Chào các bạn,

Đạo đức kinh (Tao Te Chinh) của Lão Tử (Lão giáo hay Đạo học, Taoism), Nguyễn Duy Cần dịch, Chương 63 có đoạn:

“Việc khó trong đời
khởi nơi chỗ dễ.
Việc lớn trong đời
Khởi nơi chỗ nhỏ.

Bởi vậy thánh nhân,
Suốt đời không làm chi lớn,
Nên mới thành được việc lớn.”

Muốn làm người viết hay và sâu sắc, một trong những điều nhỏ cần làm là viết đúng văn phạm – một câu đầy đủ gồm chủ ngữ và vị ngữ; một bài hoàn chỉnh gồm mở bài, thân bài và kết bài. Ngoài ra, cần đúng chính tả, chấm phẩy đúng chỗ, không mắc lỗi diễn đạt (diễn đạt dài dòng, rối rắm, lủng củng…), không mắc lỗi bố cục (không có kết bài hoặc kết bài trật đường rầy với cả bài)…

Nhà văn có sáng tạo riêng của nhà văn, ví dụ như viết câu chỉ có chủ ngữ hoặc vị ngữ, nhưng đó là vì họ đã rành văn phạm và bây giờ họ muốn thoát ra khỏi văn phạm để trở nên tự do. Nếu ta chưa rành văn phạm, dù ta có bắt chước viết câu chỉ có chủ ngữ hoặc vị ngữ, ta cũng khó viết hay.

Muốn làm người quản lý cấp cao, một trong những điều nhỏ cần làm là rửa chén bát cẩn thận, không phải rửa xong nhưng còn dính đồ ăn trên chén đũa.

Muốn làm người đáng tin, một trong những điều nhỏ cần làm là chánh ngữ, nghĩa là ngôn ngữ chính đáng. Đây 1 trong 8 nhánh đường của Bát Chánh Đạo (con đường diệt khổ 8 nhánh). Ngôn ngữ chính đáng có 4 phần:

– Không nói dối.
– Không nói thêu dệt.
– Không nói hai lưỡi (đâm thọc cho người ta đánh nhau).
– Không nói lời ác.

Ngược lại 4 loại ngôn ngữ bị cấm bên trên là 4 loại ngôn ngữ chính đáng của chánh ngữ:

– Nói thành thật.
– Nói điều tốt đẹp.
– Nói lời hòa bình.
– Nói lời hiền dịu.

Càng rành việc nhỏ, càng dễ làm việc lớn. Việc lớn lúc này không cảm thấy lớn vì đó chỉ là tập hợp những việc nhỏ quen thuộc mỗi ngày.

Càng hiểu việc nhỏ là gốc rễ của việc lớn, càng kiên nhẫn đợi việc lớn đến và kiên nhẫn hoàn thành việc lớn. Xem thường việc nhỏ, không thấy việc nhỏ là quan trọng, thì thường nóng ruột và không yên.

“Bởi vậy thánh nhân,
Suốt đời không làm chi lớn,
Nên mới thành được việc lớn.”

Làm việc nhỏ mỗi ngày, dù không nghĩ đến trái núi khổng lồ sẽ thành sau này nhưng trái núi sẽ thành. Đó là làm mà không stress và không mệt mỏi. Làm mà như không làm. Làm việc nhỏ mà thành việc to.

Chúc các bạn một ngày vui.

Phạm Thu Hương