Category Archives: Chứng Nhân

Đường xưa Thầy đi


(Sự có mặt của Thượng tọa Thái Hòa tại đất Sài Thành, phía Nam)

Những năm tháng làm học Tăng tại miền đất Sài thành, nơi có nhiều bậc học giả và thấy đạo. Thầy đã được nuôi dưỡng từ chiếc nôi của thập niên 80, với nhiều tôn túc ở Tu viện Quảng Hương Già Lam, Viện Nghiên Cứu Phật Học Vạn Hạnh. Hai vị thầy chuyên về giáo dục đã dẫn dắt Thầy vào con đường đào tạo, đó là Hòa thượng Thích Trí Thủ và Hòa thượng Thích Minh Châu. Hòa Thượng Thích Trí Thủ là vị Giám viện các Phật học viện Trung Phần từ Phật học viện Báo Quốc Huế, đến Tu viện Quảng Hương Già Lam Sài gòn. Và Hòa Thượng Thích Minh Châu là Viện Trưởng Viện Đại Học Vạn Hạnh và Viện Cứu Phật Học Vạn Hạnh.

Thầy đã được giáo dục bởi các Ngài, nên luôn ấp ủ riêng cho mình một phương pháp truyền trao khế hợp với thời đại và lối sống chân phương thiền vị cho các thế hệ tiếp nối. Sau nhiều năm, vì những sự biến Già Lam, Vạn Hạnh, thế cuộc đổi thay, nên Thầy dừng lại các chuyến thăm viếng, trao đổi và xây dựng với các thế hệ đồng học của mình tại thành Sàigòn.

Nếu tính cho đến hôm nay, các lớp bạn của Thầy đã có tuổi, và đang hành đạo khắp nơi kể cả trong nước và ngoài nước. Có những pháp hữu đồng học, đồng tu đã trải qua ba mươi năm chưa hề gặp lại và có những pháp hữu đã đi xa hay đã rẽ thành hai lối, có những bậc Thầy của Thầy đã nằm yên bất động, nhưng cũng có những vị ngày nay đang ẩn mình trong viện sách, tàng kinh. Tuy vậy, nhưng Thầy không bao giờ quên dấu chân xưa của những vị ân sư tiền bối và của chính Thầy. Đất Sài Thành không phải Thầy chỉ đến đó một lần để học, mà còn đến đó nhiều lần để học lịch sử, học cách làm lịch sử và để rồi trở thành một trong những nạn nhân và chứng nhân của lịch sử một thời!

Continue reading Đường xưa Thầy đi

12 năm đến trường bằng tay

 

(Dân trí) – Đôi chân bị liệt không thể đi lại được, nhưng ham chữ nên suốt 12 năm qua, Sùng A Đế đã “bò” đến trường đi học bằng chính đôi tay của mình. Nghị lực phi thường của cậu học trò nghèo nơi miền sơn cước đã khiến nhiều người phải khâm phục.
>> 9 năm đến trường trên đôi chân của bạn


Chặng đường đến trường với Sùng A Đế rất khó khăn nhưng Đế luôn tươi cười
 

Đó là trường hợp của Sùng A Đế, ở bản Suối Hộc, xã Trung Lý, huyện vùng cao Mường Lát, tỉnh Thanh Hóa. Suốt 12 năm học qua, hình ảnh cậu học trò Sùng A Đế đến trường bằng chính đôi tay của mình đã khiến nhiều người cảm phục.

 
Continue reading 12 năm đến trường bằng tay

GS Trần Văn Giàu, mất mát chưa có người thay thế

(VietNamNet) – Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu, người nhận giải thưởng Trần Văn Giàu lần 2 năm 2005 với cụm công trình Nghiên cứu địa bạ và ruộng đất triều Nguyễn, khẳng định sự ra đi của GS Trần Văn Giàu là “mất mát chưa có người thay thế”.

Giáo sư Trần Văn Giàu, nhà cách mạng, nhà khoa học và là nhà nghiên cứu lịch sử, triết học, đã từ trần ngày 16/12/2010 tại TP.HCM, thọ 100 tuổi. Trong sự nghiệp cách mạng, Giáo sư Trần Văn Giàu từng giữ chức Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ, Chủ tịch Ủy ban kháng chiến Nam bộ những năm kháng chiến chống Pháp khi tuổi đời còn rất trẻ.

Trong sự nghiệp nghiên cứu khoa học, Giáo sư Trần Văn Giàu viết nhiều tác phẩm về Continue reading GS Trần Văn Giàu, mất mát chưa có người thay thế

Thầy Hậu của trẻ đường phố

Dù Hậu chưa một ngày đứng lớp, chưa một ngày giảng bài, nhưng nhiều đứa trẻ lang thang cơ nhỡ được Hậu giúp đỡ đều gọi người giáo dục viên đường phố này là thầy Hậu. Thầy Hậu không chỉ dạy điều hay lẽ phải mà còn là chỗ dựa tinh thần cho các em.


Trung Hậu (phải) giúp Thạch Tô Ny sửa chiếc xe đạp làm phương tiện đi làm mỗi ngày.

Người ốm, nước da ngăm đen hay chạy xe Cub 50 đến các khu ổ chuột – nơi ở của những đứa trẻ nghèo, lang thang cơ nhỡ để bầu bạn. Đó chính là phác thảo về Nguyễn Trung Hậu, 23 tuổi, giáo dục viên của dự án Bình Minh tại TP Cần Thơ. Trần Thanh Thế, một đồng nghiệp, nói về Hậu: “Cái được nhất của Hậu là rất nhiệt tình. Những ca khó thường người khác bỏ chứ Hậu nhất định đeo đến cùng”.

Continue reading Thầy Hậu của trẻ đường phố

Các soeurs thời tiểu học

Nhà thờ Hà Dừa, Diên Khánh, Khánh Hòa
Đã có nhiều thầy cô trong đời đi học mấy mươi năm, nhưng những vị thầy ảnh hưởng mình mạnh nhất vẫn là các soeurs dạy tiểu học, trong ngôi trường hai phòng nhỏ xíu của xứ đạo Hà Dừa.

Cả nhà theo ba, từ Pleiku về Nha Trang mùa hè năm 1960. Gọi là Nha Trang nhưng thực sự là Thành. Đây là một ngôi thành cổ do Võ Tánh xây từ thời Gia Long, khoảng 10km phía tây thành phố Nha Trang. Tòa quận trưởng và đơn vị quân đội của quận Diên Khánh ở trong thành. Ba mình, thượng sĩ trong quân đội, đã chuyển về làm việc trong quận. Mẹ, có tiệm ăn đang hái ra tiền ở Pleiku, nhưng đành bán tiệm đưa cả nhà về Thành theo ba. Và mình bắt đầu lớp ba tại Trường Tiểu Học Hà Dừa. (Lớp ba thời đó cũng là lớp ba ngày nay).

Lần đầu tiên thấy xe ngựa ở Thành, chạy phom phom, bóp còi te te, mình cảm thấy Thành rất văn minh, so với Pleiku. Pleiku thuở đó chẳng thấy gì ngoài những hàng thông, đất đỏ, và vài chiếc xe đò thỉnh thoảng ngừng tại trạm kiểm soát gần nhà, và hành khánh đổ vào tiệm ăn ồ ạt.

Continue reading Các soeurs thời tiểu học

Người bắc nhịp cầu hữu nghị

Đất Việt

Với tâm nguyện vun đắp cho tình hữu nghị giữa hai nước, GS Vũ Đức Vượng, kiều bào Mỹ, đã không quản gian lao đưa học sinh Mỹ tới Việt Nam để vừa học chữ, vừa tìm hiểu văn hóa.

Nỗ lực của ông đã được đền đáp khi người Mỹ và cả những người Mỹ gốc Việt hiểu đúng và sâu hơn về văn hóa Việt. Chương trình giáo dục School Year Abroad ở Việt Nam (SYA-VN) do ông làm Giám đốc đã gặt hái những thành công bước đầu.

“Vô tri bất mộ”

Chia sẻ với Đất Việt, GS Vượng cho biết khóa học này của SYA-VN có 13 học sinh phổ thông người Mỹ. Vẫn chương trình trung học bình thường như ở Mỹ, vẫn giáo viên Mỹ, điểm khác biệt duy nhất đó là các em cắp sách đi học… ở Việt Nam trong vòng một năm. Thêm vào đó, mỗi ngày các em được học hai tiết tiếng Việt và một tiết văn hóa Việt.

Continue reading Người bắc nhịp cầu hữu nghị

Vị tướng yêu văn hóa dân tộc

Thượng tướng Phan Trung Kiên cùng phu nhân dâng hương
Chiều ngày 16.10.2010, thượng tướng Phan Trung Kiên, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, thứ trưởng Bộ Quốc phòng, anh hùng các lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam, cùng phu nhân đã về thăm khu di tích lịch sử văn hóa Lệ Chi Viên, nơi cách đây gần 600 năm đã xẩy ra vụ án đen tối cả đất trời Việt Nam. Nguyễn Trãi cùng ba họ và Nguyễn Thị Lộ rơi đầu vì “lưỡi dao oan nghiệt của cái triều đình hèn hạ và ngu muội do chính Nguyễn Trãi đã chiến đấu hơn mười năm gian khổ để góp phần xây dựng nên”.

Thượng tướng Phan Trung Kiên không chỉ là vị tướng tài ba, trung kiên, nhân hậu mà còn rất quan tâm đến văn hóa dân tộc, đặc biệt ông thường xuyên tham gia các hoạt động từ thiện.

Sau lễ dâng hương, thượng tướng cùng phu nhân đi thăm khu di tích và nghe nhà giáo Hoàng Đạo Chúc, hội chủ “Hội những người yêu kính Nguyễn Trãi và Nguyễn Thị Lộ”, trưởng ban xây dựng ba ngôi đền thờ Nguyễn Trãi và Nguyễn Thị Lộ ở Tân Lễ, Hưng Hà, Thái Bình; Khuyến Lương, Trần Phú, Hà Nội và Lệ Chi Viên, Gia Bình, Bắc Ninh báo cáo, thượng tướng đã xúc động nói:

Continue reading Vị tướng yêu văn hóa dân tộc

Vận động viên đặc biệt trên một bên chân

Ông Phiến và bộ sưu tập huy chương. Ảnh: T.H
Ông Phiến và bộ sưu tập huy chương. Ảnh: Lao Động

Bằng nghị lực phi thường, người thương binh 2/4 Hà Quý Phiến đã góp phần nuôi cả gia đình với 5 đưa con khôn lớn và trở thành một lão vận động viên bóng bàn với bộ sưu tập huy chương đủ các màu.

Continue reading Vận động viên đặc biệt trên một bên chân

Thảo Giang Ting ning

Có một lần bất chợt tôi gặp Thảo Giang trên chuyến bay Hà Nội – Plei Ku. Ông trở về sau một chuyến lưu diễn nhiều nơi. Những cuộc lưu diễn mà như lời ông “ Chỉ có hai chiếc vé máy bay đi về và đủ tiền mua cho con gái một món quà nho nhỏ ”. Nhưng Thảo Giang vẫn rất phấn khởi vì được đem tiếng ting Ning của mình giới thiệu với bà con khắp nơi.

Là bạn diễn từ những năm 70 của thế kỷ XX ở Đoàn ca múa Tây Nguyên, nhưng sau ngày giải phóng chúng tôi ít gặp nhau. Tôi ở lại Hà Nội học đại học thanh nhạc rồi về Đăk lăk, trước đó , Thảo Giang đã theo Đoàn Dam San về Gia Lai. Những ngày cùng ở Đoàn, tôi là diễn viên đơn ca, Thảo Giang đệm đàn acoodeon, đàn t’rưng. Những tiết mục đơn ca của Kim Nhớ, H’benh, của tôi …thành công , nhiều lần được khán giả yêu cầu hát lại, là có sự hỗ trợ không ít với kỹ thuật nảy, vuốt, vê giòn tan trên cây đàn t’rưng và sự phụ họa rất có duyên của anh. Bạn bè đồng nghiệp trong đoàn thường hay trêu chọc “ tại Thảo Giang thích Linh Nga nên mới diễn ăn ý với nhau đến thế”.

Continue reading Thảo Giang Ting ning

Cánh chim Pong kle sông Re

Nhiều người yêu ca hát những năm 60-70 của thế kỷ XX chắc hẳn còn nhớ tới một giọng hát không dễ lẫn trên sóng Đài Tiếng nói Việt Nam. Giọng hát đặc biệt bởi sự cao vút, trong sáng, mượt mà, có cái gì rất hồn nhiên , dễ thương trong cách phát âm tiếng phổ thông còn chưa rõ. Đó là giọng hát của cô gái Tây Nguyên  có tên gọi Kim Nhớ. Dường như cái ngọt ngào của dòng nước sông Hre ( Quảng Ngãi), cái tinh khiết của những giọt sương sớm mai nơi rừng già, sự mềm mại bay bổng của những cánh chim chao liệng trên vòm  trời cao nguyên xanh thăm thẳm và cả sự khỏe khoắn của gió đại ngàn, đã chắt lọc, trao cho Kim Nhớ giọng ca đặc biệt ấy. Để chị làm say đắm trái tim của hàng triệu bạn bè trong và ngoài nước khi nghe chị hát.

Continue reading Cánh chim Pong kle sông Re

Chỉ còn là một giấc mơ thôi

Cuối cùng thì sau hơn một tháng chờ đợi, qua cả ngày Quốc khánh , ngày lễ trọng của đất nước, lẫn sinh nhật lần thứ 53 của Moan ngày 6-9; sáng 16/9/2010 Y Moan Enuôl đã chính thức được cầm trong tay quyết định phong tặng danh hiệu Nghệ sỹ Nhân dân, có chữ ký của Chủ tịch nước.

Về việc muộn màng thế nghe ra thì có nhiều nguyên nhân, khi chưa có kinh phí, lúc thì vì Chủ tịch tỉnh đang đi công tác ngoài tỉnh, khi lại bảo chờ nhạc sỹ Nguyễn Cường ( mẹ anh vừa mất mấy ngày trước đó)…

Continue reading Chỉ còn là một giấc mơ thôi

H’Benh tiếng ca còn mãi

Tháng 5-2008, chúng tôi ( Kpă Y lăng, Thảo Giang, K’Ra Zan Plin & tôi)  những nhạc sỹ người Tây Nguyên tụ tập về trại sáng tác nghệ thuật tại thành phố Plei Ku, bỏ những cuộc đi chán ngắt của Ban tổ chức, cùng nhau  vượt đường xa hành hương về làng bác Núp và sau đó là vì thương nhớ bạn bè mà ghé thị trấn huyện Kon Chro thăm người bạn vong niên H’Bênh.

Mới quành xe vô cửa vườn đã nghe tiếng hát trong sáng của chị qua những bài dân ca Tây Nguyên ( đó là cuốn băng mà hồi còn ở Đài Tiếng nói Việt Nam, tôi đã mời chị về cơ quan thường trú để  thực hiện thu thanh ). Chị mừng tủi khoe với bạn “ chỉ còn chút niềm vui đó thôi”. Căn nhà sàn nhỏ rách nát chỉ rộng hơn 10m2 dựng ngay ven bờ sông, chỉ đi vài bước là có thể khoả chân xuống dòng nước đỏ màu phù sa, gió cao nguyên lồng lộng thổi qua kẽ vách. Chẳng có một tài sản đáng giá nào, ngoài tiếng hát cứ vút lên, lan ra trong nắng trong gió, trải dài trên mặt sông, rung rinh từng ngọn lá.

Continue reading H’Benh tiếng ca còn mãi

Ka Sô Liễng sân khấu & sưu tầm

Ngày 6-9-2010, Hội VHNT tỉnh Đăk lăk tổ chức kỷ niệm 20 năm thành lập. Tham dự lễ, tôi nhớ khôn nguôi về nhiều thế hệ các văn nghệ sỹ người thiểu số Tây Nguyên, đã từng gắn bó suốt thời tuổi trẻ của mình với nghệ thuật dân tộc, làm nên ánh hào quang của nghệ thuật một vùng đất. Ngày nay họ lặng lẽ giữa các buôn làng, như những ánh sao băng vụt tắt giữa vòm trời bao la. Sẽ là thiếu sót nếu không có ai biết về sự nghiệp VHNT của họ. Linh Nga sẽ lần lượt giới thiệu gương mặt những văn nghệ sỹ TN, như một lời tri ân với những thế hệ đi trước.

Là một nhánh của cộng đồng Chăm, chọn nơi sinh sống dọc hai bờ con sông Hroaih, nên xưng là Chăm Hroaih, trong danh mục 54 dân tộc Việt Nam còn được gọi là Bâhnar Chăm. Tộc người này cư trú tập trung ở Phú Yên và một vài huyện thuộc Bình Định. Đạo diễn Ka Sô Liễng là người dân tộc Chăm Hroaih, sinh ở Plei Kei Trôi, xã Bu beng, huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên .

Continue reading Ka Sô Liễng sân khấu & sưu tầm

Cứ thế nhé Plin !

Những năm 90 ở thế kỷ XX, không chỉ khi biên tập chương trình ca nhạc phát trên sóng phát thanh các thứ tiếng dân tộc Tây Nguyên, mà cả trong những hội diễn khu vực &  những cuộc thi hát lớn của Đài Truyền hình Việt Nam được mời làm giám khảo; tôi bắt gặp nhiều ca sỹ Tây Nguyên thường chọn trình bày không chỉ những sáng tác của Y Sơn Niê, Nguyễn Cường, Y Phôn Ksor, Linh Nga Niê Kdam, mà còn có một cái tên khác liên tục xuất hiện : K’Ra Zan Plin, với những ca khúc khi thì êm ả như những dòng suối  mùa khô “ thổn thức đêm nay nỗi buồn ngàn thu…mong sao tìm lại bóng dáng xanh nguồn cội”; lúc lại cháy bỏng như những đêm lửa hội mùa ăn năm uống tháng “ Rung cồng chiêng anh và em vòng xoang đêm nay, hãy thắp sang buôn làng, hãy thắp sáng cho đời ”…( ca sỹ Boner Trinh người dân tộc Chil ở Lâm Đồng, đã từng giành giải nhất Liên hoan ca hát thành phố Hồ Chí Minh với bài “ Giữ ấm bếp hồng” của Plin ) .

Continue reading Cứ thế nhé Plin !

Người nặng lòng với xứ Mường

Tác giả: Theo Hoàng Hà – Phạm Kiên (Quân đội nhân dân)

Không riêng ngày lễ hội mà cả ngày thường, trong ngôi nhà sàn bé nhỏ thuộc xóm Chăm Mát, phường Thái Bình (Thành phố Hòa Bình), người ta vẫn thấy ngân vang tiếng cồng chiêng, rộn ràng điệu múa làm say đắm lòng người. Chủ nhân của ngôi nhà là ông Nguyễn Văn Thực, 74 tuổi, nhiều người vẫn gọi người đàn ông nặng lòng với xứ Mường ấy là “ông Thực cồng chiêng”…

Chuyện ông “cổ hủ”

– Ngày cưới con gái, tôi mang cồng chiêng ra đánh, không ít người xì xào “ông Thực này rõ là cổ hủ”, nhưng tôi không nản và sự thực là giờ đây nhiều người đã phải gật gù công nhận tôi đúng khi cố giữ gìn vốn văn hóa dân gian của dân tộc mình – vừa mân mê chiếc chiêng Khầm, ông Thực vừa bắt đầu câu chuyện với chúng tôi như vậy.

Continue reading Người nặng lòng với xứ Mường