Chào các bạn,

Sân hận là chữ “sân” trong “tham sân si” của nhà Phật và có nghĩa là giận dữ, hận thù. Ai chửi, bạn nổi giận và cho một đấm đó là sân. Và chúng ta có thể nổi sân nhiều lần trong một ngày cũng là chuyện thường – thế giới có khối người và khối chuyện có thể làm ta nổi điên.

Nhưng có một điều về sân mà hình như rất ít người nói đến. Đó là sự hình thành của sân trong ta từ từ, thành một cá tính căn bản và âm thầm của ta theo thời gian.

Chúng ta sống và đương nhiên thấy và gặp rất nhiều điều bực mình, bất công, áp bức, hiếp đáp, cướp giật… quanh ta, và ta bực bội và giận dữ với con người và cuộc đời nói chung. Trong người ta từ từ hình thành một luồng tâm lý giận dữ với những điều tồi tệ và những người tồi tệ trong đời. Và nếu có dịp để trừng phạt thế giới hay con người, thì ta có thể trừng phạt thẳng tay, vì đã nổi điên âm thầm lâu rồi.

Điều này thấy rõ nhất trong chiến tranh. Rất nhiều nơi trên thế giới có những lực lượng vũ trang bạo động chống xã hội hiện tại hoặc chính quyền hiện tại, thường với mục đích là để tạo ra một cuộc cách mạng để xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn. Và thường là những lực lượng cách mạng vũ trang đó trở thành rất tàn ác với những kẻ họ cho là người xấu, vì giờ đây họ đã có cây súng trong tay để nổi giận.

Tất cả chúng ta cũng đều có khuynh hướng trả thù hay trừng phạt khi ta có dịp như thế, dù thường là ở một mức nhẹ hơn những lực lượng vũ trang bạo động. Đó là điều mình gọi là cá tính căn bản sân hận, luôn nằm thường trực trong ta, và khi có cơ hội thì sẽ nổ ra trong hình thức này hoặc hình thức kia.

Và cá tính sân đó rất khó biết, vì nó nằm âm thầm trong máu ta, đợi khi có cơ hội kiểu như thành chiến binh có súng, nó sẽ thể hiện ác tính. Nghĩa là chúng ta có ác tính nằm âm thầm trong ta. Đó là vấn đề ta cần quan tâm.

Vì thế, để chống lại cá tính sân hận nằm vùng như thế, chúng ta cần tập đức từ bi. Tập yêu thương mọi người, mọi sinh vật. Một trái tim từ bi đương nhiên là sẽ tự động xóa sạch những nét sân hận lẩn trốn trong ta.

Bạn không muốn có một luồng máu sân hận nằm âm thầm trong bạn, vì nó chỉ huy tư duy của bạn mỗi ngày mà bạn không biết. Nó chính là sự ác trong bạn. Cái sân âm thầm lặng lẽ đó tai hại cho tinh thần của bạn hàng nghìn lần hơn là bạn nổi nóng đấm cho người ta một đấm.

Thực hành đức từ bi mỗi lúc trong đời để thanh lọc tinh thần mình.

Chúc các bạn luôn từ bi.

Mến,

Hoành

© copyright 2023
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com