị xẻ thịt
• Bài 2 – Điều tra: Cận cảnh động vật quý, hiếm ở Vườn quốc gia Cát Tiên bị bắn, bẫy
• Bài 3 – Điều tra: Bên trong các quán ăn ‘bình dân’ ở Đồng Nai rao bán ‘thịt rừng 100%’
• Bài cuối – Phải làm cho người ta biết sợ, biết thương để ngăn chặn nạn săn bắn thú hoang dã

***

Tiếng kêu ai oán giữa rừng xanh – Bài 1

Điều tra: Chạm mặt cánh thợ săn, thú rừng Vườn quốc gia Cát Tiên trúng đạn và bị xẻ thịt

09/06/2025 6:30

Thực hiện: MINH HẬU – NGUYỄN TIẾN. Thiết kế: TRƯỜNG GIANG – HỒNG THANH – XUÂN PHƯƠNG

(PLO)- Những lần vào rừng giữa đêm, thi thoảng chúng tôi lại nghe âm thanh chát chúa như tiếng súng vang lên của cánh thợ săn, và sau đó, những con vật gục xuống, thậm chí bị xẻ thịt tại chỗ.

Continue reading Tiếng kêu ai oán giữa rừng xanh (4 bài) →

Thổn thức bản nghèo

• Kỳ 1: Bóng tối dưới chân đèn
• Kỳ 2: Lắng nghe dân nghèo nói
• Kỳ cuối: Mưu sinh trong lòng hồ

***

Thổn thức bản nghèo-Kỳ 1: Bóng tối dưới chân đèn

02/08/2022 | 10:32

TP – Trong chiều dài một km nhưng sông Nậm Mộ đã phải gánh 3 nhà máy thủy điện. Hệ lụy nhãn tiền, người dân oằn mình chịu đựng. Lợi đâu chưa thấy nhưng khó khổ đã thấy nhiều.

Những hộ dân ở bến thượng lưu lòng hồ thủy điện Bản Vẽ

Ngược dòng Nậm Mộ

Giữa tháng 7, chúng tôi trở lại xã Tà Cạ, huyện Kỳ Sơn (Nghệ An). Con đường xưa cũ nay được mở rộng, thảm nhựa giúp chúng tôi đến với Tà Cạ nhanh hơn. Những bản làng nằm vắt vẻo bên sườn núi, bờ sông là nơi sinh tồn bao đời nay của cộng đồng dân tộc Thái, Khơ Mú…. Giao thông đã thuận lợi hơn những năm về trước nhưng Tà Cạ vẫn thế, như một đóa hoa rừng chưa đến thì bung nở. “Thủy điện lần lượt chắn dòng, sông Nậm Mộ bị chia cắt thành nhiều đoạn, chỉ 1km đã có 3 nhà máy, nếu tính mật độ và số lượng nhà máy thủy điện thì không địa phương nào nhiều hơn Tà Cạ. Thế nhưng, 3 bản của xã vẫn chưa có điện lưới. Ánh sáng từ điện còn chưa có, nói gì đến phát triển kinh tế”, ông Vi Văn Mằn – Chủ tịch xã Tà Cạ trầm buồn lí giải.

Continue reading Thổn thức bản nghèo (3 kỳ) →

• Mất cân bằng giới tính tại Việt Nam ngày càng nghiêm trọng
• Bình đẳng giới để kiểm soát chênh lệch giới tính khi sinh
• Cần lộ trình dài hạn để cải thiện tỷ số giới tính khi sinh

***

VNE – Thứ ba, 6/5/2025, 09:05 (GMT+7)

Mất cân bằng giới tính tại Việt Nam ngày càng nghiêm trọng

Tỷ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh ở nước ta ngày càng nghiêm trọng, trong đó Bắc Ninh là địa phương có mức chênh lệch cao nhất, đạt 119,6 bé trai trên 100 bé gái.

Số liệu được công bố trong Báo cáo quốc gia đầu tiên về đăng ký và thống kê hộ tịch giai đoạn 2021-2024, vào cuối tháng 4. Báo cáo do Cục Thống kê xây dựng trên cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử toàn quốc, với sự hỗ trợ của Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) và Tổ chức Y tế công cộng (VS).

Tỷ số giới tính khi sinh, vốn phản ánh sự cân bằng tự nhiên giữa trẻ trai và trẻ gái khi ra đời, theo chuẩn mực sinh học ở mức 104-106 bé trai/100 bé gái. Khi tỷ số này vượt quá 106, cho thấy có sự khác biệt với mức sinh học bình thường và phản ánh những can thiệp có chủ ý trên khía cạnh về giới.

“Điều này sẽ làm ảnh hưởng đến sự mất cân bằng tự nhiên, đe dọa sự ổn định dân số của quốc gia và toàn cầu”, Cục Thống kê ghi nhận.

• CAND – Tràn lan tour du lịch mạo hiểm tự phát: Nhiều rủi ro rình rập
• TP –Mạo hiểm du lịch rừng núi, hang động
• HNN –Du lịch mạo hiểm – Xin đừng buông lơi quản lý!
• TT –Để du lịch mạo hiểm… không nguy hiểm

***

Tràn lan tour du lịch mạo hiểm tự phát: Nhiều rủi ro rình rập

CAND – Thứ Tư, 06/03/2024, 14:16

Du lịch mạo hiểm tại Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, thu hút nhiều khách tham gia, đặc biệt là giới trẻ và người nước ngoài. Tuy nhiên, chỉ trong một thời gian ngắn đã liên tiếp xảy ra nhiều vụ tai nạn trong các tour mạo hiểm “chui”. Việc này dấy lên lời cảnh báo cho các tour du lịch mạo hiểm tự phát đang nở rộ.

TBT Tô Lâm: “Chúng ta đã có nhiều có điều kiện thuận lợi, làm sao các cháu & các thầy giảm áp lực thi chuyển cấp lên cấp 3 hiện nay. Nếu chúng ta phổ cập thì sẽ thanh toán được vấn đề này.”

Mình rất thích mọi lời nói của TBT. Ngoại trừ một điểm nhỏ: Giáo dục phổ cập ngày nay có nghĩa là mọi con em đều có thể có bằng CỬ NHÂN một cách Dễ dàng và Đương nhiên. Không chỉ là cấp 3 hay cấp 2. CỬ NHÂN.

Chúng ta phải bắt kịp thế giới.

Hoành

***

Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu phổ cập giáo dục phổ thông ‘càng sớm càng tốt’

Tuệ Nguyễn– lamtue@gmail.com

TN – 05/09/2025 12:38 GMT+7

Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu ngành giáo dục phổ cập giáo dục phổ thông “càng sớm càng tốt”, để học sinh không còn gặp áp lực thi chuyển cấp như thời gian qua.

Sáng nay 5.9, Tổng Bí thư Tô Lâm đã dự và phát biểu tại Lễ kỷ niệm 80 năm ngành giáo dục và khai giảng năm học 2025 – 2026.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại Lễ kỷ niệm 80 năm ngành giáo dục và khai giảng năm học 2025 – 2026 Continue reading Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu phổ cập giáo dục phổ thông ‘càng sớm càng tốt’ →

• TPO – Việt Nam nằm trong nhóm có tỉ lệ cao trẻ bị đuối nước
• VNE – Tử vong do đuối nước cao gấp 10 các nước phát triển
• DT – Vì sao trẻ em nông thôn có tỷ lệ đuối nước cao gấp 4 trẻ em thành thị?

***

Việt Nam nằm trong nhóm có tỉ lệ cao trẻ bị đuối nước

Hà Minh, 26/07/2025 18:03

TPO – Theo thống kê của Bộ Y tế, mỗi năm, gần 2.000 trẻ em Việt Nam tử vong do đuối nước – nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ từ 5 đến 14 tuổi. Dù tỉ lệ tử vong do đuối nước ở trẻ có xu hướng giảm,

Việt Nam vẫn nằm trong nhóm nước có tỉ lệ cao nhất tại khu vực Tây Thái Bình Dương, theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

[Chú thích: 37 quốc gia và vùng lãnh thổ thuộc khu vực “Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Tây Thái Bình Dương” bao gồm Úc, Brunei, Cam-pu-chia, Trung Quốc (bao gồm cả Hồng Kông và Ma Cao), Quần đảo Cook, Fiji, Pháp (Polynesia thuộc Pháp và Tân Thế Giới), Guam, Nhật Bản, Kiribati, Lào, Malaysia, Quần đảo Marshall, Micronesia, Mông Cổ, Nauru, New Zealand, Niue, Quần đảo Bắc Mariana, Palau, Papua New Guinea, Philippines, Pitcairn, Hàn Quốc, Samoa, Singapore, Quần đảo Solomon, Tokelau, Tonga, Tuvalu, Vanuatu, Việt Nam, và Quần đảo Wallis và Futuna].

Trong mùa hè oi ả, khi trẻ em mong chờ được vui chơi thỏa thích bên ao hồ, sông suối… thì nỗi lo về đuối nước lại một lần nữa trở thành mối nguy hại hiện hữu, cướp đi sinh mạng của không ít em nhỏ. Vụ việc mới xảy ra tại Hà Nội là một minh chứng đau lòng.

Bệnh viện Nhi Trung ương tiếp nhận một bé trai 3 tuổi trong tình trạng hôn mê sâu sau khi được phát hiện dưới ao gần nhà, sau khoảng 30 phút mất tích. Dù đã được cấp cứu tích cực, cháu bé không qua khỏi vì tổn thương não quá nặng. Câu chuyện này không phải cá biệt.

“Lý do chính của đường sắt VN chậm phát triển là vì nhà nước độc quyền đường sắt.

Trong môi trường kinh tế thị trường cạnh tranh, càng có nhiều người tham gia kinh doanh thì khách hàng càng có nhiều lựa chọn với chất lượng dịch vụ giá nào cũng có. Còn trong môi trường kinh tế độc quyền, chỉ có duy nhất một người buôn bán, thì khách hàng chỉ biết ngậm bồ hòn làm ngọt – chẳng được lựa chọn, và chẳng có lựa chọn nào khác ngoài lựa chọn đã có sẵn.

Khi cốt lõi vấn đề là nhà nước vẫn còn độc quyền đường sắt thì dù có sửa sang bề ngoài (như sửa luật) đến thế nào, câu chuyện cũng chẳng đi tới đâu. Tuy nhiên, nhà nước có thể cho phép đầu tư đối tác công tư PPP (Public Private Partnership), nhưng cần có khung pháp lý rõ ràng để tư nhân có kinh nghiệm và khả năng được phép đấu thầu (chứ không phải tư nhân chỉ cần có tiền là ok).

PTH”

• NĐT – Vì sao ngành đường sắt Việt Nam chậm phát triển?
• BĐT – Sửa Luật Đường sắt và những vấn đề đặt ra từ thực tiễn

***

Vì sao ngành đường sắt Việt Nam chậm phát triển?

NĐT – VŨ PHẠM, 17:13 10/03/2025

Cho ý kiến về dự án Luật Đường sắt (sửa đổi), Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng, cần làm rõ nguyên nhân dẫn đến sự chậm phát triển của đường sắt Việt Nam do thiếu nguồn lực hay chưa quan tâm đúng mức. Từ đó, luật sửa đổi cần tập trung vào các chính sách, tạo ra sự bứt phá cho ngành.

• DTvPT – “Bắt cóc Online”: Từ cú điện thoại đến hiểm họa khôn lường
• TPO – Chuyên gia tội phạm học bày cách lật tẩy kẻ lừa đảo ‘bắt cóc online, dụ dỗ bỏ nhà’
• ND – Quyết liệt bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng xã hội

***

“Bắt cóc Online”: Từ cú điện thoại đến hiểm họa khôn lường

DTvPT – Hồng Phúc – 18:02, 28/07/2025

Trong thời đại số, mạng xã hội không chỉ là công cụ kết nối mà còn trở thành nơi ẩn nấp lý tưởng cho những kẻ có hành vi xâm hại, bắt cóc trẻ em. Chỉ với vài tin nhắn làm quen, một cuộc gọi video, hay lời hứa hẹn ngọt ngào, nhiều đứa trẻ đã tự ý rời khỏi nhà để gặp người lạ. Những kẻ bắt cóc giờ đây không cần rình rập ngoài cổng trường, bởi chúng đã có “chìa khóa” tiếp cận nạn nhân ngay từ chiếc điện

Nữ sinh Q. thời điểm được Công an TP.HCM giải cứu khi đang tự nhốt mình vì tưởng đang phối hợp với cơ quan Công an Continue reading “Bắt cóc online” – Hiểm họa rình rập trẻ em trên không gian mạng  →

“Đã đến lúc thể thao Việt Nam phải nhìn nhận nghiêm túc vấn đề này, đừng để những nghi ngờ lan truyền mà không có bất cứ một hành động khoa học – nhân văn nào được thực thi. Đặc biệt, khi thế giới đã đưa vào luật như Liên đoàn Điền kinh thế giới đã làm thì ta buộc cũng phải theo, nếu không muốn đứng bên lề các cuộc chơi.”

• TTCT – Bóng chuyền Việt Nam: Cần đối mặt với sự thật
• TT – Vietnam’s star spiker withdraws from World Championship over FIVB eligibility rules
• NT – FIVB disqualifies two Vietnam players amid gender controversy rumours
• VNN – FIVB error humiliates Vietnam U21 and banned star Dang Thi Hong

***

Bóng chuyền Việt Nam: Cần đối mặt với sự thật

HUY THỌ – 6/08/2025 15:08 GMT+7

TTCT – Tin đâu như sét đánh ngang tai, nửa đêm 12-8, FIVB (Liên đoàn Bóng chuyền thế giới) đã phát đi thông báo gây choáng cho người hâm mộ bóng chuyền Việt Nam.

Theo đó, một vận động viên trong đội tuyển bóng chuyền U21 Việt Nam không đạt điều kiện thi đấu. Vậy nên, FIVB đã quyết định đội U21 Việt Nam bị xử thua ở các trận có VĐV ấy tham gia.

Đặng Thị Hồng trong màu áo U21 Việt Nam tại Giải vô địch thế giới. ẢNH: VOLLEYBALLWORLD

Phản ứng của Liên đoàn Bóng chuyền Việt Nam là tuyên bố sẽ khiếu nại quyết định FIVB.

Continue reading Bóng chuyền Việt Nam: Cần đối mặt với sự thật →

• VNE – Nuôi để bán và nuôi bảo tồn
• DT – Khoa học bảo tồn thiên nhiên nhìn từ vụ án “gà lôi trắng”

*Chú thích: Sách đỏ – Sách đỏ Việt Nam là danh sách các loài động vật, thực vật ở Việt Nam thuộc loại quý hiếm, đang bị giảm sút số lượng nghiêm trọng hoặc có nguy cơ tuyệt chủng.”

Danh mục động thực vật trong Sách đỏ Việt Nam >>

***

Nuôi để bán và nuôi bảo tồn

Trịnh Lê Nguyên, Giám đốc Trung tâm Con người và Thiên nhiên – PanNature

VNE – Thứ năm, 14/8/2025, 15:05 (GMT+7)

Hơn 20 năm trước, tôi cùng đồng nghiệp và một số nhà báo điều tra từng thâm nhập các trang trại nuôi gấu lấy mật ở Phúc Thọ, Hà Nội.

Thời kỳ giá mật gấu lên cao, cả nước có đến hơn 4.000 cá thể gấu – nuôi nhốt trong những dãy chuồng sắt bẩn thỉu, hầm hập mùi thuốc thú y – bị bóc lột tối đa để thu lợi cho người nuôi. Hồi đó, nhiều ý kiến cho rằng việc nuôi gấu lấy mật vừa góp phần phát triển kinh tế, vừa giúp bảo tồn loài động vật hoang dã quý hiếm này.

Sau 20 năm, với nhiều nỗ lực của các cơ quan nhà nước và tổ chức phi chính phủ như Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV), Free the Bears, Animals Asia… số lượng gấu nuôi đã giảm hơn 95%.

Nếu ai hỏi phong trào nuôi gấu đó có góp phần bảo tồn gấu không? Câu trả lời là: Không, không và không! Hai loài gấu của Việt Nam (gấu chó và gấu ngựa) hiện nay cực kỳ hiếm gặp trong thiên nhiên hoang dã. Vào thời hoàng kim của mật gấu, người ta vẫn thậm thụt chỉ cho nhau chỗ mua mật gấu tự nhiên vì tin rằng nó tốt hơn mật gấu nuôi.