Đạo Đức Kinh – Chương 78 – Nước

Chương 78

Thiên hạ nhu nhược,
Mạc quá ư thuỷ,
Nhi công kiên cường giả,
Mạc chỉ năng thắng.
Kì vô dĩ dị chi,
Nhu thắng cương,
Nhược thắng cường.

Thiên hạ mạc năng tri,
Mạc năng hành.
Thị dĩ thánh nhân vân:
Thọ quốc chi cấu,
Năng vi xã tắc chủ;
Thọ quốc bất tường,
Năng vi thiên hạ vương.
Chánh ngôn nhược phản.

Chương 78

Dưới trời, mềm yếu,
Không chi hơn nước,
Thắng được vật cứng,
Không chi hơn đó được,
Không chi thay đó được,
Mềm thắng cứng,
Yếu thắng mạnh.
Dưới trời không ai không biết,
Nhưng không ai có thể làm được.
Bởi vậy thánh nhân nói:
Dám nhận lấy bụi bặm của nước,
Mới có thể làm được chủ xã tắc;
Dám nhận lấy sự không may của nước;
Mới có thể làm vua thiên hạ.
Lời ngay nghe trái ngược.

PTH bình giải:

Dưới trời mềm yếu
Không gì hơn nước,
Nhưng công kích vật cứng mạnh,
Không gì có thể thắng,
Không gì thay nước được.
Mềm thắng cứng,
Yếu thắng mạnh.

Dưới trời không ai không biết,
Nhưng không ai có thể làm.
Cho nên Thánh nhân nói:
Nhận điều bẩn xấu hổ của quốc gia,
Có thể làm chủ Xã Tắc.
(Làm chủ Đàn Xã Tắc, là đàn thờ Thần Đất trông coi việc lúa má.
Người làm chủ Đàn Xã Tắc là vua).
Nhận điều không may của dân,
Có thể làm Vua thiên hạ.
Lời ngay thường mâu thuẫn.

Phạm Thu Hương

Leave a comment