Chào các bạn,

Chiều Chúa nhật mình ra đến cổng, gặp mẹ Celi đưa em Mac đến xin gặp Yăh. Mình quay trở lại vào nhà, lúc này mới để ý bàn chân phải của em Mac được băng một miếng vải đen và chân em Mac đi hơi cà nhắc một chút.

Thấy chân em Mac được băng nên nghĩ có lẽ mẹ Celi dẫn em Mac đến xin thuốc đau chân. Vào nhà, trong khi ngồi vào ghế, mình hỏi em Mac con thứ mấy của bố mẹ Celi và đang học lớp mấy. Được mẹ Celi cho biết em Mac con thứ tư, năm nay mười lăm tuổi đang học lớp Bảy. Continue reading Chữa uốn ván →

Chào các bạn,

Mình chứng kiến hai em học sinh Lưu trú của mình chữa bệnh cho nhau theo cách dân dã của các em, mình không biết phải nói sao nữa!

Hôm đó, còn mười phút nữa mới đến giờ chuông cho các em nghỉ trưa dậy, mình đến bên cửa sổ để lấy chuông. Vì chưa đến giờ nên mình đứng lại ở cửa sổ nhìn ra đám vườn phía trước và ngạc nhiên khi thấy hai em học sinh lớp Mười: Em Việc và em Sun đang ngồi chụm đầu vào nhau dưới bóng cây sakê đối diện với cửa sổ mình đang đứng. Mình thắc mắc tại sao hai em không nghỉ trưa để chiều đi học thêm khỏi ngủ gật trong lớp. Thắc mắc như vậy nên mình đi ra. Continue reading Chữa bệnh kiểu Sêđăng →

Chào các bạn,

Trong số bốn mươi em nữ học sinh Lưu trú cấp III, mình cảm nhận em Tiểu học sinh lớp Mười hai có nhiều mặc cảm cũng như rất khó gần. Và mỗi lần nói chuyện với em Tiểu thường làm mình rất bực và khó chịu, có thể phần nhiều do kiểu nói chuyện cũng như suy nghĩ của em Tiểu rất nhiều tiêu cực về mọi chuyện, về mọi người kể cả tên “Tiểu” của em.

Năm đầu tiên mình về nhà Lưu trú là năm em Tiểu học lớp Mười, cũng là năm đầu tiên em Tiểu vào nhà Lưu trú. Một buổi chiều các em đang đứng chơi trước hiên nhà, mình đến hỏi tên một số em mình chưa biết tên. Lúc đến bên một em có khuôn mặt khá xinh, mình hỏi tên và được em trả lời: Continue reading Chỉ đọc một bài “Nửa ly nước” →

Chào các bạn,

Mình đến nhà thầy giáo Luôn. Sau khi nói chuyện, nhìn lên bàn thờ nơi đặt di ảnh của những người thân trong gia đình đã đi về với ông bà, mình thấy một khung di ảnh 20 x 30 cm để theo chiều ngang. Trong khung có hình năm người, trong hình năm người đó có bốn người đàn ông, ba người đã lớn tuổi, một người trung niên và một bé gái khoảng một tuổi. Hình bé gái được đặt giữa hình hai người đàn ông lớn tuổi nhất.

Thầy Luôn thấy mình chăm chú nhìn khung hình, thầy đứng lên đến dưới khung hình chỉ vào hình từng người và giới thiệu: “Đây là ông nội, hai bác và chú”. Continue reading Về với cha thật →

Chào các bạn,

Biết em Thoa con gái bố mẹ E mới sanh mình qua thăm, vì hiện tại mẹ E cũng đang còn rất giận em Thoa. Nguyên nhân em Thoa không nghe lời bố mẹ E, đã yêu và quan hệ trước hôn nhân, đến lúc em Thoa mang em bé thì người yêu bỏ, không chịu cưới.

Mẹ E giận em Thoa đã làm cho gia đình phải mắc cỡ, phải xấu hổ với anh em Buôn Làng, giận đến nỗi hứa sẽ không lo gì từ áo quần cho đến cái địu con. Nhưng sau được nhiều người khuyên, mẹ E cũng đã sắm cho em Thoa nhưng vẫn chưa nguôi giận cho đến bây giờ. Mình đến, em Thoa đang ngồi trên võng địu con. Nhìn em Thoa không được khỏe và em bé gái rất nhỏ. Continue reading Miếng thịt nướng của bố →

Chào các bạn,

Nhìn cách ăn mặc của bố mẹ Xoa cũng như các con trong gia đình, mình không nghĩ kinh tế gia đình bố mẹ Xoa lại khó khăn! Ra đường bố mẹ Xoa ăn mặc rất đẹp, sạch sẽ. Các con lớn nhỏ ăn mặc tươm tất và đều được học hành đến nơi đến chốn. Người con gái lớn làm cán bộ xã, con gái thứ hai làm cô giáo mầm non trong Buôn Làng, năm người con còn lại đang học phổ thông từ lớp Bảy đến lớp Mười hai.

Ngay khi biết hoàn cảnh kinh tế gia đình bố mẹ Xoa, mình định đến thăm nhiều lần, nhưng vì những lý do đột xuất nên mãi sau mới đến thăm được. Continue reading Nhường đất và chăn bò giúp →

Chào các bạn,

Lần đi thăm gia đình bố mẹ Đê, mình biết thêm một điều rất thú vị về bản sắc văn hóa của anh em đồng bào sắc tộc Sêđăng.

Bố Đê trên sáu mươi tuổi, là một trong số rất ít những người lớn tuổi có trình độ văn hóa trong Buôn Làng. Mỗi dịp Tết, mỗi dịp lễ của giáo xứ, bố Đê soạn những bài chúc mừng hoặc những bài cảm ơn chung rất hay, rất ấn tượng. Ngoài ra bố Đê còn viết chữ rất đẹp, vì vậy thường hay được anh em Buôn Làng nhờ viết bằng khen. Continue reading Đứng giặt khô →

Chào các bạn,

Khi mới về Buôn Làng, lần đầu tiên đến thăm gia đình bố mẹ Toan ở thôn Tư, một gia đình trẻ đám cưới gần ba năm, đã ra ở riêng trong một căn nhà nhỏ vách ván sạch sẽ, xinh xắn, với đứa con trai năm tháng tuổi, điều làm mình ngạc nhiên là tuổi tác và ngoại hình của bố mẹ Toan chênh lệch nhau một trời một vực!

Bố Toan năm nay hai mươi lăm tuổi. Tuy người sắc tộc Sêđăng nhưng da trắng với khuôn mặt rất đẹp, giống hệt những thanh niên lai Pháp. Nói chung bố Toan có khuôn mặt đẹp như tranh vẽ các thiên thần. Continue reading Tại sao yêu? →

Chào các bạn,

Trời chập tối, đi ngoài đường nghe tiếng hát từ trong nhà thầy Nhúp giáo viên cấp I vọng ra, nhìn vào nhà thấy các em đang tập múa, mình thắc mắc không biết các em tập múa nhân dịp lễ gì của Buôn Làng vì ngày hai mươi tháng Mười một còn xa?! Thắc mắc nên mình vào. Và khi vào nhà thấy ngoài mười lăm em gái học cấp I và cấp II, còn có bố Trai là già Làng của thôn Năm, cùng với bố Luôn, bố Gươm, bố Jan và thầy giáo Kêu cũng là giáo viên cấp I.

Mình hỏi các em tập văn nghệ mừng ngày Hiến chương nhà giáo VN phải không? Các em cười không nói. Continue reading Để mừng ngày hội lúa mới →

Chào các bạn,

Các em học sinh Lưu trú của mình đã nhập học được hai tháng. Đây là thời điểm các em đến xin nghỉ học nhiều nhất vì sau hai tháng, chương trình học bắt đầu khó, các em phải nỗ lực chăm chỉ nhiều mới theo kịp bài nên chán và bỏ học. Vì vậy mỗi Chúa nhật được báo có người gặp, ra phòng khách nếu thấy em học sinh Lưu trú, mình biết em muốn chuyện gì rồi!

Từ đầu năm học Nk 2014 – 2015 mặc dầu mình không muốn, không vui nhưng vẫn phải giải quyết cho ra khỏi nhà Lưu trú ba em: Em Wal, em Trê học sinh lớp Mười một và em Phai học sinh lớp Mười. Sau đó mình nhận vào em Phơm lớp Mười hai, em Phương và em Pitch lớp Mười, điền vào chỗ ba em đã ra. Mình nghĩ như vậy chắc đã ổn. Continue reading Xin ra xin vào →

Chào các bạn,

Anh em sắc tộc của mình rất trọng chữ tín, đã hứa là làm và có nói có, không nói không, không vì một lý do gì, không vì lợi lộc gì có thể thay đổi ngược lại những gì anh em Buôn Làng mình đã biết, bất kể đó là chuyện to hay chuyện nhỏ. Chẳng hạn đứa con nhỏ chui dưới gầm rờ-móoc xe công nông chơi, chủ xe không biết ra de xe và đứa bé bị tai nạn chết. Bố mẹ em bé biết con mình sai vẫn thẳng thắn nhận con mình sai, không vin vào đó để bắt đền trục lợi. Cũng chính vì vậy mình không lạ gì khi chứng kiến cảnh mẹ Nica rất tức vì một chuyện: Continue reading Đọc Kinh hằng ngày →

Chào các bạn,

Ở nhà Lưu trú mình yêu cầu các em học sinh không nói tiếng bản địa, mặc dầu bốn mươi em nữ học sinh Lưu trú cấp III của mình đều là người sắc tộc Sêđăng. Nguyên nhân kết quả học tập môn văn của các em đa số điểm yếu. Tổng kết cuối năm học các em học sinh khối Mười gần như phải thi lại môn văn, chính vì vậy mình hạn chế các em sử dụng tiếng bản địa trong nhà Lưu trú, để các em cố gắng học cũng như luyện nói tiếng Kinh cho nhuần nhuyễn, hy vọng sau này các em không khó khăn lắm trong việc học cao hơn hoặc khi ra trường các em xin việc được dễ dàng hơn. Continue reading Nói tiếng Kinh →

Chào các bạn,

Trên đường đến nhà mẹ Thoại, khi ngang qua nhà thầy giáo Luôn, nhìn vào sân thấy chiếc xe công nông màu cam mới tinh đậu trước sân nên mình ghé vào.

Vào nhà vừa lúc thầy Luôn mới đi chài cá cùng với hai bố ở gần nhà về. Số cá chài được chia nhau mỗi người được khoảng nửa kí, chỉ toàn cá nhỏ. Thấy mình nhìn có vẻ thắc mắc, thầy Luôn nói:

– “Dùng cơm trưa xong, mấy anh em mới rủ nhau đi nên chỉ ra con suối phía sau, vì vậy không được nhiều và cũng không có cá lớn. Muốn có cá lớn phải đi xa nơi ít người đến. Chiều Chúa nhật nghỉ ngơi, anh em tranh thủ đi kiếm chút gì đó về cho gia đình.” Continue reading Nhận lương →

Chào các bạn,

Tiếp xúc với anh em Buôn Làng có rất nhiều điều khiến mình suy gẫm, cũng như nhìn lại chính mình, nhiều cách hành xử và suy nghĩ của anh em Buôn Làng làm mình rất đỗi ngạc nhiên. Chẳng hạn sáng thứ Hai mình đang chuẩn bị ra nhà Lưu trú, em Fle dẫn bạn trai đến xin đăng ký học giáo lý dự tòng. Nhìn người bạn trai của em Fle, mình nói:

– “Bạn em không phải người của Buôn Làng đúng không?”

Em Fle gật đầu và cho biết bạn ấy người Nùng gia đình ở bên Hà Bắc. Mình nói em Fle đợi một chút, Yăh trong nhà sẽ ra ghi tên cho. Continue reading Trả người yêu →