Đạo Đức Kinh- Chương 31 – Binh khí chẳng lành

Chương 31

Phù giai binh giả bất tường chi khí,
Vật hoặc ố chi.

Cố,
Hữu Đạo giả bất xử.
Quân tử cư tắc quí tả,
Dụng binh tắc quí hữu.
Binh giả, bất tường chi khí,
Phi quân tử chi khí.
Bất đắc nhi dụng,
Điềm đạm vi thượng.
Thắng nhi bất mĩ,
Nhi mĩ chi giả.
Thị lạc sát nhân,
Phù lạc nhân sát giả.
Tắc bất khả dĩ đắc chí ư Thiên hạ hĩ.
Kiết sự thượng tả,
Hung sự thượng hữu.
Thiên tướng quân cư tả,
Thượng tướng quân cư hữu:
Ngôn dĩ tang lễ xử chi.
Sát nhân chi chúng,
Dĩ ai bi khấp chi.
Chiến thắng dĩ tang lễ xử chi.

Chương 31

Binh khí tốt là vật chẳng lành,
Vật nào cũng ghét nó.

Nên chi,
Người có Đạo, không dùng.
Quân tử thì trọng bên trái,
Dụng binh thì quí bên phải.
Binh là việc chẳng lành,
Không phải đồ của người quân tử.
Bắt buộc mà dùng đến,
Điềm đạm là hơn.
Thắng trận, đâu có tốt,
Mà cho là tốt.
Là vui giết người,
Phàm vui giết người,
Không thể vừa ý muốn thiên hạ.
Việc tốt chuộng bên trái,
Việc dữ chuộng bên phải.
Phó tướng ở bên trái,
Thượng tướng ở bên phải:
Là chỗ đứng trong khi tang lễ.
Kẻ giết người nhiều,
Thảm thương khóc đó.
Kẻ chiến thắng, lấy tang lễ mà xử đấy.

PTH bình giải:

Chương này có vẻ như không phải là của Lão tử, mà là của một hậu nhân của Khổng tử sau này. Lão tử dùng “Thánh nhân” và có lẽ không biết đến từ “Quân tử” của Khổng tử. Chương này không dùng “Thánh nhân” mà dùng “Quân tử.” Hơn nữa, Đạo Đức Kinh chỉ nói đến các quy tắc chung của Tự nhiên và Đạo – không nói đến các quy tắc nhỏ về lễ bái, như bên trái bên phải, theo truyền thống Khổng giáo, như trong chương này.

Binh khí tốt là khí cụ chẳng lành,
Vật nào cũng ghét nó.

Vậy nên,
Người có Đạo không dùng.
Quân tử trọng bên trái,
Dụng binh quý bên phải.
Chiến tranh là khí cụ chẳng lành,
Khí cụ không quân tử.
Cực chẳng đã phải dùng,
Điềm đạm là tốt nhất.
Thắng trận, chẳng tốt,
Mà cho là tốt.
Đó là vui giết người,
Khích lệ người vui giết người.
Tất nhiên không thể làm thiên hạ vui.
Việc lành chuộng bên trái,
Việc dữ chuộng bên phải.
Phó tướng bên trái,
Thượng tướng bên phải:
Đó là chỗ đứng trong tang lễ.
Kẻ giết người nhiều,
Thảm thương than khóc.
Chiến thắng, dùng tang lễ để ứng xử.

Phạm Thu Hương

Leave a comment