Chào các bạn,

Mình kể chuyện đến thăm nhà mẹ Thanh ở thôn Hai..

Những ngày mới về Buôn Làng, mình nghe các mẹ nhắc đến mẹ Thanh rất nhiều nhưng suốt gần một năm, mình chưa bao giờ gặp, kể cả những dịp giáo xứ tổ chức những bữa cơm chung cũng như những bữa tiệc trong giáo xứ, mình cũng không thấy mẹ Thanh bao giờ! Nhiều lần định hỏi nhưng đến khi gặp mọi người, nói chuyện lung tung vui quá nên lại quên.

Bù lại, thật tình cờ khi mình vào nhà mẹ Gái, lại gặp mẹ Thanh đang ở trong nhà mẹ Gái, và mình theo mẹ Thanh về nhà vì hai nhà cũng gần nhau. Qua gặp gỡ nói chuyện, mình mới biết trước đây mình không gặp mẹ Thanh là do mẹ đi làm cho một công ty ở Tp. HCM và mẹ mới nghỉ việc được hai tháng. Continue reading Đi làm thay →

Chào các bạn,

Có một chuyện xảy ra trên đường ra nhà Lưu trú mà mỗi lần nhớ lại, mình vẫn thấy ray rứt vì có thể giúp được nhưng mình đã bỏ mất cơ hội đó..

Trước kia, mỗi sáng thứ Hai khi ra nhà Lưu trú, mình thường chạy xe một mình nhưng từ đầu năm học mới NK 2013–2014 mình cho em Kypa, học sinh lớp Mười hai đi cùng. Em Kypa ở gần nhà và không có xe đạp. Mỗi sáng thứ Hai, em Kypa đi tìm người để xin quá giang thật vất vả.

Đi với em Kypa nên sáng thứ Hai đi lễ về phải đi ngay để em Kypa kịp đến trường lúc 06g45 phút. Từ nhà Lưu trú đến trường học, các em đi bộ mất chưa đến năm phút. Vì vậy, những gì cần đem đi mình phải chuẩn bị ngay từ tối hôm trước, sáng đi lễ về chỉ kịp dắt xe đi ngay. Trời nắng, từ trong Buôn Làng đi xe máy ra ngoài Lưu trú mất gần ba mươi phút. Trời mưa, đường trơn không chạy nhanh được phải đi mất nhiều thời gian hơn! Continue reading Dắt xe đi bộ →

Chào các bạn,

Đa số các em học sinh Lưu Trú sắc tộc thiểu số thích nghi với Nội quy, Thời biểu của nhà Lưu Trú trong thời gian đầu không phải là chuyện dễ. Chính vì vậy, những khi cho các em Lưu Trú nghỉ để thăm gia đình trong các dịp lễ nghỉ ở trường, dịp tết, dịp hè…, một số các em không bao giờ lên học đúng hẹn. Bao giờ cũng có em bị trễ một hoặc hai buổi học.

Biết đó là bản chất cố hữu của các em học sinh sắc tộc thiểu số, nên khi mình về nhận Lưu trú Buôn Hằng, trong Nội qui cũng có điều lệ qui định cho các em về việc về nghỉ tại nhà: Nếu các em phạm quy sau khi được nhắc nhở ba lần, không sửa sẽ gởi trả các em lại về với gia đình. Continue reading Thích nghi với Nội quy →

Chào các bạn,

Mùa này bắt đầu có con chiu chiu hay chít chít mà người Kinh gọi là con Kiến dương hay con Kiến cương. Xung quanh nhà có nhiều cây cối và những cây to nên có rất nhiều con chiu chiu, nhất là buổi tối sau những chiều mưa, khi những bóng đèn của hiên nhà được bật sáng, những con chiu chiu nhìn thấy ánh sáng bay vào rất nhiều. Trong khi bay, nó thường va đập vào bóng đèn, cột nhà hoặc bức tường và rớt xuống. Những buổi tối như vậy, mẹ Nhíp -người nấu bếp- rất thích. Mẹ Nhíp đi lượm những con chiu chiu đó cho vào một cái ca nhựa, lấy nắp đậy lại cẩn thận để ngày mai chiên ăn. Mẹ Nhíp thích ăn con chiu chiu chiên đến độ nếu có nhiều, mẹ Nhíp có thể ăn thay cơm. Continue reading Mời món ngon →

Chào các bạn,

Vừa ra khỏi nhà của bố Gươm ở thôn Tư, mình gặp bố Thiên nhà cũng ở gần đó đang gùi một gùi chuối ở rãy về. Bố Thiên mời mình qua nhà chơi nên mình đi theo bố Thiên về nhà.

Vào nhà, bố Thiên bỏ gùi chuối xuống trên nền nhà. Nhìn vào gùi thấy có mấy nhánh chuối đã chín vàng, mình ngạc nhiên vì chuối chín cây sao không bị chim ăn? Bố Thiên nói: “Chuối này hôm nay bố Thiên mới đi lên rãy lấy về nhưng không phải chuối chín cây! Anh em Buôn Làng có thói quen trồng chuối trên rãy. Khi buồng chuối già gần chín, chặt xuống dú ngoài rãy, để đến lúc chuối chín được ít ít như mình thấy đây mới lên rãy gùi về, cho nên con chim nó không thấy để ăn!” Continue reading Xe đạp Chúa gởi →

Chào các bạn,

Hơn tám giờ tối mình đi dạy về. Lúc đi vội vàng nên đã quên mang đèn pin, mặc dầu từ phòng sinh hoạt đến nhà cách nhau chưa đến một trăm mét, nhưng đường mòn nhỏ, vừa đất vừa đá gồ ghề lởm chởm rất khó đi, hai bên cây rậm xen lẫn một cây rừng to, không đèn đường, không đèn pin lại thêm trời mới mưa xong nên phải đi một cách dò dẫm.

Đang dò dẫm đường đi để khỏi bị lội nước cũng như lội sình, bỗng phía trước xuất hiện một bóng người, đi dần đến gốc cây to và dừng lại như muốn đợi! Mình thấy sợ, chần chừ định không đi tiếp. Continue reading Gặp bóng người →

Chào các bạn,

Trước kia đôi lần mình nghe kể anh em đồng bào sắc tộc thiểu số có tục lệ đền làng, đặc biệt trong tục lệ cưới hỏi. Chẳng hạn hai bên đã ăn đám hỏi, sau đó không vì một lý do, không vì lỗi của bên nào cả! Bỗng dưng một bên muốn hủy hôn không chịu cưới, hoặc lỡ có con trước với nhau, sau đó không chịu nhận và  không chịu cưới, thì bên hủy hôn phải đền cho bên kia với mức đền tùy theo phía bên kia đòi.

Mình ngỡ tục lệ đó chỉ có ở thời trước, nhưng hôm nay mình mới biết nó vẫn tồn tại trong Buôn Làng nơi mình đang sống.

Continue reading Đền nợ hủy hôn →

Chào các bạn,

Mùa này trời tối rất nhanh mới hơn sáu giờ chiều trời đã tối mịt, nhất là những ngày sau cơn mưa như hôm nay. Trên đường đi bộ về nhà còn khoảng ba mươi mét là đến nhà, lúc đó khoảng hơn tám giờ tối mình gặp mẹ Được địu đứa con nhỏ hơn một tuổi đi trên đường, dưới ánh sáng của chiếc đèn pin trong máy điện thoại. Thấy mình mẹ Được chỉ cho đứa con nhỏ đang được địu trước ngực: Chào Yăh! Mình đứng lại nói chuyện và hỏi thăm nhà mới của mẹ Được đã xây xong chưa? Mẹ Được cho biết chưa xong còn các khung cửa nữa!

Continue reading Ở trọ →

Chào các bạn,

Buổi chiều ra ngoài Buôn Làng mình quên điện thoại ở nhà, mãi đến 21g00 về phòng ngủ mở điện thoại lên có hai cuộc gọi nhỡ của cùng một số điện thoại lạ, mình bấm gọi lại và được biết đó là số điện thoại của mẹ Mai, mẹ của em Linh người dân tộc Khor ở Lâm Đồng. Mẹ Mai gọi để cảm ơn và mời mình có dịp ghé Lâm Đồng, mẹ Mai muốn gặp mình để cảm ơn đã giúp em Linh giải quyết được chuyện tình cảm, mà mẹ Mai đã khuyên bảo rất nhiều, thậm chí có lúc mẹ Mai quá buồn đã từng coi như em Linh đã chết vì không chịu nghe lời khuyên của gia đình! Continue reading Ngừng và quẹo →

Chào các bạn,

Khi nghe các em học sinh Lưu Trú kể mẹ em Hak – học sinh lớp Mười hai của mình – bị tai biến mạch máu não đã ba hoặc bốn năm nay, nhiều lần mình dự định đến thăm nhưng chưa thăm được. Hôm nay, sau khi đi xem lũ ở xóm Đào, trên đường về ngang qua nhà em Hak, mình ghé vào thăm mẹ em Hak một chút.

Vào nhà, mình thấy chỉ có em Him – chị kế của em Hak, đang địu đứa con nhỏ bốn tháng tuổi – ở nhà với mẹ. Bố em Hak thì đi chăn bò. Còn em Hak cũng không có ở nhà, vì tuy là ngày Chúa Nhật nhưng trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai tổ chức cho các em học sinh khối Mười hai thi tay nghề. Continue reading Chăm sóc mẹ →

Chào các bạn,

Các em học sinh sắc tộc thiểu số khi đến trường được ưu tiên rất nhiều. Từ việc được phát sách vở để học trong năm cho đến học phí cũng như tiền đóng để học thêm, học phụ đạo… Mặc dầu như vậy, các em vẫn phải đóng một số tiền đầu năm học. Nếu các em có sổ hộ nghèo hoặc một số giấy tờ đúng theo nhà trường yêu cầu thì số tiền đầu năm của các em phải đóng cho một năm, sẽ chỉ bằng một phần ba hoặc một phần tư số tiền những em học sinh người Kinh bình thường phải đóng.

Mình ở ngay trong Buôn Làng, cùng sinh hoạt với anh em Buôn Làng nên mình hiểu được cảnh sống của anh em Buôn Làng mà đã chia sẻ ít nhiều trong những bài trước. Cho nên khi nói đến tiền, dù không nhiều nhặn gì, chỉ năm ngàn đồng hoặc mười ngàn đồng nhưng nhiều gia đình cũng không có. Continue reading Đóng tiền đầu năm →

Chào các bạn,

Cả tuần nay trời mưa nhiều quá sức. Mưa nhiều và to đến nỗi mình có cảm tưởng nếu mưa như vậy thêm một ngày nữa thì chắc cuối tuần mình không thể về nhà trong Buôn Làng được, vì không có đường để về! Trong khung cảnh buổi chiều trời mưa, từ phòng làm việc nhìn ra ngoài sân, tự dưng mình nhớ đến những ngày mới chuyển về ở Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột, vì ngày mình đến nhận nhiệm sở mới, trời cũng mưa nhiều như ngày hôm nay!

Giữa tháng tám năm 2008, mình chuyển về Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột. Tây Nguyên mùa tháng tám mưa nhiều lắm. Có khi mưa suốt mầy tuần liền không ngơi nghỉ và nếu trời có tạnh thì cũng chỉ tạnh một tí xíu là mưa lại. Thường trời mưa đem lại cho mình hai cảm giác: Buồn và ngại đi ra ngoài vì quá dơ! Continue reading Ngày Yăh mới về →

Chào các bạn,

Những năm ở với các em Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột, mặc dầu có nhiều em nhỏ và số học sinh nhà Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột đông gần gấp ba số học sinh nhà Lưu Trú hiện mình đang ở. Tuy vậy, mình ít phải lo các thứ lặt vặt, vì Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột ở ngay thành phố, cần gì cũng có và những người biết chuyên môn các ngành nghề cũng nhiều, hơn nữa nhà Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột còn có các em học sinh nam cấp III, vì vậy trong nhà Lưu Trú, nếu bị hư những thứ nhỏ như ống nước, van nước, cầu chì điện hoặc đóng những thứ vặt vãnh khác…, các em đều làm được nếu được chỉ bày cặn kẽ.

Còn nhà Lưu Trú hiện mình đang ở chỉ toàn các em nữ học sinh cấp III, vì vậy trong nhà Lưu Trú mỗi khi hư hoặc bể dù là những cái nhỏ cũng phải đi thuê, đi mượn người sửa! Chẳng hạn mấy hôm nay, trời vừa mưa vừa gió rất to, làm mấy tấm tôn che phía trên ngang hông nhà bếp kêu ầm trời! Nhà bếp hiện tại của mình là nhà khung sắt tiền chế khá rộng, mặt trước để trống. Những mặt còn lại tận dụng những bức tường của hàng rào, và hàng rào không cao bằng khung nhà vì vậy phía trên được bọc bằng tôn láng.

Continue reading Tiền của Yăh →