Chào các bạn,

Sáng sớm mình đi Buôn Ma Thuột. Buổi trưa trước khi về Buôn Làng, mình ghé vào Lưu trú sắc tộc Buôn Ma Thuột thăm các chị, đúng vào giờ các em học sinh Lưu trú sắc tộc cấp III đi học về. Một số em học sinh cũ nhận ra mình. Các em vui vẻ đến chào và hỏi chuyện, trong số đó có em H’Viết năm nay đang học lớp Mười hai. Nhìn thấy em H’Viết, mình hỏi các chị mấy năm nay em H’Viết có gây ra sự cố gì không?

Các chị cười hỏi lại:

– “Trước đây em H’Viết thường có sự cố phải không?” Continue reading Xin làm việc khó nhất →

Chào các bạn,

Anh em Buôn Làng ngay từ nhỏ đã sống gần gũi với thiên nhiên, vì vậy đối với người lớn cũng như các em nhỏ, những con vật kể cả thú rừng cũng như những loài côn trùng, không làm cho anh em Buôn Làng mình sợ. Vậy mà trong giờ lao động chiều thứ Sáu của nhà Lưu trú, em Phương học sinh lớp Mười đã làm mình ngạc nhiên và thắc mắc.

Vào mỗi chiều thứ Sáu, các em học sinh hai khối Mười một và Mười hai đến trường học thêm, nhà Lưu trú chỉ còn các em học sinh khối Mười. Continue reading Con cá khô sợ con bò cạp →

Chào các bạn,

Trong một lần mình đến Buôn Hằng I thuộc xã Eauy, tìm nhà em Jeen vì nghe biết bố em Jeen đang bị bệnh nặng. Em Jeen học sinh cũ của mình ở Lưu trú sắc tộc Buôn Ma Thuột.

Khi xe máy chạy đến ngã ba chợ Eauy, đang lưỡng lự không biết rẽ đường nào, bất chợt mình nhìn thấy em thanh niên trong chợ đi ra. Em đi bộ, khi đi ngang qua chỗ mình đang dừng xe, mình làm hiệu em dừng lại, hỏi thăm em đường đến nhà em Jeen. Em nói em cũng đến gần đó vì nhà người yêu của em cũng gần nhà em Jeen. Biết em đi cùng đường, mình cho em quá giang xe. Continue reading Khi bố địu con →

Chào các bạn,

Chúa nhật trong khí trời se lạnh của hoàng hôn, mình đi bộ trên con đường làng dẫn vào xóm Tre. Sau khi đi cách con đường chính được khoảng hai trăm mét, nhìn phía trái có một căn nhà dài cũ kỹ, một nửa làm bằng gỗ và một nửa được xây xi măng. Mình hỏi và được biết căn nhà đó của bố mẹ Lúa.

Nói đến gia đình bố mẹ Lúa, mình mới chỉ biết bố Lúa, còn gia đình và mẹ Lúa mình chưa có dịp gặp, vì vậy mình đi vào nhà. Continue reading Mình mẹ lo toan →

Chào các bạn,

Mình đã nghe em Lương học sinh lớp Mười hai Lưu trú kể về bố Lương rất nhiều. Bố Lương phát bệnh tâm thần năm 1978, sau hai năm chữa trị bố Lương khỏi bệnh nhưng đến năm 1986 bệnh tái phát và lần này sau nhiều ngày chữa trị, bệnh bố Lương không khỏi nhưng cũng không nặng hơn.

Vì bị bệnh nên bố Lương rất ít nói. Bù lại bố Lương có đặc điểm rất thương các con vật nuôi trong nhà. Mỗi khi trong nhà có con vật nào bị đau, nó luôn được bố Lương chăm sóc rất kỹ. Nếu có con chó con nào bị ghẻ, hằng ngày nó sẽ được bố Lương quan tâm tắm rửa sạch sẽ. Continue reading Thương vật nuôi →

Chào các bạn,

Hai mẹ con em Phơm học sinh lớp Mười hai Lưu trú mang đến cho mình một buồng chuối mốc đang chín tới. Mình nói nhà mình ít người, chỉ cần cho mình một nhánh là được, còn lại để ủ chín cho các con dùng. Nhưng mẹ Phơm cười, không nói gì.

Vào nhà nói chuyện được một lúc, mẹ Phơm cảm ơn mình vì đã nhận lại em Phơm vào ở nhà Lưu trú, giúp em Phơm có điều kiện tốt để tiếp tục học lớp Mười hai. Mẹ Phơm cũng cho biết khi được vào lại nhà Lưu trú, mỗi cuối tuần về gia đình nghỉ chiều thứ Bảy và ngày Chúa nhật, em Phơm dọn dẹp nhà cửa gọn gàng, sạch sẽ, làm cơm cũng như biết thay mẹ Phơm chăm sóc các em rất tốt, Continue reading Vào nhà Lưu trú lần hai →

Chào các bạn,

Đứng trong nhà nhìn ra con đường mòn trước cổng, thấy mẹ Sam đi ngang qua mình gọi lại hỏi thăm đường đến nhà bố mẹ Vớt ở thôn Hai, để chút nữa mình đến thăm. Mẹ Sam vui vẻ dừng lại chỉ cặn kẽ nhà và đường đi cho mình.

Đến thôn Hai, đứng trước căn nhà sàn gỗ giống căn nhà mẹ Sam đã chỉ, nhưng mình còn lưỡng lự chưa dám chắc vì thấy trong sân có chiếc xe công nông và một chuồng trâu. Đang nghi ngờ không biết đúng nhà này hay không, cũng vừa lúc một em thanh niên đi bộ ngang qua, mình hỏi và được em thanh niên chỉ căn nhà sàn gỗ mình đã phân vân từ lúc nãy cho đến bây giờ. Continue reading Thương trâu →

Chào các bạn,

Sau dùng cơm trưa, mình và em Yoang đi Buôn Ma Thuột. Trước khi đi mình dặn em phó nhà rất kỹ về những giờ giấc trong nhà.

Sống với các em học sinh Lưu trú sắc tộc nhiều năm cho mình nhiều kinh nghiệm về các em, các em có lớn bao nhiêu đi nữa, ý thức kỷ luật của các em vẫn rất kém. Nguyên do các em được sinh ra, lớn lên, được giáo dục trong môi trường hoàn toàn tự do. Vì vậy mỗi khi mình đi đâu một ngày, phải gọi chị ở trong Buôn Làng ra ở với các em. Continue reading Khi Yăh vắng nhà →

Chào các bạn,

Mình có việc đến Buôn Làng Vụ Bổn, cách Buôn Làng mình khoảng năm mươi cây số. Ở Buôn Làng Vụ Bổn có sắc tộc Sêđăng và sắc tộc Vân Kiều, trong số học sinh Lưu trú sắc tộc mình nhớ hai chị em của em Nghiệp sắc tộc Vân Kiều người Vụ Bổn.

Em Nghiệp và em Môxalý hai chị em ruột, sắc tộc Vân Kiều ở với mình được ba năm. Sau một năm em Nghiệp học xong lớp Mười hai, em Môxalý mới học hết lớp Hai, nhưng khi em Nghiệp về em Môxalý cũng đòi về theo, mình khuyên kiểu gì cũng không được, em Môxalý nói ở đây mình nhớ mẹ lắm! Continue reading Giữ em đi học →

Chào các bạn,

Sáng thứ Hai sau khi các em đi học khoảng mười lăm phút, mình nghe tiếng gọi của cô giáo Hạnh ở sát nhà Lưu trú cùng chung một bức tường. Ra mở cổng, vừa đi mình vừa nghĩ chắc cô giáo Hạnh gọi để đưa hóa đơn thanh toán tiền điện, vì hôm đó cũng đúng ngày hai mươi là ngày thu tiền điện mỗi tháng theo qui định ở xã.

Nhưng ra đến cổng cô giáo Hạnh không chỉ đưa hóa đơn thanh toán tiền điện, còn cho mình biết tối hôm qua không biết em học sinh nào đã hẹn bạn đến chơi, hơn mười hai giờ đêm mới mở cổng chạy xe máy về. Continue reading Đến chơi lúc nửa đêm →

Chào các bạn,

Thường sau dùng cơm trưa mình về phòng và để cửa phòng làm việc khoảng ba mươi phút sau mới đóng cửa để nghỉ trưa. Mình cố ý để như vậy để các em cần thưa trình cũng như xin các phép buổi chiều chẳng hạn như đi học thêm, đi photo tài liệu hoặc xin thuốc đau bệnh…

Hôm đó trước Hiến chương nhà giáo một ngày, sau khi mình đóng cửa phòng chuẩn bị nghỉ trưa, nghe tiếng gõ cửa mình mở cửa và thấy em Yoang cùng với em Hương là hai em trưởng phó nhà. Mình hỏi hai em có chuyện gì? Continue reading Chỉ vì cái đầu mình không kịp mở ra →

Chào các bạn,

Mình đến trước sân nhà mẹ Thoại vẫn tưởng đến lầm nhà, vì trước sân có ba chiếc xe máy dựng ở đó. Cũng vừa lúc sáu thanh niên trong nhà mẹ Thoại đi ra lên xe về, trong sáu thanh niên mình chỉ biết một người, em trai út của bố Trương, còn năm người kia rất lạ! Tiễn sáu thanh niên trong nhà ra sân là một cô gái khá xinh, lúc vào nhà mình mới biết đó là người con gái thứ ba của mẹ Thoại.

Đến thăm nhà không báo trước nên không có mẹ Thoại ở nhà, và em Thul người con gái thứ ba của mẹ Thoại nói chuyện với mình. Continue reading Chưa dám yêu →

Chào các bạn,

Trong khi lục tìm cuốn Kinh thánh trọn bộ, mình tìm được chiếc gương soi to khá đẹp, có thể để bàn hoặc treo tường. Mình lấy giấy gói lại và mang ra phía sân sau nơi mẹ Hreng cùng với mẹ E đang quét dọn. Mình hỏi mẹ Hreng có muốn lấy chiếc gương này về soi không, mình cho. Mẹ Hreng ngẩng lên cười và lắc đầu lia lịa.

Mình thắc mắc sao mẹ Hreng lại lắc đầu không muốn lấy gương soi. Sau nhớ lại mẹ Hreng thường kể cho mình nghe ngày còn con gái, mẹ Hreng xấu đến nỗi gia đình sợ mẹ Hreng không lấy chồng được! Có lẽ vì vậy mà mẹ Hreng không muốn soi gương nên không lấy? Mình tháo giấy gói ra để lộ chiếc gương xinh và nói với mẹ E: Continue reading Nói sự thật →

Chào các bạn,

Buổi chiều dần tắt nắng, mình đang đi gần đến nhà văn hóa cộng đồng thôn Tư, nghe tiếng ồn ào từ gia đình bố mẹ Hie ở gần đó vọng ra, mình nghĩ chắc lại tụ tập uống rượu, vì mùa này gần như anh em Buôn Làng đã thu hoạch xong lúa gạo, trời cũng đã bắt đầu vào mùa khô nắng nên đa số nhà nào cũng có người đi bẫy chuột và như vậy có mồi để các bố, các anh nhậu.

Về ở Buôn Làng một thời gian ngắn, mình mới biết xã Ea Yiêng nơi Buôn Làng mình ở là xã nghèo nhất Đăklăk. Đến khi ở hơn hai năm, mình biết thêm xã Ea Yiêng còn có một tên gọi rất hoành tráng: “Thành phố Rượu”. Cho nên bây giờ mình không lạ khi thấy rượu tràn lan mọi nhà, từ hừng đông cho đến chiều tà nữa! Continue reading Chuyện gia đình →

Chào các bạn,

Mình biết bố Joa từ lần bố Joa đến gặp mình ở nhà Lưu trú để xin cho em Yoang con gái thứ hai vào nhà Lưu trú học. Mình đã phân vân không biết bố Joa người đồng bào sắc tộc thiểu số hay người Kinh. Vì nếu người Kinh mình sẽ không nhận.

Bởi ngay từ khi mới về nhận nhà Lưu trú mình đã qui định: Nhà Lưu trú chỉ dành riêng cho các em nữ học sinh sắc tộc thiểu số và mình muốn qui định đó trở thành truyền thống của nhà Lưu trú.
Continue reading Chọn con đường có nhiều bình an →